II SA/Ke 423/11
PostanowienieWSA w Kielcach2011-09-27
Skład orzekający: Małgorzata Długońska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawczyni, która ubiega się o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika z urzędu, wykazała w sposób przekonujący, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania?Ratio decidendi
Wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika z urzędu podlega oddaleniu, gdy wnioskodawca nie wykazał w sposób przekonujący swojej trudnej sytuacji materialnej. Fakt uiszczenia wpisu sądowego i opłaty kancelaryjnej bez wniosku o zwolnienie, a także posiadanie nieruchomości przeznaczonej pod inwestycję budowlaną, świadczą o możliwości poniesienia kosztów postępowania.Stan faktyczny
Wnioskodawczyni złożyła wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata lub radcy prawnego z urzędu, podając jedynie niską wysokość emerytury. Wcześniej skarżąca wraz z dziećmi była stroną w postępowaniu administracyjnym dotyczącym ustalenia warunków zabudowy, a następnie w postępowaniu sądowoadministracyjnym, w którym skarga została oddalona. Wnioskodawczyni uiściła już wpis sądowy i opłatę kancelaryjną w sprawie.Rozstrzygnięcie
I. Oddalono wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych, II. Oddalono wniosek o ustanowienie adwokata, III. Oddalono wniosek o ustanowienie radcy prawnego.Pełny tekst orzeczenia
Referendarza sądowego w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Kielcach Dnia 27 września 2011 r. Referendarz sądowy Małgorzata Długońska po rozpoznaniu w dniu 27 września 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku H. W. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata, radcy prawnego w sprawie ze skargi H. W., E. W., G. W., A. Z. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] znak: [...] w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy postanawia: I. oddalić wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych, II. oddalić wniosek o ustanowienie adwokata, III. oddalić wniosek o ustanowienie radcy prawnego.
Wyrokiem z dnia 25.VIII.2011 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach oddalił skargę H. W., E. W., G. W., A. Z. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy .
W dniu 20.IX.2011 r. H. W. złożyła formularz PPF wnosząc o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata, radcy prawnego z urzędu. Skarżąca we wniosku podała jedynie, że ma niską emeryturę w wysokości 782 zł miesięcznie.
Regulacje postępowania sądowoadministracyjnego pozwalają skarżącym, nie posiadającym wystarczających środków finansowych koniecznych do ochrony ich interesu prawnego na ubieganie się o przyznanie tzw. prawa pomocy. Zgodnie z art. 245 § 1 i art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz.1270 ze zm.) przyznanie prawa pomocy przysługuje osobie fizycznej, która wykaże że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmujące zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata lub radcy prawnego) bądź osobie, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego). Celem ustanowienia instytucji prawa pomocy jest zapewnienie osobom fizycznym i jednostkom organizacyjnym znajdującym się w trudnej sytuacji materialnej faktycznej realizacji konstytucyjnego prawa do sądu wyrażonego w art. 45 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Jako instytucja o charakterze wyjątkowym, może ona mieć zastosowanie tylko wobec osób, które znajdują się w bardzo trudnej sytuacji materialnej, w szczególności - osób rzeczywiście ubogich, które ze względu na okoliczności życiowe pozbawione są środków do życia, bądź środki te są bardzo ograniczone i zaspokajają tylko podstawowe potrzeby życiowe. Prawo pomocy powinno być udzielane przede wszystkim osobom bezrobotnym, samotnym, bez źródeł stałego dochodu i bez majątku. Nie można, stosując prawo pomocy, chronić czy też wzbogacać majątku osób prywatnych, gdyż celem instytucji prawa pomocy jest zapewnienie dostępu do sądu osobom, którym brak środków finansowych ten dostęp uniemożliwia. (por. Komentarz do ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Hanna Knysiak-Molczyk, LexPolonica). Ubiegający się o prawo pomocy winien w każdym wypadku poczynić oszczędności we własnych wydatkach, do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania siebie i rodziny. Dopiero gdyby poczynione w ten sposób oszczędności okazały się niewystarczające - może zwrócić się o pomoc państwa.
W rozpatrywanej sprawie wniosek o przyznanie prawa pomocy podlega oddaleniu. Wnioskodawczyni nie wykazała w sposób przekonujący, że nie stać jej na poniesienie kosztów sądowych i kosztów ustanowienia pełnomocnika z wyboru.
Po pierwsze, należy podkreślić, że H. W. uiściła w dniu 12.VII.2011 r. wpis sądowy od skargi w wysokości 500 zł, a w dniu 31.VIII.2011 r. opłatę kancelaryjną w wysokości 100 zł bez ubiegania się o zwolnienie od kosztów sądowych.
Po drugie, skarżąca nie wykazała we wniosku, że wraz z trojgiem dorosłych dzieci jest współwłaścicielką działki nr 881/2 w K. o powierzchni 0,3754 ha. H. W., E. W., G. W., A. Z. zamierzają wybudować na tej działce budynek mieszkalny jednorodzinny wraz z bezodpływowym zbiornikiem na nieczystości ciekłe i studnią kopaną (wniosek o ustalenie warunków zabudowy z dnia 22.X.2009 r. – k.40 akt administracyjnych). Skoro wnioskodawczyni wraz z dziećmi ma możliwość zgromadzenia środków finansowych na zrealizowanie tej inwestycji oraz uiszczenie wpisu sądowego od skargi i opłaty kancelaryjnej, to tym bardziej jest w stanie opłacić koszty sądowe występujące na obecnym etapie postępowania sądowoadministracyjnego (głównie wpis od skargi kasacyjnej w wysokości 250 zł) oraz wynagrodzenie pełnomocnika z wyboru.
Wobec powyższego na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 w związku z art. 245 § 2 i art. 246 § 1 pkt 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło