II SA/Ke 398/06

WyrokWSA w Kielcach2006-12-14

Skład orzekający: Dorota Chobian, Renata Detka, Jacek Kuza

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy postanowienie organu odwoławczego uchylające postanowienie organu pierwszej instancji i przekazujące sprawę do ponownego rozpoznania (postanowienie kasacyjne) zostało wydane z naruszeniem przepisów postępowania administracyjnego, w szczególności art. 138 § 2 k.p.a.?
Ratio decidendi
Postanowienie kasacyjne organu odwoławczego, które przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania organowi pierwszej instancji, jest dopuszczalne wyjątkowo, gdy organ odwoławczy stwierdzi, że postępowanie w pierwszej instancji zostało przeprowadzone z rażącym naruszeniem przepisów prawa procesowego lub gdy zachodzi konieczność przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części. W niniejszej sprawie organ odwoławczy nie wykazał, aby zachodziły takie przesłanki, a jego odwołanie się do zmian prawnych i konieczności zwrócenia się do Wójta Gminy nie stanowiło uzasadnienia dla wydania postanowienia kasacyjnego. W związku z tym, zaskarżone postanowienie zostało wydane z naruszeniem art. 138 § 2 k.p.a. i podlega uchyleniu.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi H.S. i R.S. na postanowienie Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego, które uchyliło postanowienie organu pierwszej instancji i przekazało sprawę do ponownego rozpoznania. Organ odwoławczy działał w oparciu o wyrok WSA z dnia 6.10.2005r., który uchylił wcześniejsze postanowienie w sprawie uzgodnienia warunków zabudowy dla zakładu usług stolarskich. Skarżący zarzucili organowi naruszenie powagi rzeczy osądzonej oraz inne uchybienia proceduralne, domagając się uchylenia postanowienia kasacyjnego.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżone postanowienie Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia 9 maja 2006 r. Stwierdzono, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu do chwili uprawomocnienia się wyroku. Zasądzono od Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego na rzecz R.S. kwotę 100 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Chobian (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Renata Detka,, Asesor WSA Jacek Kuza, Protokolant Sekretarz sądowy Celestyna Niedziela, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 14 grudnia 2006 r. sprawy ze skargi H.S. i R.S. na postanowienie Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] znak: [...] w przedmiocie uzgodnienia w sprawie z zakresu zagospodarowania przestrzennego I. uchyla zaskarżone postanowienie; II. stwierdza że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu do chwili uprawomocnienia się wyroku; III. zasądza od Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego na rzecz R.S. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. II SA / Ke 398 / 06 Uzasadnienie Postanowieniem z dnia 9 maja 2006r. Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny po ponownym rozpoznaniu sprawy objętej postępowaniem zażaleniowym na postanowienie Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] dot. uzgodnienia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu dla przedsięwzięcia polegającego na budowie zakładu usług stolarskich wraz z zapleczem socjalnym na działkach o nr ew. 101/17 i 101/19 położonych w miejscowości C. 18 gm. G., oraz uwzględniając wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 6.10.2005r. sygnatura II SA / Ke 346/05, działając w trybie odwoławczym jako organ II instancji oraz kierując się przesłankami ustawowymi co do konieczności przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w znacznej części, a także wykonując wskazówki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego postanowił uchylić zaskarżone postanowienie i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania przez organ I instancji. W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazał, że Wojewódzki Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 6 października 2005r. uchylił zaskarżone przez H. i R. małżonków S. postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia [...]. utrzymujące w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Sanitarnego w K. z dnia [...]. dot. uzgodnienia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu dla przedsięwzięcia polegającego na budowie zakładu usług stolarskich wraz z zapleczem socjalnym na działkach położonych w C.. W uzasadnieniu wyroku Sąd zwrócił uwagę na fakt, że organ orzekał na podstawie zapisów przyjętych w miejscowym planie ogólnym zagospodarowania gminy G. uchwalonym w 1991r., uznając, że ma on w sprawie zastosowanie na podstawie art. 85 ustawy z dnia 27.03.2003r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym / Dz. U. Nr 80 poz. 717 ze zm./. Jednocześnie stwierdził, że przepis ten reguluje tylko stosowanie przepisów ustawy z dnia 7 lipca 1994r. o zagospodarowaniu przestrzennym w postępowaniu administracyjnym w sprawach indywidualnie wszczętych i nie zakończonych decyzją ostateczną przed dniem 11 lipca 2003r., natomiast nie daje podstaw do orzekania na podstawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego po utracie przez niego mocy obowiązywania, na co wskazuje treść art. 87 ust. 3 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym. Wskazano na konieczność uwzględnienia stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dacie rozpoznania. Biorąc powyższe wskazania pod uwagę organ odwoławczy postanowił sprawę przekazać do ponownego rozpoznania, uznając za celowe przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego, w tym wystąpienia do Urzędu Gminy w G. z pytaniem co do aktualności postępowania uzgadniającego w trybie art. 106 kpa. Organ II instancji wskazał, że przeprowadzenie postępowania administracyjnego od nowa będzie zatem zależne od otrzymanej z Urzędu Gminy G. odpowiedzi. W innym przypadku należałoby po uwzględnieniu stanowisk stron rozważyć, czy zachodzą przesłanki do umorzenia postępowania administracyjnego. Skargę na to postanowienie wnieśli H. i R. małżonkowie S., zarzucając, iż w związku z wyrokiem WSA z dnia 6.10.2005r., uchylającym postanowienie Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Kielcach zachodzi powaga rzeczy osądzonej., że organ nie skorzystał z możliwości przedstawienia swoich argumentów dotyczących warunków zabudowy i zagospodarowania terenu na posiedzeniu WSA w dniu 6 października 2005r., że nie została przez organ wniesiona skarga kasacyjna do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Skarżący podnieśli, że nie ustały przesłanki stanowiące podstawę wyroku WSA, Rada Gminy do dziś nie uchwaliła planu zagospodarowania przestrzennego dla miejscowości C. a w założeniach do planu teren graniczący z działką inwestora od strony południowej przewidziany jest do zabudowy jednorodzinnej. Wydając w dniu 29 lipca 2004r. postanowienie Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny nie odniósł się do wszystkich podniesionych przez nich zarzutów. W związku z tak sprecyzowanymi zarzutami skarżący domagali się uchylenia postanowienia w części dotyczącej przekazania sprawy do ponownego rozpoznania przez organ I instancji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Zgodnie z art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi / Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm., zwanej dalej uppsa/ sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W związku z tym stwierdzić należy, iż skarga zasługuje na uwzględnienie, aczkolwiek z innych przyczyn, niż wskazane przez skarżących. Przedmiotem zaskarżenia jest postanowienie wydane na podstawie art. 138 § 2 w zw. z art.144 kpa a więc postanowienie kasacyjne, przekazujące sprawę do ponownego rozpoznania przez organ I instancji. Tego typu rozstrzygnięcie może być wydane po pierwsze wówczas, gdy organ odwoławczy stwierdzi istnienie podstaw do merytorycznego rozstrzygnięcia danej sprawy a po drugie, gdy stwierdzi, że postępowanie w I instancji zostało przeprowadzone z rażącym naruszeniem norm prawa procesowego to jest, gdy organ I instancji nie przeprowadził postępowania wyjaśniającego lub, gdy postępowanie wyjaśniające zostało przeprowadzone, ale w rażący sposób naruszono w nim przepisy procesowe i w związku z tym zachodzi konieczność przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części. Z powyższego wynika, że takie rozstrzygnięcie organu odwoławczego jest dopuszczone wyjątkowo, stanowi bowiem wyłom od zasady merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy przez organ odwoławczy. Dlatego też niedopuszczalna jest wykładnia rozszerzająca tego przepisu. Tymczasem, jak się jedynie można domyślać z uzasadnienia zaskarżonego postanowienia, w związku ze zmianą m. in. art. 46 i 48 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001r. Prawo ochrony środowiska, która weszła w życie w dniu 28 lipca 2005r., być może postępowanie w sprawie uzgodnienia w zakresie ochrony środowiska decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu będzie podlegało umorzeniu. Nie może budzić wątpliwości, że zwrócenie się w tej sprawie do organu wydającego decyzję w sprawie ustalenia warunków zabudowy / którym to organem jest Wójt Gminy G. a nie Urząd Gminy, do którego organ odwoławczy zaskarżonym postanowieniem polecił się zwrócić z zapytaniem/ nie może być uznane za przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego w znacznej części, które uzasadniałoby wydanie rozstrzygnięcia na podstawie art. 138 § 2 kpa. Z kolei gdyby okazało się, że na skutek złożenia przez uprawnionego wniosku, o jakim mowa w art. 19 ust. 1 ustawy z dnia 18 maja 2005r. o zmianie ustawy - Prawo ochrony środowiska oraz niektórych innych ustaw / Dz. U. Nr 113 poz. 954/ nadal aktualne pozostaje uzgodnienie decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, wówczas organ odwoławczy powinien rozpatrzyć odwołanie skarżących od postanowienia z dnia 17 maja 2004r., zgodnie z wytycznymi Sądu, zawartymi w uzasadnieniu wyroku z dnia 6 października 2005r. Z uzasadnienia tego wyroku / którym sąd uchylił jedynie postanowienie organu II instancji/ wynika, że wcześniej rozpatrując odwołanie Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny, mimo, iż działał jedynie jako organ współdziałający na podstawie art. 106 kpa, w uzasadnieniu postanowienia zawarł rozważania prawne co do decyzji o warunkach zabudowy, natomiast nie omówił kwestii związanych z jego właściwością: nie odniósł się do zarzutów zawartych w odwołaniu złożonym przez skarżących, nie dokonał analizy raportu uzupełnionego przez biegłego. W związku z tym Sąd w uzasadnieniu swego wyroku przypomniał, że w postępowaniu odwoławczym sprawa podlega ponownemu merytorycznemu rozpoznaniu w trybie i formie przewidzianej przepisami prawa procesowego i zgodnie z przepisami prawa materialnego, obowiązującymi w dacie orzekania. Tak więc, wbrew temu co wynika z uzasadnienia zaskarżonego w niniejszej sprawie postanowienia, wytyczne sądu zawarte w uzasadnieniu wyroku z dnia 6 października 2005r. nie dawały podstaw do wydania przez organ postanowienia uchylającego postanowienie organu I instancji i przekazującego sprawę do ponownego rozpoznania. Skoro więc zaskarżone postanowienie zostało wydane z naruszeniem art. 138 § 2 kpa, które to naruszenie mogło mieć wpływ na wynik sprawy, podlegało ono uchyleniu, o czym, Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 c uppsa. Odnosząc się natomiast do zawartych w skardze zarzutów, to zdają się one wynikać z niezrozumienia przez skarżących skutków wyroku, jaki zapadł w dniu 6 października 2005r. Otóż, skoro wówczas / podobnie jak i teraz/ Sąd uchylił postanowienie organu odwoławczego, to nie oznaczało to, jak chcą tego skarżący, zakończenia całego postępowania administracyjnego w sprawie planowanej przez inwestora inwestycji a jedynie powrót sprawy do etapu, na którym powinno być rozpoznane złożone przez nich odwołanie od postanowienia Powiatowego Inspektora Sanitarnego z dnia 17 maja 2004r., uzgadniającego pozytywnie warunki zabudowy i zagospodarowania terenu. Organ ani nie miał obowiązku stawienia się na rozprawie poprzedzającej wydanie tego wyroku ani też składania od niego skargi kasacyjnej. Treść wyroku z dnia 6 października 2005r. w żaden sposób nie uzasadnia także podnoszonego przez skarżących zarzutu powagi rzeczy osądzonej skoro na skutek uchylenia postanowienia z dnia 29 lipca 2004r. Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny nie tylko mógł ale wręcz był zobowiązany do rozpoznania odwołania skarżących. Przedmiotem badania w niniejszej sprawie jest postanowienie z dnia 9 maja 2006r. dlatego też skarżący nie mogą podnosić w niej skutecznie zarzutów dotyczących postanowienia z dnia 29 lipca 2004r. Stosownie do art. 152 uppsa Sąd określił, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu do chwili uprawomocnienia się wyroku, zaś na podstawie art. 200 tej samej ustawy zasądził na rzecz skarżących koszty postępowania.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło