II SA/Ke 423/05

Sygnatura akt: II SA/Ke 423/05 W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 3 lutego 2006 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie: Przewodniczący: Sędzia WSA Renata Detka (spr.), Sędziowie: Sędzia NSA Teresa Kobylecka, Asesor WSA Jacek Kuza, Protokolant: Referent stażysta Andrzej Stolarski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 lutego 2006 r. sprawy ze skargi Miejskiego Zarządu Budynków w K. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...]. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji; II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do chwili uprawomocnienia się wyroku. II SA/Ke 423/05 U Z A S A D N I E N I E Decyzją z dnia [...]. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. na podstawie art. 67 ust. 1 ustawy z 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, nakazał Miejskiemu Zarządowi Budynków w K. jako zarządcy, wykonać rozbiórkę zniszczonego, nie użytkowanego budynku mieszkalnego, znajdującego się na przy ulicy S. w K.. Organ ustalił, że przedmiotowa oficyna jest niezamieszkała, a jej drewniany strop uległ zawaleniu do środka budynku. Cegły ze ścian zewnętrznych grożą odpadnięciem, a cały obiekt grozi zawaleniem stwarzając niebezpieczeństwo dla ludzi i mienia. Właściciele budynku nie żyją lub są nieznani z pobytu; pozostaje on zaś w zarządzie Miejskiego Zarządu Budynków w K. na zasadzie prowadzenia cudzych sprawy bez zlecenia. Z uwagi na stan oficyny organ uznał za konieczne nakazanie zarządcy jego rozbiórkę. Rozpoznając odwołanie od tego rozstrzygnięcia wniesione przez Miejski Zarząd Budynków K., Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa. Podniósł, że stan budynku uzasadnia zastosowanie art. 67 ust. 1 Prawa budowlanego, a odnosząc się do zarzutów odwołania podkreślił, iż stan nieruchomości na której znajduje się nie użytkowana i zniszczona oficyna jest nieuregulowany, a powołany wyżej przepis upoważnia organ do skierowania decyzji w stosunku do zarządcy. W przedmiotowej sprawie zarządcą nieruchomości od lat jest MZB na zasadzie prowadzenia cudzych spraw bez zlecenia, co zresztą skarżący sam wielokrotnie podkreślał. Skargę od tego rozstrzygnięcia do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wniósł Miejski Zarząd Budynków K. wnosząc o jej uchylenie. Skarżący zarzucił, że wprawdzie ujawnieni współwłaściciele nieruchomości nie żyją, ale posiadają oni spadkobierców, którzy winni brać udział w postępowaniu. Organ administracji publicznej winien wystąpić do sądu z wnioskiem o ustanowienie dla nich kuratora na podstawie art. 34 § 1 kpa. Ponadto zarząd nieruchomością nie został powierzony w sposób o jakim mowa w art. 18 ust. 1 ustawy o własności lokali. Dlatego w ocenie skarżącego do rozbiórki budynku zobowiązany został niewłaściwy podmiot. Organ II instancji w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył , co następuje : Skarga jest zasadna. Sądowa kontrola legalności zaskarżonej decyzji sprawowana jest w granicach sprawy, przy czym sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną ( art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ). Dokonując tak rozumianej oceny zaskarżonego rozstrzygnięcia podnieść w pierwszym rzędzie należy, że organy obu instancji z naruszeniem art. 7 i 77 § 1 kpa dokonały ustaleń w zakresie kręgu osób zainteresowanych, które winny brać udział w niniejszym postępowaniu w charakterze strony. Przepis art. 67 ust. 1 ustawy Prawo budowlane zamieszczony jest w rozdziale 6 dotyczącym utrzymania obiektów budowlanych, a jak wynika z treści art. 61 tego Prawa, obowiązki w tym zakresie spoczywają na właścicielu lub zarządcy obiektu i to właśnie do nich winny być skierowane decyzje wydawane na podstawie przepisów tego rozdziału. Pojęcie "właściciel" użyte w tym przepisie należy interpretować wedle norm kodeksu cywilnego, w tym wyrażonej w art. 195 kc, zgodnie z którym własność tej samej rzeczy może przysługiwać niepodzielnie kilku osobom ( współwłasność ). O ile zatem nieruchomość ( a co za tym idzie budynek na niej posadowiony) objęta jest współwłasnością w rozumieniu przedstawionym wyżej, to dla prawidłowego zastosowania nakazu, o jakim mowa w art. 67 ust. 1 Prawa budowlanego niezbędnym jest skierowanie go do współwłaścicieli nieruchomości ( obiektu ) lub do zarządcy. Jeżeli wskutek rozważenia okoliczności sprawy organ za celowe uznaje obciążenie nakazem rozbiórki zarządcę, a nie właściciela ( współwłaścicieli ) budynku, to nie oznacza, że ci ostatni pozbawieni są uczestnictwa w sprawie. Wręcz przeciwnie, z uwagi na fakt, że tego rodzaju nakaz jest bardzo istotną ingerencją w prawo własności, udział właściciela w sprawie mającej na celu jej orzeczenie jest wielce pożądany, albowiem to on właśnie winien mieć możliwość wypowiedzenia się co do możliwości przeprowadzenia ewentualnych napraw w zniszczonym budynku, aby uniknąć ostatecznego rozwiązania problemu jakim niewątpliwie jest rozbiórka obiektu. Pozbawienie właściciela prawa wypowiedzenia się w tej kwestii i pominięcie go w postępowaniu, którego przedmiotem jest budynek stanowiący jego własność, jest procesowo nie do przyjęcia i godzi w podstawową zasadę postępowania administracyjnego, jaką jest pogłębianie zaufania obywateli do organów państwa. W sprawie niniejszej, organy obu instancji zdają się wprawdzie zauważać fakt, że nieruchomość, na której znajduje się zniszczona oficyna stanowi współwłasność, jednakże po ustaleniu, że ujawnieni w rejestrze gruntów współwłaściciele nie żyją lub nie można określić miejsca ich pobytu, poprzestają na tych okolicznościach rezygnując z podjęcia dalszych kroków mających na celu wskazanie spadkobierców osób nieżyjących bądź też przyjęcie innych możliwości przewidzianych przepisami kpa dla takich sytuacji ( art. 30 § 5 lub 34 § 1 kpa ). Jest to niewątpliwie uchybienie organów w zakresie prawa procesowego, a to art. 7 i 77 § 1 kpa, dające podstawę do wznowienia postępowania, albowiem pozbawia strony - współwłaścicieli przedmiotowego obiektu - udziału w postępowaniu. Poza tym wyjaśnienia wymaga również kwestia charakteru prawnego zarządu sprawowanego przez Miejski Zarząd Budynków w K. i odpowiedź na pytanie, czy odpowiada on pojęciu zarządcy w rozumieniu art. 61 Prawa budowlanego. Zawarte w aktach pisemne oświadczenie skarżącego, że przedmiotowy budynek pozostaje w zarządzie MZB na zasadzie prowadzenia cudzych spraw bez zlecenia ( art. 753 kc ), jest w tym zakresie niewystarczające. W wyjaśnieniu powyższego organ winien wziąć pod uwagę treść 61 ust. 1 ustawy z dnia 2 lipca 1994 r. o najmie lokali mieszkalnych i dodatkach mieszkaniowych ( tekst jedn. Dz.U.98.120.787), który stanowił, że z dniem wejścia w życia ustawy do czynności jednostek zarządzających nieruchomościami na mocy decyzji administracyjnych wydanych na podstawie art. 25 ust. 2 i 3 ustawy z 10 kwietnia 1974 r. Prawo lokalowe ( Dz.U.87.30.165 ze zm.), stosuje się przepisy Kodeksu Cywilnego o prowadzeniu cudzych spraw bez zlecenia. Aby stwierdzić, że przepis ten ma zastosowanie do określenia charakteru prawnego zarządu sprawowanego nad nieruchomością, na której znajduje się oficyna, należy jednak ustalić, czy wydana została decyzja w trybie art. 25 ust. 2 ustawy Prawo lokalowe. W takiej sytuacji niewątpliwie mamy do czynienia z zarządem w rozumieniu art. 61 Prawa budowlanego, a obowiązki określone w art. 76 ust. 1 tego Prawa można na takiego zarządcę nałożyć. Jeżeli jednak do wydania decyzji, o jakiej mowa wyżej nie doszło, ustalenia wymaga, na jakiej zasadzie i w jakich okolicznościach doszło do powierzenia MZB faktycznego zarządu nad przedmiotowym obiektem, a dopiero wówczas możliwą będzie ocena jaki jest w związku z tym jego charakter prawny i czy objęty on jest dyspozycją art. 61 Prawa budowlanego. Uchybienia prawa procesowego, o jakich mowa wyżej, powodują konieczność uchylenia zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, o czym Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł na podstawie art. 145 § 1 pkt 1c w zw. z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ). Orzeczenie zawarte w pkt II oparto o przepis art. 152 ustawy. Rozpoznając sprawę ponownie organ I instancji mając na względzie poczynione wyżej uwagi wyda stosowne rozstrzygnięcie eliminując dotychczasowe naruszenia prawa.