II SA/Ke 419/05

WyrokWSA w Kielcach2006-02-03

Skład orzekający: Dorota Chobian, Renata Detka, Jacek Kuza

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji architektoniczno-budowlanej może zatwierdzić projekt budowlany i udzielić pozwolenia na budowę, jeśli kwestia własności działki stanowiącej drogę dojazdową do nieruchomości inwestora nie została jednoznacznie ustalona, a właściciel tej działki nie brał udziału w postępowaniu?
Ratio decidendi
Organ administracji architektoniczno-budowlanej nie może zatwierdzić projektu budowlanego i udzielić pozwolenia na budowę, jeśli nie wyjaśniono jednoznacznie stanu prawnego działki stanowiącej drogę dojazdową do nieruchomości inwestora, a właściciel tej działki nie został prawidłowo zawiadomiony o postępowaniu i nie wziął w nim udziału. Brak udziału strony w postępowaniu, której prawa mogą zostać naruszone, stanowi naruszenie przepisów prawa procesowego, uzasadniające uchylenie decyzji.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi J. S. na decyzję Wojewody utrzymującą w mocy decyzję Starosty o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego. Skarżąca podnosiła, że działka nr 826, stanowiąca drogę dojazdową do nieruchomości inwestorów, jest w jej posiadaniu, a kwestia własności jest przedmiotem postępowania sądowego. Organ odwoławczy uwzględnił zmianę w rejestrze gruntów, wskazującą na innych właścicieli działki nr 826, i zgodę tych właścicieli na korzystanie z działki jako dojazdu, nie zapewniając jednak udziału tym nowym właścicielom w postępowaniu. Sąd administracyjny uznał skargę za zasadną.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty, a także stwierdził, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do chwili uprawomocnienia się wyroku.

Pełny tekst orzeczenia

Sygnatura akt: II SA/Ke 419/05 W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 3 lutego 2006 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie: Przewodniczący: Sędzia WSA Dorota Chobian, Sędziowie: Sędzia WSA Renata Detka (spr.), Asesor WSA Jacek Kuza, Protokolant: Referent stażysta Andrzej Stolarski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 lutego 2006 r. sprawy ze skargi J. S. na decyzję Wojewody z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji; II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do chwili uprawomocnienia się wyroku. II SA/Ke 419/05 U Z A S A D N I E N I E Decyzją z dnia [...] wydaną z upoważnienia Starosty S., na podstawie art. 28, 33 ust.1, 34 ust.4 i art. 36 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, zatwierdzony został projekt budowlany i udzielono A. G. i G. T. pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego z wewnętrznymi instalacjami: elektryczną, wodno-kanalizacyjną i c.o. oraz przyłączami energetycznym, wodnym, kanalizacyjnym i zbiornikiem na ścieki sanitarne na działce oznaczonej nr 154/6 w miejscowości K. W uzasadnieniu organ podniósł, że wniosek inwestorów rozpatrzono w oparciu o obowiązujące przepisy i przedłożone dokumenty, w tym prawomocną decyzję o warunkach zabudowy z dnia [...] Rozpoznając odwołanie złożone od rozstrzygnięcia organu I-szej instancji przez J. S., Wojewoda na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy podzielając w pełni stanowisko wyrażone w jej uzasadnieniu. Podniósł, że przedłożony projekt budowlany pozostaje w zgodzie z ustaleniami decyzji o warunkach zabudowy oraz przepisami, w tym techniczno-budowlanymi. W nawiązaniu do zarzutów odwołania organ II instancji zauważył, że działka oznaczona nr 826 stanowiąca dojazd do działki inwestorów, stanowiła w dacie wydania decyzji przez organ I-szej instancji własność J. S. W trakcie postępowania odwoławczego inwestorzy przedłożyli ostateczną decyzję Starosty S. z dnia [...]. orzekającą o wprowadzeniu zmiany w rejestrze gruntów obrębu K. polegającej na wykreśleniu działki nr 826 z jednostki rejestrowej 99, gdzie jako władającą wpisano J. S. i dopisaniu jej do jednostki rejestrowej nr 8 utworzonej dla nieruchomości stanowiącej własność I. i L. małżonków S. oraz zgodę tych ostatnich na korzystanie z działki nr 826 jako dojazdu do działki nr 154/6. Okoliczność tę uwzględnił organ II instancji podkreślając merytoryczny, a nie kontrolny charakter postępowania odwoławczego i stwierdzając, że podnoszony w odwołaniu zarzut J. S. dotyczący naruszenia jej prawa do dysponowania działką nr 826 nie może zostać w nowym stanie faktycznym sprawy uwzględniony. Skargę od powyższego rozstrzygnięcia do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie złożyła J. S. podnosząc, że działka nr 826 stanowiąca drogę dojazdową jest w jej posiadaniu, a kwestię własności rozstrzygnie Sąd Rejonowy w B., gdzie toczy się stosowne postępowanie. Dopiero po rozstrzygnięciu Sądu "należy podejmować decyzje administracyjne". W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest zasadna. Sądowa kontrola legalności zaskarżonej decyzji sprawowana jest w granicach sprawy, przy czym sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną ( art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ). Dokonując tak rozumianej oceny zaskarżonego rozstrzygnięcia podnieść w pierwszym rzędzie należy, że organ odwoławczy dokonując nowych ustaleń faktycznych w zakresie właściciela drogi dojazdowej do nieruchomości na której inwestorzy zamierzają wznieść przedmiotowy budynek mieszkalny, pominął okoliczność, że taka zmiana powodować musi poszerzenie kręgu osób zainteresowanych, które winny brać udział w postępowaniu. Jeżeli przyjmie się, że współwłaścicielami działki oznaczonej nr 826 stanowiącej drogę dojazdową do działki inwestorów są L. i I. małżonkowie S., to niewątpliwie mają oni przymiot strony zarówno w rozumieniu art. 28 kpa, jak i art. 28 ust. 2 w zw. z art. 3 pkt 20 ustawy z 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane. Dla realizacji ich uprawnień z tego tytułu nie wystarczy znajdujące się w aktach pisemne oświadczenie o wyrażeniu zgody na korzystanie przez inwestorów z działki nr 826, a brak udziału małżonków S. w postępowaniu administracyjnym stanowi naruszenie prawa procesowego dające podstawę do jego wznowienia. Z dowodów zgromadzonych w sprawie wynika, że działka nr 826 stanowi drogę wewnętrzną, a co za tym idzie nie ma ona charakteru drogi publicznej w rozumieniu ustawy z 21 marca 1985 r. o drogach publicznych ( Dz.U.04.204.2086). Drogą taką może być jedynie droga krajowa, wojewódzka, powiatowa i gminna ( art. 2 ust. 1, art. 9 ust. 1 ustawy ). Jeżeli tak, szczególnie ważne jest aby w postępowaniu dotyczącym zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę, właściciel nieruchomości stanowiącej dojazd do działki na której planowana jest inwestycja, był stroną postępowania, albowiem to on decyduje o zakresie jej korzystania przez inwestorów. Jego udział stanowi realizację zasady wyrażonej w art. 5 ust. 1 pkt 9 Prawa budowlanego, zgodnie z którą obiekt budowlany należy projektować i budować w sposób określony w przepisach, w tym techniczno-budowlanych oraz zgodnie z zasadami wiedzy technicznej, zapewniając między innymi poszanowanie występujących w obszarze oddziaływania obiektu, uzasadnionych interesów osób trzecich, w tym zapewnienie dostępu do drogi publicznej. Nie można przy tym nie zauważyć tego, że w sprawie zaistniał spór co do kwestii własności działki nr 826, przez którą zgodnie z projektem przebiegać ma dojazd z nieruchomości inwestorów do drogi publicznej. Dokonując ustaleń w tym zakresie organy winny się zatem opierać na dowodach, które własność stwierdzają w sposób najbardziej wiarygodny, a mianowicie na zapisach zawartych w księdze wieczystej, o ile taka została urządzona dla danej nieruchomości. Źródłem ustaleń mogą być również akty notarialne, prawomocne orzeczenia sądu powszechnego lub decyzje administracyjne. Wpisy znajdujące się w ewidencji gruntów mogą mieć w takim przypadku znaczenie pomocnicze, ale nie podstawowe. Jak wynika z uzasadnienia postanowienia Starosty Powiatowego z dnia [...] wprowadzenie zmiany w ewidencji gruntów w zakresie osoby władającej działką nr 826 nastąpiło wskutek pomyłkowego odłączenia jej od innej jednostki rejestrowej na początku lat 90-tych, a konkretnie od działki oznaczonej nr 154/2. Ta ostatnia podzielona została następnie na działki 154/3 i 154/4, której właścicielami są małżonkowie S.. Należy w związku z tym ustalić, w jaki sposób podziały nieruchomości, od której odłączono działkę 826, a także powstanie kolejnych działek 154/5 ( której właścicielką wedle rejestru gruntów jest M. G. ) i 154/6 ( należącej do inwestorów) - o których nie wspomina się w postanowieniu z 25 sierpnia 2004 r. - wpłynęły na prawny byt działki nr 826. Ustaleń w tym zakresie należy poczynić poprzez prześledzenie zapisów w księgach wieczystych oraz treści aktów notarialnych, których przedmiotem była jakakolwiek część pierwotnej działki 154/2. Dopiero na tej podstawie możliwym będzie ustalenie, czy działka nr 826 ma uregulowany stan prawny i kto jest jej właścicielem. Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji w rozumieniu powołanego na wstępie art. 134 § 1 ustawy o p.p.s.a Wojewódzki Sąd Administracyjny zauważa również, że zawarte w decyzjach organów obu instancji stwierdzenia, że projekt budowlany przedłożony przez inwestorów sporządzony został przez osoby "legitymujące się aktualnym... zaświadczeniem o wpisaniu na listę członków właściwej izby samorządu zawodowego", nie znajduje potwierdzenia w aktach sprawy. Zaświadczenia tego nie ma w projekcie budowlanym, a wymóg jego złożenia przewiduje przepis art. 33 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego. Naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego oraz uchybienia przepisom prawa procesowego, wyrażające się przede wszystkim w niewyjaśnieniu wszystkich istotnych w sprawie okoliczności, powodują konieczność uchylenia zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I-szej instancji, o czym Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł w oparciu o przepis art. 145 § 1 pkt 1bi c w zw. z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Orzeczenie zawarte w pkt II wyroku oparto o przepis art. 152 tej ustawy. Rozpoznając sprawę ponownie, organ I-szej instancji kierując się przedstawionymi wyżej uwagami wyda stosowne rozstrzygnięcie eliminując dotychczasowe naruszenia prawa.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło