II SA/Ke 426/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Sylwester Miziołek po rozpoznaniu w dniu 29 października 2008r. na posiedzeniu niejawnym wniosku E. S. o przywrócenie terminu do uzupełnienia braku formalnego wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi E. S. na decyzję Wojewody z dnia [...], znak: [...] w przedmiocie wymeldowania p o s t a n a w i a : przywrócić E. S. termin do nadesłania wypełnionego formularza prawa pomocy. E. S. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach skargę na decyzję Wojewody z dnia [...] w przedmiocie wymeldowania, domagając się jednocześnie zwolnienia od kosztów sądowych w całości. Pismem z dnia 19 sierpnia 2008r. tut. Sąd wezwał skarżącą do wypełnienia nadesłanego urzędowego formularza prawa pomocy PPF w terminie siedmiu dni – pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania. Jak wynika z adnotacji poczty na zwrotnym potwierdzeniu odbioru, w dniu 22 sierpnia 2008r. mieszkanie pod adresem wskazanym w treści skargi było zamknięte – wobec czego doręczyciel nie mógł doręczyć E. S. przedmiotowego wezwania. Przesyłkę pozostawiono w placówce pocztowej, o czym umieszczono zawiadomienie na drzwiach mieszkania. Pomimo dwukrotnego awizowania przesyłki – w dniu 22 sierpnia 2008r. i 1 września 2008r. skarżąca nie podjęła wyżej wymienionego pisma. Zarządzeniem z dnia 26 września 2008r., doręczonym E. S. w dniu 6 października 2008r., Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Kielcach pozostawił przedmiotowy wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych bez rozpoznania, wskazując iż skarżąca nie złożyła wypełnionego urzędowego formularza PPF w terminie wyznaczonym przez Sąd. W dniu 11 października 2008r. E. S. wniosła pismo określone jako "sprzeciw" wraz z wypełnionym formularzem wniosku o przyznanie prawa pomocy. Strona wskazała, iż niedotrzymanie zakreślonego terminu spowodowane jest tym, iż w wieżowcu gdzie mieszka, korespondencja ze skrzynek pocztowych jest nagminnie wyjmowana przez osoby spożywające na parterze klatki schodowej alkohol. Nic nie pomagają interwencje Policji i Straży Miejskiej, a cały budynek jest demolowany. Natomiast skarżąca nie jest w stanie kontrolować tego co dzieje się na parterze cały czas pilnować, gdyż często wychodzi z domu na spacery z małym dzieckiem i mieszka na X piętrze. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zgodnie z art. 252 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwaną dalej ustawą p.p.s.a., wniosek o przyznanie prawa pomocy powinien zawierać dokładne dane o stanie majątkowym, dochodach, dokładne dane o stanie rodzinnym oraz oświadczenie strony o niezatrudnieniu lub niepozostawaniu w innym stosunku prawnym z adwokatem, radcą prawnym, doradcą podatkowym lub rzecznikiem patentowym. Z tego też powodu przedmiotowy wniosek składa się na urzędowym formularzu według ustalonego wzoru (art. 252 § 2 ustawy p.p.s.a.). Z kolei stosownie do art. 257 ustawy p.p.s.a. wniosek o przyznanie prawa pomocy, który nie został złożony na urzędowym formularzu lub którego braków strona nie uzupełniła w zakreślonym terminie, pozostawia się bez rozpoznania. Odnosząc się do kwestii terminu, w jakim E. S. winna nadesłać wypełniony formularz PPF wskazać należy, iż zgodnie z dyspozycją art. 73 ustawy p.p.s.a. w razie niemożności doręczenia pisma do rąk własnych adresata, pismo składa się na okres siedmiu dni w placówce pocztowej lub w urzędzie gminy, a zawiadomienie o tym umieszcza w skrzynce na korespondencję. W tym przypadku doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia tego okresu. Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 17 września 2002r., sygn. akt SK 35/01 (OTK-A 2002, nr 5, poz. 60) orzekł, że tryb doręczania przesyłek sądowych przewidujący tylko siedmiodniowy termin przechowywania w pocztowej placówce oddawczej, uniemożliwiający dwukrotne awizowanie, jest niezgodny z art. 45 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Jak wynika z art. 190 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego mają moc powszechnie obowiązującą. Należy więc przyjąć, że regulacja zawarta w wyżej cytowanym art. 73 jest również niezgodna z Konstytucją Rzeczypospolitej Polskiej. Z tego też względu w orzecznictwie sądów administracyjnych przyjęte zostało stanowisko o konieczności dwukrotnego awizowania przesyłek pocztowych, celem uznania skuteczności ich doręczenia. Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy stwierdzić należy, że w wyniku dwukrotnego awizowania skierowane przez Sąd wezwanie zostało doręczone w dniu 8 września 2008r., a zatem wyznaczony 7 – dniowy termin minął w dniu 15 września 2008r. Tymczasem E. S. nadesłała wypełniony formularz PPF dopiero w dniu 11 października 2008r., a zatem z uchybieniem wyznaczonego przez Sąd terminu. Jednocześnie w treści sprzeciwu skarżąca, kwestionując ustalenia zawarte w zarządzeniu z dnia 26 września 2008r., wskazywała, iż doszło do tego bez jej winy. Zasadnym jest zatem przyjęcie, iż E. S. domaga się w istocie przywrócenia terminu do nadesłania wypełnionego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy. W tym miejscu wskazać trzeba, iż zgodnie z treścią przepisu art. 86 § 1 ustawy p.p.s.a. sąd na wniosek strony przywróci termin do dokonania czynności w postępowaniu sądowym, jeżeli strona nie dokonała tej czynności w ustawowym terminie bez swojej winy. Z kolei stosownie do przepisu art. 87 tej ustawy uchybiony termin należy przywrócić, jeżeli zostaną spełnione łącznie następujące przesłanki: strona wystąpi z wnioskiem o przywrócenie terminu w ciągu 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu (§ 1), we wniosku zostaną uprawdopodobnione okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (§ 2), a jednocześnie z wniesieniem wniosku zostanie dopełniona czynność, dla której określony był termin (§ 4). W orzecznictwie sądowoadministracyjnym zgodnie przyjmuje się, że o braku winy zainteresowanego w zachowaniu terminu można mówić jedynie wówczas, gdy strona działała z najwyższą starannością, jednakże dopełnienie czynności w terminie stało się niemożliwe z powodu trudnej do przezwyciężenia przeszkody, niezależnej od osoby zainteresowanej. Z pisma E. S., określonego jako "sprzeciw", wynika, iż uchybienie przez nią terminowi do nadesłania wypełnionego formularza PPF spowodowane było tym, iż w wyniku wyjęcia przez osoby trzecie przeznaczonego dla niej wezwania nie mogła w ogóle zapoznać się z jego treścią. Wynika z tego, iż przedmiotowe pismo jest w istocie wnioskiem o przywrócenie terminu do uzupełnienia braku formalnego wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych. Jednocześnie przytoczone przez skarżącą okoliczności potwierdzają powyższe fakty. Strona mieszka bowiem w 10 – piętrowym wieżowcu położonym w kieleckiej dzielnicy [...], gdzie istotnie występują akty wandalizmu. Wejście do takiego budynku – z uwagi na dużą liczbą mieszkańców – jest ułatwione, zaś skarżąca nie ma możliwości stałego śledzenia stanu swojej skrzynki, zwłaszcza iż mieszka na ostatnim piętrze. Ze względu na powyższe Sąd uznał przedstawione w sprzeciwie wyjaśnienie za wiarygodne. Wobec tego stwierdzić trzeba, iż E. S. uprawdopodobniła, iż uchybienie terminu do usunięcia braków formalnych skargi nastąpiło bez jej winy. Podkreślić także należy, iż strona z przedmiotowym wnioskiem wystąpiła w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu, spełniając tym samym wymóg określony w art. 87 § 1 ustawy p.p.s.a. Skarżąca złożyła bowiem w/w wniosek pięć dni po doręczeniu jej zarządzenia Referendarza sądowego z dnia 26 września 2008r., z którego dowiedziała się o tym, iż na jej adres przesłano wezwanie do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy wraz ze stosownym formularzem. Ponadto wraz ze sprzeciwem, który jest w istocie wnioskiem o przywrócenie terminu, złożono wypełniony druk PPF. Mając na uwadze powyższe Sąd orzekł jak w sentencji postanowienia na podstawie art. 86 § 1 ustawy p.p.s.a.