II SA/Ke 405/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie: Przewodniczący Sędzia Dorota Chobian (spr.) po rozpoznaniu w dniu 12 lipca 2016 r., na posiedzeniu niejawnym, sprzeciwu M. J. od postanowienia starszego referendarza sądowego z 17 czerwca 2016 r. oddalającego wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi M. J. na decyzję Wojewody z dnia [...] znak: [...] w przedmiocie odmowy umorzenia zadłużenia z refundacji kosztów wyposażenia stanowiska pracy dla bezrobotnego postanawia utrzymać w mocy postanowienie referendarza z 17 czerwca 2016 r. M. J. do skargi na decyzję Wojewody w przedmiocie odmowy umorzenia zadłużenia z refundacji kosztów wyposażenia stanowiska pracy dla bezrobotnego dołączył formularz PPF wnosząc o przyznanie prawa pomocy przez zwolnienie od kosztów sądowych. W złożonym formularzu wnioskodawca podał, że prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z żoną, oboje pobierają emerytury w wysokości 1800 zł i 2400 zł, co łącznie daje miesięczny dochód netto w wysokości 4200 zł. Skarżący nie wykazał innego majątku oprócz własności mieszkania wielkości 62 m² o wartości około 160000zł w Kielcach, ma na rachunku bankowym saldo minus 5000 zł. Wnioskodawca podał następujące stałe wydatki i zobowiązania miesięczne: czynsz za mieszkanie – 500 zł, energia- 120 zł, gaz – 130 zł, TV -100 zł, telefon stacjonarny – 80 zł, telefon komórkowy – 50 zł ubezpieczenie domu i samochodu – 150 zł, rata pożyczki – 800 zł, rata kredytu – 160 zł, zakup lekarstw – 500 zł, koszty leczenia i rehabilitacji 800 -1200 zł. Pozostałą część dochodu przeznaczają na jedzenie, ubranie, środki czystości, wsparcie dla wnuczki. Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Kielcach postanowieniem z 17 czerwca 2016 r. oddalił wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych. Wskazał, że skarżący wraz z żoną osiągają stałe dochody z dwóch emerytur w wysokości 4200 zł miesięcznie, co umożliwia planowanie wydatków. Przy osiąganych dochodach skarżący jest w stanie regularnie spłacać pożyczkę i kredyt, stać go na utrzymanie samochodu, udzielanie pomocy materialnej wnuczce oraz korzystanie z usług adwokata z wyboru. Referendarz podkreślił, że spłata zobowiązań cywilnoprawnych nie może być traktowana z pierwszeństwem przed kosztami postępowania sądowego, gdyż niedopuszczalna byłaby sytuacja, gdy osoba ubiegająca się o przyznanie prawa pomocy wykonuje ciążące na niej prywatne zobowiązania kredytowe, a żąda by Skarb Państwa pokrywał za nią koszty sądowe. W sprzeciwie od tego postanowienie wnioskodawca podniósł, że referendarz nie wziął pod uwagę jego trudnej sytuacji majątkowej wyrażającej się w braku środków finansowych na koncie oraz wielkości ponoszonych wydatków na leczenie i rehabilitację. Dodał, że załączona do wniosku dokumentacja przedstawiająca jego sytuację osobistą i majątkową uzasadnia jego zwolnienie od kosztów w całości. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 259 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r. poz. 718), dalej "p.p.s.a." od zarządzeń i postanowień, o których mowa w art. 258 § 2 pkt 6-8, tj. między innymi od postanowień o odmowie przyznania prawa pomocy, strona albo adwokat, radca prawny, doradca podatkowy lub rzecznik patentowy mogą wnieść do właściwego wojewódzkiego sądu administracyjnego sprzeciw w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia zarządzenia lub postanowienia. Rozpoznając sprzeciw od zarządzeń i postanowień, o których mowa w art. 258 § 2 pkt 6-8, sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone zarządzenie lub postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy (art. 260 § 1 p.p.s.a.). W sprawach, o których mowa w § 1, wniesienie sprzeciwu od zarządzenia lub postanowienia referendarza sądowego wstrzymuje jego wykonalność. Sąd orzeka jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu (art. 260 § 2). Z kolei art. 245 § 1 w związku z art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a stanowi, że prawo pomocy w zakresie częściowym – obejmującym zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków – przysługuje osobie fizycznej, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zgodzić należy się z referendarzem sądowym, że wnioskodawca nie wykazał w sposób przekonujący, że nie stać go na poniesienie kosztów sądowych bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W sprawie podkreślenia wymaga, że wnioskodawca prowadzący wspólnie z żoną gospodarstwo domowe posiada stałe źródła dochodu w wysokości 4200 zł. Oprócz mieszkania posiada i eksploatuje samochód, co wynika z wniosku o zwolnienie od kosztów, w którym wskazał on, że ponosi w związku z tym koszty. Nadto wspomaga finansowo wnuczkę. Jeśli dodatkowo weźmie się pod uwagę to, że był w stanie ustanowić fachowego pełnomocnika w tej sprawie to uznać należy, że jest również w stanie, bez uszczerbku dla swojego i żony koniecznego utrzymana uiścić koszty sądowe, które na obecnym etapie postępowania sprowadzają się do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w wysokości 200 zł. Reasumując, w ocenie Sądu skarżący nie jest osobą ubogą, wymagającą dofinansowania z budżetu państwa w postaci zwolnienia od kosztów sądowych. Podkreślić należy, że instytucja przyznania prawa pomocy jest rozwiązaniem szczególnym i powinna być stosowana w przypadkach wyjątkowych, tj. wobec osób, których sytuacja materialna i bytowa jest trudna. Do osób takich zaliczyć można przykładowo bezrobotnych, którzy nie pobierają zasiłku lub osoby, które ze względu na okoliczności pozbawione są środków do życia, bądź środki te są bardzo ograniczone i zaspakajają tylko podstawowe potrzeby życiowe. Na marginesie należy zaznaczyć, że do wniosku o przyznanie prawa pomocy nie zostały dołączone – wbrew twierdzeniom sprzeciwu - żadne dokumenty obrazujące sytuacje majątkową i osobistą skarżącego, okoliczność ta nie ma jednak znaczenia skoro ze złożonego formularza PPF wynika, że skarżący jest w stanie ponieść koszty postępowania sądowego. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 260 § 1 p.p.s.a. Sąd utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie referendarza sądowego.