II SA/Ke 398/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Chobian (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Jacek Kuza,, Sędzia WSA Dorota Pędziwilk-Moskal, Protokolant Starszy sekretarz sądowy Monika Zielińska, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 2 października 2009r. sprawy ze skargi I. P. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] znak: [...] w przedmiocie zwrotu podania w sprawie najmu lokalu mieszkalnego oddala skargę. Postanowieniem z dnia 15 maja 2009r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze po ponownym rozpatrzeniu – na wniosek I. P. – sprawy, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 127 § 3 i art. 144 kpa utrzymało w mocy postanowienie Kolegium z dnia 27 marca 2009r., zwracające na podstawie art. 66 § 3 kpa pismo B. P. – pełnomocnika I. P.- "o zajęcie stanowiska w sprawie najmu mieszkania po zmarłej babci J. S.". W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia Samorządowe Kolegium Odwoławcze wskazało, że pismem z dnia 4 marca 2009r. I. P., reprezentowany przez B. P., zwrócił się do Kolegium o zajęcie stanowiska w sprawie najmu mieszkania po zmarłej babci. W piśmie stwierdził, że Biuro Mieszkalnictwa odmówiło mu prawa najmu lokalu, a pozytywną decyzję w tej sprawie wydało matce alkoholiczce, która w tym lokalu nie mieszkała, ani też nie opiekowała się dziadkami ani swoimi dziećmi. Zgodnie z art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 12 października 1994r. o samorządowych kolegiach odwoławczych ( Dz. U. Nr 79 za 2001r. poz. 856) samorządowe kolegia odwoławcze są organami wyższego stopnia w rozumieniu kpa i ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa, w indywidualnych sprawach z zakresu administracji publicznej należących do właściwości jednostek samorządu terytorialnego, jeżeli przepisy szczególne nie stanowią inaczej. W sprawach tych kolegia są organami właściwymi w szczególności do rozpatrywania odwołań od decyzji, zażaleń od postanowień,ds żądań wznowienia postępowania lub stwierdzenia nieważności decyzji. Najem lokali mieszkalnych wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu gminnego następuje w formie umowy najmu, a więc umowy cywilnej, o czym stanowi art. 5 i następne ustawy z dnia 21 czerwca 2001r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie kodeksu cywilnego ( Dz. U. Nr 31 z 2005r. poz. 266 ze zm.). Najem regulowany jest przepisami art. 680-692 kodeksu cywilnego, a rozstrzyganie sporów w tym zakresie należy do właściwości sądów powszechnych . Zarówno wniosek z dnia 4 marca 2009r. jak i wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy zawiera treści wskazujące na kwestionowanie wstąpienia przez A. P. na podstawie art. 691 kc w stosunek najmu lokalu mieszkalnego położonego w K. przy ul. W. 12/16. Tak wiec wniosek sprowadza się do żądania, aby Samorządowe Kolegium Odwoławcze, będące organem niewłaściwym w sprawie, rozstrzygnęło spór cywilny, zastrzeżony do właściwości sądu powszechnego. Taką sytuację reguluje art. 66 § 3 kpa, nakazujący organowi niewłaściwemu, jakim w tym przypadku jest Kolegium, zwrot wniosku. Tak też postąpiło Samorządowe Kolegium Odwoławcze postanowieniem z dnia 27 marca 2009r., które to postanowienie jako zasadne należało utrzymać w mocy. W skardze na to postanowienie, działający w imieniu I. P. B. P. zarzucił, iż nie zgadza się z odmową rozpatrzenia sporu, jaki powstał pomiędzy nim a Biurem Mieszkalnictwa. Wskazał, że jego zdaniem Biuro Mieszkalnictwa popełniło błąd stosując art. 691 kodeksu cywilnego polegający na tym, że jego matka A. P. nie spełnia warunków tego przepisu ponieważ nie zamieszkiwała z rodzicami, nie prowadziła z nimi wspólnego gospodarstwa "a z moralnej strony nie opiekowała się starymi chorymi rodzicami". Wskazał, że samo zameldowanie i fakt bycia dzieckiem głównych najemców to stanowczo za mało. Dodatkowo zarzucił, iż w spornych sytuacjach pracowników Urzędu Miasta obowiązują uchwały rady miasta i ich niezastosowanie spowodowało powstanie zaległości czynszowych. Stan ten nie ulegnie zmianie bowiem jego matka jest alkoholiczką ma zaległości komornicze, nie pracuje i nadal nie zamieszkuje w tym lokalu. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny zażył co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Jak wynika z załączonych do wniosku pism skarżący, a także jego ojciec, który jest byłym mężem A. P., nie mogą się pogodzić z faktem, że po śmierci dziadków skarżącego, a rodziców jego matki – A. P., została zawarta umowa najmu lokalu mieszkalnego z tą ostatnią. W sprawie tej działający w imieniu skarżącego jego ojciec B. P. składał w 2008r. skargi do posła na sejm RP, a także do Prezydenta Miasta i Rady Miasta. Z udzielonych im w pismach z dnia 25 kwietnia 2008r. oraz z dnia 31 grudnia 2007r. odpowiedzi wynika, iż w stosunek najmu po zmarłej w dniu 19 listopada 2007r. J. S. wstąpiła na podstawie art. 691 kodeksu cywilnego jej córka A. P. Wbrew temu, na co wskazuje w swoich pismach pełnomocnik skarżącego, żaden organ ani też Biuro Mieszkalnictwa, nie wydawał decyzji administracyjnej, przyznającej ten lokal A. P. Jak słusznie wskazało Kolegium w uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia, najem lokalu mieszkalnego jest instytucją prawa cywilnego. Również wstąpienie w stosunek najmu w miejsce zmarłego najemcy jest taką instytucją prawa cywilnego, uregulowaną w art. 691 kodeksu cywilnego, i to także wtedy, gdy dotyczy lokalu znajdującego się w mieszkaniowym zasobie gminy. Zgodnie z tym przepisem w razie śmierci najemcy lokalu mieszkalnego w stosunek najmu lokalu wstępują: małżonek, niebędący współnajemcą lokalu, dzieci najemcy i jego współmałżonka, inne osoby, wobec których najemca był obowiązany do świadczeń alimentacyjnych, oraz osoba, która pozostawała faktycznie we wspólnym pożyciu z najemcą – jeżeli stale zamieszkiwały z najemcą w tym lokalu w chwili jego śmierci. Organ administracji państwowej, w tym Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie jest legitymowane do kontrolowania prawidłowości zawarcia umowy najmu lokalu mieszkalnego ani też do sprawdzania prawidłowości zastosowania przez Biuro Mieszkalnictwa art. 691 kodeksu cywilnego przy regulowaniu prawa do lokalu mieszkalnego po zmarłej matce A. P., jak tego domaga się skarżący. Tylko sąd powszechny jest władny – na żądanie osoby legitymowanej czynnie – do sprawdzenia, czy doszło do wstąpienia w stosunek najmu lokalu mieszkalnego. Bezsprzecznie Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie jest organem właściwym do rozstrzygania tej materii, dlatego też prawidłowo na podstawie art. 66 § 3 kpa wniosek w tej sprawie zwróciło wnoszącemu. Również sąd administracyjny nie może badać, czy prawidłowo zarządca nieruchomości uznał, iż A. P. wstąpiła w stosunek najmu lokalu, w związku z czym powoływane w skardze okoliczności nie mogą mieć żadnego wpływu na ocenę prawidłowości zaskarżonego postanowienia. Mając powyższe na uwadze skarga jako niezasadna podlegała oddaleniu, o czym Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.).