II SA/Ke 414/24

WyrokWSA w Kielcach2024-10-16

Skład orzekający: Renata Detka, Krzysztof Armański, Agnieszka Banach

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy zarzuty w postępowaniu egzekucyjnym dotyczące braku wymagalności obowiązku poddania małoletniego obowiązkowym szczepieniom ochronnym są uzasadnione, gdy brak jest dokumentacji medycznej potwierdzającej przeciwwskazania do szczepień lub ich odroczenie?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że obowiązek poddania małoletniego obowiązkowym szczepieniom ochronnym wynika bezpośrednio z przepisów prawa i jest wymagalny, nawet w przypadku braku dokumentacji medycznej potwierdzającej przeciwwskazania lub ich odroczenie. Brak przedstawienia przez rodziców zaświadczenia lekarskiego o odroczeniu szczepień, mimo wezwań organów, skutkuje uznaniem zarzutów za bezzasadne. Organy prawidłowo oceniły stan faktyczny i prawny, a zaskarżone postanowienie jest zgodne z prawem.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi G. D. na postanowienie Świętokrzyskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego, które utrzymało w mocy postanowienie Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego o oddaleniu zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym. Zarzuty dotyczyły braku wymagalności obowiązku poddania małoletniego syna skarżącego obowiązkowym szczepieniom ochronnym, braku doręczenia upomnienia oraz wadliwości tytułu wykonawczego. Skarżący podnosił, że brak jest dokumentacji medycznej potwierdzającej przeciwwskazania do szczepień lub ich odroczenie, a obowiązek nie jest wymagalny bez takiego zaświadczenia lekarskiego.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Renata Detka Sędziowie Sędzia WSA Krzysztof Armański Sędzia WSA Agnieszka Banach (spr.) po rozpoznaniu w dniu 16 października 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi G. D. na postanowienie Inspektor Sanitarny z dnia [...] maja 2024 r. [...] w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym oddala skargę. Zaskarżonym postanowieniem z 14 maja 2024 r. [...] Świętokrzyski Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny (dalej "ŚPWIS"), po rozpoznaniu zażalenia G. D., utrzymał w mocy postanowienie wierzyciela Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w K. ("PPIS") z 20 lutego 2024 r. znak: [...] w sprawie zgłoszonych zarzutów. W uzasadnieniu postanowienia organ odwoławczy wyjaśnił, że skarżący skorzystał z przysługującego mu prawa do zgłoszenia zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej i zgodnie z dyspozycją art. 33 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t. j. Dz. U. z 2023r., poz. 2505 ze zm., dalej "u.p.e.a.") wniósł zarzuty w sprawie postępowania egzekucyjnego wszczętego tytułem wykonawczym z [...] grudnia 2023 r. nr [...] PPIS postanowieniem z 20 lutego 2024 r., na podstawie art. 34 § 2 pkt 1 u.p.e.a., powyższe zarzuty oddalił w całości. Organ odwoławczy podkreślił, że w niniejszej sprawie nie ma potwierdzonych i prawidłowo udokumentowanych przeciwskazań lekarskich, które od prawnego obowiązku poddania małoletniego obowiązkowym szczepieniom ochronnym mogłyby skarżącego zwolnić. W karcie uodpornienia M. D. ur. [...] 2014 r. w części "Przeciwwskazania do szczepień" brak jest informacji o istniejących przeciwwskazaniach do szczepień obowiązkowych. Nadto na dzień wydania zaskarżonego postanowienia brak jest jakiejkolwiek dokumentacji medycznej, która mogłaby stanowić podstawę do odroczenia obowiązku poddania małoletniego wymaganym szczepieniom ochronnym. W stanie faktycznym sprawy poza sporem jest, że małoletni syn skarżącego nie został zaszczepiony przeciw żadnej z chorób zakaźnych wymienionych w tytule wykonawczym. W świetle powyższego ŚPWIS wskazał, że nie można uznać zarzutu odnośnie braku wymagalności obowiązku poddania dziecka szczepieniom ochronnym na podstawie art. 33 § 2 pkt 6 lit c u.p.e.a. za uzasadniony. Nie zgodził się ze skarżącym, że PPIS podał niewłaściwą podstawę prawną obowiązku niepieniężnego, pomijając w niej niezasadnie art. 17 ust 2 i 4 ustawy o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi. ŚPWIS nie zgodził się również z zarzutem naruszenia przez PPIS art. 34 § 2 u.p.e.a. Podkreślił, że użycie w uzasadnieniu postanowienia PPIS sformułowania "odrzuca zarzuty", mimo dwuznaczności mogącej sugerować formalnie tylko odniesienie się do zgłoszonych zarzutów, w zestawieniu z uzasadnieniem tego postanowienia zawierającym merytoryczną ich analizę i ocenę pozwala przyjąć, że w istocie treścią wyrażonego w tym postanowieniu stanowiska PPIS w zakresie zgłoszonych zarzutów było ich nieuwzględnienie. Zdaniem ŚPWIS, chybiony jest także zarzut naruszenia art. 33 § 2 pkt 4 u.p.e.a., bowiem PPIS słusznie wskazał w swoim postanowieniu, że upomnienie zostało skarżącemu doręczone. Wbrew jego stanowisku zawierało wszystkie niezbędne i wymagane w przepisach prawa elementy. ŚPWIS uznał, że nie zasługuje na uwzględnienie zarzut dotyczący niespełnienia w tytule wykonawczym wymogów określonych w art. 27 § 1 pkt 3 u.p.e.a. Zarówno podstawa prawna obowiązku, jak i jego treść zostały wskazane w tytule wykonawczym precyzyjnie, w sposób umożliwiający stronie wywiązanie się z niego bez konieczności sięgania do innych przepisów czy dokumentów, a właściwym organom sprawne przeprowadzenie egzekucji. Organ w tytule wykonawczym przytoczył treść nakazu. W sposób jednoznaczny i zrozumiały w części B pkt 5 tytułu wykonawczego podał, że treścią obowiązku jest: "poddanie małoletniego M. D. ur. [...]2014 r. obowiązkowym szczepieniom ochronnym przeciwko błonicy, tężcowi, krztuścowi, poliomyelitis, odrze, śwince i różyczce. Obowiązek szczepień wynika bezpośrednio z przepisów prawa". Określił też podstawę tego obowiązku, wskazując na art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b w zw. z art. 17 ust. 1 ustawy z 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi (t.j. Dz. U. z 2023 r., poz. 1284, ze zm., zwanej dalej "ustawą"). ŚPWIS zaznaczył nadto, że na każdym jego etapie postępowania PPIS podjął wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego. Przedstawił stronie szereg informacji o charakterze edukacyjnym z zakresu szczepień ochronnych (pismami z 19 kwietnia 2022 r., 15 czerwca 2022 r., 24 listopada 2022 r. i 17 października 2023 r.), mających na celu doprowadzenie do realizacji ciążącego na niej obowiązku. Należycie i w sposób wyczerpujący informował o podejmowanych działaniach, przysługujących stronie prawach oraz obowiązkach, konsekwencjach prawnych i zdrowotnych wynikających z braku realizacji obowiązku szczepień ochronnych u dziecka. Przedstawił aspekty prawne prowadzenia obowiązkowych szczepień ochronnych oraz egzekwowania obowiązku poddania się szczepieniom ochronnym. Analiza zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, skonfrontowana z treścią zarzutów, ich uzasadnieniem oraz podniesione przez wierzyciela argumenty motywujące wyrażone stanowisko, jak również treść przepisów obowiązującego prawa i odnoszące się do nich ugruntowane orzecznictwo sądów administracyjnych, pozwoliło ŚPWIS stwierdzić, że podniesione przez stronę zarzuty są bezzasadne i nie zasługują na uwzględnienie. G. D. w skardze na powyższe postanowienie Ś. Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach, zarzucił naruszenie: 1) art. 144 w zw. z art. 107 § 3 w zw. z art. 7 k.p.a. poprzez ograniczenie rozpoznania sprawy do treści postanowienia wierzyciela i brak odniesienia się przez organ odwoławczy do zarzutów skarżącego; 2) art. 124 § 2 k.p.a. poprzez brak wskazania w uzasadnieniu skarżonego postanowienia podstawy prawnej wymagalności obowiązku i brak jego tożsamości z obowiązkiem określonym w tytule wykonawczym; 3) art. 15 k.p.a. poprzez brak rozpoznania przez organ odwoławczy zarzutów skarżącego, ograniczenie się do stwierdzenia, że organ odwoławczy podziela stanowisko wierzyciela; 4) błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia tj. uznanie przez organ, że skarżący nie wykonał obowiązku, podczas gdy obowiązek nie może być uznany za wymagalny z uwagi na brak określenia wymagalności obowiązku przez lekarza, ponadto brak jest w aktach sprawy zaświadczenia o przeprowadzonym lekarskim badaniu kwalifikacyjnym, które potwierdzałoby, że dziecko zostało zakwalifikowane do obowiązkowych szczepień ochronnych; 5) art. 7, art. 7a, art. 77 i art. 81a k.p.a. w zw. z art. 18 ust. 2 ustawy poprzez rozstrzygnięcie wątpliwości interpretacyjnych na niekorzyść skarżącego, jak również wątpliwości co do stanu faktycznego sprawy oraz brak wszechstronnego rozważenia całości materiału dowodowego; 6) art. 80 k.p.a. poprzez przekroczenie zasady swobodnej oceny dowodów i dokonanie tej oceny w sposób dowolny, skutkujące uznaniem, że skarżący uchyla się od wykonania obowiązkowych szczepień ochronnych, co nie znajduje potwierdzenia w zebranym materiale dowodowym, w szczególności brak jest oświadczenia o odmowie szczepień, a strona podejmuje kroki w celu wykonania obowiązku. W uzasadnieniu skargi jej autor przedstawił argumentację na poparcie postawionych zarzutów, w oparciu o które wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości oraz o wstrzymanie wykonania tego aktu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach postanowieniem z 14 sierpnia 2024 r. sygn. akt II SA/Ke 364/24 odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r., poz. 935), zwanej dalej "p.p.s.a.", wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania w sposób, który miał lub mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną, z zastrzeżenie art. 57d (art. 134 § 1 p.p.s.a.). Jednocześnie, zgodnie z art. 119 pkt 3 p.p.s.a., sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. Kontrolowana sprawa została na tej podstawie rozpoznana w trybie uproszczonym. Dokonując tak rozumianej oceny zaskarżonego rozstrzygnięcia, Wojewódzki Sąd Administracyjny nie dopatrzył się naruszeń prawa skutkujących koniecznością uchylenia lub stwierdzenia nieważności postanowienia objętego skargą (art. 145 § 1 i § 2 p.p.s.a.). Na wstępie wyjaśnić należy, że obowiązek poddania się szczepieniu ochronnemu wynika z mocy prawa. Zgodnie bowiem z art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi (w wersji obowiązującej na datę wystawienia tytułu wykonawczego oraz wydania zaskarżonej decyzji, opublikowanej w Dz. U. z 2023 r., poz. 909), zwanej dalej "ustawą", osoby przebywające na terytorium RP są obowiązane na zasadach określonych w ustawie do poddawania się szczepieniom ochronnym, co należy rozumieć stosownie do treści art. 2 pkt 26 ustawy, jako podanie szczepionki przeciw chorobie zakaźnej w celu sztucznego uodpornienia przeciwko tej chorobie. W przypadku osoby nieposiadającej pełnej zdolności do czynności prawnych odpowiedzialność za wypełnienie obowiązków, o których mowa w ust. 1, ponosi osoba, która sprawuje prawną pieczę nad osobą małoletnią lub bezradną, albo opiekun faktyczny w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 6 listopada 2008 r. o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta - Dz. U. z 2022 r. poz. 1876, 2280 i 2705 oraz z 2023 r. poz. 605 (art. 5 ust. 2 ustawy). Realizację wyrażonego w przytoczonych przepisach obowiązku konkretyzują przepisy ustawy zamieszczone w rozdziale 4, poświęconym szczepieniom ochronnym. Wykaz chorób zakaźnych objętych obowiązkiem szczepień ochronnych, osoby lub grupy osób obowiązane do poddawania się obowiązkowym szczepieniom ochronnym przeciw chorobom zakaźnym, wiek i inne okoliczności stanowiące przesłankę powstania obowiązku szczepień ochronnych, a także schemat szczepienia przeciw chorobie zakaźnej obejmujący liczbę dawek i terminy ich podania wymagane dla danego szczepienia uwzględniające wiek osoby objętej obowiązkiem szczepienia, określa Minister ds. zdrowia w drodze rozporządzenia (art. 17 ust. 10 pkt 1 i 2 ustawy). W myśl art. 17 ust. 1 ustawy, osoby określone na podstawie zacytowanego wyżej art. 17 ust. 10 pkt 2, są obowiązane do poddawania się szczepieniom ochronnym przeciw chorobom zakaźnym określonym na podstawie ust. 10 pkt 1, zwanym dalej "obowiązkowymi szczepieniami ochronnymi". Zgodnie natomiast z treścią art. 17 ust. 2, wykonanie obowiązkowego szczepienia ochronnego jest poprzedzone lekarskim badaniem kwalifikacyjnym w celu wykluczenia przeciwwskazań do wykonania obowiązkowego szczepienia ochronnego. Każdorazowo musi to być badanie kwalifikacyjne aktualne, wykonane w czasie nieprzekraczającym 24 godzin przed szczepieniem (art. 17 ust. 3 ustawy). Po przeprowadzonym lekarskim badaniu kwalifikacyjnym lekarz wydaje zaświadczenie ze wskazaniem daty i godziny przeprowadzonego badania (art. 17 ust. 4). W przypadku, gdy lekarskie badanie kwalifikacyjne daje podstawy do długotrwałego odroczenia obowiązkowego szczepienia ochronnego, lekarz kieruje osobę objętą obowiązkiem szczepienia ochronnego do konsultacji specjalistycznej (art. 17 ust. 5 ustawy). Przytoczone wyżej regulacje stanowiły podstawę uznania obowiązku poddania małoletniego syna skarżącego szczepieniom ochronnym, za którego realizację odpowiedzialni są jego rodzice zgodnie z art. 5 ust. 2 ustawy. Z przepisów tych można bowiem wyinterpretować normę, która ustanawia prawną powinność poddania dziecka szczepieniu ochronnemu, tzn. określa wszystkie istotne cechy danego obowiązku, tj. podmiot, na którym ten obowiązek ciąży, okoliczności, w których obowiązek się aktualizuje oraz jego zakres. Obowiązek poddania się obowiązkowym szczepieniom ochronnym wynika więc z mocy przepisów ustawowych (por. wyroki NSA: z 27 kwietnia 2023 r., sygn. akt II OSK 1433/20, z 29 stycznia 2010 r., II FSK 1494/08; dostępne w internetowej bazie orzeczeń sądów administracyjnych, podobnie jak inne wyroki powoływane niżej). Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 6 kwietnia 2011 r. sygn. akt II OSK 32/11, wykonanie powyższego obowiązku z mocy prawa zabezpieczone jest przymusem administracyjnym, co oznacza, że wynikający z przepisów prawa obowiązek poddania dziecka szczepieniu ochronnemu jest bezpośrednio wykonalny. Jego niedochowanie aktualizuje obowiązek wszczęcia postępowania egzekucyjnego, którego rezultatem będzie przymusowe dochodzenie poddania dziecka szczepieniu ochronnemu. Przez wymagalność należy rozumieć zaś taką cechę obowiązku administracyjnego, która zezwala wierzycielowi domagać się od zobowiązanego wykonania obowiązku i w razie odmowy wystąpić do organu egzekucyjnego o zastosowanie przymusu egzekucyjnego. W stanie faktycznym sprawy poza sporem pozostaje, że małoletni syn skarżącego nie został zaszczepiony w wymaganym zakresie przeciw: błonicy, tężcowi, krztuścowi, poliomyelitis, odrze, śwince i różyczce, mimo że upłynęły już terminy podania poszczególnych dawek szczepionek określone w załączniku nr 1 do rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 27 września 2023 r. w sprawie szczepień ochronnych (Dz.U. z 2023 r., poz. 2077), wydanego na podstawie delegacji ustawowej, o jakiej mowa w art. 17 ust. 10 ustawy. Ze znajdującej się w aktach administracyjnych karty uodpornienia wynika, że dziecko - do daty wydania zaskarżonego postanowienia - zostało poddane kilku szczepieniom ochronnym spośród obowiązkowych, w początkowym okresie po urodzeniu. Nie ma racji skarżący, że podstawa prawna obowiązku nie została należycie wskazana w tytule wykonawczym. W części B pkt 1 tytułu wskazano bowiem jako podstawę prawną - akt normatywny tj. art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b w zw. z art. 17 ust. 1 ustawy. W pkt 5 części B wskazano również, że obowiązek szczepień wynika bezpośrednio z przepisów prawa. Wbrew twierdzeniom skargi, obowiązek ten jest również wymagalny. Z akt administracyjnych wynika, że już 15 stycznia 2021 r. Centrum Medyczne "Zdrowie" w K. zawiadomiło PPIS w K., że rodzice małoletniego uchylają się od realizacji obowiązkowych szczepień ochronnych. W aktach nie ma żadnej dokumentacji, aby przed tą datą zgłosili się z dzieckiem na lekarskie badanie kwalifikacyjne, choć zalegali z obowiązkowymi szczepieniami. Pierwsze wezwanie do szczepienia wystawione zostało przez wierzyciela 19 kwietnia 2022 r. W odpowiedzi na to pismo udzielonej 19 maja 2022 r. rodzice małoletniego wnieśli o udzielenie w oparciu o szczegółowe przepisy prawa informacji umożliwiających im realizację obowiązku w sposób legalny. PPIS udziel zobowiązanym żądanej informacji pismem z 15 czerwca 2022 r. W piśmie z 28 sierpnia 2022 r. rodzice małoletniego podali, że dziecko na dotychczasowe sczepienia zareagowało w sposób niepożądany. Kolejne wezwania do szczepienia zostały skierowane do zobowiązanych pismami z 24 listopada 2022 r., 26 stycznia 2023 r., 9 maja 2023 r. oraz 2 sierpnia 2023 r. Z wielu pism Centrum Medycznego, kierowanych do wierzyciela, wynika, że małoletni nie został poddany obowiązkowym szczepieniom, gdyż rodzice nie zgłosili się z synem do Punktu Szczepień, a lekarzowi nie są znane przeciwskazania do wykonania szczepień, a zatem nie ma podstaw do wydania zaświadczenia o ich odroczeniu (pisma z 19 kwietnia 2022 r., 28 października 2022 r., 11 kwietnia 2023 r., 25 lipca 2023 r.). Natomiast pismem z 17 października 2023 r. - w związku z pismem zobowiązanych z 8 października 2023 r. w którym wskazali, że ich syn jest leczony w poradni specjalistyczno-immunologicznej - PPIS zobowiązał rodziców małoletniego do przedstawienia zaświadczenia lekarskiego wydanego przez lekarza kwalifikującego dziecko do szczepień ochronnych z określeniem terminu odroczenia tych szczepień. Zaświadczenie takie nie zostało przedstawione. Wobec tego PPIS wystawił upomnienie z 28 września 2023 r., a następnie skierował do ŚPWIS wniosek o wszczęcie egzekucji administracyjnej, w ramach której sporządzony został tytuł wykonawczy. W toku postępowania egzekucyjnego skarżący złożył zarzuty w oparciu o art. 33 § 1 u.p.e.a. Zgodnie z treścią tego przepisu, zobowiązanemu przysługuje prawo wniesienia do wierzyciela, za pośrednictwem organu egzekucyjnego, zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej. Art. 33 § 2 u.p.e.a. wskazuje w pkt. 1 - 6 dopuszczalne podstawy zarzutu. Wierzyciel wypowiada się co do wniesionych zarzutów w formie postanowienia, na które przysługuje zażalenie (art. 34 § 2 i 3 u.p.e.a.). Wniesione przez skarżącego zarzuty dotyczyły: - braku wymagalności obowiązku (art. 33 § 2 pkt 6 u.p.e.a.); - braku uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia (art. 33 § 2 pkt 4 u.p.e.a.); - naruszenia przez organ egzekucyjny art. 29 § 2 u.p.e.a. poprzez przystąpienie do egzekucji, podczas gdy tytuł wykonawczy nie spełnia wymogów określonych w art. 27 u.p.e.a. (niewłaściwa podstawa prawna obowiązku podana przez wierzyciela i brak wskazania w tytule wykonawczym podstawy prawnej egzekucji). W odniesieniu do tego ostatniego zarzutu należy wskazać, że okoliczność, czy tytuł wykonawczy spełnia wymogi określone w art. 27 u.p.e.a. kontroluje organ egzekucyjny i w razie stwierdzenia, że został wystawiony z naruszeniem powyższego przepisu, nie przystępuje do egzekucji, zawiadamiając o tym wierzyciela (art. 29 § 2 pkt 3 u.p.e.a.). W niniejszej sprawie taka sytuacja nie miała miejsca. Dla rozstrzygnięcia zasadności omawianego zarzutu istotnym jest natomiast fakt, że przepisy u.p.e.a. nie przewidują zarzutu opartego na niespełnieniu w tytule wykonawczym wymogów przewidzianych w art. 27 tej ustawy. Z tego tylko powodu tak sformułowany zarzut nie mógł zostać uwzględniony przez wierzyciela. Pozostałe zarzuty sprowadzały się do twierdzenia, że organ egzekucyjny oraz wierzyciel pominęli, że obowiązek nie jest wymagalny z uwagi na brak wykluczenia przeciwskazań do szczepienia, brak indywidualnego kalendarza szczepień oraz wystawienia zaświadczenia o przeprowadzonym lekarskim badaniu kwalifikacyjnym. Takie same argumenty zostały również przedstawione w skardze. Jak trafnie wskazuje się w orzecznictwie sądów administracyjnych (por. m.in. wyrok NSA z 18 stycznia 2022 r., sygn. akt II OSK 459/19), elementem obowiązku szczepienia ochronnego jest poddanie się lekarskiemu badaniu kwalifikacyjnemu, o którym mowa w art. 17 ust. 2 ustawy. Tylko w tym trybie następuje określenie, czy nie występują przeszkody w stanie zdrowia osoby objętej obowiązkiem szczepienia, które wykluczają jego wykonanie. Z akt sprawy nie wynika, aby lekarz kwalifikujący dziecko do szczepienia stwierdził długotrwałe odroczenie obowiązkowego szczepienia ochronnego, o jakim mowa w art. 17 ust. 5 ustawy. Brak jest w aktach administracyjnych zaświadczeń lekarskich o stwierdzonych przeciwskazaniach, dających podstawę do długotrwałego odroczenia wykonania szczepienia, o jakim mowa w art. 17 ust. 5 ustawy. Jak słusznie zauważył także organ w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, skarżący nie przedstawił dowodu, że stawił się wraz z synem w poradni specjalistycznej - albo, że umówiony został termin konsultacji w tej poradni. Warto także zauważyć, że zgodnie z załącznikiem nr 1 do rozporządzenia w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych, obowiązek szczepień powstał już w pierwszej dobie życia dziecka tj. 26 lutego 2014 r. (pojedyncza dawka przeciw gruźlicy), a do daty podjęcia zaskarżonego postanowienia (14 maja 2024 r.), czyli w ciągu 10 lat, małoletni nie został zaszczepiony żadną szczepionką przewidzianą w tym rozporządzeniu, mimo braku wykazania przeciwskazań o charakterze długotrwałym. Znajdująca się w aktach dokumentacja medyczna wskazuje, że rodzice nie zgłosili się z dzieckiem do Punktu Szczepień celem wykonania zaległych szczepień ochronnych. Prawidłowo zatem organy oceniły jako niezasadny zarzut braku wymagalności obowiązku. Nie ma również racji skarżący podnosząc w skardze, że obowiązek nie może być uznany za wymagalny z uwagi na brak określenia jego wymagalności przez lekarza. Jak powiedziano wyżej, wynikający z ustawy obowiązek poddania osoby małoletniej szczepieniom ochronnym aktualizuje się (staje się wymagalny) w dacie osiągnięcia określonego wieku (oznaczonego w załączniku nr 1 do rozporządzenia w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych) i dopiero stwierdzenie zaświadczeniem lekarskim przeciwskazań do zaszczepienia dziecka powoduje, że termin wykonania tego obowiązku może zostać odroczony. Art. 17 ust. 2 ustawy wskazuje, że warunkiem zaszczepienia dziecka jest uprzednie wykonanie badania lekarskiego kwalifikacyjnego, aby wykluczyć przeciwskazania do wykonania szczepienia. Lekarz nie jest natomiast uprawniony do wystawienia zaświadczenia o wymagalności obowiązku szczepień ochronnych, którego brak w dokumentacji medycznej zarzuca skarżący. Może on jedynie wydać zaświadczenie ze wskazaniem daty i godziny przeprowadzonego badania (art. 17 ust. 4 ustawy). Jak już powiedziano, w dokumentacji medycznej nie ma żadnego zaświadczenia lekarskiego, które byłoby podstawą do długotrwałego odroczenia obowiązku szczepień, a tym samym do odroczenia jego wymagalności. Jako niezasadny Sąd uznał również zarzut naruszenia art. 144 w zw. z art. 107 § 3 i art. 7 k.p.a. Wbrew twierdzeniom skarżącego, organ II instancji w sposób wyczerpujący i niezbędny dla rozstrzygnięcia ustalił stan faktyczny oraz ocenił zebrane dowody w ramach swobodnej, a nie dowolnej oceny. Wyniki tych ustaleń przedstawił w uzasadnieniu wydanego w sprawie postanowienia, odnosząc się zarówno do zarzutów zażalenia jako i do wszystkich kwestii mających znaczenie dla wyniku sprawy. Nie jest prawdą, że organ odwoławczy nie rozpoznał wniesionych zarzutów i ograniczył się do stwierdzenia, że podziela stanowisko wierzyciela. Wskazuje na to lektura zaskarżonego postanowienia, którego treści skarżący zdaje się nie zauważać formułując omawiany zarzut. Chybiony okazał się także zarzut art. 124 § 2 k.p.a., skoro zarówno w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia jak i w tytule wykonawczym wskazano przepisy prawa, które są źródłem obowiązku wykonania szczepień. Nie jest zasadny kolejny zarzut naruszenia art. 7, art. 7a, art. 77 i art. 81a k.p.a. w zw. z art. 18 ust. 2 ustawy. Organy wyjaśniły i następnie ustaliły wszystkie istotne okoliczności sprawy w sposób wystarczający do jej rozstrzygnięcia, o czym była już mowa wyżej. Zdaniem Sądu, w sprawie nie występują wątpliwości co do treści normy prawnej, które można by rozstrzygnąć na korzyść strony stosownie do art. 7a k.p.a. Skarżący nie wskazuje zresztą, o jaką normę prawną w tym zarzucie chodzi. Tak samo należy ocenić zarzut naruszenia art. 81a k.p.a., gdyż stan faktyczny został ustalony w sposób niebudzący wątpliwości. Sam fakt, że skarżący nadaje inne znaczenie prawne okolicznościom faktycznym sprawy aniżeli organ, nie oznacza, że doszło do naruszenia art. 81a k.p.a. Nie doszło również do naruszenia art. 18 ust. 2 ustawy, który stanowi, że koszty przeprowadzenia obowiązkowych szczepień ochronnych i lekarskich badań kwalifikacyjnych oraz konsultacji specjalistycznych, o których mowa w ust. 1, ubezpieczonych są finansowane na zasadach określonych w przepisach o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych. Przepis ten nie miał zastosowania w tej sprawie, a więc organy nie mogły mu uchybić. Niezasadny jest także zarzut naruszenia art. 80 k.p.a., wedle którego organ administracji publicznej ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. O nietrafności tego zarzutu świadczą rozważania przedstawione wyżej. Słusznie bowiem organy przyjęły w oparciu o zgromadzony materiał dowodowy, że skoro w aktach nie ma dowodu na to, że przeprowadzone badania kwalifikacyjne dały podstawę do długotrwałego odroczenia obowiązkowego szczepienia ochronnego małoletniego, to obowiązek wynikający z art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b) ustawy jest wykonalny i podlega egzekucji. Skoro podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod rozwagę - Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.09.2026. · Źródło