II SA/Ke 419/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Chobian, Sędziowie Sędzia WSA Jacek Kuza,, Sędzia WSA Dorota Pędziwilk-Moskal (spr.), Protokolant Starszy sekretarz sądowy Monika Zielińska, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 2 października 2009r. sprawy ze skargi K. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania oddala skargę. Decyzją nr [...] z dnia [...] Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (zwanej dalej ARiMR) odmówił K. przyznania pomocy finansowej w ramach działania "Wspieranie gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW)" na rok 2008. W podstawie prawnej powołano § 2 pkt 1, 2, 3, 4 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 kwietnia 2007r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Wspieranie gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW)", objętej Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. nr 68, poz. 448) w związku z art. 20 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 7 marca 2007r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz. U. nr 64, poz. 427). Odwołanie od decyzji organu I instancji wniósł w imieniu K. jego Przewodniczący – C. K., argumentując, iż "wycofał" z dopłat działkę o nr 674 i w związku z tym żąda przyznania dopłat z powierzchni 1,25 ha. Decyzją nr [...] z dnia [...] Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu organ wskazał, iż we wniosku K. o przyznanie płatności na rok 2008r. zadeklarowano do płatności ONW trzy działki rolne oznaczone literami A, B, C o łącznej powierzchni 1,84 ha, położone na dwóch działkach ewidencyjnych (A i B) w obrębie Z. oraz na jednej działce o nr ewid. 674 (C) w obrębie Z., gmina C., województwo [...]. W wyniku kontroli administracyjnej wniosku stwierdzono, że o płatność ONW na zadeklarowaną przez wnioskodawcę działkę ewidencyjną nr 674 ubiegał się również inny producent rolny, o czym powiadomiono K. pismem z dnia 6 stycznia 2009r. Wyjaśniając powyższą kwestię reprezentujący stronę C. K. oświadczył w dniu 6 marca 2009r., że przedmiotowa działka nie była użytkowana rolniczo. Natomiast drugi beneficjent płatności – H. B. stwierdził, iż sporną działkę użytkuje od 2000r. do chwili obecnej, a od 1987r. użytkował ją (za zgodą właściciela) jego ojciec. Potwierdzili to J. B., M. S., H. B. oraz sołtys sołectwa L., składając podpisy pod oświadczeniem H. B. Mając na uwadze treść art. 16 ust. 3 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1975/2006 z dnia 7 grudnia 2006r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania Rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 w zakresie wprowadzenia procedur kontroli, jak również wzajemnej zgodności w odniesieniu do środków wsparcia rozwoju obszarów wiejskich (Dz.U. UE L 368 z dnia 23 grudnia 2006r. str. 74) organ II instancji wskazał, iż w przedmiotowej sprawie powierzchnia zadeklarowana do płatności z tytułu ONW wynosiła 1,84 ha. Tymczasem w wyniku kontroli administracyjnej stwierdzono, że faktyczna powierzchnia działek rolnych kwalifikująca się do przyznania pomocy wynosiła 1,25 ha (z płatności wykluczono całą działkę rolną C). Tym samym różnica pomiędzy powierzchnią deklarowaną a powierzchnią stwierdzoną wyniosła 0,59 ha, stanowiąc 47,2% powierzchni zatwierdzonej, co przesądza o zasadności odmowy przyznania płatności ONW za 2008r. Odnosząc się do zarzutu odwołania organ II instancji przytoczył art. 22 ust. 1 oraz art. 68 ust. 2 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004r. ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania zasady współzależności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniach Rady (WE) nr 1782/2003 i (WE) nr 73/2009, oraz wdrażania zasady współzależności przewidzianej w rozporządzeniu Rady (WE) nr 479/2008 (Dz.U. UE L z dnia 30 kwietnia 2004r.) i wskazał, iż w świetle powołanych przepisów nie jest możliwe przyznanie płatności do powierzchni działek rolnych użytkowanych przez stronę tj. 1,25 ha. Organ podniósł również, iż sprawa "bezprawnego użytkowania" spornych gruntów stanowi przedmiot roszczeń cywilnoprawnych, które mogą być realizowane jedynie przed sądami powszechnymi. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach na decyzję organu II instancji wniósł w imieniu K. jego Przewodniczący – C. K., powtarzając argumenty wyszczególnione w odwołaniu. Strona skarżąca domaga się przyznania jej płatności do powierzchni 1,25 ha (działki A i B). W załączeniu przedstawiono skierowane do H. B. wezwanie do zapłaty należności za "bezprawne użytkowanie działki nr 674". W odpowiedzi na skargę Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego rozstrzygnięcia. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej ustawą p.p.s.a., wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, przy czym sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy p.p.s.a.). Dokonując tak rozumianej oceny zaskarżonej decyzji, Wojewódzki Sąd Administracyjny nie dopatrzył się naruszeń prawa materialnego, czy też procesowego, skutkujących koniecznością uchylenia lub stwierdzenia nieważności przedmiotowego rozstrzygnięcia. W niniejszej sprawie K. złożył wniosek o przyznanie pomocy finansowej w ramach działania "Wspieranie gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW)" na rok 2008 (k. 1). Z tego też względu w odniesieniu do przedmiotowego wniosku zastosowanie znajduje rozporządzenie Komisji (WE) nr 1975/2006 z dnia 7 grudnia 2006r. ustanawiające szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 w zakresie wprowadzenia procedur i kontroli, jak również wzajemnej zgodności w odniesieniu do środków wsparcia rozwoju obszarów wiejskich (Dz. Urz. UE L 368 z dnia 23 grudnia 2006r. str. 74). Jak wynika z art. 16 ust. 3 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1975/2006 jeżeli zadeklarowany {we wniosku beneficjenta płatności} obszar przekracza obszar zatwierdzony {przez organ} zgodnie z art. 50 ust. 3 rozporządzenia (WE) nr 796/2004 o więcej niż 30 %, beneficjenta wyklucza się z otrzymania pomocy, do której beneficjent byłby uprawniony na mocy tego artykułu, na dany rok kalendarzowy w zakresie danych działań. Niesporne w niniejszej sprawie jest, iż powierzchnia kwalifikująca się do płatności ONW zadeklarowana przez Przewodniczącego K. we wniosku o przyznanie płatności na rok 2008r. wyniosła łącznie 1,84 ha (działki A, B, C). Tymczasem w wyniku kontroli administracyjnej wniosku stwierdzono, że o płatność ONW na jedną z trzech zadeklarowanych przez wnioskodawcę działek – o nr ewid. 674 (C) ubiegał się również inny producent rolny – H. B. Z tego też względu organ I instancji pismem z dnia 6 stycznia 2009r. (k. 12) wezwał C. K. do wyjaśnienia powyższych nieścisłości – poprzez udokumentowanie posiadania przedmiotowej działki. W odpowiedzi Przewodniczący K. złożył w dniu 6 marca 2009r. w siedzibie organu – pod rygorem odpowiedzialności karnej z art. 297 § k.k. – oświadczenie, iż działka o nr ewid. 674, położona w Z., gmina C. nie była użytkowana rolniczo (k. 16). W tym miejscu godzi się podnieść, iż zgodnie z § 2 pkt 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 kwietnia 2007r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Wspieranie gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania" (ONW)", objętej Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. nr 68, poz. 448) płatność ONW przyznaje się rolnikowi w rozumieniu przepisów art. 2 lit. a rozporządzenia Rady (WE) nr 1782/2003 z dnia 29 września 2003r. (Dz. Urz. UE L 270 z dnia 21 października 2003, str. 1, ze zm.), który zobowiąże się do przestrzegania wymagań, o których mowa w art. 14 ust. 2 tiret drugie rozporządzenia Rady (WE) nr 1257/1999 z dnia 17 maja 1999r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich z Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej (EFOGR) oraz zmieniającego i uchylającego niektóre rozporządzenia (Dz. Urz. WE L 160 z 26 czerwca 1999r., str. 80, ze zm.). Z kolei jak wynika z art. 14 ust. 2 tiret drugie rozporządzenia Rady (WE) nr 1257/1999 dodatki wyrównawcze są przyznawane na każdy hektar gruntów użytkowanych rolniczo przez rolników, którzy podejmują się prowadzić działalność rolniczą na obszarze o mniej korzystnych warunkach gospodarowania, przez przynajmniej pięć lat od pierwszej wypłaty dodatku wyrównawczego. Mając na uwadze treść cyt. powyżej przepisów stwierdzić trzeba, iż w odniesieniu do działki o nr ewid. 674, położonej w obrębie Z., gmina C., K. nie spełnił wymogu użytkowania rolniczego. Okoliczność powyższą jednoznacznie potwierdził Przewodniczący Klubu - C. K. Z tego też względu organ I instancji zasadnie orzekł o wykluczeniu z płatności całej działki rolnej C o powierzchni 0,59 ha. Wobec powyższych ustaleń powierzchnia działek rolnych kwalifikujących się do przyznania pomocy z tytułu ONW wyniosła 1,25 ha – nie zaś 1,84 ha zadeklarowane we wniosku o przyznanie płatności. Tym samym różnica pomiędzy powierzchnią deklarowaną a powierzchnią zatwierdzoną stanowi 47,2 % powierzchni zatwierdzonej (0,59 ha / 1,25 ha = 0,472; 0,472 x 100 % = 47,2 %), co stosownie do art. 16 ust. 3 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1975/2006 skutkuje odmową przyznania płatności ONW w 2008 roku. Nadmienić trzeba, iż cyt. rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 kwietnia 2007r. znajduje zastosowanie na gruncie niniejszej sprawy z uwagi na dyspozycję § 15 Rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 marca 2009r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Wspieranie gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW)", objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz.U. nr 40, poz. 329). Przepis ten stanowi, iż do postępowań w sprawach dotyczących płatności ONW wszczętych i niezakończonych ostateczną decyzją przed dniem wejścia w życie rozporządzenia (13 marca 2009r.) stosuje się przepisy dotychczasowe. Odnosząc się do zarzutu skargi o "wycofaniu" z dopłat działki nr 674 podkreślić trzeba, iż oświadczenie o nieużytkowaniu przedmiotowej działki zostało złożone w siedzibie organu I instancji w dniu 6 marca 2009r. (k. 16), a zatem już po powzięciu przez stronę wiedzy o nieprawidłowościach dotyczących tej działki – w wyniku doręczenia jej w dniu 9 stycznia 2009r. wezwania do złożenia wyjaśnień (k. 12). Tymczasem zgodnie z § 5 ust. 3 rozporządzenia z dnia 11 kwietnia 2007r. wniosek może być wycofany w całości lub w części zgodnie z art. 2 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1975/2006 z dnia 7 grudnia 2006r. Przepis art. 2 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1975/2006 odwołuje się w tym zakresie do art. 22 rozporządzenia (WE) nr 796/2004 ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania zasady współzależności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniach Rady (WE) nr 1782/2003 i (WE) nr 73/2009, oraz wdrażania zasady współzależności przewidzianej w rozporządzeniu Rady (WE) nr 479/2008 (Dz.U. UE L z dnia 30 kwietnia 2004r.). Zgodnie z przepisem art. 22 każdy wniosek o przyznanie pomocy może być w każdej chwili wycofany w całości lub w części po pisemnym zawiadomieniu. Jednakże w przypadku, gdy właściwe władze poinformowały rolnika o nieprawidłowościach we wniosku, wycofanie nie będzie zatwierdzone w odniesieniu do części wniosku, w której wykryto nieprawidłowości (zdanie trzecie art. 22). Z taką właśnie sytuacją mamy do czynienia na gruncie niniejszej sprawy, co czyni powyższy zarzut bezzasadnym. Stanowisko organu odwoławczego w tym zakresie potwierdza dodatkowo art. 68 ust. 2 Rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004, zgodnie z którym obniżki i wyłączenia przewidziane w rozdziale 1 nie mają zastosowania w odniesieniu do tych części wniosku pomocowego, odnośnie których rolnik informował właściwy organ na piśmie, że wniosek pomocowy jest nieprawidłowy lub zdezaktualizował się od czasu złożenia, pod warunkiem że rolnik nie został powiadomiony o zamiarze właściwego organu co do przeprowadzenia kontroli na miejscu, oraz że ten organ nie poinformował rolnika o jakichkolwiek nieprawidłowościach we wniosku. Skoro zatem podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod uwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach orzekł jak w sentencji wyroku na podstawie art. 151 ustawy p.p.s.a.