II SA/Ke 404/10

PostanowienieWSA w Kielcach2010-07-09

Skład orzekający: Małgorzata Długońska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawca, który osiąga miesięczny dochód w wysokości 2500 zł brutto wraz z żoną, posiada samochód o wartości powyżej 3000 euro i ponosi wydatki na leczenie, spełnia przesłanki do zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata lub radcy prawnego w postępowaniu sądowoadministracyjnym?
Ratio decidendi
Wnioskodawca, mimo posiadania stałego dochodu i samochodu, nie jest w stanie ponieść kosztów ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika prawnego bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny, co uzasadnia ustanowienie radcy prawnego z urzędu. Jednakże, przy racjonalnym gospodarowaniu dochodem, jest w stanie uiścić wpis sądowy i inne koszty postępowania, co skutkuje oddaleniem wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych.
Stan faktyczny
M. B. złożył wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata lub radcy prawnego w sprawie dotyczącej zatrzymania prawa jazdy. Wnioskodawca wraz z żoną i synem osiąga miesięczny dochód w wysokości 2500 zł, posiada samochód o wartości powyżej 3000 euro i ponosi wydatki na leczenie. Sąd ocenił, że wnioskodawca nie jest w stanie ponieść kosztów profesjonalnego pełnomocnika bez uszczerbku dla utrzymania, ale jest w stanie uiścić koszty sądowe.
Rozstrzygnięcie
Postanowiono: I. oddalić wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych, II. ustanowić dla M. B. radcę prawnego, którego wyznaczy Okręgowa Izba Radców Prawnych, III. oddalić wniosek o ustanowienie adwokata.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarza sądowego w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Kielcach Dnia 9 lipca 2010 r. Referendarz sądowy Małgorzata Długońska po rozpoznaniu w dniu 9 lipca 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. B. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata, radcy prawnego w sprawie ze skargi M. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] znak: [...] w przedmiocie zatrzymania prawa jazdy do czasu uzyskania pozytywnego wyniku egzaminu sprawdzającego kwalifikacje kierowcy postanawia: I. oddalić wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych, II. ustanowić dla M. B. radcę prawnego, którego wyznaczy Okręgowa Izba Radców Prawnych, III. oddalić wniosek o ustanowienie adwokata. M. B. złożył w dniu 9 lipca 2010 r. formularz PPF wnosząc o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata, radcy prawnego w sprawie z jego skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] w przedmiocie zatrzymania prawa jazdy do czasu uzyskania pozytywnego wyniku egzaminu sprawdzającego kwalifikacje kierowcy. Ze złożonego formularza wynika, że wnioskodawca prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z żoną i dwudziestojednoletnim synem. Skarżący i jego żona są zatrudnieni na umowę o pracę i w sumie osiągają łączny dochód w wysokości 2500 zł miesięcznie. Wnioskodawca podał, że pracuje od 31 maja 2010 r. wcześniej był na zasiłku chorobowym, musi obecnie spłacać zaległości finansowe powstałe w ostatnich latach. Skarżący przeznacza 300 zł miesięcznie na zakup leków i leczenie u specjalistów. Wnioskodawca nie wykazał innego majątku oprócz współwłasności wraz z żoną samochodu marki [...] z 1999 r. o wartości powyżej 3000 euro. Na gruncie obowiązujących przepisów dotyczących postępowań sądowych obowiązuje zasada, zgodnie którą koszty sądowe, jak również koszty wynagrodzenia fachowego pełnomocnika, pokrywa strona dochodząca swych roszczeń. Regulacje postępowania sądowoadministracyjnego pozwalają skarżącym, nie posiadającym wystarczających środków finansowych koniecznych do ochrony ich interesu prawnego na ubieganie się o przyznanie tzw. prawa pomocy. Zgodnie z art. 245 § 1 i art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz.1270) przyznanie prawa pomocy przysługuje osobie fizycznej, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmujące zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata lub radcy prawnego) bądź osobie, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego). Ubiegający się o przyznanie prawa pomocy winien w każdym wypadku poczynić oszczędności we własnych wydatkach do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania siebie i rodziny. Dopiero gdyby poczynione w ten sposób oszczędności okazały się niewystarczające - może zwrócić się o pomoc państwa. Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem sądów administracyjnych prawo pomocy powinno być udzielane przede wszystkim osobom bezrobotnym, bez źródeł stałego dochodu i bez majątku, tj. w sytuacji ubóstwa. Strona będąca osobą fizyczną powinna partycypować w kosztach postępowania, jeżeli ma jakiekolwiek środki majątkowe, w szczególności posiada stały miesięczny dochód przewyższający ustalone minimalne wynagrodzenie za pracę. Przez uszczerbek utrzymania koniecznego należy zaś rozumieć zachwianie sytuacji materialnej i bytowej strony skarżącej w taki sposób, iż nie jest ona w stanie zapewnić minimum warunków socjalnych sobie i osobom pozostających we wspólnym gospodarstwie domowym. W rozpatrywanej oceniając sytuację majątkową i rodzinną wnioskodawcy, przede wszystkim osiągany dochód na trzy dorosłe osoby, brak majątku oprócz samochodu, wydatki na zakup leków i leczenie, uznano, że nie jest on w stanie ponieść kosztów ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika prawnego bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, a zatem jego wniosek zasługuje na uwzględnienie w zakresie ustanowienia radcy prawnego z urzędu. Oceniono natomiast, że przy racjonalnym gospodarowaniu stałym dochodem z dwóch wynagrodzeń za pracę skarżący będzie w stanie uiścić wpis sądowy od skargi w wysokości 200 zł i zgromadzić środki finansowe na poniesienie innych ewentualnych kosztów sądowych na późniejszym etapie postępowania, które jednorazowo nie przekroczą kwoty 100 zł. Wobec powyższego na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 w związku z art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło