II SA/Ke 412/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Beata Ziomek Sędziowie Sędzia WSA Jacek Kuza (spr.) Sędzia WSA Agnieszka Banach Protokolant Starszy inspektor sądowy Urszula Opara po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 listopada 2024 r. sprawy ze skargi M. K. i T. K. na decyzję Świętokrzyskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Kielcach z dnia 17 czerwca 2024 r. [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego oddala skargę. Decyzją z 17 czerwca 2024 r. [...] Świętokrzyski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Kielcach po rozpatrzeniu odwołania od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla Miasta Kielce z 26 kwietnia 2024 r., nakazującej T. i M. K., jako współwłaścicielom nieruchomości, wykonanie rozbiórki części ogrodzenia wokół posesji składającej się z działek nr ewid.[...] i [...], obręb 0030 przy ul. [...] w K. na długości 18,76 m od strony wschodniej i 17,80 m od strony zachodniej oraz 28,36 m od strony północnej tych działek z tym, że obowiązek nałożony tą decyzją podlega wykonaniu niezwłocznie po jej uprawomocnieniu rozbiórkę należy prowadzić pod nadzorem osoby posiadającej wymagane uprawnienia budowlane odpowiedniej specjalności i legitymującej się aktualnym wypisem na listę członków właściwej izby samorządu zawodowego w określonym w nim terminie ważności, a teren po rozbiórce należy uporządkować, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa oraz art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2023 r. poz. 682), utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu organ odwoławczy podał, że 20 marca 2024 r. pracownicy PINB dla Miasta Kielce przeprowadzili kontrolę w sprawie wybudowanego ogrodzenia na działkach nr ewid.[...] i [...], podczas której ustalono, że na tych działkach znajduje się budynek mieszkalny oraz budynek gospodarczy. Teren nieruchomości od strony wschodniej i zachodniej ogrodzony jest ogrodzeniem systemowym panelowym z siatki zamontowanej na metalowych słupkach 4 x 6 cm o wysokość ok. 1,57 m. Przęsła o wymiarach 2,5 x 1,33 m i słupki zamontowane są na prefabrykowanej podmurówce o wysokości ok. 20 cm. Od strony północnej działek jest ogrodzenie wykonane z murowanej podmurówki o wysokości 30 - 40 cm i murowanych słupków 38,5 x 38,5 m o wysokości od 1,7 do 1,8 m. Od strony północnej jest również metalowa, przesuwna brama o szerokości 4,05 m i metalowa furtka o szerokości 1,1 m. Metalowe przęsła ogrodzeniowe mają szerokość ok. 2,2 m. W części północno-wschodniej działki nr ewid.[...] wydzielone jest miejsce o wymiarach ok. 2,1 x 3,3 m na gromadzenie odpadów - kosze. Uczestnicząca w kontroli T. K. oświadczyła, że ogrodzenie posesji zostało wykonane wiosną 2018 r., a wygrodzone miejsce na kosze w drugiej połowie 2022 r. Z kolei uczestniczący w kontroli geodeta oświadczył, że ogrodzenie od strony wschodniej i zachodniej znajduje się w granicach działek nr ewid.[...] i [...]. Wykonane ogrodzenie od strony północnej nie przekracza granicy ewidencyjnej działek. Dalej organ odwoławczy podał, że wybudowane ogrodzenie nie wymagało ani uzyskania pozwolenia na budowę, ani dokonania zgłoszenia. Wymagało jednak sprawdzenia, czy spełnia ono wymagania przepisów obowiązującego na tym terenie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Zgodnie z wyrysem obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego terenu "Kielce południe - Dyminy: obszar I - Łanowca, obszar II - Sukowska z 19 kwietnia 2012 r., część działek nr ewid.[...] i [...] przeznaczona jest pod publiczne ulice lokalne - 3 KDL, a zgodnie z § 46 ust. 2 pkt 10 lit d planu, zakazuje się grodzenia nieruchomości. Tej sytuacji świadomi byli właściciele, bowiem na projekcie zagospodarowania terenu powyższych działek będącym częścią projektu budowlanego ze stycznia 2017 r. dotyczącym budowy budynku mieszkalnego jednorodzinnego, budynku gospodarczego oraz szczelnego bezodpływowego zbiornika na nieczystości ciekłe, wrysowane jest projektowane ogrodzenie terenu przebiegające po granicy planowanej drogi 3KDL. Organ II instancji zaznaczył, że w niniejszym przypadku zastosowanie ma art. 51 w związku z art. 50 ust. 1 pkt 4 ustawy Prawo budowlane, zgodnie z którymi w przypadkach innych niż określone w art. 48 ust. 1 lub w art. 49f organ nadzoru budowlanego wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót budowlanych wykonywanych w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w decyzji o pozwoleniu na budowę, projekcie zagospodarowania działki lub terenu, projekcie architektoniczno-budowlanym lub w przepisach. Ze względu na fakt, że roboty budowlane przy tym ogrodzeniu są już zakończone, zastosowanie ma art. 51 ust 7 ww. ustawy, zgodnie z którym przepisy ust. 1 pkt 1 i 2 oraz ust. 3 stosuje się odpowiednio, jeżeli roboty budowlane, w przypadkach innych niż określone w art. 48, zostały wykonane w sposób, o którym mowa w art. 50 ust. 1. Z kolei według art. 51 ust 1 pkt 1 przed upływem 2 miesięcy od dnia wydania postanowienia, o którym mowa w art. 50 ust. 1. organ nadzoru budowlanego w drodze decyzji nakazuje zaniechanie dalszych robót budowlanych bądź rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, bądź doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego. Zatem PINB dla Miasta Kielce zasadnie i zgodnie z prawem wydaną decyzją nakazał rozbiórkę wykonanej niezgodnie z przepisami części ogrodzenia. W skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach skardze na powyższą decyzję, domagając się jej uchylenia oraz uchylenia decyzji organu I instancji, M. K. i T. K., zaskarżonej decyzji zarzucili: a. naruszenie art. 51 ust. 1 pkt 1 w związku z art. 51 ust. 7 ustawy Prawo budowlane, poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i w konsekwencji nakazanie rozbiórki części ogrodzenia wokół posesji, podczas gdy do czasu faktycznego zagospodarowania terenu zgodnie z planem właściciele nieruchomości mogą go użytkować w dotychczasowy przyjęty przez siebie sposób; b. naruszenie art. 14 pkt 8 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym w związku z § 46 ust. 2 pkt 9 uchwały nr XXV/535/2012 Rady Miasta Kielce z dnia 19 kwietnia 2012 r. w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, poprzez ich niewłaściwe zastosowanie, gdyż plan ten jednoznacznie zezwala właścicielom nieruchomości objętych planem na użytkowanie terenu zgodnie z dotychczasowym sposobem, co powoduje, że nakazanie rozbiórki ogrodzenia jest działaniem co najmniej przedwczesnym; c. naruszenie art. 107 § 3 kpa poprzez niewyjaśnienie w treści uzasadnienia decyzji, dlaczego skarżący nie mogą w dotychczasowy sposób użytkować spornych nieruchomości w sytuacji, gdy zapisy miejscowego planu na to zezwalają do czasu wdrożenia założeń zagospodarowania terenu wskazanych w planie; d. naruszenie art. 138 § 1 pkt 1 kpa poprzez utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu skargi jej autor podniósł, że w toku postępowania administracyjnego skarżący zgodnie wyjaśnili, że pobudowane na będących ich własnością działkach ogrodzenie ma charakter tymczasowy i w każdej chwili może zostać zdemontowane lub cofnięte. Na chwilę obecną nie toczą się jakiekolwiek działania inwestycyjne związane z pobudowaniem drogi lokalnej. Zatem przedmiotowe ogrodzenie stanowi jedynie ochronę ich mienia. Skarżący zwrócili uwagę na zapis obowiązującego planu, z którego wynikało, że jeśli chodzi o sposób i termin tymczasowego zagospodarowania, urządzenia i użytkowania terenu, to do czasu zagospodarowania zgodnego z ustaleniami niniejszego planu, dopuszcza się użytkowanie dotychczasowe. Zdaniem stron, w świetle zapisów planu do czasu podejmowania działań związanych z zagospodarowaniem terenu właściciele działek objęci planem mogą użytkować przedmiotowe nieruchomości w sposób dotychczasowy tj. utrzymując tymczasowego ogrodzenie służące przede wszystkim ochronie ich mienia. W ocenie skarżących pobudowanie ogrodzenia już po wprowadzeniu planu nie ma większego znaczenia, gdyż już z chwilą jego wejścia w życie, przedmiotowe nieruchomości były przeznaczone pod zabudowę mieszkaniową i nie było jakichkolwiek przeciwwskazań, żeby pobudować również ogrodzenie. Wskazane zapisy planu nie powstały przypadkowo, ponieważ plan zakłada realizację drogi w czasie bliżej nieokreślonym. Nie wykluczone, że na przestrzeni lat plany te ulegną zmianie. Wybudowane ogrodzenie w każdej chwili może zostać zdemontowane i w najmniejszym stopniu nie wpłynie ono na działania planistyczne w przyszłości. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Jej przedmiotem jest decyzja Świętokrzyskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Kielcach utrzymująca w mocy decyzję organu I instancji nakazującą skarżącym wykonanie rozbiórki części ogrodzenia wokół posesji składającej się z działek nr ewid.[...] i [...] przy ul. [...] w K., na długości 18,76 m od strony wschodniej i 17,80 m od strony zachodniej oraz 28,36 m od strony północnej tych działek. Ponieważ roboty budowlane polegające na wybudowaniu ogrodzenia oraz stanowiącej część składową tego ogrodzenia altany śmietnikowej zostały ukończone, organ nie wydawał postanowienia, o jakim mowa w art. 50 ust. 1 Prawa budowlanego, wstrzymującego prowadzenie robót budowlanych. Natomiast orzeczenie nakazu rozbiórki było spowodowane niezgodnością części wybudowanego ogrodzenia z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego terenu "KIELCE POŁUDNIE - DYMINY: OBSZAR 1 - Łanowa, OBSZAR 2 - Sukowska" (uchwała Rady Miasta Kielce z 19 kwietnia 2012 r. nr XXV/535/2012, ogłoszona w Dzienniku Urzędowym Województwa Świętokrzyskiego z 2012 r, poz.1647) – dalej zwanego planem miejscowym. Jak bowiem wynika z zapisów tego planu, część działki o nr ewid.[...] i [...], przeznaczona został pod publiczne ulice lokalne - 3 KDL, w związku z czym zgodnie z zapisem § 46 ust. 2 pkt 10 lit. d, na terenie tym zakazuje się grodzenia nieruchomości. Pomimo jednak tych zapisów na części działki o nr ewid.[...] i [...] powstało ogrodzenie wraz ze stanowiącą część tego ogrodzenia altaną śmietnikową, przez co zawężono swobodne poruszanie się drogą gruntową, zarówno pieszo jak i pojazdami. Okoliczność wybudowanie ogrodzenia na części działek przeznaczonych w planie pod publiczne ulice lokalne nie była kwestionowana przez skarżących. Skarżący zarzucają jednak, że wydanie nakazu rozbiórki było co najmniej przedwczesne, gdyż organ winien mieć na uwadze treść § 46 ust. 2 pkt 9 planu miejscowego. Ich zdaniem zapis ten umożliwiał wybudowanie ogrodzenia, gdyż budowa ta nie zmieniała dotychczasowego sposobu użytkowania terenu. Z takim poglądem skarżących nie można się jednak zgodzić. Z zapisu § 46 ust. 2 pkt 9 planu miejscowego wynika, że na terenach wyznaczonych pod publiczne ulice lokalne (§ 46 ust. 1) ustalono sposób i terminy tymczasowego zagospodarowania, urządzenia i użytkowania terenu w ten sposób, że: do czasu zagospodarowania zgodnego z ustaleniami niniejszego planu, dopuszcza się dotychczasowe użytkowanie. Regulacja ta faktycznie więc umożliwia użytkowanie terenów - do czasu ich zagospodarowania zgodnie z ustaleniami planu - w sposób dotychczasowy. Istotnym jest jednak zaznaczenie, że planując jakiekolwiek nowe zamierzenie inwestycyjne, inwestor ma obowiązek sprawdzenia zgodności przyjętych rozwiązań z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, a w szczególności ustaleń dotyczących terenu przewidzianego do zainwestowania oraz dopuszczonych tym planem warunków i sposobów jego zabudowy. Natomiast zapisu tego nie można wykładać rozszerzająco, doszukując się w nim przesłanki umożliwiającej budowę obiektów związanych wprawdzie z dotychczasowym sposobem użytkowania terenu, ale realizowanych mimo zakazu ich wznoszenia sformułowanego w obowiązującym planie miejscowym. Nie budzi wątpliwości, że przewidziany w § 46 ust. 2 pkt 10 lit. d planu miejscowego zakaz grodzenia nieruchomości, wyklucza realizację na terenach przeznaczonych pod publiczne ulice lokalne (§ 46 ust. 1 planu miejscowego), a więc również w części stanowiącej własność skarżących nieruchomości oznaczonych jako działki nr ewid.[...] i [...], takich obiektów budowlanych jak ogrodzenia i to zarówno stanowiących samodzielny obiekt budowlany w postaci budowli (art. 3 pkt 3 Prawa budowlanego), jak i urządzenie budowlane, o jakim mowa w art. 3 pkt 9 Prawa budowlanego. Dotyczy to, również wznoszenia obiektów budowlanych związanych z dotychczasowym sposobem wykorzystywania tych nieruchomości. Wobec powyższego, wbrew zarzutowi skargi, wzniesienie obiektu budowlanego jakim jest ogrodzenie działki, w części przeznaczonej w planie miejscowym pod publiczne ulice lokalne, jako niezgodne z postanowieniami tego planu, stanowi formę zagospodarowania terenu, wykraczającą poza dotychczasowe jego użytkowanie. W okolicznościach niniejszej sprawy, w związku z niespornym wykonaniem tego ogrodzenia już po wejściu w życie planu miejscowego, zapis § 46 ust. 2 pkt 9 planu miejscowego, nie mógł więc zostać zastosowany. Istotnym jest zaznaczenie, że skarżący posiadali wiedzę, że plan miejscowy zakazuje grodzenia ich nieruchomości w taki sposób, jak to uczynili. Na projekcie zagospodarowania terenu działek o nr ewid.[...] i [...] będącym częścią projektu budowlanego ze stycznia 2017 r., wrysowane jest bowiem projektowane ogrodzenie terenu przebiegające po granicy planowanej drogi 3KDL (kserokopia w tomie pierwszym akt administracyjnych, KI.8). Niezastosowanie się inwestorów do ustaleń planu miejscowego, a także istotne odstąpienie od ustaleń i warunków określonych w uzyskanej przez skarżących ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę i projekcie zagospodarowania ich działki (art. 50 ust. 1 pkt 4 Prawa budowlanego), skutkować musiało wydaniem decyzji nakazującej rozbiórkę, o czym słusznie organy nadzoru budowlane rozstrzygnęły. Zgodzić należy się z zarzutem skargi, że organ odwoławczy nie wyjaśnił wyraźnie w zaskarżonej decyzji, dlaczego skarżący nie mogą w dotychczasowy sposób użytkować spornych nieruchomości. Wobec jednak trafnego rozstrzygnięcia niniejszej sprawy, uchybienie to nie ma żadnego wpływu na jej wynik. Należy także stwierdzić, że prawidłowo organ odwoławczy uznał, że w niniejszej sprawie zastosowanie ma art. 51 ust. 1 pkt 1 w związku z art. 50 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane. Słusznie również stosując art. 51 ust. 7 tej ustawy organ I instancji nie wydawał postanowienia wstrzymującego prowadzenie robót budowlanych, skoro roboty budowlane polegające na wybudowaniu ogrodzenia oraz stanowiącej część składową tego odgrodzenia altany śmietnikowej - zostały ukończone. Treść tych przepisów została przytoczona we wstępnej części niniejszego uzasadnienia, więc nie ma potrzeby ponownego ich przytaczania. Mając to wszystko na uwadze, skoro zarzuty skargi nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a analiza akt postępowania doprowadziła do uznania, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa, Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r. poz. 935), orzekł jak w sentencji wyroku.