II SA/Ke 407/22
WyrokWSA w Kielcach2022-11-16
Skład orzekający: Krzysztof Armański, Dorota Pędziwilk-Moskal, Jacek Kuza
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości w celu przeprowadzenia linii elektroenergetycznej i kanalizacji światłowodowej, zgodnie z decyzją o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego, wymaga uzgodnienia z Prezesem Urzędu Komunikacji Elektronicznej, jeśli kanalizacja światłowodowa służy wyłącznie celom technicznym związanym z zarządzaniem siecią elektroenergetyczną?Ratio decidendi
Sąd uznał, że kanalizacja światłowodowa służąca wyłącznie celom technicznym związanym z zarządzaniem siecią elektroenergetyczną (konfiguracja pracy sieci, zdalne przełączenia, odczyt liczników) nie stanowi urządzenia łączności publicznej w rozumieniu art. 124 ust. 1b ustawy o gospodarce nieruchomościami. W związku z tym, uzgodnienie z Prezesem UKE nie było wymagane. Sąd podkreślił również, że lokalizacja inwestycji musi być zgodna z ostateczną decyzją o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego, a zaproponowany przez skarżących wariant przez działkę nr [...] nie był zgodny z tą decyzją.Stan faktyczny
Wojewoda utrzymał w mocy decyzję Starosty zezwalającą PGE Dystrybucja S.A. na ograniczenie sposobu korzystania z części nieruchomości skarżących (A. i L. Ś.) w celu przeprowadzenia linii elektroenergetycznej ziemno-kablowej średniego napięcia wraz z kanalizacją światłowodową i studnią kablową. Skarżący zarzucili naruszenie przepisów postępowania poprzez zaniechanie przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego oraz naruszenie prawa materialnego, w tym art. 112 i 124 ustawy o gospodarce nieruchomościami, twierdząc, że inwestycja mogła być zrealizowana w inny sposób. Kwestionowali również brak uzgodnienia z Prezesem UKE.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krzysztof Armański Sędziowie Sędzia WSA Dorota Pędziwilk-Moskal Sędzia WSA Jacek Kuza (spr.) Protokolant Starszy inspektor sądowy Sebastian Styczeń po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 listopada 2022 r. sprawy ze skargi A. Ś. i L. Ś. na decyzję Wojewody z dnia [...] czerwca 2022 r. [...] w przedmiocie ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości oddala skargę.
Decyzją z [...] czerwca 2022 r. znak: [...], po rozpatrzeniu odwołania A. i L. małż. Ś. od decyzji Starosty [...] z [...] marca 2022 r. orzekającej o ograniczeniu sposobu korzystania z części nieruchomości położonej w miejscowości B.-Z. oznaczonej jako działka nr [...] o pow. 0,0236 ha, poprzez udzielenie PGE Dystrybucja S.A. Oddział S.-K. zezwolenia na przeprowadzenie linii elektroenergetycznej ziemno-kablowej średniego napięcia wraz z kanalizacją światłowodową oraz studni kablowej, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 127 § 1 i 2 kpa, Wojewoda utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu Wojewoda podał, że przedmiotem postępowania jest nieruchomość położona w B. Z. , oznaczona w ewidencji gruntów jako działka nr [...] o pow. 0,0236 ha, stanowiąca współwłasność A. i L. małż. Ś. . Wnioskiem z 4 lutego 2022 r. PGE Dystrybucja S.A. Oddział S.-K., wystąpiła o wydanie decyzji w sprawie ograniczenia sposobu korzystania z powyższej nieruchomości w celu przeprowadzenia linii elektroenergetycznej ziemno-kablowej średniego napięcia wraz z kanalizacją światłowodową oraz studni kablowej. Inwestycja wchodzi na działkę nr [...] prostopadle przez wschodnią granicę działki w odległości 7,9 m od południowo-wschodniego rogu działki. Następnie linia wchodzi do studni kablowej zlokalizowanej w odległości 4 m od wschodniej i 7,9 m od południowej granicy działki. Linia po przejściu przez studnię skręca w kierunku północnym i biegnie równolegle do wschodniej granicy. Po przebiegnięciu 17 m linia opuszcza działkę w odległości 5,1 m od północno-wschodniego rogu działki. We wniosku wskazano, że z uwagi na brak zgody właścicieli na dobrowolne udostępnienie nieruchomości pod realizację planowanej inwestycji celu publicznego konieczne jest wydanie decyzji.
Starosta [...] pismem z 14 lutego 2022 r. zawiadomił strony o wszczęciu na wniosek postępowania o ograniczeniu sposobu korzystania z części nieruchomości, oznaczonej jako działka nr [...]. Następnie zaskarżoną decyzją orzekł o ograniczeniu sposobu korzystania z części powyższej nieruchomości poprzez udzielenie wnioskodawcy zezwolenia na przeprowadzenie linii elektroenergetycznej ziemno-kablowej średniego napięcia wraz z kanalizacją światłowodową oraz studnią kablową. Długość linii ziemno-kablowej średniego napięcia wraz z kanalizacją światłowodową wynosi 21 m. Strefa oddziaływania linii kablowej SN 15 kV oraz kanalizacji światłowodowej wynosi 0,5 m na jedną stronę. Odległość kabla średniego napięcia od kanalizacji światłowodowej, które są umieszczone w jednym wykopie, wynosi 0,3 m co daje łącznie 27,3 m˛ terenu trwale zajętego pod budowę linii średniego napięcia. Strefa oddziaływania studni kablowej mieści się w strefie oddziaływania linii średniego napięcia wraz z kanalizacją światłowodową.
Dalej organ odwoławczy stwierdził, że w niniejszej sprawie ograniczenie następuje zgodnie z ostateczną decyzją Burmistrza [...] i Gminy B.-Z. z [...] sierpnia 2019 r. o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego, którą objęta została m.in. część nieruchomości, oznaczonej jako działka nr [...]. Decyzja ta określa przebieg projektowanej inwestycji polegającej na budowie elektroenergetycznej linii średniego napięcia wraz z kanalizacją światłowodową, linii niskiego napięcia oraz kontenerowych stacji transformatorowych. Linie rozgraniczające teren inwestycji wyznaczono na mapach stanowiących załączniki graficzne do decyzji. Determinuje to zakres i sposób ograniczenia prawa własności, a więc inwestor może skorzystać z przymusowego ograniczenia prawa właściciela, tylko tych nieruchomości, które pod taką inwestycję zostały przeznaczone.
Istniejąca w obrocie prawnym decyzja lokalizacyjna sprawia, że przedmiotowa nieruchomość może być przeznaczona na realizację celu publicznego. Przebieg projektowanej kablowej linii elektroenergetycznej na działce nr [...] został sprecyzowany w odniesieniu do jej granic we wniosku z 4 lutego 2022 r. Z tego wniosku wynika, że realizacja planowanej na działce nr [...] inwestycji jest spowodowana koniecznością rozbudowy istniejącej infrastruktury elektroenergetycznej, co umożliwi poprawę zasilania odbiorców w energię elektryczną. Ze zgromadzonej w sprawie dokumentacji i wyjaśnień wynika, że przy lokalizacji planowanej inwestycji uwzględniono szereg okoliczności, które uniemożliwiają jej umieszczenie w granicach innych działek. Projektowane urządzenia zlokalizowane będą pomiędzy istniejącą kanalizacją sanitarną, a napowietrzną linią niskiego napięcia. Na trasie linii nie występują żadne zadrzewienia. Jedyne ograniczenie wprowadzone w strefie terenu zajętego obejmować będzie brak możliwości prowadzenia wykopów, aby nie uszkodzić linii energetycznej. Poza pasem oddziaływania możliwe będzie korzystanie z działki nr [...] w sposób nieodbiegający od dotychczasowego, gdyż planowana inwestycja stanowi budowlę podziemną, a zatem nie powoduje zmiany sposobu zagospodarowania terenu. Linia kablowa nie będzie wymagała bieżących prac eksploatacyjnych, natomiast ingerencja w nieruchomość może być konieczna tylko w sytuacji wymiany urządzenia, bądź likwidacji awarii.
Starosta [...] w zaskarżonej decyzji wskazał, że linia ziemno-kablowa zostanie zlokalizowana na przedmiotowej nieruchomościach na głębokości około 1 m metodą wykopu otwartego. Na trasie projektowanej linii nie występuje zadrzewienie, więc nie zachodzi konieczność wycinki. Strefa oddziaływania linii kablowej SN 15kV oraz kanalizacji światłowodowej wynosi 0,5 m na jedną stronę. Odległość kabla średniego napięcia od kanalizacji światłowodowej, które są umieszczone w jednym wykopie wynosi 0,3 m.
Wojewoda zaznaczył, że udzielenie wnioskowanego zezwolenia, powinno być poprzedzone rokowaniami z właścicielem lub użytkownikiem wieczystym nieruchomości o uzyskanie zgody na wykonanie prac. Z materiału dowodowego wynika, że inwestor podjął w okresie od 8 marca 2021 r. do 15 kwietnia 2021 r. rokowania z [...] i L. Ś.. Z treści pisma z 8 marca 2021 r. wynika, że inwestor poinformował właścicieli o zakresie planowanych prac na działce nr [...], ponadto za wyrażenie zgody na udostępnienie nieruchomości zaproponował wynagrodzenie w wysokości [...] zł. W załączeniu do powyższego pisma przekazał dwa egzemplarze umowy. Następnie 15 kwietnia 2021 r. inwestor ponowił korespondencję. J. A. i L. Ś. nie przyjęli propozycji inwestora jak również nie zajęli żadnego stanowiska w wyznaczonym terminie. Z uwagi na fakt, że rokowania nie przyniosły zamierzonego rezultatu, inwestor miał uzasadnione powody, aby wystąpić z wnioskiem o wydania decyzji w przedmiocie ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości. W ocenie organu II instancji materiał dowodowy potwierdza, że rokowania prowadzone były w sposób prawidłowy, a ich przedmiot obejmował wszystkie istotne dla tego etapu okoliczności.
Wojewoda uznał za niezasadny zarzut, że planowana inwestycja może być przeprowadzona w inny sposób, niż przez działkę nr [...]. Podniósł, że z wyjaśnień inwestora wynika, że linia średniego napięcia wraz z kanalizacją światłowodową rozpoczyna swój bieg od stacji trafo na działce nr [...], następnie przechodzi na przeciwną stronę i biegnie w kierunku północnym. Na wysokości działki nr [...] linia ponownie przechodzi na przeciwną stronę drogi celem ominięcia budynków i biegnie w kierunku północnym po działce nr [...], przed linią istniejących zadrzewień. Przed granicą działki nr [...] linia ponownie przechodzi na przeciwną stronę drogi - tuż za istniejącymi budynkami i wchodzi na działkę nr [...]. W sytuacji braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego linia zabudowy przy wydawaniu warunków zabudowy i zagospodarowania terenu ustalana jest według linii zabudowy istniejących już budynków na działkach sąsiednich, które oddalone są od działki drogowej o ok. 8 m. Ponadto zabudowa na działce nr [...] jest niemożliwa z uwagi na istniejącą już sieć kanalizacyjną, natomiast sieć średniego napięcia wraz z kanalizacją światłowodową zaprojektowano w obszarze pomiędzy granicą działki z pasem drogowym, a istniejącą kanalizacją bez ingerencji w głąb działki. Inwestor rozważał inny przebieg inwestycji - po prawej stronie drogi, ale trasa ta nie została wybrana z uwagi na znacznie większe zagęszczenie budynków. Natomiast wskazana przez odwołujących działka nr [...], przez którą wedle współwłaścicieli powinna być przeprowadzona sieć, została wykluczona ze względu na kończące się zabudowania po stronie zachodniej drogi, ponadto nie jest ona własnością tego samego podmiotu co działka nr [...]. Lokalizacja linii średniego napięcia w pasie drogowym nie jest możliwa ze względu na brak zgody Powiatowego Zarządu Dróg w B. Z. .
W kwestii żądania pozyskania opinii biegłego organ II instancji zauważył, że normy i przepisy prawa jakimi powinien kierować się projektant przy sporządzeniu dokumentacji dotyczącej lokalizacji linii średniego napięcia są skonkretyzowane i dotyczą wszystkich projektantów. Tym samym nie można uznać, że projektant wykonujący dokumentację na zlecenie inwestora nie jest bezstronny, a co za tym idzie, że jego opinia nie może być rzetelna i zgodna z obowiązującymi przepisami prawa. Brak jest więc konieczności pozyskiwania dodatkowych opinii.
Wojewoda także uznał, że organ I instancji należycie i wyczerpująco informował o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogły mieć wpływ na ustalenie praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania. Organ I instancji w zaskarżonej decyzji dokonał analizy inwestycji w kierunku jak najmniejszej uciążliwości dla nieruchomości, a wyniki takiej analizy zamieścił w uzasadnieniu wydanej decyzji. Organ odwoławczy nie zgodził się z argumentacją, że akta sprawy nie są kompletne, podkreślił, że strona nie przedstawiła w toku postępowania żadnych dokumentów, o które organ powinien uzupełnić akta. Nie wskazała również jakie dokumenty zostały przez Starostę Buskiego pominięte. Wyczerpująco zebrany został także materiał dowodowy w przedmiocie innych możliwych wariantów przebiegu linii elektroenergetycznej. Ponadto organ odwoławczy podjął działania zmierzające do wskazania możliwości zlokalizowania sieci średniego napięcia wraz z kanalizacją światłowodową poza granicami działki nr [...]. Jednak organy nie mogą ingerować w planowaną inwestycję tak, aby narzucać inwestorowi konkretną jej lokalizację, która byłaby akceptowalna tylko dla właścicieli nieruchomości.
W skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach skardze na powyższą decyzję, domagając się jej uchylenia, A. Ś. i L. Ś., zaskarżonej decyzji zarzucili naruszenie:
1. przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
- art. 75 § 1 kpa, art. 77 kpa, art. 78 kpa, art. 84 § 1 kpa i art. 146 kpa, poprzez niezasadne zaakceptowanie zaniechania przeprowadzenia przez Starostę Buskiego dowodu z opinii biegłego z zakresu elektroenergetyki, na okoliczność możliwych wariantów przebiegu linii elektroenergetycznej ziemno-kablowej średniego napięcia wraz z kanalizacją światłowodową i studnią kablową, podczas gdy oprócz wariantu przebiegu tej inwestycji przez działkę nr [...] możliwe są też inne warianty jej przebiegu, w tym przez działkę nr [...] lub pas drogowy ulicy [...];
- art. 138 § 1 pkt 1 kpa, przez jego niezasadne zastosowanie, podczas gdy nie zachodziły podstawy do utrzymania w mocy decyzji Starosty [...];
2. prawa materialnego:
- art. 112 ust 2 i 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (tekst jedn. Dz. U. 2021 r., poz. 1899), poprzez ich niezastosowanie w następstwie nierozpoznania zarzutu, zawartego w odwołaniu, że cel publiczny w postaci przeprowadzenia linii elektroenergetycznej ziemno-kablowej średniego napięcia wraz z kanalizacją światłowodową i studnią kablową w obrębie ul. [...] może zostać osiągnięty w inny sposób, niż poprzez ograniczenie praw do działki nr [...], mianowicie poprzez przeprowadzenie inwestycji przez działkę nr [...] lub pas drogowy ulicy [...];
- art. 124 ust. 1 powyższej ustawy, poprzez jego błędną wykładnię, polegającą na uznaniu, że zachodzą wystarczające podstawy do ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości stanowiącej działkę nr [...], przez udzielenie zezwolenia na przeprowadzenie linii elektroenergetycznej ziemno-kablowej średniego napięcia wraz z kanalizacją światłowodową i studnią kablową, podczas gdy możliwość przeprowadzenia tej inwestycji przez działkę nr [...] lub pas drogowy ulicy [...], uzasadnia odstąpienie od ograniczenia praw do działki nr [...] oraz art. 124 ust. 1b tej ustawy, poprzez jego niezastosowanie i niezasadne utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji, mimo braku spełnienia przesłanki uzgodnienia z Prezesem Urzędu Komunikacji Elektronicznej zezwolenia na zakładanie i przeprowadzenie na nieruchomości skarżących urządzeń łączności publicznej.
W uzasadnieniu skargi jej autorka podniosła, że Wojewoda nie odniósł się w żaden sposób do przesłanki zawartej w art. 112 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami, mianowicie możliwości ograniczenia praw do nieruchomości, jeżeli cele publiczne nie mogą być zrealizowane w inny sposób. Tymczasem w niniejszej sprawie cele publiczne, polegające na przeprowadzeniu linii elektroenergetycznej ziemno-kablowej średniego napięcia wraz z kanalizacją światłowodową i studnią kablową w rejonie ul. [...], mogą być zrealizowane poprzez ich przeprowadzenie przez działkę nr [...] lub pas drogowy ulicy [...].
Wnosząca skargę stwierdziła, że w zaskarżonej decyzji Wojewoda nie przeprowadził obiektywnej oceny zasadności wyboru wariantu przebiegu inwestycji przez działkę skarżących, opierając się jedynie na wyjaśnieniach inwestora, które nie zostały zweryfikowane opinią biegłego z zakresu elektroenergetyki. Wojewoda nie dokonał też właściwej oceny pominięcia przez organ I instancji przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego, celem zbadania możliwości i racjonalności przeprowadzenia inwestycji według obydwu proponowanych przez strony wariantów. Skarżący podkreślili, że obowiązek przeprowadzenia wyczerpującego postępowania dowodowego, w tym powołania w razie potrzeby dowodu z opinii biegłego, wynika z przepisów ogólnych kpa.
Ponadto, zdaniem autorki skargi doszło do utrzymania w mocy decyzji organu I instancji, pomimo że zezwolenie na zakładanie i przeprowadzenie na nieruchomości skarżących urządzeń łączności publicznej powinno być uzgodnione z Prezesem Urzędu Komunikacji Elektronicznej, którego to uzgodnienia nie przeprowadzono.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.
W piśmie z 28 września 2022 r. Wojewoda wskazał, że projektowana kanalizacja światłowodowa stanowi urządzenie towarzyszące budowie linii kablowej średniego napięcia. Jak wynika z wyjaśnień inwestora światłowód służy do przesyłania sygnałów do sterowników urządzeń elektroenergetycznych zabudowanych w stacjach transformatorowych SN/nN w celu bezobsługowego konfigurowania pracy sieci elektroenergetycznych SN w zakresie zdalnych przełączeń urządzeń ze względu na występujące awarie w sieci, jak również ze względu na przepływ mocy elektrycznej przez sieci przez jej dostarczanie do odbiorców oraz jej odbiór z farm fotowoltaicznych i od prosumentów oraz w celu bezobsługowego odczytu zużycia energii w inteligentnych licznikach energii elektrycznej u odbiorców.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. 2022.329. ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania w sposób, który miał lub mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.). Tak przeprowadzona kontrola zaskarżonej decyzji nie dostarczyła argumentów mogących uzasadniać konieczność jej uchylenia.
Na wstępie należy zauważyć, że poczynione w sprawie ustalenia faktyczne były wystarczające do podjętego rozstrzygnięcia oraz mają oparcie w zgromadzonych w sprawie dowodach. Sformułowane w skardze zarzuty naruszenia przepisów postepowania sprowadzały się wyłącznie do zakwestionowania zaniechania przeprowadzenia przez organy administracji dowodu z opinii biegłego z zakresu elektroenergetyki, na okoliczność możliwych wariantów przebiegu projektowanej linii elektroenergetycznej, o czym będzie szczegółowo niżej mowa. Innych zarzutów naruszenia przepisów postępowania, w szczególności dotyczących prawidłowości ustaleń faktycznych dokonanych przez organy administracji, w skardze nie zgłoszono.
Stanowiący podstawę merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy art. 124 ust. 1 u.g.n. umożliwia ograniczenie w drodze decyzji, sposobu korzystania z nieruchomości przez udzielenie zezwolenia na zakładanie i przeprowadzenie na nieruchomości ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń służących do przesyłania lub dystrybucji płynów, pary, gazów i energii elektrycznej oraz urządzeń łączności publicznej i sygnalizacji, a także innych podziemnych, naziemnych lub nadziemnych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń, jeżeli właściciel lub użytkownik wieczysty nieruchomości nie wyraża na to zgody. Ograniczenie to następuje zgodnie z planem miejscowym, a w przypadku braku planu, zgodnie z decyzją o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego. Z kolei udzielenie zezwolenia, o którym mowa w ust. 1, powinno być poprzedzone rokowaniami z właścicielem lub użytkownikiem wieczystym nieruchomości o uzyskanie zgody na wykonanie prac, o których mowa w ust. 1. Rokowania przeprowadza osoba lub jednostka organizacyjna zamierzająca wystąpić z wnioskiem o zezwolenie. Do wniosku należy dołączyć dokumenty z przeprowadzonych rokowań (ust. 3).
Przytoczone przepisy określają przesłanki warunkujące możliwość ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości przez udzielenie zezwolenia na przeprowadzenie linii elektroenergetycznej wraz z kanalizacją światłowodową oraz studnią kablową. Zostały one w sprawie, zdaniem Sądu, spełnione.
Nie było w sprawie kwestionowane, że planowana inwestycja stanowi cel publiczny, o jakim mowa w art. 6 pkt 2 u.g.n. (budowa i utrzymanie przewodów i urządzeń służących do przesyłania i dystrybucji energii elektrycznej). Nie było również kwestionowane, że wnioskowane przez inwestora ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości skarżących, przy braku dla obszaru planowanej inwestycji miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, miało nastąpić zgodnie z ostateczną decyzją Burmistrza [...] i Gminy B.-Z. z [...] sierpnia 2019 r. o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego. W zakresie tej zgodności i w nawiązaniu do części zarzutów skargi należy zauważyć, że decyzja ta ustaliła warunki lokalizacji dla budowy elektroenergetycznej linii średniego napięcia wraz z kanalizacją światłowodową, między innymi na działce oznaczonej numerem [...] położonej w B. Z. , obręb 04. Z rozstrzygnięcia tej decyzji wynika również, że projektowana inwestycja nie będzie wykraczać poza linie rozgraniczające teren inwestycji przedstawione na załączniku graficzny stanowiącym integralną część decyzji oraz, że zlokalizowana zostanie w pasie drogowym dróg: gminnych, wewnętrznych, powiatowych oraz krajowej. Analiza wspomnianego załącznika graficznego (k. 15 akt administracyjnych organu I instancji) wskazuje natomiast, że w granicach linii rozgraniczających teren przedmiotowej inwestycji znajduje się działka nr [...] należąca do skarżących oraz ulica [...] będąca drogą publiczną, ale nie znajduje się w tych granicach działka nr [...], przez którą, zdaniem skarżących, powinna być przeprowadzona projektowana linia elektroenergetyczna wraz z kanalizacją światłowodową oraz studnią kablową. Oznacza to, że proponowana alternatywna lokalizacja tej linii elektroenergetycznej nie jest możliwa do realizacji, przez co wszelkie zarzuty i wnioski dowodowe skarżących tego dotyczące nie zasługują na uwzględnienie. Taka ocena dotyczy w szczególności zarzutu naruszenia prawa materialnego, tj. art. 112 ust. 2 i 3 i art. 124 ust. 1 u.g.n. poprzez ich niezastosowanie mimo możliwości osiągnięcia przedmiotowego celu publicznego w inny sposób niż poprzez ograniczenie skarżącym praw do działki nr [...] oraz zarzutu naruszenia przepisów postępowania poprzez zaniechanie dopuszczenia przez organy administracji dowodu z opinii biegłego z zakresu elektroenergetyki na okoliczność możliwych wariantów przebiegu planowanej inwestycji w sytuacji, gdy oprócz wariantu przebiegu tej inwestycji przez działkę nr [...] możliwe są też inne warianty jej przebiegu, w tym przez działkę nr [...] lub pas drogowy ulicy [...] w B. Z. . Skoro zgodnie z art. 124 ust. 1 zd. 2 u.g.n. ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości przez udzielenie zezwolenia na zakładanie i przeprowadzenie na nieruchomości przewodów i urządzeń służących do przesyłania lub dystrybucji energii elektrycznej, następuje zgodnie z decyzją o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego, a zapadła w sprawie tej inwestycji decyzja lokalizacyjna z 21 sierpnia 2019 r. nie przewiduje przeprowadzenia przedmiotowej linii elektroenergetycznej przez działkę nr [...], to przeprowadzanie dowodu z opinii biegłego celem wyjaśnienia możliwości przeprowadzenia tej linii przez tę właśnie działkę jest bezprzedmiotowe.
Odnośnie wynikającej z decyzji lokalizacyjnej z 21 sierpnia 2019 r. możliwości lokalizacji planowanej inwestycji w pasie drogowym ulicy [...], przytoczone zapisy tej decyzji w konfrontacji z załącznikiem graficznym stanowiącym integralną część tamtej decyzji wskazują jednoznacznie na to, że uwzględnienie pasa drogowego dotyczy przewidzianej w tej decyzji lokalizacyjnej konieczności przekraczania tego pasa drogowego przez projektowaną linię elektroenergetyczną z kanalizacją światłowodową, a nie możliwości przeprowadzenia całego przebiegu tej projektowanej linii w pasie drogowym. Taka wykładnia wynika z faktu, że skoro decyzja lokalizacyjna przesądza o przebiegu projektowanej linii przez nieruchomości konkretnie wskazane w tej decyzji, to zaplanowanie przebiegu tej linii wzdłuż pasa drogowego ulicy [...], a więc z pominięciem działki skarżących oznaczonej numerem [...], która wyraźnie w decyzji lokalizacyjnej została wymieniona i uwidoczniona na załączniku graficznym pokazującym linie rozgraniczające teren inwestycji - stanowiłoby naruszenie ostatecznej decyzji lokalizacyjnej z 21 sierpnia 2019 r. oraz złamanie określonego precyzyjnie w art. 124 ust. 1 zd. 2 u.g.n. wymogu zgodności ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości z ostateczną decyzją o lokalizacji inwestycji celu publicznego. Wspomniane natomiast przekraczanie pasa drogowego ulicy [...] wynika natomiast z tego, że cała projektowana linia elektroenergetyczna przebiegająca wzdłuż tej ulicy, na różnych odcinkach przebiega albo z zachodniej, albo z wschodniej strony tej drogi.
Poza powyższą argumentacją należy zauważyć, że w postępowaniu wyjaśniającym prowadzonym na podstawie art. 124 ust. 1 u.g.n. nie występują okoliczności wymagające wiadomości specjalnych i wydania opinii przez biegłego. Organ prowadzący takie postępowanie ma za zadanie ustalić, że właściciel nieruchomości nie wyraża zgody na realizację inwestycji oraz że planowany sposób wykorzystania nieruchomości jest zgodny z obowiązującymi dokumentami planistycznymi albo decyzją o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego. Okoliczności te nie wymagają wiadomości specjalnych, w związku z czym brak jest podstaw do dopuszczenia dowodu z opinii biegłego (wyrok NSA z 26 sierpnia 2022 r., I OSK 1965/21). Zauważyć przy tym należy, że autor skargi konieczność dopuszczenia dowodu z opinii biegłego łączy z możliwością innego ustalenia przebiegu linii elektroenergetycznej z kanalizacją światłowodową stanowiących przedmiot inwestycji, niż to wynika z wniosku inwestora i niż jest zgodne z ostateczną decyzją lokalizacyjną. Sąd podziela wyrażony w orzecznictwie sądów administracyjnych pogląd, że jeżeli przebieg projektowanej linii elektroenergetycznej zaproponowany we wniosku przez przedsiębiorstwo energetyczne nie budzi wątpliwości (tak w zakresie jego racjonalnej oceny jak i zgodności z decyzją lokalizacyjną), to nie ma konieczności prowadzenia w każdym przypadku przez organ z urzędu postępowania dowodowego mającego na celu potwierdzenie zapotrzebowania przedsiębiorstwa energetycznego na taki, a nie inny przebieg tej linii, nawet jeżeli również on jest zgodny z decyzją lokalizacyjną. Powyższe nie może oznaczać jednak całkowitego zwolnienia organu z obowiązku badania wniosku z art. 124 ust. 1 u.g.n., zwłaszcza jeżeli właściciel nieruchomości ograniczanych w zakresie sposobu korzystania, a więc równoprawna strona postępowania, której prawa doznają uszczerbku, wyraźnie podważa stanowisko inwestora. Należy bowiem przypomnieć, że administracyjne ograniczenie z art. 124 ust. 1 u.g.n. dotyczy prawa własności. Prawo własności podlega natomiast szczególnej ochronie, czego wyrazem jest choćby przyznanie mu ochrony konstytucyjnej. W przepisie art. 21 ust. 1 Konstytucja RP stanowi bowiem, że Rzeczpospolita Polska chroni własność i prawo dziedziczenia. Tym niemniej pamiętać także należy, że prawo własności nie jest prawem absolutnym i z tego powodu może podlegać ustawowym ograniczeniom z uwagi na realizacje celu publicznego (art. 21 ust. 2 Konstytucji RP) zaś przykładem takiego ograniczenia jest właśnie ograniczenie właściciela w korzystaniu z nieruchomości, uregulowane w ww. art. 124 ust. 1 u.g.n. Uwzględniając takie uwarunkowania trzeba uszanować prawa właściciela i - jeżeli ten domaga się udokumentowania oraz wyjaśnienia, dlaczego jego prawa uszczuplono określonym w decyzji zakresie - przedstawić mu niezbędne dane. Wymagają tego także standardy wynikające z art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. (wyrok WSA w Poznaniu z 5 lutego 2020 r., II SA/Po 1112/19).
Takie wyjaśnienie zostało jednak w sprawie przedstawione i jest, w ocenie Sądu przekonujące. W szczególności należy podzielić pogląd organu II instancji, że przy lokalizacji planowanej inwestycji na działce skarżących uwzględniono szereg okoliczności, które przemawiają za taką właśnie lokalizacją. W szczególności organ wyjaśnił, że projektowane urządzenia będą zlokalizowane pomiędzy istniejącą kanalizacją sanitarną, a napowietrzną linią niskiego napięcia, czyli na terenie już obciążonym ograniczeniami. Ponieważ na trasie linii nie występują żadne zadrzewienia, nie będzie zachodzić potrzeba wycinki, a jedyne ograniczenie wprowadzone w strefie terenu zajętego obejmować będzie brak możliwości wykonywania wykopów, aby nie uszkodzić linii energetycznej. Poza pasem oddziaływania, który wynosić będzie po 0,5 m na obie strony plus 0,3 m z uwagi na wymaganą odległość 30 cm pomiędzy planowaną linią SN, a kanalizacją światłowodową umieszczonymi jednak w jednym wykopie (łączna powierzchnia terenu trwale zajętego wynosić będzie 27,3 m˛), możliwe będzie korzystanie z działki nr [...] w sposób nie odbiegający od dotychczasowego z uwagi na fakt, że planowana inwestycja stanowi budowlę podziemną, przez co nie powoduje zmiany sposobu zagospodarowania terenu. Planowana linia elektroenergetyczna nie będzie wymagała bieżących prac eksploatacyjnych. Ingerencja będzie wymagana tylko w sytuacji wymiany urządzeń bądź likwidacji awarii. Organ zauważył zasadnie również, że z uwagi na brak na tym obszarze miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i zasadę ustalania w takiej sytuacji obowiązującej linii zabudowy według linii zabudowy na działkach sąsiednich, w okolicznościach niniejszej sprawy nie będzie możliwe inne usytuowanie zabudowy planowanej przez skarżących na działce nr [...], niż w odległości około 8 metrów od granicy ich działki z ulicą Łagiewnicką. Oznacza to, że usytuowanie przedmiotowej linii elektroenergetycznej w planowanym miejscu nie będzie kolidować z dopuszczalną zabudową działki skarżących.
Nie był również zasadny drugi zarzut skargi dotyczący naruszenia prawa materialnego, tj. art. 124 ust. 1b u.g.n. przez brak przewidzianego w nim uzgodnienia z Prezesem Urzędu Komunikacji Elektronicznej zezwolenia na zakładanie i przeprowadzenie na nieruchomości skarżących urządzeń łączności publicznej, w postaci - jak należy się domyślać, gdyż nie zostało to w skardze wyartykułowane – kanalizacji światłowodowej.
W tym zakresie należy wyjaśnić, że zgodnie z art. 124 ust. 1b zd. 1 u.g.n., w zakresie urządzeń łączności publicznej decyzję w sprawie zezwolenia wydaje się w uzgodnieniu z Prezesem Urzędu Komunikacji Elektronicznej. Zgodnie z legalną definicją znajdującą się w art. 4 pkt 18 u.g.n., ilekroć w tej ustawie jest mowa o łączności publicznej - należy przez to rozumieć infrastrukturę telekomunikacyjną służącą zapewnieniu publicznie dostępnych usług telekomunikacyjnych w rozumieniu przepisów prawa telekomunikacyjnego. Infrastruktura telekomunikacyjna natomiast, to urządzenia telekomunikacyjne, oprócz telekomunikacyjnych urządzeń końcowych, oraz w szczególności linie, kanalizacje kablowe, słupy, wieże, maszty, kable, przewody oraz osprzęt, wykorzystywane do zapewnienia telekomunikacji (art. 2 pkt 8 ustawy z dnia 16 lipca 2004 r. Prawo telekomunikacyjne Dz.U.2022.1648 t.j.).
Z przytoczonych definicji wynika, że kanalizacja światłowodowa objęta zakresem przedmiotowej inwestycji celu publicznego, co do zasady może stanowić urządzenie łączności publicznej wymagające uzgodnienia, o jakim mowa w art. 124 ust. 1b u.g.n., pod warunkiem jednak, że ma służyć zapewnieniu publicznie dostępnych usług telekomunikacyjnych. Jak wynika natomiast z wyjaśnienia Wojewody z 28 września 2022 r. (k. 33) opartego na dodatkowych informacjach inwestora, projektowana kanalizacja światłowodowa stanowić będzie urządzenie towarzyszące budowie linii kablowej średniego napięcia, a umieszczony w niej światłowód służyć będzie do przesyłania sygnałów do sterowników urządzeń elektroenergetycznych zabudowanych w stacjach transformatorowych SN/nN w celu:
1. bezobsługowego konfigurowania pracy sieci elektroenergetycznej SN w zakresie zdalnych przełączeń urządzeń ze względu na występujące awarie sieci, jak również ze względu na przepływ mocy elektrycznej przez sieci po jej dostarczeniu do odbiorców oraz jej odbiór z farm fotowoltaicznych i od prosumentów, w celu jej przesyłu do globalnego systemu elektroenergetycznego w zależności od nasilenia odbioru i produkcji energii;
2. bezobsługowego odczytu zużycia energii w inteligentnych licznikach energii elektrycznej u odbiorców, co ma na celu usprawnienie rozliczeń płatności za zużytą energię elektryczną.
Z takich wyjaśnień, jednoznacznie wynika, że przedmiotowa kanalizacja światłowodowa nie będzie stanowić urządzenia łączności publicznej w rozumieniu art. 124 ust. 1b u.g.n., przez co uzgodnienie jej przebiegu z Prezesem Urzędu Komunikacji Elektronicznej nie było wymagane. Dlatego omawiany zarzut skargi nie mógł zostać uwzględniony.
Wychodząc zgodnie z treścią art. 134 § 1 p.p.s.a. poza granice skargi należy stwierdzić, że również wszystkie pozostałe przesłanki przewidzianego w art. 124 u.g.n. i dokonanego w zaskarżonych decyzjach ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości skarżących, zostały w sprawie spełnione. W szczególności z akt sprawy wynika, że skarżący – jako współwłaściciele nieruchomości oznaczonej numerem [...] położonej w B. Z. , obręb 04, nie wyrazili zgody na ograniczenie ich własności, co jest kolejną przewidzianą w art. 124 ust. 1 u.g.n. przesłanką wydania decyzji, o jakiej mowa w tym przepisie. Z akta administracyjnych wynika, że spełniona została w sprawie również kolejna przesłanka ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości określona w art. 124 ust. 3 ugn,, polegająca na poprzedzeniu udzielenia zezwolenia, a ściślej wszczęcia postępowania zmierzającego do ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości, rokowaniami z tymi właścicielami o uzyskanie zgody na wykonanie prac, o których mowa w art. 124 ust. 1 u.g.n. Rokowania takie zostały w sprawie przeprowadzone w sposób prawidłowy, ale zakończyły się wynikiem negatywnym. Rokowania polegają na tym, że strony przedstawiają własne stanowiska w sprawie, zgodnie z posiadaną wiedzą i wolą. Z akt niniejszej sprawy jasno wynika, że do przedstawienia takiego stanowiska przez strony doszło, skoro inwestor poinformował skarżących o zakresie planowanych prac na działce nr [...] i zaproponował im wynagrodzenie w kwocie 520 zł za wyrażenie zgody na udostępnienie nieruchomości dołączając projekt stosownej umowy. Mimo ponowienia oferty i uprzedzenia, że brak odpowiedzi będzie uznany za jej odrzucenie oraz odmowę udzielenia zgody na realizację inwestycji i spowoduje wystąpienie z wnioskiem o ograniczenie sposobu korzystania przez nich z ich nieruchomości – A. i L. Ś. nie odpowiedzieli na żadne z pism. Oznacza to, że skarżący nie wyrazili zgody na przeprowadzenie inwestycji przez ich nieruchomość. Brak wypracowania wspólnego stanowiska w tej kwestii musi skutkować uznaniem braku zgody właściciela na przeprowadzenie prac na jego gruncie. Przepis art. 124 ust. 3 u.g.n. nie wymaga prowadzenia rokowań do momentu uwzględnienia postulatów właściciela nieruchomości. W przeciwnym wypadku przy odmowie przez właściciela zgody na realizację na jego gruncie danej inwestycji, nigdy nie można byłoby wszcząć postępowania zmierzającego do wydania decyzji w oparciu o art. 124 ust. 1 u.g.n. Prawidłowo zatem organy orzekające w niniejszej sprawie uznały, że brak było zgody skarżących na wykonanie prac na ich nieruchomości, co oznacza, że wszczęcie postępowania administracyjnego w sprawie zostało poprzedzone rokowaniami, o jakich mowa w art. 124 ust. 3 u.g.n.
W ocenie Sądu udzielone w sprawie zezwolenie na przeprowadzenie linii elektroenergetycznej wraz z kanalizacją światłowodową oraz studnią kablową, w sposób wystarczająco precyzyjny wskazuje przebieg planowanej inwestycji przez nieruchomość skarżących, jak i zakres uszczuplenia ich władztwa i to tylko w zakresie niezbędnym do wykonania tej inwestycji, w sposób najmniej uciążliwy dla korzystania z nieruchomości oraz zgodnie z warunkami szczegółowo przedstawionymi w decyzji.
Konkludując stwierdzić należy, że ocena legalności zaskarżonej decyzji w granicach zakreślonych rozstrzygnięciem nie daje podstaw do stwierdzenia, że doszło do naruszenia prawa materialnego lub przepisów postępowania, które mogłoby mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Brak jest podstaw do uznania, iż w postępowaniu nie wyjaśniono wszystkich istotnych kwestii mających wpływ na rozstrzygnięcie sprawy. Decyzje organów obu instancji zawierają wszystkie niezbędne elementy, a ich uzasadnienia w stanie faktycznym i prawnym ustalonym w sprawie są wystarczające.
Mając powyższe na uwadze skarga została oddalona na podstawie art. 151 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło