II SA/Ke 400/06
WyrokWSA w Kielcach2006-10-06
Skład orzekający: Dorota Chobian, Renata Detka, Danuta Kuchta
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ ewidencyjny jest uprawniony do wprowadzenia zmian w zapisach dotyczących powierzchni nieruchomości na podstawie aktu notarialnego dotyczącego cesji praw spadkowych, bez przedstawienia dokumentacji geodezyjnej potwierdzającej przebieg granic nieruchomości lub dokumentów stwierdzających zniesienie współwłasności?Ratio decidendi
Organ ewidencyjny nie jest uprawniony do wprowadzania zmian w zapisach dotyczących powierzchni nieruchomości na podstawie samego aktu notarialnego dotyczącego cesji praw spadkowych. Aktualizacja operatu ewidencyjnego wymaga udokumentowanych zmian, które muszą być oparte na dokumentacji geodezyjnej przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, sporządzonej w odpowiednich postępowaniach (np. rozgraniczeniowych, podziałowych). Sam akt notarialny, zwłaszcza pochodzący z okresu sprzed wprowadzenia danych do ewidencji, nie stanowi wystarczającej podstawy do takiej zmiany. Podpisanie protokołu z zaznajomienia właścicieli z wynikami pomiarów faktycznego władania na gruncie potwierdza zgodność wpisu w ewidencji z faktycznym stanem rzeczy.Stan faktyczny
Skarżący S.S. domagał się zmiany powierzchni działki nr 2345 w ewidencji gruntów z 1.078 m2 na 1.256 m2, powołując się na akt notarialny z 1946 r. dotyczący cesji praw spadkowych. Organy administracji (Starosta S. i Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego) odmówiły wprowadzenia zmian, wskazując na brak wymaganej dokumentacji geodezyjnej oraz dokumentów stwierdzających zniesienie współwłasności. Skarżący podnosił zarzuty dotyczące błędnych pomiarów i zatajenia dokumentów. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę, uznając decyzje organów za zgodne z prawem.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Chobian, Sędziowie Sędzia WSA Renata Detka,, Sędzia WSA Danuta Kuchta (spr.), Protokolant Pomocnik sekretarza sądowego Izabela Suchenia, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 6 października 2006r. sprawy ze skargi S.S. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia [...] znak: [...] w przedmiocie odmowy wprowadzenia zmian w operacie ewidencji gruntów oddala skargę.
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego, po rozpatrzeniu odwołania S. S., decyzją z dnia [...] znak [...] utrzymał w mocy decyzję Starosty S. z dnia [...] znak: [...] w sprawie odmowy wprowadzenia zmian w ewidencji gruntów miasta S., gmina S., w odniesieniu do nieruchomości oznaczonej nr działki 2345,
W uzasadnieniu swego rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazał, iż wnioskiem z dnia 12.07.2005r. (uzupełnionym następnie oświadczeniem złożonym do protokołu z dnia 03.01.2006 r. w Starostwie Powiatowym w S.), S. S. wystąpił do Głównego Geodety Kraju, o dokonanie zmiany, polegającej na ujawnieniu w ewidencji gruntów obrębu S. powierzchni działki nr 2345 wynikającej z udziału 2/3 części w 1/3 części w osadzie włościańskiej objętej aktem notarialnym nr rep. 112/46. Zdaniem wnioskodawcy nieruchomość ta powinna obejmować powierzchnię 1.256 m2 (2/3 udziału w 1/3 udziału osady włościańskiej o powierzchni około 5.655m2), a nie powierzchnię 1.078 m2 jak to wynika z zapisu w ewidencji gruntów i budynków. Do wniosku dołączono kopię aktu notarialnego Nr Rep. 112/46z dnia 30.03.1946 r. oraz odpis skrócony aktu zgonu S. S.. Przedstawiony przez wnioskodawcę akt notarialny oparty jest na złożonym przed notariuszem oświadczeniu W. D., iż jest jednym z trzech spadkobierców po zmarłym I.K. – właścicielu osady włościańskiej we wsi S. Zachodni o powierzchni jeden mórg trzy pręty, czyli ok. 5.655 m2. Na podstawie tego aktu W. D. sprzedała swoje prawa spadkowe w postaci 1/3 udziału na rzecz matki skarżącego - S. S. – w 2/3 części i A.W. w 1/3 części.
Postanowieniem z dnia [...] nr [...] Główny Geodeta Kraju przekazał przedmiotowy wniosek Staroście S. – według właściwości.
W dniu 18.01.2006r. Starosta S. wszczął postępowanie i jednocześnie wezwał wnioskodawcę do dostarczenia dokumentów uzasadniających wniosek tj. stwierdzających zniesienie współwłasności nieruchomości opisanej w akcie notarialnym nr 112/46 oraz dokumentacji geodezyjnej, przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego stwierdzającej wyznaczenie na gruncie nabytego przez S. S. udziału wynikającego z powyższego aktu notarialnego. Jak wynika z notatki służbowej sporządzonej w dniu 31.01 2006 r.
w Starostwie Powiatowym w S. S. S. przedstawił do wglądu jedynie oryginał aktu notarialnego Nr Rep. 112/46 z dnia 30.03.1946 r. dotyczącego umowy cesji praw spadkowych oraz oświadczył, iż nie posiada dokumentów stwierdzających zniesienie współwłasności przedmiotowej nieruchomości opisanej w tym akcie notarialnym.
Decyzją z dnia [...] Starosta S. znak: [...] odmówił wprowadzenia żądanych przez wnioskodawcę zmian w ewidencji gruntów obrębu S., gminy S. z uwagi na brak dokumentacji stanowiącej podstawę wprowadzenia tychże zmian. Organ I instancji, po przeprowadzeniu analizy źródłowych dokumentów geodezyjnych dotyczących przedmiotowej nieruchomości, stwierdził, iż od chwili założenia ewidencji gruntów na podstawie dekretu z dnia 02.02.1955r. o ewidencji gruntów i budynków tj. od 1967 r.. do chwili obecnej zapis określający powierzchnię działki nr 2345 na 0,1078 ha pozostaje niezmieniony.
Odwołanie od opisanej wyżej decyzji Starosty S. złożył S. S., zarzucając, iż dopuszczono się przestępstwa, bowiem zatajony został akt notarialny, a wydany został akt własności ziemi na działkę zmyśloną o nr 2344 na rzecz P. Ł. na podstawie ustawy z dnia 26 października 197Ir o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych. Odwołujący podniósł także, iż bezprawnie została naruszona współwłasność w częściach ułamkowych jego matki - S. S. i A. z D. W.
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego , zwany dalej Inspektorem, po rozpatrzeniu odwołania S. S., decyzją z dnia [...] znak [...] utrzymał w mocy decyzję Starosty S. z dnia [...].
W uzasadnieniu swej decyzji organ II instancji wskazał, iż przedstawiony przez S. S. akt notarialny z 1946 r., będący umową cesji praw spadkowych, oparty na oświadczeniu jednej ze spadkobierczyń - W. D. i dotyczący osady włościańskiej pochodzącej z ukazu carskiego o powierzchni "zawierającej przestrzeni 1 mórg trzy pręty", nie może stanowić podstawy do ujawnienia w ewidencji gruntów i budynków powierzchni nieruchomości wynikającej z wyliczenia udziału w udziale w tej osadzie. Organ II instancji podniósł jednocześnie, iż powierzchnia nieruchomości jest cechą fizyczną, wynikającą z określenia granic tej nieruchomości, z czego wynika, iż powierzchnia nieruchomości określona w przedmiotowym akcie notarialnym nie tworzy stanu prawnego tej nieruchomości. Do określenia powierzchni nieruchomości służy bowiem instytucja ewidencji gruntów i budynków.
Inspektor wskazał, iż dostosowanie wpisu w ewidencji gruntów i budynków
w zakresie powierzchni nieruchomości związane byłoby ze zmianą przebiegu jej granic, która może nastąpić jedynie w postępowaniu rozgraniczeniowym lub
w zakresie określenia zasięgu prawa własności w postępowaniu sądowym.
Ponadto, organ odwoławczy podniósł, iż ewidencja gruntów dla miasta S. została założona w oparciu o dekret z dnia 02.02.1955r., na podstawie pomiaru faktycznego stanu władania przeprowadzonego w 1966r. Z wynikami tego pomiaru właściciele i posiadacze zostali zaznajomieni, co potwierdza protokół sporządzony "w sprawie zaznajomienia właścicieli i posiadaczy z wynikami pomiarów poszczególnych działek na terenie miasta S.", będący częścią składową operatu opisowo-kartograficznego włączonego do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego pod nr [...]. Inspektor powołał treść przedmiotowego protokołu, z którego wynika, że matka S. S. – S. S. posiadała we władaniu nieruchomość rolną złożoną z działek nr nr: 5178 i 5177 o pow. ogólnej 0,9200 ha, natomiast sam S. S. posiadał we władaniu nieruchomość złożoną z działek nr: 4816 o pow. 0,0500 ha, 4810 o pow. 0,0300 ha i 2345 o pow. 0,1078 ha.
Zdaniem organu II instancji, fakt podpisania niniejszego protokołu przez S. S. świadczy o tym, że został on zapoznany z wynikami pomiaru faktycznego władania na gruncie – w tym także w zakresie powierzchni nieruchomości.
Ponadto, Inspektor podkreślił, iż w odniesieniu do nieruchomości oznaczonej nr działki 2345 o pow. 0,1078 ha, zapis w ewidencji gruntów od 1966r. do chwili wydania decyzji pozostał niezmieniony.
Natomiast, odnosząc się do zarzutu S. S. o bezprawnym wydaniu aktu własności ziemi w oparciu o ustawę z dnia 26.10.1971 r. "o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych" dla nieruchomości sąsiedniej oznaczonej nr działki 2344, organ odwoławczy stwierdził, że nie ma on związku z prowadzonym postępowaniem ewidencyjnym.
Skargę na decyzję organu II instancji z dnia [...] złożył S. S.. Zarzucił, iż podczas dokonywania ewidencji gruntów w 1969 r. geodeci błędnie uznali, iż 2/3 części w 1/3 części w osadzie włościańskiej objętej aktem notarialnym nr rep. 112/46 stanowi 1.078 m2, a nie 1.256 m2 przyjmując, iż działka nie pochodzi z wyliczeń, lecz z ukazu carskiego. Skarżący, odnosząc się do twierdzeń organu o złożonym przez niego podpisie stwierdził, iż z uwagi na upływ czasu nie jest w stanie przypomnieć sobie, w jakich okolicznościach "zdobyto" jego podpis. Podniósł jednocześnie, iż podpis ten powinna złożyć jego matka S. S., bowiem to ona gospodarowała na przedmiotowej działce i płaciła za nią podatki. Skarżący zajął się tą nieruchomością dopiero w 1977 r. podczas choroby matki, która zmarła w 1978 r.
W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie jest zasadna, albowiem zaskarżona decyzja odpowiada prawu.
Zgodnie z art.1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153/2002 poz. 1269 ze zmianami) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Z kolei art.134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270) przewiduje, iż sądowa kontrola legalności decyzji administracyjnych sprawowana jest w granicach sprawy, a rozstrzygając o zasadności skargi sąd nie jest związany jej zarzutami ani wnioskami oraz powołaną podstawą prawną.
Dokonując tak rozumianej oceny zaskarżonego rozstrzygnięcia, Wojewódzki Sąd Administracyjny nie dopatrzył się naruszeń prawa skutkujących koniecznością uchylenia lub stwierdzenia nieważności decyzji będącej przedmiotem skargi ( art. 145 § 1 ustawy o p.p.s.a.).
Spór w niniejszej sprawie dotyczy powierzchni nieruchomości oznaczonej nr działki 2345 w ewidencji gruntów miasta S., gm. S.. Skarżący twierdzi bowiem, iż w ewidencji tej figuruje błędnie ustalony zapis co do powierzchni przedmiotowej działki i wnosi o jego zmianę. Jego zdaniem powierzchnia tej nieruchomości wynosi 1.256 m2, a nie 1.078 m2.
Na wstępie rozważań prawnych wskazać należy przepis § 46 ust. 1 w zw. z § 10 ust. 1 pkt. 2 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków,(Dz. U. Nr 38/2001 poz. 454 ze zm.), zwanego dalej rozporządzeniem, zgodnie z którym dane zawarte w ewidencji podlegają aktualizacji z urzędu lub na wniosek właścicieli - jak ma to miejsce w niniejszej sprawie.
Natomiast z uwagi na przepis § 45 ust. 1 rozporządzenia sama aktualizacja operatu ewidencyjnego następuje poprzez wprowadzenie udokumentowanych zmian do bazy danych ewidencyjnych.
Z kolei przepis § 36 rozporządzenia stanowi, iż przebieg granic działek ewidencyjnych wykazuje się w ewidencji na podstawie dokumentacji geodezyjnej, przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, sporządzonej w postępowaniu rozgraniczeniowym, w celu podziału nieruchomości, w postępowaniu scaleniowym i wymiany gruntów, w postępowaniu dotyczącym scalenia i podziału nieruchomości, na potrzeby postępowania sądowego lub administracyjnego, a następnie wykorzystanej do wydania prawomocnego orzeczenia sądowego lub ostatecznej decyzji administracyjnej, przy zakładaniu, na podstawie poprzednio obowiązujących przepisów, katastru nieruchomości i ewidencji gruntów i budynków).
Ze względu na treść powołanego przepisu § 36 rozporządzenia, który w sposób wyczerpujący wymienia dokumentację niezbędną do wykazania przebiegu granic działek, a co za tym idzie także ich powierzchni, należy stwierdzić, iż dołączony przez S. S. do wniosku o dokonanie zmiany w ewidencji gruntów akt notarialny dotyczący umowy cesji praw spadkowych nie mógł być podstawą wprowadzenia żądanych przez skarżącego zmian w ewidencji gruntów. Wynika to także z daty sporządzenia aktu notarialnego – 30.03.1946 r., który miał miejsce na 20 lat przed wprowadzeniem kwestionowanych danych do ewidencji gruntów. Zgodnie ze stanowiskiem Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie wyrażonym w uzasadnieniu wyroku z dnia 10.02.2003 r., sygn. akt II SA 1478/01, LEX nr 156384, "w art. 22 ust. 3 ustawy (z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2000 r. Nr 100, poz. 1086 ze zm.) chodzi bowiem o takie dokumenty, które zostały sporządzone już po wprowadzeniu do ewidencji gruntów kwestionowanych danych.
Wskazać w tym miejscu trzeba treść przepisu art. 22 ust. 3 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2000 r. Nr 100, poz. 1086 ze zm.), który przewiduje, iż osoby zgłaszające zmiany danych objętych ewidencją gruntów (m.in. powierzchni i granic gruntów) na żądanie starosty są obowiązane dostarczyć dokumenty geodezyjne, kartograficzne i inne niezbędne do wprowadzenia zmian w ewidencji gruntów i budynków.
Stwierdzić zatem należy, iż z uwagi na treść powołanego przepisu art. 22 ust. 3 powołanej ustawy, rozstrzygający sprawę w I instancji Starosta Powiatu Skarżysko – Kamienna miał podstawy do zobowiązania S. S. do złożenia dokumentów uzasadniających wniosek - stwierdzających zniesienie współwłasności nieruchomości opisanej w akcie notarialnym nr 112/46 oraz dokumentacji geodezyjnej, przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego stwierdzającej wyznaczenie na gruncie nabytego przez S. S. udziału wynikającego z powyższego aktu notarialnego.
Jak wynika ze zwrotnego poświadczenia odbioru opisanego wyżej wezwania, znajdującego się w aktach administracyjnych, niniejsze zobowiązanie zostało doręczone skarżącemu. Pomimo tego wezwania S. S. nie złożył stosownej dokumentacji. Ponadto, oświadczył, iż nie posiada dokumentów stwierdzających zniesienie współwłasności przedmiotowej nieruchomości, co wynika z notatki służbowej sporządzonej w dniu 31.01 2006 r. w Starostwie Powiatowym w S.
Ponieważ w mniejszej sprawie nie została złożona przewidziana w art. 22 ust. 3 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne dokumentacja, Starosta słusznie odmówił wprowadzenia żądanych przez skarżącego zmian.
Z treści powołanych wyżej przepisów wynika, iż organy ewidencji gruntów rejestrują jedynie stany prawne ustalone w innym postępowaniu, bądź przez inne organy orzekające w tym zakresie. Nie są natomiast uprawnione do nadawania uprawnień właścicielskich ani rozstrzygania kwestii uprawnień do gruntu.
Odnosząc się do kwestii podpisu skarżącego na protokole sporządzonym "w sprawie zaznajomienia właścicieli i posiadaczy z wynikami pomiarów poszczególnych działek na terenie miasta S." będącego częścią składową operatu opisowo-kartograficznego włączonego do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego pod nr 834/69 stwierdzić należy, iż podpis ten potwierdza, iż przedmiotowa nieruchomość ma powierzchnię 0,1078 ha. Wskazać trzeba, iż podpis taki mógł być złożony zarówno przez właściciela, jak i posiadacza niniejszej działki, jak również przez S. S., który nie kwestionuje faktu, iż jest to jego podpis.
Zdaniem organu II instancji, fakt podpisania niniejszego protokołu przez S. S. świadczy o tym, że został on zapoznany z wynikami pomiaru faktycznego władania na gruncie – w tym także w zakresie powierzchni nieruchomości.
Mając na uwadze, iż podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod uwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło