II SA/Ke 397/08

Referendarza sądowego w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Kielcach Dnia 6 listopada 2008 r. Referendarz sądowy Małgorzata Długońska po rozpoznaniu w dniu 6 listopada 2008 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku S. K. i S. K. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi S. K. i S. K. na decyzję Wojewody z dnia [...] znak: [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę obiektu budowlanego postanawia: oddalić wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych. S. K. i S. K. złożyli w dniu 11 sierpnia 2008 r. urzędowy formularz PPF, w którym wnieśli o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie z ich skargi na decyzję Wojewody z dnia [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę. Ze złożonego formularza wynika, że wnioskodawca pobiera rentę w wysokości [...]zł netto, a jego żona otrzymuje wynagrodzenie za pracę w wysokości [...]zł netto, co daje łącznie miesięczny dochód netto w wysokości [...]zł. Skarżący nie wykazali żadnego majątku poza domem wielkości 105 m kw i nieużytkowaną nieruchomością rolną o powierzchni 2 ha. Wnioskodawcy podali, że z trudem wystarcza im pieniędzy na opłaty związane z użytkowaniem domu, ograniczają kupowanie leków do najpotrzebniejszych, czasem brakuje im funduszy na zakup żywności i inne wydatki. Stwierdzili, że ponieśli duże koszty w związku z postępowaniem cywilnym o rozgraniczenie zakończonym w 2000 r. a także dwiema sprawami sądowoadministracyjnymi wszczętymi z ich skarg. Postanowieniem Referendarza sądowego z dnia 2 września 2008 r. zwolniono skarżących od wpisu sądowego od skargi i oddalono wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w pozostałym zakresie. Od postanowienia nie wniesiono sprzeciwu i stało się ono prawomocne. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach postanowieniem z dnia 13 października 2008 r. oddalił wniosek S. K. i S. K. o wyłączenie sędziów. Skarżący złożyli w dniu 22 października 2008 r. zażalenie na postanowienie w sprawie wyłączenia sędziów. W zażaleniu zawarli wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych, uzupełniony w dniu 5 listopada 2008 r. na formularzu urzędowym PPF. W formularzu podali te same dane co poprzednio, jedynie miesięczny dochód netto zmniejszył się obecnie do kwoty [...]zł. Wnioskodawcy stwierdzili ponadto, że ich sytuacja majątkowa uległa pogorszeniu, gdyż w dniu 21 października 2008 r. ponieśli koszty sporządzenia przez adwokata z wyboru dwóch pism procesowych i zażalenia w wysokości 360 zł, co potwierdzają dołączone do wniosku faktury. Na gruncie obowiązujących przepisów dotyczących postępowań sądowych obowiązuje zasada, zgodnie którą koszty sądowe, jak również koszty wynagrodzenia fachowego pełnomocnika, pokrywa strona dochodząca swych roszczeń. Regulacje postępowania sądowoadministracyjnego pozwalają skarżącym, nie posiadającym wystarczających środków finansowych koniecznych do ochrony ich interesu prawnego na ubieganie się o przyznanie tzw. prawa pomocy. Zgodnie z art. 245 § 3 i 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz.1270 ze zm.) przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym, między innymi, zwolnienie od kosztów sądowych przysługuje osobie, która wykaże że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Strona będąca osobą fizyczną powinna partycypować w kosztach postępowania, jeżeli ma jakiekolwiek środki majątkowe, w szczególności posiada stały miesięczny dochód przewyższający ustalone minimalne wynagrodzenie za pracę (postanowienie NSA z dnia 22 grudnia 2002 r., OZ 862/04, niepubl.). Osoba ubiegająca się o prawo pomocy winna w każdym wypadku poczynić oszczędności we własnych wydatkach do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania siebie i rodziny. Dopiero gdyby poczynione w ten sposób oszczędności okazały się niewystarczające - może zwrócić się o pomoc państwa. W rozpatrywanej sprawie ponowny wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych podlega oddaleniu. Kwestia ta została już rozstrzygnięta prawomocnym postanowieniem Referendarza sądowego z dnia 2 września 2008 r., którym zwolniono skarżących od wpisu sądowego od skargi i oddalono wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w pozostałym zakresie. Nie można podzielić poglądu wnioskodawców, że ich sytuacja majątkowa w ostatnim czasie uległa istotnemu pogorszeniu. Skoro stać ich na zapłacenie jednorazowo kwoty 360 zł za usługi adwokata z wyboru w sytuacji, gdy na obecnym etapie postępowania nie ma przymusu adwokackiego i każde z pism sporządzonych przez profesjonalnego pełnomocnika mogło być napisane przez samych skarżących, to tym bardziej są oni w stanie wygospodarować ze swoich stałych dochodów kwotę 100 zł na uiszczenie wpisu sądowego od zażalenia, a w dalszej kolejności na poniesienie innych ewentualnych kosztów sądowych, o wysokości których zostali już pouczeni. Wobec powyższego na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 w zw. z art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji postanowienia.