II SA/Ke 409/12
WyrokWSA w Kielcach2012-08-14
Skład orzekający: Sylwester Miziołek, Renata Detka, Jacek Kuza
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia polegającego na eksploatacji piasków może zostać wydana bez przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko, pomimo potencjalnie znaczącego wpływu na środowisko i obaw stron postępowania o obniżenie poziomu wód w stawach rybnych?Ratio decidendi
Sąd uznał, że decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach została wydana prawidłowo, nawet jeśli przedsięwzięcie mogło znacząco oddziaływać na środowisko. Kluczowe było ostateczne postanowienie organu I instancji, które stwierdziło brak konieczności przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko, a które nie zostało zaskarżone. W związku z tym, zarzuty dotyczące braku oceny oddziaływania i naruszeń proceduralnych nie mogły wpłynąć na wynik sprawy. Sąd podkreślił również, że obawy stron dotyczyły głównie ochrony działalności gospodarczej, a nie ochrony środowiska naturalnego.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi A.W., E.S. i E.S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymującą w mocy decyzję Wójta Gminy G. o środowiskowych uwarunkowaniach dla eksploatacji piasków ze złoża "K.". Skarżący obawiali się obniżenia poziomu wód w swoich stawach rybnych w wyniku planowanej inwestycji i zarzucili organom brak oceny oddziaływania na środowisko oraz naruszenia proceduralne. Sąd oddalił skargę, uznając decyzję za zgodną z prawem.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sylwester Miziołek, Sędzia WSA Renata Detka, Sędzia WSA Jacek Kuza (spr.), Protokolant Starszy sekretarz sądowy Katarzyna Tuz-Stando, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 9 sierpnia 2012r. sprawy ze skargi A.W., E.S. i E.S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] znak: [...] w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań dla realizacji przedsięwzięcia inwestycyjnego oddala skargę.
Decyzją z dnia [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy G. z dnia 10 lutego 2012 r., określającą środowiskowe uwarunkowania realizacji przedsięwzięcia inwestycyjnego polegającego na eksploatacji piasków ze złoża "K." zlokalizowanego w miejscowości K., na działce nr ewid. 6, gmina G..
W uzasadnieniu tej decyzji organ ustalił, że środowiskowe uwarunkowania dla w/w przedsięwzięcia zostały określone po rozpatrzeniu uzupełnionego wniosku K. G. z dnia 20 lipca 2011 r., a sprawa ta była już przedmiotem analizy Kolegium w trybie odwoławczym, gdyż decyzją z dnia [...] SKO uchyliło w całości poprzednią decyzję Wójta Gminy G. z dnia [...] o środowiskowych uwarunkowaniach dla w/w przedsięwzięcia, a sprawę przekazało do ponownego rozpatrzenia. Powodem uchylenia były wówczas następujące okoliczności: 1. fakt złożenia przez inwestora niespójnego wniosku w zakresie granic terenu planowanej inwestycji, 2. brak prawidłowego ustalenia kręgu stron w sprawie oraz 3. uchybienia proceduralne polegające na braku rozpoznania przez organ I instancji całokształtu materiału dowodowego. Przy ponownym rozpatrywaniu odwołań Towarzystwa O. oraz R. K., E. S., A. W. i E. S., organ II instancji uznał, że wskazane przez Kolegium uchybienia organ I instancji wyeliminował w wystarczającym stopniu.
Za bezsporne organ uznał, że planowane przedsięwzięcie zaliczane jest do kategorii przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, o których mowa w art. 59 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz ocenach oddziaływania na środowisko, zwanej dalej u. i. o ś. (Dz. U. Nr 199/08 poz. 1227 ze zm.), które mogą wymagać przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. Stosownie do treści art. 73 ust. 1 i art. 74 ust. 1 pkt 2 u. i. o .ś. określających wymogi wniosku o wydanie decyzji środowiskowej, wniosek inwestora spełniał w ocenie organu wszystkie ustawowe wymagania. Zawierał bowiem: kartę informacyjną przedsięwzięcia, poświadczoną przez właściwy organ kopię mapy ewidencyjnej obejmującej przewidywany teren, na którym będzie realizowane przedsięwzięcie oraz obejmującej w sposób jednoznaczny obszar, na który będzie ono oddziaływać. Kolegium stwierdziło następnie, że wszystkie przewidziane w przepisach czynności obejmujące procedurę w sprawie określenia środowiskowych uwarunkowań, zostały w sprawie dokonane. W szczególności realizując obowiązek wynikający z art. 64 ust. 1 pkt 1 u. i. o ś. organ I instancji dokonał uzgodnienia z Regionalnym Dyrektorem Ochrony Środowiska (dalej RDOŚ) warunków realizacji wnioskowanego przedsięwzięcia. W postanowieniu uzgodnieniowym z dnia [...] RDOŚ stwierdził brak konieczności przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko wyczerpująco uzasadniając takie stanowisko. W oparciu o taką opinię Wójt Gminy G. w dniu [...] na podstawie art. 63 ust. 2 u. i. o ś. wydał postanowienie, w którym wyraził opinię, że nie istnieje konieczność przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko dla wnioskowanego przedsięwzięcia. Ponieważ więc w sprawie nie został stwierdzony obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko, nie było podstaw do jego nałożenia na wnioskodawczynię. Ponieważ brak było podstaw do przeprowadzenie postępowania w sprawie oceny oddziaływania na środowisko, to nie istniał również podnoszony przez wnioskodawczynię obowiązek uczestniczenia społeczności lokalnej w postępowaniu międzyinstancyjnym. Dalej organ wyjaśnił, że z uwagi na liczne protesty właścicieli gospodarstw rybackich położonych na terenach sąsiednich względem planowanego przez wnioskodawczynię przedsięwzięcia, z uwagi na zagrożenie obniżenia poziomu wód w ich stawach, K. G. przedłożyła ekspertyzę dotyczącą wpływu eksploatacji piasków ze złoża "K." na stosunki wodne w tym rejonie. Opracowanie to potwierdza stwierdzony przez specjalistyczny organ – RDOŚ brak wpływu zamierzonej inwestycji na stosunki wodne. Organ II instancji zwrócił też uwagę, że żadna ze stron kwestionujących realizację wnioskowanego przedsięwzięcia nie przedłożyła kontrdowodu w zakresie spornych kwestii, w postaci opinii lub ekspertyzy sporządzonych przez biegłych z zakresu hydrogeologii. Ponadto SKO uznało, że wnioskodawczyni w znacznym stopniu ograniczyła potencjalną możliwość wpływu planowanego przedsięwzięcia na sąsiednie gospodarstwa rybackie, gdyż pismem z dnia 20 stycznia 2012 r. zmieniła zakres rekultywacji terenu po zakończeniu eksploatacji kopalni piasku, gdyż zamiast planowanego utworzenia w mającym powstać wyrobisku wgłębnym zbiornika wodnego na powierzchni 10 ha o głębokości od 1 do około 5 metrów, planuje ostatecznie utworzyć zbiornik wodny o powierzchni 4 ha o tej samej głębokości. Na pozostałej części wydobytego złoża ma natomiast powstać las, skarpy wyrobiska i pasy ochronne. SKO podniosło również, że stosownie do treści art. 65 ust. 3 u. i. o ś., uzasadnienie decyzji organu I instancji z dnia 10 lutego 2012 r. zawierało informacje o uwarunkowaniach, o których mowa w art. 63 ust. 1 ustawy o środowisku. SKO stwierdziło ponadto, że oddziaływanie wnioskowanego przedsięwzięcia ma się zamknąć w granicach własności terenu inwestycji. SKO wyjaśniło również, że w sytuacji, gdy organ I instancji uznał brak istnienia przesłanek do sprecyzowania warunków wyszczególnionych w przepisach ustawy, ujęciu w sentencji powinny co do zasad podlegać tylko nałożone obowiązki, a nie fakt ich nie nałożenia. O braku przesłanek do zajęcia się problematyką wynikającą z powyższych przepisów można było tylko wspomnieć w uzasadnieniu decyzji. Odnosząc się do zarzutów zawartych w odwołaniu Towarzystwa O. dotyczących nieuwzględnienia położenia terenu planowanej inwestycji na obszarze objętym formą ochrony przyrody i naruszenia w ten sposób przepisów prawa krajowego i unijnego, organ odpowiedział, że RDOŚ uwzględnił wszystkie uwarunkowania, o których mowa w art. 63 ust. 1 ustawy o środowisku, w tym położenie terenu przedsięwzięcia względem obszarów wymagających specjalnej ochrony ze względu na występowanie gatunków roślin i zwierząt ich siedlisk oraz siedlisk przyrodniczych objętych ochrona, w tym obszarów sieci ekologicznej Natura 2000. Również zarzucany brak uzgodnienia z RDOŚ zmiany wniosku, jaka nastąpiła w toku postępowania, nie miał wpływu na rozstrzygnięcie. Ponieważ wnioskodawczyni zmieniła jedynie obszarowo zakres rekultywacji terenu po zakończeniu eksploatacji kopalni piasku, to nie można zdaniem organu przyjąć, aby zmieniła sam wniosek. Rodzaj inwestycji, jej zakres i teren inwestycji nie uległy bowiem zmianie.
W skardze na tę decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach A. W., E. S. i E. S. wnieśli o jej uchylenie w całości i zarzucili naruszenie:
1. prawa materialnego tj.
a). art. 74 ust. 1 pkt. 2 i art. 81 u. i. o ś. przez ich błędną wykładnię i niedokonanie oceny oddziaływania spornego przedsięwzięcia na środowisko,
b). art. 63 ust. 2 u. i. o ś. poprzez błędną wykładnię i uznanie przez organ I instancji, że nie ma konieczności przeprowadzania oceny oddziaływania na środowisko w sytuacji, gdy bezspornym w sprawie jest, że planowane przedsięwzięcie należy do kategorii przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko;
2. przepisów postępowania tj. art. 9, 10, 80, 107 § 1, 7 i 8 kpa, w szczególności przez brak poinformowania stron o tym, że mogą wnosić o powołanie biegłego posiadającego wiadomości specjalne z danej dziedziny oraz zaniechanie przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego z zakresu hydrogeologii na okoliczność ustalenia, jak przedsięwzięcie w postaci kopalni "K." wpłynie na poziom wód w stawach należących do stron postępowania.
W uzasadnieniu skargi podniesiono, że stwierdzenie przez RDOŚ, a w konsekwencji również Wójta Gminy G., braku konieczności oceny oddziaływania przedmiotowego przedsięwzięcia na środowisko, wydane zostało w oparciu o załączoną do wniosku kartę informacyjną, która zawiera powierzchowne i niepełne dane. Autor karty w ogóle nie uwzględnił bowiem skutków, jakie spowoduje planowane przedsięwzięcie dla niżej położonych gospodarstw rybackich, które zasilane są z cieku wodnego na źródliskach. W oparciu o dane zawarte w skardze nie jest możliwe określenie rozmiaru i rodzaju szkód, jakie powstaną w tym środowisku, ponieważ:
1). nie dokonano w karcie oceny istniejącego zasobu wody w cieku oraz jej ilości, ani nie przeanalizowano jakie zmiany nastąpią w tym zakresie po zrealizowaniu przedsięwzięcia,
2). nie wykonano szczegółowej inwentaryzacji przyrodniczej na obszarze przedsięwzięcia i obszarze, na który to przedsięwzięcie będzie miało wpływ. Nieprawdziwa w ocenie skarżących jest zawarta w karcie informacja, że eksploatacja piasku nie wpłynie na stan środowiska i walory krajobrazowe, ponieważ każda kopalnia odkrywkowa niszczy otaczającą ją faunę i florę.
Skarżący zarzucili również, że do akt sprawy nie została dołączona istotna opinia sporządzona na wniosek A. W. przez Towarzystwo Badań i Ochrony Przyrody, ponieważ organ nie poinformował strony o takiej możliwości. W opinii tej również zakwestionowano rzetelność karty informacyjnej przedsięwzięcia, która nie pozwala na ocenę, czy mamy do czynienia z gatunkami chronionymi i czy zniszczenie siedlisk poprzez eksploatację nie będzie oznaczało złamania zakazów obowiązujących na terenie Obszaru Chronionego Krajobrazu Lasy Przysusko-Szydłowieckie.
Uzasadniając zarzuty naruszenia przepisów postępowania autor skargi podniósł, że E. S., E. S., R. K. i A. W. przez bardzo długi czas w ogóle byli pozbawieni statusu strony w postępowaniu, a tym samym możliwości obrony swych praw. W momencie gdy już za strony zostali uznani, nie byli informowani w sposób prawidłowy o etapach toczącego się postępowania oraz przysługujących im prawach. Przykładowo podali, że na stronie BIP Gminy G. w ogóle nie ukazała się informacja o zmianie wniosku K. G.. Organ odwoławczy przed wydaniem decyzji nie poinformował stron o możliwości zaznajomienia się z aktami sprawy.
Zarzut naruszenia przez zaskarżoną decyzję art. 107 §1 kpa skarżący dostrzegli w tym, że choć decyzja ta zawiera trzy wymagane elementy, tj. rozstrzygnięcie, uzasadnienie faktyczne i prawne, to jednak elementy te nie są ze sobą spójne, a część dotycząca wskazania słuszności przesłanek jakimi kierował się organ, nie jest dla stron wystarczająca. Organ ograniczył się bowiem do stwierdzenia, że ponieważ obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko nie został stwierdzony, to brak było podstaw prawnych do jego nałożenia.
Kolejny zarzut dotyczył tego, że po zajęciu stanowiska co do planowanego przedsięwzięcia przez RDOŚ, doszło do zmiany wniosku, a wniosek w nowej wersji nie został przesłany RDOŚ celem zajęcia stanowiska. Błędne jest przy tym w ocenie skarżących stanowisko SKO, że zmiana wniosku przez inwestora nie rodzi konieczności ponownego uzgodnienia.
Odnosząc się do treści ekspertyzy geologa R. Knapczyka złożonej przez wnioskodawczynię w toku postępowania, skarżący stwierdzili, że zawiera ona wiele sprzeczności. Spośród nich wskazali jednak tylko jedną polegającą na stwierdzeniu przez eksperta, że powstałe w wyniku eksploatacji wyrobisko nie wpłynie na gospodarkę wodną w pobliskich gospodarstwach rybnych, podczas gdy równocześnie przyznaje, że z powstałego zbiornika woda będzie odparowywać w ilości 2,784 litra/sekundę, co w okresie od marca do września spowoduje odparowanie 50.513 m³ wody. Woda która odparuje ze zbiornika aktualnie zasila rzeczkę, a fakt odparowania takiej ilości wody spowoduje, że nie zasili ona źródła wody, lecz bezpowrotnie zostanie utracona.
Skarżący podnieśli też, że materiał dowodowy został oceniony w sposób wybiórczy, ponieważ pominięte zostały tezy i wyliczenia zawarte w odwołaniu do SKO od decyzji Wójta Gminy G., oparte na obliczeniach przeprowadzonych w 2007 r. dla potrzeb gospodarstwa rybackiego "P. Rzeka" w G., wykonanych przez mgr. inż. J. Machetę, z których wynika, że w miesiącach lipiec i sierpień z uwagi na wysokie parowanie następuje obniżenie lustra wody o minimum 0,21 m, a w związku z tym występuje deficyt wody w tych stawach. Organ pominął również znaczący dowód, jakim jest opinia Mazowieckiego – Świętokrzyskiego Towarzystwa O. z 18 stycznia 2012 r. Z opinii tej wynika natomiast, że planowana inwestycja znajduje się na obszarze źródliskowym rzeczki Krasna, która zasila kilka stawów, na których znajdują się stanowiska chronionego kumaka nizinnego. Uruchomienie planowanego przedsięwzięcia o tak dużym zasięgu nie może pozostać bez znaczącego negatywnego wpływu na stan rzeczki Krasna, a przez to i wspomnianych stawów.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonego rozstrzygnięcia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie jest zasadna, albowiem zaskarżone rozstrzygnięcie odpowiada prawu.
Zgodnie z art.1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153/2002 poz. 1269 ze zmianami) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Sądowa kontrola legalności decyzji administracyjnych sprawowana jest w granicach sprawy, a rozstrzygając o zasadności skargi sąd nie jest związany jej zarzutami ani wnioskami oraz powołaną podstawą prawną (art.134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi).
Dokonując tak rozumianej oceny zaskarżonego rozstrzygnięcia, Wojewódzki Sąd Administracyjny nie dopatrzył się naruszeń prawa skutkujących koniecznością uchylenia lub stwierdzenia nieważności decyzji będącej przedmiotem skargi ( art. 145 § 1 p.p.s.a.).
Przedmiotem niniejszej sprawy była ocena legalności decyzji utrzymującej w mocy decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach na realizację przedsięwzięcia inwestycyjnego polegającego na eksploatacji piasków ze złoża "K." zlokalizowanego w miejscowości K., na działce o nr ewidencyjnym 6. Zasadniczy zarzut skargi dotyczył jednak nieprzeprowadzenia przez organy administracji oceny oddziaływania tego przedsięwzięcia na środowisko mimo zaistnienia przesłanek do dokonania takiej oceny. Podstawowym motywem natomiast, jakim kierowali się skarżący w toku postępowania była obawa, że w wyniku realizacji planowanego przedsięwzięcia dojdzie do obniżenia poziomu wody w należących do nich stawach rybnych wchodzących w skład ich gospodarstw rybackich, na skutek zmniejszenia ilości wody w rzeczce P. Rzeka (według mapy hydrologicznej nazywanej rzeką Krasną – ekspertyza k. 80) zasilającej te stawy, a w konsekwencji do uniemożliwienia im hodowli ryb stanowiącej źródło utrzymania skarżących i ich rodzin.
Regulacja prawna dotycząca spornego zagadnienia znajduje się w ustawie z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie. Zastosowana przez organy administracji możliwość zaniechania oceny oddziaływania planowanego przedsięwzięcia na środowisko, wynika z treści art. 84 ust. 1 tej ustawy, a warunki jakie muszą być spełnione aby od niej odstąpić, określone zostały w art. 59 ust. 1, art. 61 ust. 1, art. 63 ust. 1 i art. 64 u. i. o ś.
Według art. 61 ust. 1 tej ustawy ocenę oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko przeprowadza się między innymi w ramach postępowania w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, to jest takiej decyzji, jaka była celem wniosku złożonego w niniejszej sprawie przez K. G. w dniu 20 lipca 2011 r. i została ostatecznie wydana. Uzyskanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach jest wymagane dla planowanych przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, co należy rozumieć w ten sposób, że uzyskanie takiej decyzji jest konieczne dla wszystkich planowanych przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko (art. 71 ust. 2 ustawy o środowisku). Nie wszystkie jednak przedsięwzięcia mogące znacząco oddziaływać na środowisko wymagają przeprowadzenia oceny ich oddziaływania na środowisko. Zgodnie bowiem z art. 59 ust. 1 pkt 2 tej ustawy, przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko wymaga między innymi realizacja planowanego przedsięwzięcia mogącego potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, ale wtedy, gdy obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko został stwierdzony na podstawie art. 63 ust. 1 u. i. o ś.
W sprawie nie było wątpliwości, że planowane przez K. G. przedsięwzięcie zalicza się do kategorii przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko. Ze względu na powierzchnię obszaru górniczego, na którym planowane jest wydobycie kopaliny w ramach projektowanego przedsięwzięcia, a także ze względu na usytuowanie go na terenie gruntów leśnych, wynikało to bowiem z treści § 3 ust. 1 pkt 40 lit. a tiret 3 i lit. b rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. Nr 213/10 poz. 1397). W związku z taką kwalifikacją planowanego przedsięwzięcia, dla stwierdzenia czy konieczne było w sprawie uzyskanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, zaistniała potrzeba uzyskania postanowienia o jakim mowa w art. 63 ust. 1 u. i. o ś., tj. postanowienia stwierdzającego obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko (art. 63 ust. 1) lub postanowienia nie stwierdzającego takiej potrzeby (art. 63 ust. 2 ). Podstawą wydania takich postanowień są stosownie do treści art. 64 ust. 1 u. i. o ś. opinie wyspecjalizowanych organów tj. regionalnego dyrektora ochrony środowiska i państwowego inspektora sanitarnego. Opinie takie zostały w niniejszej sprawie złożone. W oparciu o nie właściwy organ, tj. stosownie do treści art. 63 ust. 1 i 2 u. i. o ś. organ właściwy do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, czyli w niniejszej sprawie wójt (art. 75 ust. 1), wydał na podstawie art. 63 ust. 2 u. i. o ś. postanowienie z dnia [...], w którym wyraził opinię, że dla przedsięwzięcia polegającego na eksploatacji piasków ze złoża "K.", działka nr 6 obręb K., nie istnieje konieczność przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko. Postanowienie to stało się ostateczne, gdyż żadna ze stron nie złożyła na nie zażalenia. Żadna ze stron postępowania, w tym również skarżący, (którzy wprawdzie w dacie wydania postanowienia z dnia [...] nie byli uznawani za strony tamtego postępowania, ale już w dniu 23 września 2011 r. złożyli pismo z wnioskiem o uznanie ich za strony postępowania co ostatecznie nastąpiło), nie złożyła również wniosku o wznowienie postępowania zakończonego ostatecznym postanowieniem Wójta Gminy G. z dnia [...] W konsekwencji należy uznać, że w dacie wydawania zaskarżonej decyzji kwestia potrzeby stwierdzenia na podstawie art. 63 ust. 1 ustawy obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania przedmiotowego przedsięwzięcia na środowisko, była już przesądzona i nie mogła podlegać ponownej ocenie w toku postępowania o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach tego przedsięwzięcia, zakończonego zaskarżoną decyzją. Skoro tak, to wszelkie zarzuty skargi dotyczące naruszenia prawa materialnego – art. 74 ust. 1 pkt 2, art. 81 i art. 63 ust. 2 u. i. o ś. poprzez nieprzeprowadzenie tej oceny - były bezzasadne. Również zarzucone naruszenia przepisów postępowania, mające spowodować wadliwe lub niekompletne ustalenia faktyczne świadczące o konieczności przeprowadzenia zaniechanej przez organ oceny oddziaływania przedmiotowego przedsięwzięcia na środowisko, nie mogły mieć istotnego wpływu na wynik sprawy, skoro zagadnienie, do którego wyjaśnienia miały zmierzać, zostało już przesądzone w innym, ostatecznym akcie administracyjnym.
W związku z taką oceną zasadniczego zarzutu skargi, ubocznie tylko należy zauważyć, że argumentacja zaprezentowana przez skarżących w toku postępowania, nie mogła doprowadzić do uwzględnienia skargi również z przyczyn merytorycznych.
W zaskarżonej decyzji zostało w ocenie Sądu wykazane, że planowana inwestycja nie będzie miała istotnego wpływu na stosunki wodne obszaru, na którym jest planowana i obszaru, na który będzie oddziaływać. Nie chodzi tu przy tym o obszar znajdujący się w zasięgu jakiegokolwiek oddziaływania przedsięwzięcia, ale o obszar znajdujący się w zasięgu znaczącego oddziaływania przedsięwzięcia (argument z art. 3 ust. 1 pkt 5 lit. i). u. i. o ś.). Organ poczynił istotne ustalenia w tym zakresie na podstawie przedłożonej przez stronę ekspertyzy sporządzonej przez uprawnionego geologa. Ekspertyza ta nie została podważona przez skarżących, ani w toku postępowania, ani też w skardze. Niezasadny jest przy tym zarzut skargi, dotyczący braku poinformowania przez organy stron, o możliwości złożenia wniosku o powołanie biegłego posiadającego wiedzę specjalną z danej dziedziny. Z przepisów postępowania administracyjnego nie wynika bowiem taki szczegółowy obowiązek. Zapisana w art. 9 kpa zasada informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych , które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego, nie obejmuje obowiązku informowania o wszystkich potencjalnych środkach dowodowych, jakie strona może złożyć. Obowiązek wynikający z przytoczonej zasady, a także z zasady czynnego udziału stron w postępowaniu, określony w art. 10 kpa, został zrealizowany przez organ I instancji w zawiadomieniu z dnia 3 stycznia 2012 r. doręczonym skarżącym 11 i 12 stycznia 2012 r. oraz w kolejnym zawiadomieniu z dnia 24 stycznia 2012 r. doręczonym im w dniu 27, 30 stycznia i 1 lutego 2012 r., które zostało dokonane już po ograniczeniu wniosku przez K. G.. W zawiadomieniach tych bowiem poinformowano strony nie tylko o możliwości zapoznania się z aktami, ale również o prawie złożenia wszelkich wniosków i zastrzeżeń, w czym mieściła się też możliwość złożenia wniosku o powołanie biegłego. Brak takiego powiadomienia stron przez organ II instancji stanowi naruszenie przepisów postępowania, ale w sytuacji, gdy w toku postępowania przed tym organem nie było prowadzone postępowanie wyjaśniające, naruszenie to nie miało istotnego wpływu na wynik sprawy, przez co nie mogło spowodować uwzględnienia skargi (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c). p.p.s.a.).
Również obliczenia przeprowadzone w 2007 r. przez biegłego J. Machetę i powołane przez E. S., R. K., A. W. i E.S. w odwołaniu, (których część będąca operatem do dochodzeń wodnoprawnym – stawy rybne A. W. została dołączona dopiero do skargi), nie podważają w ocenie Sądu prawidłowych ustaleń organów. Z dołączonego fragmentu tego operatu wynika bowiem, że istniejące w dacie jego sporządzenia stawy rybne w K., w G. oraz w B., "nie mają większych problemów z wodą, a powiększenie gospodarstwa stawowego Pana W. o 3 stawy o pow. 3,50 ha, nie spowoduje istotnych zmian w gospodarowaniu wodą cieku P.". Wniosek taki biegły ten wysnuł po analizie całej zlewni cieku P., szczególnie jego górnej partii. Choć więc rzeczywiście napisał on również, że "lustro wody w stawach w miesiącach najbardziej krytycznych czyli w lipcu –sierpniu obniży się o 0,21 m", to w żadnym razie z tego operatu sporządzonego 5 lat wcześniej i dla innych celów, nie można wywodzić wniosków podważających ustalenia ekspertyzy sporządzonej aktualnie i ściśle w celu wyjaśnienia istotnego dla sprawy zagadnienia.
Niewadliwe przyjęcie przez organy wniosku, że planowana inwestycja nie będzie miała istotnego wpływu na stosunki wodne obszaru, na którym jest planowana i obszaru, na który będzie oddziaływać, a w szczególności obszaru, gdzie umiejscowione są gospodarstwa rybackie skarżących, powoduje też, że niezasadne były zarzuty dotyczące zagrożenia dla położonych w obrębie tych stawów stanowisk chronionego, choć pospolitego płaza – kumaka nizinnego, wynikłe ze zmniejszenia się stanu wody w tych stawach. Skoro bowiem takie zmniejszenie stanu wody nie zostało w sprawie wykazane, to zarzucane zagrożenie również nie może zachodzić.
Na marginesie powyższych rozważań i argumentacji skarżących nasuwa się refleksja, że ich zastrzeżenia pod adresem zaskarżonej decyzji i planowanej inwestycji nie dotyczą w istocie ochrony środowiska naturalnego, ale ochrony ich działalności gospodarczych polegających na prowadzeniu hodowli ryb w dużych gospodarstwach rybackich. Takie wartości nie mogą jednak korzystać z ochrony na gruncie prawa ochrony środowiska, w oparciu o które została wydana zaskarżona decyzja.
Rozstrzygając sprawę w granicach zakreślonych w art. 134 § 1 p.p.s.a., Sąd nie dopatrzył się takiego naruszenia przepisów, które mogłoby spowodować uwzględnienie skargi.
W szczególności prawidłowo organy administracji uznały, że wniosek K. G. spełniał wszystkie ustawowe wymagania. Zawierał bowiem kartę informacyjną przedsięwzięcia, poświadczoną kopię mapy ewidencyjnej obejmującej teren, na którym będzie realizowane przedsięwzięcie oraz obszar, na który będzie ono oddziaływać. W związku z zarzutami skargi dotyczącymi wadliwości karty informacyjnej przedmiotowego przedsięwzięcia, polegającymi na braku odniesienia się w niej do skutków, jakie spowoduje planowane przedsięwzięcie dla niżej położonych gospodarstw rybackich oraz braku oceny istniejącego zasobu wody w cieku, jej jakości oraz zmian, jakie nastąpią w tym zakresie po zrealizowaniu przedsięwzięcia, Sąd, poza przedstawioną wyżej argumentacją wyraża pogląd, że takie braki karty zostały przez stronę uzupełnione w toku postępowania poprzez przedłożenie ekspertyzy dotyczącej wpływu eksploatacji piasków ze złoża "K." na stosunki wodne rejonu. Również zmiana wniosku dokonana w piśmie z dnia 20 stycznia 2012 r., a więc już po sporządzeniu karty informacyjnej i po wydaniu przez Wójta Gminy G. postanowienia z dnia [...] nie stwierdzającego potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania planowanego przedsięwzięcia na środowisko, nie mogła wpłynąć na możliwość wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, ponieważ wspomniana zmiana wniosku stanowiła w istocie znaczące ograniczenie zakresu planowanego przedsięwzięcia, co w niewątpliwy sposób spowodowało zmniejszenie oddziaływania tego przedsięwzięcia na środowisku, w porównaniu z pierwotnym, określonym w karcie informacyjnej i przeanalizowanym między innymi przez wyspecjalizowany organ jakim jest w sprawach ochrony środowiska Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska.
Trafnie również oceniono w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, że wszystkie czynności obejmujące procedurę w sprawie określenia środowiskowych uwarunkowań, wskazane w powołanych wyżej przepisach, zostały w sprawie dokonane.
Również treść decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach odpowiada obowiązującym przepisom. W zaistniałej w sprawie sytuacji zastosowanie w tym zakresie miały przepisy art. 84 ust. 1 i 2 oraz art. 85 ust. 2 pkt 2). u. i. o ś. Według nich w przypadku gdy nie została przeprowadzona ocena oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach właściwy organ stwierdza brak potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. Charakterystyka przedsięwzięcia stanowi załącznik do decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Uzasadnienie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, niezależnie od wymagań wynikających z przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, powinno zawierać w przypadku gdy nie została przeprowadzona ocena oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko - informacje o uwarunkowaniach, o których mowa w art. 63 ust. 1, uwzględnionych przy stwierdzaniu braku potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. Wskazane w przytoczonych przepisach informacje znalazły odzwierciedlenie w sentencji decyzji Wójta Gminy G. z dnia 10 lutego 2012 r. o środowiskowych uwarunkowaniach, bądź w jej uzasadnieniu. Zawiera ona bowiem powtórzone za organami, które wydały postanowienia z dnia [...] (RDOŚ) i z dnia [...] (Wójt Gminy G.), stwierdzenie braku potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania planowanego przedsięwzięcia na środowisko, informacje o wszystkich uwarunkowaniach, o których mowa w art. 63 ust. 1 u. i. o ś., a także charakterystykę planowanego przedsięwzięcia.
Odnosząc się do pozostałych, nieomówionych wyżej zarzutów skargi należy wyrazić pogląd, że nie mogły zmienić rozstrzygnięcia sprawy.
Zarzucane pozbawienie skarżących oraz uczestnika R. K. statusu stron w postępowaniu przez bardzo długi czas, nie mogło być powodem uchylenia zaskarżonej decyzji, skoro kwestia braku udziału tych osób w postępowaniu w charakterze stron była jednym z powodów uchylenia pierwotnej decyzji Wójta Gminy G. z dnia 10 października 2011 r. o środowiskowych uwarunkowaniach przez SKO, i została skorygowana przy ponownym rozpatrzeniu sprawy.
Wbrew twierdzeniom skarżących byli oni zawiadamiani o wszystkich czynnościach podejmowanych w toku postępowania. W szczególności o możliwości zapoznania się z aktami i złożenia wniosków oraz zastrzeżeń zostali zawiadomieni przez organ I instancji pismem z dnia 24 stycznia 2012 r., już na drugi dzień po ograniczeniu wniosku dokonanym pismem wnioskodawczyni z dnia 20 stycznia 2012 r., które wpłynęło do organu w dniu 23 stycznia 2012 r. Zarzucany brak informacji o zmianie wniosku w Biuletynie Informacji Publicznej Gminy G. nie miał w tej sytuacji znaczenia.
Organy administracji wyjaśniły też w sposób wystarczający kwestię usytuowania terenu planowanego przedsięwzięcia względem obszarów wymagających specjalnej ochrony ze względu na występowanie gatunków roślin i zwierząt ich siedlisk oraz siedlisk przyrodniczych objętych ochroną, w tym obszary Natura 2000 oraz pozostałe formy ochrony przyrody (art. 63 ust. 1 pkt 2 lt. e). u. i. o ś.). W punkcie 9 decyzji z dnia 10 lutego 2012 r. o środowiskowych uwarunkowaniach znalazło się wyjaśnienie, że przedmiotowe złoże piasku położone jest poza obszarami Europejskiej Sieci Ekologicznej Natura 2000, ale w obrębie Obszaru Chronionego Krajobrazu Lasy Przysusko-Szydłowieckie utworzonego Uchwałą Nr VIII/133/11 Sejmiku Województwa Świętokrzyskiego z dnia 30 maja 2011 r. (Dz. Urz. Woj. Święt. Nr 164 poz. 1896). Wynikające z tego ostatniego faktu ograniczenia również zostały poddane analizie w decyzjach organów obu instancji. Nie budzi wątpliwości Sądu stwierdzenie, że w czasie eksploatacji złoża nie nastąpi zabijanie dziko występujących zwierząt, niszczenie nor, lęgowisk, innych schronień i miejsc rozrodu, ponieważ na omawianym terenie nie stwierdzono występowania gatunków roślin i zwierząt podlegających ochronie prawnej, ani ich nor i lęgowisk, co potwierdza Inwentaryzacja Przyrodnicza Gmin Województwa Świętokrzyskiego, Gmina G.. Pozytywnie należy ocenić nałożony na inwestora w decyzji obowiązek podejmowania prac przy zdejmowaniu nadkładu wyłącznie w okresie od 15 sierpnia do 15 października, co umożliwi drobnym zwierzętom żyjącym na obszarze złoża zakończenie okresu rozrodczego i wybranie innego bezpiecznego miejsca do zimowania. Organ I instancji wyjaśnił też w wystarczający sposób kwestię nie naruszania przez planowane przedsięwzięcie określonego w § 4pkt 2). powołanej uchwały Nr VIII/133/11 Sejmiku Województwa Świętokrzyskiego z dnia 30 maja 2011 r., zakazu likwidowania i niszczenia zadrzewień, co nie było już kwestionowane w skardze.
Reasumując stwierdzić trzeba, że – wbrew formułowanym w skardze zarzutom – organy orzekające zgodnie z zasadą prawdy obiektywnej, wyrażoną w art. 7 k.p.a. – podjęły wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego niniejszej sprawy, zbierając i rozpatrując w sposób wyczerpujący cały materiał dowodowy (art. 77 § 1 k.p.a.), przy jednoczesnym zachowaniu reguł oceny materiału dowodowego wskazanych w art. 80 k.p.a. Nie budzi przy tym wątpliwości Sądu, że, pomimo podnoszonych przez skarżących wątpliwości w tym zakresie, organ odwoławczy umotywował swoje stanowisko, tak w zakresie ustalenia stanu faktycznego, jak i przedstawionych rozważań prawnych, w uzasadnieniu spełniającym wymogi z art. 107 § 3 k.p.a.
Skoro zatem podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod uwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach orzekł jak w sentencji wyroku na podstawie art. 151 ustawy p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło