II SA/Ke 400/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Beata Ziomek, Sędziowie Sędzia WSA Dorota Chobian (spr.),, Sędzia WSA Sylwester Miziołek, Protokolant Starszy sekretarz sądowy Urszula Opara, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 27 września 2007r. sprawy ze skargi A. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] znak: [...] w przedmiocie zasiłku okresowego I. oddala skargę, II. przyznaje od Skarbu Państwa - Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach na rzecz adwokat M. M. kwotę 292,80 ( dwieście dziewięćdziesiąt dwa i 80/100) złotych, w tym 52,80 ( pięćdziesiąt dwa i 80/100) złotych VAT, tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Decyzją z dnia [...] znak: [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Kielcach po rozpatrzeniu odwołania A. K. od decyzji Dyrektora Miejsko-Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej z dnia [...], przyznającej A. K. zasiłek okresowy w wysokości 166,95 zł miesięcznie na okres od 1 maja 2007r. do 31 lipca 2007r., na podstawie art. 138 § 1 kpa zaskarżoną decyzję utrzymało w mocy. W motywach rozstrzygnięcia Samorządowe Kolegium Odwoławcze wwskazało, iż wnioskiem z dnia 10 kwietnia 2007r. A. K. zwrócił się do Miejsko-Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej o przyznanie zasiłku w kwocie 3000 zł brutto, płatnego regularnie raz w miesiącu, umożliwiającego właściwe funkcjonowanie w społeczeństwie i poszukiwanie pracy w Polsce. W uzasadnieniu tego wniosku wskazał m. in., że ma 3 koty i 1 kociaka, których utrzymanie stanowi koszt około 350 zł. Nadto wniósł on o uregulowanie rachunku za gaz, prąd oraz należności egzekwowanej przez komornika w kwocie 865,50zł. Kolejnym pismem z dnia 24 kwietnia 2007r. domagał się uregulowania zaległości w Spółdzielni Mieszkaniowej na kwotę 10.175,21zł. W wyniku rozpatrzenia tych wniosków Dyrektor Miejsko - Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej przyznał A. K. pomoc pieniężną w postaci zasiłku okresowego w wysokości 166,95zł oraz osobną decyzją zasiłku celowego w łącznej kwocie 342,73zł. W odwołaniu od decyzji przyznającej zasiłek okresowy, domagając się w dalszym ciągu przyznania regularnie płatnego raz w miesiącu zasiłku w kwocie 3000 zł, A. K. zarzucił, że w B. nie ma schroniska dla zwierząt, a koszt utrzymania kotów wynosi 400 zł. Rozpatrując odwołanie Kolegium wskazało, że A. K. spełnia przewidziane w art. 38 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 12 marca 2004r. o pomocy społecznej /Dz. U. Nr 64, poz. 593 ze zm./ kryteria do uzyskania zasiłku okresowego ponieważ prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe, jest osobą bezrobotną, nie posiadającą żadnych dochodów. Wysokość świadczenia stosownie do dyspozycji art. 38 ust. 2 pkt 1 cyt. ustawy, w odniesieniu do osób samotnie gospodarujących, ustala się do wysokości różnicy między kryterium dochodowym osoby samotnie gospodarującej a dochodem tej osoby, z tym, że kwota zasiłku nie może być wyższa niż 418 zł miesięcznie. Zgodnie zaś z art. 147 ust. 3 pkt 1 w 2007r. minimalna wysokość zasiłku okresowego w odniesieniu do osoby samotnie gospodarującej wynosi 35% różnicy między kryterium dochodowym osoby samotnie gospodarującej a dochodem tej osoby. Organ odwoławczy stwierdził, że przyznanie wnioskodawcy zasiłku okresowego w najniższej wysokości nie narusza przepisów ustawy o pomocy społecznej, albowiem przepisy te nie określają konkretnej wysokości zasiłku okresowego, zaś przyznana kwota mieści się w granicach określonych prawem. Kolegium podkreśliło, że sytuacja MGOPS nie jest łatwa ze względu na niskie kwoty, jakie ta rolnicza Gmina może przeznaczyć na pomoc społeczną. Nadto w ocenie organu brak jest podstaw do przyznania zasiłku okresowego w kwocie 3000 zł, ponieważ ustawodawca ustalił górną granicę tego świadczenia w wysokości 418 zł. Organ odwoławczy podkreślił, że zasiłek okresowy jest jednym z kilku rodzajów świadczeń z pomocy społecznej i A. K. decyzją z tego samego dnia przyznano zasiłki celowe tak, że łącznie w miesiącu maju b.r. otrzymał on pomoc w łącznej kwocie 509,68zł. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego złożył A. K. wnosząc o zmianę kwoty przyznanego zasiłku okresowego, która jego zdaniem nie odpowiada warunkom właściwej egzystencji w społeczeństwie i uniemożliwia poszukiwanie pracy. Skarżący wskazał również, że na utrzymaniu ma 4 koty, co stanowi wydatek ok. 500 zł, gdyż podrożało mięso. Podkreślił również, że "dzięki uporowi SKO w Kielcach" od 2001r. nie rozwinięto kultury muzycznej w gminie B. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko wyrażone w treści zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Skarżący zwrócił się do organu o przyznanie mu zasiłku pieniężnego w kwocie 3000zł. Ponieważ spełniał on przesłanki do otrzymania zasiłku okresowego prawidłowo tego rodzaju zasiłek organ skarżącemu przyznał / pomijając, iż inną decyzją przyznał mu także zasiłek celowy/. Przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie jest decyzja dotycząca zasiłku okresowego, dlatego też tylko w ramach uprawnień organu do przyznania takiego zasiłku może być ona przedmiotem kontroli sądowej. Zasiłek okresowy jest jedną z form pomocy społecznej przyznawanej w oparciu o przepisy ustawy z dnia12 marca 2004r. o pomocy społeczne /Dz. U. Nr 64, poz. 593 ze zm., zwanej dalej ustawą/. Zgodnie z jej art. 38 ust. 1 przysługuje on między innymi ze względu na bezrobocie osobie samotnie gospodarującej, której dochód jest niższy od kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej. Z powyższego wynika, iż samo przyznanie takiego zasiłku nie jest pozostawione uznaniu administracyjnemu lecz organ, o ile stwierdzi istnienie przesłanek do przyznania takiego świadczenia, winien je przyznać. Odnośnie kwestii wysokości tego świadczenia ustawodawca zakreślił zarówno dolną jak i górną jej granicę. W dacie wydawania zaskarżonej decyzji zasiłek okresowy nie mógł być niższy niż 166, 95zł / jest to 35 % z kwoty 477zł , stanowiącej stosownie do art. 8 ust. 1 pkt 1 ustawy w zw. z § 1 pkt 1 lit a rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 24 lipca 2006r. w sprawie zweryfikowania kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych kryterium dochodowe dla osoby samotnie gospodarującej / ale także nie mógł być wyższy niż 418 zł. W tej sytuacji organy nie mogły uwzględnić żądania skarżącego przyznania mu świadczenia w wysokości 3000 zł jeśli chodzi o pomoc w formie zasiłku okresowego. Nawet bowiem gdyby dysponowały one wystarczającą ilością środków pieniężnych, przyznając zasiłek okresowy w żądanej kwocie w sposób rażący naruszyłyby prawo. Ustawodawca natomiast pozostawił do uznania organów ustalenie wysokości zasiłku w ramach ustalonych granic a także co do czasokresu, na jaki jest on przyznawany. Element uznaniowości nie świadczy jednak o tym, że decyzja polega na zupełnej dowolności działania organu. Decyzje wydawane według uznania administracyjnego podlegają kontroli sądowej pod względem ich zgodności z prawem co oznacza, iż Sąd bada, czy przy wydawaniu takiej decyzji nie przekroczono granic uznania administracyjnego. Zgodnie z art. 3 ust. 4 ustawy, potrzeby osób i rodzin korzystających z pomocy powinny być uwzględnione, jeżeli odpowiadają celom i mieszczą się w możliwościach pomocy społecznej. Jak wynika z akt sprawy wysokość środków pieniężnych, jakimi Gmina dysponuje na zasiłki okresowe jest tak ograniczona, iż wystarcza jedynie na przyznawanie osobom uprawnionym do otrzymywania takiego świadczenia zasiłków w minimalnej wysokości i takie też są przyznawane na terenie tej gminy. Jeśli się zważy, iż skarżącemu / który od kilku lat utrzymuje się ze środków uzyskiwanych w ramach pomocy społecznej / oprócz przyznania zasiłku okresowego przyznano także zasiłki celowe tak, że w miesiącu maju łącznie otrzymał kwotę ponad 500 zł, nie można czynić organowi skutecznego zarzutu, iż zaskarżona decyzja jest niezgodna z prawem z uwagi na przekroczenie granic uznania administracyjnego. Odnośnie podniesionej w skardze / jak i we wcześniejszych pismach składanych w toku postępowania administracyjnego / okoliczności, dotyczącej kosztów utrzymania kotów, jakie skarżący ponosi to wskazać należy, iż środki z pomocy społecznej są przeznaczone na zaspokajanie niezbędnych potrzeb ludzi a nie zwierząt. Wiele rodzin nie dysponuje wystarczającą ilością pieniędzy na zakup podstawowej żywności i lekarstw, dlatego też wywody skarżącego, iż na utrzymanie kotów chce wydawać miesięcznie kwotę 500 wydają się nie na miejscu. Jeśli z kolei chodzi o zarzut dotyczący "nie rozwinięcia" przez Gminę kultury muzycznej to wskazać należy, iż z uwagi na zakres kognicji Sądu w niniejszej sprawie okoliczność ta pozostaje bez znaczenia dla oceny prawidłowości zaskarżonej decyzji. Ponieważ przyznany zaskarżoną decyzją zasiłek mieści się w granicach zakreślonych ustawą a ustalenie jego wysokości nastąpiło bez przekroczenia granic uznania administracyjnego, skarga jako niezasadna podlegała oddaleniu, o czym Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł na podstawie art. 151 uppsa. O kosztach nieopłaconej pomocy prawnej orzeczono zgodnie z art. 250 uppsa w zw. z § 2 ust. 3, § 18 ust.1 pkt 1 c oraz § 20 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu / Dz. U. Nr 163 poz.1348 ze zm./.