II SA/Ke 399/06
WyrokWSA w Kielcach2007-02-09
Skład orzekający: Beata Ziomek, Danuta Kuchta, Dorota Pędziwilk-Moskal
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ ewidencyjny jest właściwy do rozstrzygania sporu o zasięg prawa własności nieruchomości, gdy skarżący kwestionuje przebieg granic działki i żąda zwrotu części własności?Ratio decidendi
Organ ewidencyjny nie jest właściwy do rozstrzygania sporów o zasięg prawa własności. Jego kompetencje ograniczają się do aktualizacji danych ewidencyjnych na podstawie odpowiednich dokumentów, takich jak orzeczenia sądowe, akty notarialne czy opracowania geodezyjne. W przypadku kwestionowania przebiegu granic i żądania zwrotu własności, sprawa wykracza poza zakres kompetencji organu ewidencyjnego.Stan faktyczny
Skarżący Z.T. złożył skargę na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego, która utrzymała w mocy decyzję Prezydenta Miasta K. o pozostawieniu bez zmian zapisu w operacie ewidencji gruntów dotyczącego nieruchomości skarżącego. Skarżący zarzucił błąd w pomiarach jego działek, zmniejszenie ich powierzchni oraz niejasne zmiany numeracji. Domagał się zwrotu odebranej własności.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Beata Ziomek, Sędziowie Sędzia WSA Danuta Kuchta (spr.), Sędzia WSA Dorota Pędziwilk-Moskal, Protokolant Referent stażysta Małgorzata Rymarz, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 9 lutego 2007r. sprawy ze skargi Z.T. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia [...] znak: [...] w przedmiocie odmowy wprowadzenia zmian w operacie ewidencji gruntów oddala skargę.
Decyzją z dnia [...] znak: [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego po rozpatrzeniu odwołania Z. T. od decyzji Prezydenta Miasta K. działającego jako starosta wykonujący zadania z zakresu administracji rządowej, z dnia [...] znak [...], orzekającej o pozostawieniu bez zmian dotychczasowego zapisu w operacie ewidencji gruntów i budynków miasta K., dotyczącego nieruchomości położonej przy ul. Z. oznaczonej w obrębie 019 numerem działki [...] o powierzchni 0,2779 ha ujawnionej w księdze wieczystej KW [...] – Z. na podstawie art. art.7b ust 2 pkt.2 ustawy z dnia 17 maja 1989 r.- Prawo geodezyjne i kartograficzne ( Dz. U. z 2005 r. Nr 240 poz. 2027) oraz art.138 § 1 ,pkt. 1 kpa utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
Rozpatrując powyższą sprawę organ odwoławczy podał, iż w latach 1967-1968 w trakcie prac związanych z zakładaniem ewidencji gruntów wsi Z. dokonano pomiarów działek: nr [...] i nr [...]. W oparciu o dokumenty pomiarowe obliczono, że powierzchnia działki nr [...] wynosi 0,11 ha, natomiast działki nr [...] 0,26 ha - czyli łączna powierzchnia działek wynosiła 0,37 ha.
Po zmianie granic administracyjnych i włączeniu części wsi Z. w granice miasta K. dokonano modernizacji operatu ewidencji gruntów, w wyniku której działki nr [...] i nr [...] zostały połączone w jedną działkę, oznaczoną numerem [...]. Powierzchnia działki [...] w operacie po modernizacji (nr ew. [...]/84) została wykazana jako 0,2779 ha.
Celem wyjaśnienia różnic w powierzchni zachodzących pomiędzy działkami nr [...] i nr [...], a działką nr [...] zostało zlecone jednostce wykonawstwa geodezyjnego opracowanie stosownej dokumentacji. Zgromadzone w opracowaniu zaewidencjonowanym w Ośrodku Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej pod numerem 1205/02 materiały wykazały, że w operacie ewidencji gruntów wsi Z. została błędnie obliczona powierzchnia działki nr [...], ponieważ mimo, że przyjęte do obliczeń czynniki wskazywały iż powierzchnia ta wynosi 0,11 ha to zostało wykazane, że wynosi ona 0,26 ha.
Organ również podał, że jak wynika z opracowanej dla potrzeb planowanego wywłaszczenia działek nr [...] i nr [...] dokumentacji zaewidencjonowanej pod numerem 341/78 powierzchnia działki nr [...], obliczona po uprzednim pomiarze jej granic w obecności właściciela wynosiła 0,11 ha, a nie 0,26 ha jak wynikało z zapisów w ewidencji gruntów.
Ponadto organ odwoławczy wyjaśnił, że różnica pomiędzy łączną powierzchnią działek nr [...] i nr [...] określoną w ewidencji gruntów wsi Z. jako 0,3700 ha, a wykazaną w ewidencji gruntów miasta K. jako 0,2779 ha nie wynikała ze zmiany granic, lecz z przyjętej różnej metody obliczeń - w terenach wiejskich stosuje się metodę analityczno-graficzną, a w terenach miejskich metodę analityczną - oraz z błędu obliczeniowego powstałego w trakcie prac związanych z założeniem ewidencji gruntów wsi Z. (operat 312/68).
Następnie organ II instancji podał, że dla nieruchomości składającej się m.in. z w/w działek został wydany akt własności ziemi nr RZL-7420/6/81 dla J. T. Akt ten w swej treści uwzględniał numery i powierzchnie działek zgodne z zapisami w ewidencji gruntów wsi Z.. W dalszej kolejności została założona dla przedmiotowej nieruchomości księga wieczysta KW nr [...]. Z kolei aktem notarialnym Rep. A nr 5346/89 J. T. przekazała gospodarstwo rolne następcy - Z. T. w skład, którego wchodziła również działka nr [...]. Przy czym akt ten nie zawierał zaktualizowanych danych dotyczących nowych numerów działek i ich powierzchni. Stan ten nie jest również odzwierciedlony w dziale I księgi wieczystej prowadzonej dla przedmiotowej nieruchomości.
Organ odwoławczy zauważył również, że podnoszona przez wnioskodawcę niezgodność wpisów w dziale I księgi wieczystej nr [...] z danymi z ewidencji gruntów dotyczącymi oznaczenia nieruchomości, nie jest elementem powodującym niezgodność ze stanem prawnym wynikającym z aktu notarialnego, bowiem prawa do nieruchomości ujawnione w dziale II KW są wpisane prawidłowo. Treść zapisu w dziale I księgi wieczystej nie rozstrzyga, iż nabywca nabył taki obszar gruntu, jaki był ujawniony w księdze wieczystej, gdyż nikt nie może nabyć większego prawa niż przysługuje zbywającemu.
Organ nadmienił również, że Prezydent Miasta K. jako organ prowadzący ewidencję gruntów nie jest władny do rozstrzygnięcia sporu o zasięg prawa własności.
Skargę na decyzję organu odwoławczego do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach złożył Z. T. zarzucając "pogwałcenie" art. 21, 30, 31, 32, 64, 77 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej.
Skarżący podniósł, że w odróżnieniu pomiaru innych działek we wsi Z., tylko pomiar jego działek z zastosowaniem metody analityczno – graficznej był błędny. Autor skargi zarzucił, że granice jego nieruchomości od granicy północnej i południowej zostały zmienione, powodując zmniejszenie jego działki. Z. T. wskazał, że sąsiedztwo jego działki z dawnym terenem Fabryki Mebli spowodowało pozbawienie go części jego własności. Wnoszący skargę podkreślił również, że niejasne są przyczyny zmiany numeracji działki [...] na nr [...]/1 i nr [...]/2. Następnie podniósł zarzuty odnośnie planowanego "bezprawnego wywłaszczenia" nieruchomości jego matki J. T. Ponadto skarżący domagał się zbadania do kogo obecnie należy "zabrany" mu grunt oraz przedłożenia przez organ map z lat 60- tych. Reasumując Z. T. domagał się zwrotu odebranej własności.
Organ odwoławczy w odpowiedzi na skargę, odnosząc się do zarzutów skargi, uznał je za nieuzasadnione i w konsekwencji podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) zwanej dalej p.p.s.a. wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest badać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego
i przepisów postępowania w sposób, który miał lub mógł mieć wpływ na wynik sprawy.
Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną ( art. 134 § 1 p.p.s.a).
Dokonując tak rozumianej oceny zaskarżonej decyzji, Wojewódzki Sąd Administracyjny nie dopatrzył się naruszeń prawa, skutkujących koniecznością jej uchylenia lub też stwierdzenia jej nieważności.
Na wstępie rozważań wskazać należy, że w świetle art. 2 pkt 8 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. – Prawo geodezyjne i kartograficzne ( Dz. U. z 2005 r. Nr 240 poz. 2027) zwanej dalej ustawą – ewidencja gruntów i budynków jest jednolitym dla kraju, systematycznie aktualizowanym zbiorem informacji o gruntach, budynkach i lokalach, ich właścicielach oraz o innych osobach fizycznych lub prawnych, władających tymi gruntami i lokalami. Z kolei zgodnie z art. 22 ust 1 ustawy prowadzenie ewidencji gruntów i budynków należy do zadań starosty.
Na podstawie § 47 ust 1 i 3 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. Nr 38/2001 poz. 454 ze zm.), zwanego dalej rozporządzeniem, starosta niezwłocznie po uzyskaniu odpowiednich dokumentów określających zmiany danych ewidencyjnych dokonuje aktualizacji operatu. W przypadku gdy aktualizacja operatu ewidencyjnego wymaga wyjaśnień zainteresowanych lub uzyskania dodatkowych dowodów, starosta przeprowadza w sprawie tej aktualizacji postępowanie administracyjne.
Starosta dokonuje zmian w ewidencji z urzędu lub na wniosek. W myśl § 46 ust. 2 rozporządzenia z urzędu wprowadza się zmiany wynikające z:
1) prawomocnych orzeczeń sądowych, aktów notarialnych, ostatecznych decyzji administracyjnych, aktów normatywnych,
2) opracowań geodezyjnych i kartograficznych, przyjętych do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, zawierających wykazy zmian danych ewidencyjnych.
Przenosząc te rozważania na grunt niniejszej sprawy stwierdzić należy, że w przedmiotowej sprawie zostało wszczęte postępowanie administracyjne celem ustalenia, w jaki sposób powstały rozbieżności w powierzchni działki nr [...] wpisanej w ewidencji gruntów miasta K. obręb 019 o powierzchni 0,2779 ha wskazanej w księdze wieczystej nr [...].
Organy prawidłowo ustaliły, że podczas założenia operatu ewidencji gruntów wsi Z. część działki położonej przy ul. Z. należącej wówczas do J. T.ej otrzymała nr [...] o powierzchni 0,26 ha oraz nr [...] o powierzchni 0,11 ha. Następnie wielkości powyższych działek zostały ujawnione w księdze wieczystej nr [...]. W wyniku jednak włączenia części wsi Z. do miasta K. nastąpiło odnowienie istniejącego operatu ewidencji gruntów
i działkom oznaczonym numerami 180,[...] nadano wspólny numer [...], a ich powierzchnię wskazano na 0,27 ha. Różnica w powierzchni tych działek wynikała z błędu popełnionego w czasie dokonywania działań matematycznych dla działki nr [...]. Przyjęte bowiem do obliczeń czynniki zgodnie z metodą analityczno-graficzną dla działki nr [...] - [1/2 x(51,5+50,5)x22,0] wskazywały, że obliczona powierzchnia wynosiła 0,11 ha. Jednakże dokonujący obliczeń jako wynik wyżej przedstawionego działania matematycznego wpisał 0,2620 ha. Błąd ten został następnie powielony podczas obliczeń powierzchni użytku na działce nr [...] -[(51,50+50,5)xll,0 = 0,26ha].
Zgodzić się więc należy z organami administracyjnymi, że powierzchnia działki nr [...] nigdy nie wynosiła. 0,26 ha, a zatem powierzchnia działki nr [...], powstałej z połączenia działek: nr [...] (o faktycznej powierzchni 0,11 ha) i nr [...] o powierzchni 0,11 ha powinna mieć powierzchnię 0,22 ha a nie 0,37 ha. Zresztą słusznie organy orzekające w sprawie zauważyły, że już w trakcie przygotowań do planowanego wywłaszczenia działek nr [...] i nr [...] powierzchnia działki nr [...], obliczona po uprzednim pomiarze jej granic wynosiła 0,11 ha, a nie jak wynikało z zapisu w ewidencji gruntów 0,26 ha.
W związku z tym stwierdzić należy, że prawidłowo Prezydent Miasta K. działając jako starosta, nie uwzględnił wniosku skarżącego i nie wprowadził zmian w dotychczasowym zapisie w operacie ewidencyjnym działki nr [...].
Powyższe stanowisko organu udokumentowane jest w aktach postępowania stosowną kopią z operatu źródłowego nr 312/68 związanego z założeniem ewidencji gruntów wsi Z., a także operatem nr [...]/84 z modernizacji ewidencji gruntów w którym działki nr [...] i [...] oznaczone zostały numerem [...] o powierzchni 0,2779 ha i taki stan co do powierzchni został w ewidencji gruntów miasta K. zarejestrowany. Ponadto przeprowadzonym przez organ I instancji dowodem z dokumentacji nr ewidencyjny 1205/2002 organy wykazały zasadność stanowiska z zaskarżonej decyzji, iż działka nr [...] o powierzchni 0,2779 ha odpowiada działkom nr [...] i [...].
Analiza akt administracyjnych dowodzi prawidłowych ustaleń również w zakresie, w jakim organy uznają, iż przebieg granic nieruchomości oznaczonej w ewidencji gruntów miasta K. jako działka nr [...] odpowiada granicom działek [...] i [...] w ewidencji gruntów wsi Z.. Dokumentacja zawarta w aktach sprawy, a mianowicie operat jednostkowy nr 341/78 służący do wywłaszczania działek na rzecz Skarbu Państwa dowodzi, iż granice działek hipotecznych [...],[...] zostały ustalone w tym operacie, a protokół graniczny nr 1 z dnia 24.5.1978r. został podpisany przez właścicielkę w/w działek J. T.. Jakkolwiek operat wywłaszczeniowy jako pierwsza dokumentacja geodezyjna ujawniająca błąd w obliczeniu powierzchni działki nr [...] nie został wprowadzony do ewidencji gruntów, to jednak ustalenia dotyczące przebiegu granicy działek hipotecznych [...] i [...] (protokół graniczny z dnia 24.5.1978r.), zostały przyjęte w zleconej przez organ dokumentacji nr ewidencyjny 1205/2002 i zarejestrowane w ewidencji gruntów miasta K..
Natomiast analiza wpisów w KW nr [...] oraz dokumentów stanowiących podstawę jej założenia wykazała, iż błędnie obliczona powierzchnia działki nr [...] wpisana została na mapę nr 0102/0019/426/81, a następnie w wydanym na rzecz J. T. akcie własności ziemi nr RZL-7420/6/81, który uwzględniał numery i powierzchnię działek (nr [...] i [...]) zgodnie z zapisami w ewidencji gruntów wsi Z.. W dalszej kolejności w założonej dla w/w nieruchomości księdze wieczystej KW nr [...] treść zapisu w dziale I była i pozostaje zgodna z zapisami ewidencji gruntów wsi Z., podczas gdy przepis art. 26 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1982r. – prawo o księgach wieczystych i hipotece stanowi, iż podstawą oznaczenia nieruchomości w księgach wieczystych są aktualne dane z ewidencji gruntów i budynków. W odniesieniu do przedmiotowej nieruchomości, po modernizacji operatu ewidencji gruntów, połączeniu działek nr [...] i [...] w jedną działkę nr [...] oraz włączenia jej w granice miasta K. dane te powinny zostać zaktualizowane. Wówczas to istniałaby zgodność wpisów w dziale I KW nr [...] z danymi z ewidencji gruntów miasta K., dotyczącymi oznaczenia nieruchomości.
Odnosząc się do zarzutów skargi stwierdzić należy, że w wyniku działań organu nie nastąpiło uszczuplenie powierzchni jego działki, organ bowiem skorygował tylko błąd powstały w trakcie działań matematycznych. Organ nie naruszył również powołanych przez skarżącego przepisów konstytucji dotyczących ochrony prawa własności, wolności człowieka i równości wobec prawa. Na marginesie zwrócić należy uwagę, że obecnie na skutek przeprowadzenia bardziej precyzyjnych pomiarów granic nieruchomości skarżącego, powierzchnia jego nieruchomości ujawniona w ewidencji zwiększyła się o 0,0579 ha, w stosunku do poprzednio w wyliczonej (po skorygowaniu opisanego wyżej błędu) powierzchni dawnych działek nr [...] i nr [...].
Odnosząc się natomiast do zarzutów skargi, dotyczących zmiany numeracji działek stanowiących własność skarżącego należy stwierdzić, iż zmiana ta dotyczyła, nie tylko działek o nr [...] i [...], a także pozostałych działek: o nr 173 (na działkę nr 745) oraz o nr 159 (na działkę nr 988) i była zgodna z wymogami § 7 ust. 1 zarządzenia Ministrów Rolnictwa i Gospodarki Komunalnej z dnia 20 lutego 1969r. w sprawie ewidencji gruntów – MP Nr 11, poz. 98.
Ponadto nie znajduje uzasadnienia w zgromadzonym materiale podniesiony w skardze zarzut, iż działki nr [...] i [...] powinny mieć powierzchnię 0,37 ha. Wynik pomiaru granic nieruchomości w trakcie prac związanych z modernizacją ewidencji gruntów wskazał bowiem, że faktyczna powierzchnia działki nr [...], w niezmienionych granicach (działek nr [...] i [...]) wynosi 0,2779 ha i taki stan co do powierzchni został w ewidencji gruntów miasta K. zarejestrowany.
Z analizy akt sprawy ewidentnie wynika, iż wbrew zarzutom skargi nie doszło do wywłaszczenia nieruchomości nr [...] i [...] stanowiącej własność J. T. na rzecz Skarbu Państwa, dowodem czego jest że w/w grunt nadal jest własnością skarżącego jako działka nr [...].
Uznać należy za niezasadny kolejny zarzut podniesiony w skardze.
W odpowiedzi na który Sąd stwierdza, iż czynności dotyczące dokonywania modernizacji ewidencji gruntów w zakresie porównania przebiegu granic działek z danymi wynikającymi z dokumentacji źródłowej, zostały poświadczone podpisem zainteresowanej - właściciela J. T.. Skarżący w czasie opracowywania operatu po modernizacji ewidencji gruntów nie był właścicielem nieruchomości o nr [...] i [...], w związku z powyższym nie mógł być o tych czynnościach powiadamiany.
Uwzględniając powyższe należy stwierdzić, że Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego orzekł zgodnie z obowiązującymi przepisami, dokonał prawidłowych ustaleń, a podjęta przez niego decyzja nie budzi wątpliwości co do zgodności z prawem.
Skarżący natomiast nie udokumentował wniosku, a kwestionowanie przez skarżącego przebiegu granic nieruchomości oznaczonej numerem działki [...], poprzez przedstawienie prawidłowego, jego zdaniem przebiegu, wyrysowanego kolorem czerwonym na dostarczonych w trakcie postępowania mapach (k.II.1), a odmiennego od zarejestrowanego w ewidencji, prawidłowo zostało zakwalifikowane przez organ odwoławczy jako żądnie o zasięg prawa własności, które nie należy do kompetencji organu ewidencyjnego.
Mając powyższe na uwadze, skargę jako niezasadną należało oddalić, o czym Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.).
-----------------------
6
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło