II SA/Ke 402/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Beata Ziomek po rozpoznaniu w dniu 27 września 2010r. na posiedzeniu niejawnym wniosku H. K. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi H. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 17 maja 2010r. znak: [...] w przedmiocie odmowy udzielenia pomocy społecznej w postaci świadczenia pieniężnego p o s t a n a w i a: I. oddalić wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych; II. ustanowić dla H. K. adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka. Wyrokiem z dnia 26 sierpnia 2010r. sygn. II SA/Ke 402/10, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach oddalił skargę H. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 17 maja 2010r. znak: [...] w przedmiocie odmowy udzielenia pomocy społecznej w postaci świadczenia pieniężnego. W dniu 27 sierpnia 2010r. H. K. złożył formularz urzędowy PPF zawierający wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata z urzędu w niniejszej sprawie. W piśmie złożonym wraz z ww. formularzem skarżący podniósł, że choruje na kilka chorób, nie może pracować i nie pobiera renty. W samym zaś formularzu wskazał, że gospodarstwo rolne, które odziedziczył po rodzicach jest podupadłe, część gospodarstwa leży odłogiem, bowiem sąsiedzi utrudniają mu użytkowanie nieruchomości. Ponadto podniósł, że w związku z konfliktem na tle posiadania gospodarstwa po rodzicach sąd nałożył na niego obowiązek zapłaty odszkodowania w kwocie 10.000 zł z odsetkami, grzywny w kwocie 2.000 zł oraz kary w kwocie 800 zł. Postanowieniem z dnia 1 września 2010r. Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Kielcach oddalił wniosek H. K. o ustanowienie adwokata, albowiem nie wykazał on aby z powodu trudnej sytuacji materialnej czy osobistej nie stać go było na ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika. W sprzeciwie od powyższego postanowienia skarżący powtórzył, że choruje na kilka chorób, nie może pracować i nie pobiera renty. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje : Instytucja prawa pomocy stanowi realizację konstytucyjnej zasady prawa do sądu. Prawo to powinno być przyznawane wówczas, gdy strona jest w bardzo trudnej sytuacji materialnej, a odmowa przyznania prawa pomocy uniemożliwiałaby dostęp do sądu. Zgodnie z art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Stosownie do art. 239 pkt 1 lit. a p.p.s.a. strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej nie ma obowiązku uiszczania kosztów sądowych. Koszty sądowe obejmują zarówno opłaty sądowe (wpis i opłatę kancelaryjną) jak i zwrot wydatków (art. 211 w zw. z art. 212 § 1 p.p.s.a.). Na mocy powołanego przepisu skarżący z mocy prawa zwolniony jest w niniejszej sprawie od ponoszenia kosztów sądowych w toku całego postępowania, a zatem zarówno przed sądem pierwszej instancji - Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Kielcach, jak i sądem drugiej instancji - Naczelnym Sądem Administracyjnym. W związku z tym, wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych nie podlega ocenie w odniesieniu do przesłanek określonych w ustawie i winien być oddalony. Odnośnie zaś wniosku o ustanowienie adwokata z urzędu wskazać należy, iż w myśl art. 262 p.p.s.a. przepisy o przyznaniu prawa pomocy w zakresie dotyczącym zastępstwa prawnego na zasadach prawa pomocy, mają odpowiednie zastosowanie do stron korzystających z ustawowego zwolnienia od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. Prawo pomocy w zakresie częściowym, obejmującym między innymi tylko ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika, przysługuje zatem osobie fizycznej, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 i art. 245 § 3 p.p.s.a.). Na podstawie informacji podanych w urzędowym formularzu PPF przez H. K. nie można jednoznacznie stwierdzić, jakie są faktycznie jego możliwości płatnicze oraz stan majątkowy. Skarżący nie wskazał z jakich środków materialnych się utrzymuje, nie określił też jakie koszty utrzymania ponosi. W piśmie złożonym wraz z formularzem skarżący ograniczył się do stwierdzenia, że nie uzyskuje renty, choruje i leczy się na wiele chorób, a gospodarstwa rolnego nie uprawia ze względu na konflikty z sąsiadami na tle dostępu do gruntów. Podnoszone przez niego, jakkolwiek nieudokumentowane, okoliczności związane z niemożnością uprawiania posiadanej ziemi, koniecznością leczenia szpitalnego, wysokością zasądzonego odszkodowania, wymierzoną karą i grzywną pozwalają jednak przyjąć, że znajduje się on w trudnej sytuacji materialnej. Ponadto, na podstawie oświadczeń zawartych w złożonym wniosku należy stwierdzić, że skarżący jest osobą nieporadną. Dlatego też uwzględniając powyższe okoliczności Sąd uznał, że skarżący nie jest w stanie pokryć kosztów pomocy prawnej i w konsekwencji przyznał mu prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata. Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 244 § 1, art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji postanowienia.