II SA/Ke 426/22

WyrokWSA w Kielcach2022-09-20

Skład orzekający: Krzysztof Armański, Dorota Pędziwilk-Moskal, Jacek Kuza

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy uchwała rady gminy w sprawie programu opieki nad zwierzętami bezdomnymi oraz zapobiegania bezdomności zwierząt może zawierać postanowienia dotyczące zwierząt gospodarskich, nad którymi znęcano się, lub finansowania usypiania ślepych miotów zwierząt posiadających właściciela, wykraczające poza delegację ustawową zawartą w art. 11a ustawy o ochronie zwierząt?
Ratio decidendi
Sąd stwierdził nieważność części uchwały rady gminy dotyczącej programu opieki nad zwierzętami. Uznał, że § 3 ust. 2 uchwały jest wewnętrznie sprzeczny i narusza przepisy o ogłaszaniu aktów normatywnych, wprowadzając niejednoznaczność co do daty wejścia w życie. Ponadto, § 10 pkt 2 załącznika wykracza poza delegację ustawową, regulując postępowanie ze zwierzętami gospodarskimi, nad którymi znęcano się, podczas gdy ustawa upoważnia do wskazania gospodarstwa rolnego dla zwierząt bezdomnych. Podobnie, § 12 pkt 2 załącznika, dotyczący finansowania usypiania ślepych miotów zwierząt posiadających właściciela, przekracza zakres upoważnienia ustawowego, które odnosi się wyłącznie do zwierząt bezdomnych.
Stan faktyczny
Prokurator zaskarżył uchwałę rady gminy w sprawie przyjęcia programu opieki nad zwierzętami bezdomnymi oraz zapobiegania bezdomności zwierząt, kwestionując § 3 ust. 2 uchwały oraz § 10 pkt 2 i § 12 pkt 2 załącznika. Zarzucono naruszenie prawa poprzez przekroczenie delegacji ustawowej w zakresie regulacji postępowania ze zwierzętami gospodarskimi, nad którymi znęcano się, oraz finansowania usypiania ślepych miotów zwierząt posiadających właściciela. Podniesiono również zarzut wewnętrznej sprzeczności § 3 ust. 2 uchwały dotyczącej daty wejścia w życie.
Rozstrzygnięcie
Sąd stwierdził nieważność § 3 ust. 2 zaskarżonej uchwały oraz § 10 pkt 2 i § 12 pkt 2 załącznika do tej uchwały.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krzysztof Armański Sędziowie Sędzia WSA Dorota Pędziwilk-Moskal (spr.) Sędzia WSA Jacek Kuza Protokolant Starszy inspektor sądowy Sebastian Styczeń po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 września 2022 r. sprawy ze skargi P. O. na uchwałę Inne z dnia [...] marca 2022 r. nr XLVI [...] w przedmiocie przyjęcia programu opieki nad zwierzętami bezdomnymi oraz zapobiegania bezdomności zwierząt na terenie gminy stwierdza nieważność § 3 ust. 2 zaskarżonej uchwały oraz § 10 pkt 2 i § 12 pkt 2 załącznika do zaskarżonej uchwały. Dnia 8 marca 2022 r. Inne, działając na podstawie art. 18 ust. 2 pkt 15 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (brzmienie obowiązujące w dacie wydania aktu - tekst jedn. Dz. U. z 2021 r., poz. 1372 ze zm., zwanej dalej "u.s.g.") oraz art. 11a ust. 1, 2, 3, 4 i 5 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o ochronie zwierząt (tekst jedn. - w dacie wydania aktu - Dz. U. z 2020 r., poz. 638 ze zm., zwanej dalej "u.o.z." lub "ustawą") po zaopiniowaniu przez: Powiatowego Lekarza Weterynarii w O., Towarzystwo Opieki nad Zwierzętami Oddział w K., Koła Łowieckie: Łagów, Jarząbek, Hutnicze, Ludowe, Knieja, podjęła uchwałę nr [...] w sprawie przyjęcia "Programu opieki nad zwierzętami bezdomnymi oraz zapobiegania bezdomności zwierząt na terenie gminy B." - w brzmieniu załącznika do tej uchwały (§ 1 uchwały, zwany dalej "Programem"). W § 3 ust. 2 tego aktu wskazano, że uchwała wchodzi w życie po upływie 14 dni od ogłoszenia z mocą obowiązującą od 1 kwietnia 2022 r. W treści § 10 pkt 2 Programu postanowiono, cyt.: "2) Zwierzęta gospodarskie traktowane w sposób określony w art. 6 ust. 2 ustawy o ochronie zwierząt przekazywane są do gospodarstwa rolnego, o którym mowa w § 7 pkt 2 Programu". Stosownie do § 12 pkt 2 Programu, usypianie ślepych miotów zwierząt, zgodnie z art. 11a ust. 2 pkt 6 ustawy realizują: "2) Wójt [...] poprzez finansowanie usypiania ślepych miotów zwierząt, w szczególności psów i kotów, których właściciele zamieszkują na terenie Gminy B., na poniższych zasadach: a) zawiera umowy z zakładami leczniczymi dla zwierząt na dokonywanie zabiegów usypiania ślepych miotów, b) właściciel, w celu wykonania zabiegu uśpienia ślepego miotu składa oświadczenie, że podda sukę/kotkę zabiegowi sterylizacji, a także wyraża zgodę na przetwarzanie swoich danych osobowych dla potrzeb wynikających z realizacji Programu, c) Wójt dokonuje zapłaty kosztów zabiegu bezpośrednio na konto zakładu leczniczego dla zwierząt, zgodnie z warunkami zawartej z nim mowy, na podstawie dokumentów zawierających: fakturę/rachunek wystawiony przez zakład leczniczy dla zwierząt oraz oświadczenie wskazane w § 12 pkt 2 lit. b Programu". P. O. zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach powyższą uchwałę w części, tj. co do § 3 ust. 2 uchwały oraz § 10 pkt 2 i § 12 pkt 2 załącznika do tej uchwały (błędnie wskazanych w skardze jako § 10 ust. 2 i § 12 ust. 2 załącznika). Skarżący zarzucił powyższej uchwale istotne naruszenie prawa, a mianowicie: 1) art. 11a ust. 2 pkt 7 ustawy, art. 7 i art. 94 Konstytucji RP, poprzez przekroczenie delegacji ustawowej i uregulowanie w § 10 pkt 2 załącznika do uchwały sposobu postępowania ze zwierzętami traktowanymi w sposób określony w art. 6 ust. 2 ustawy, podczas gdy materia ta uregulowana jest w całości w art. 7 ustawy; 2) art. 11 ust. 1 oraz art. 11a ust. 2 pkt 6 ustawy, art. 7 i art. 94 Konstytucji RP poprzez przekroczenie delegacji ustawowej i uregulowanie w § 12 pkt 2 Programu umożliwienia właścicielom suk/kotek uśpienia ślepych miotów pod warunkiem dokonania sterylizacji matek, podczas gdy z przywołanych przepisów nie wynika upoważnienie ustawowe do realizacji przez gminę zadania polegającego na usypianiu ślepych miotów zwierząt posiadających właściciela lub opiekuna; 3) art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 20 lipca 2000 r. o ogłaszaniu aktów normatywnych i niektórych innych aktów prawnych (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r. poz. 1461, dalej "u.o.a.n.") art. 2 oraz art. 88 ust. 1 Konstytucji RP, poprzez wewnętrzną sprzeczność w treści § 3 ust. 2 uchwały, polegającą na wyznaczeniu dwóch rozbieżnych dat wejścia w życie uchwały, tj. "po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia z mocą obowiązującą od dnia 1 kwietnia 2022 r.". W uzasadnieniu skargi Prokurator, powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych, przedstawił argumentację na poparcie postawionych zarzutów. Odnosząc się do treści § 10 pkt 2 Programu skarżący wskazał, że przepis ten dotyczy sposobu postępowania ze zwierzętami, nad którymi się znęcano. Materia ta uregulowana jest w art. 7 u.o.z. Dodał, że art. 11a ust. 2 pkt 7 ustawy przyznaje radzie gminy upoważnienie do wskazania gospodarstwa rolnego w celu zapewnienia miejsca dla zwierząt gospodarskich. Zdaniem Prokuratora, przepis ten stanowi podstawę wyłącznie do wskazania konkretnego gospodarstwa rolnego w celu zapewnienia miejsca dla zwierząt gospodarskich, nie upoważnia zaś do precyzowania uregulowań ustawowych w zakresie postępowania z odebranymi zwierzętami. W zakresie § 12 pkt 2 Programu Prokurator podniósł, że stosownie do art. 11a ust. 2 ustawy program opieki nad zwierzętami oraz zapobiegania bezdomności zwierząt odnosi się do zwierząt bezdomnych, wolnożyjących kotów i zwierząt umieszczonych w schronisku. Wskazane w art. 11a ust. 2 pkt 6 ustawy zadanie, polegające na usypianiu ślepych miotów, dotyczy zwierząt bezdomnych i z treści przepisów tej ustawy nie można wyinterpretować rozszerzenia obowiązku gminy w zakresie finansowania takich zabiegów także o zwierzęta mające właściciela lub opiekuna. Skarżący podkreślił, że ustawa wskazuje tylko dwa obszary dotyczących zwierząt mających właścicieli, mogące podlegać fakultatywnej regulacji w ramach Programu. Zgodnie z art. 11a ust. 3 i ust. 3a ustawy są to: plan znakowania zwierząt w gminie oraz plan sterylizacji lub kastracji zwierząt w gminie, przy pełnym poszanowaniu praw właścicieli zwierząt lub innych osób, pod których opieką zwierzęta pozostają. Zdaniem skarżącego, powyższe oznacza, że usypianie ślepych miotów zwierząt posiadających właścicieli wyraźnie wykracza poza zakres delegacji ustawowej. W odniesieniu do § 3 ust. 2 uchwały Prokurator podkreślił w szczególności, że wejście w życie i uzyskanie mocy obowiązującej przez akt prawny są zdarzeniami tożsamymi. Data wejścia w życia aktu prawa miejscowego nie może budzić wątpliwości, czy też wprowadzać w błąd, godząc jednocześnie w wyrażoną w art. 2 Konstytucji RP zasadę demokratycznego państwa prawnego. Przepis § 3 ust. 2 uchwały jest wewnętrznie sprzeczny i może wprowadzać w błąd co do daty jej wejścia w życie. Wskazując na powyższe Prokurator wniósł o stwierdzenie nieważności zaskarżonej uchwały części, tj. w zakresie § 3 ust. 2 uchwały oraz § 10 pkt 2 i § 12 pkt 2 Programu. W odpowiedzi na skargę Inne wniosła o jej oddalenie w całości, nie odnosząc się merytorycznie do treści postawionych przez Prokuratora zarzutów. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 5 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r. poz. 329, zwanej dalej "p.p.s.a."), kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego. Kontrola, o której mowa w art. 3 § 1 p.p.s.a. sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych, tekst jedn. Dz. U. z 2019 poz. 2167). Zgodnie z art. 147 § 1 p.p.s.a. sąd, uwzględniając skargę na uchwałę lub akt, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i 6, stwierdza nieważność tej uchwały lub aktu w całości lub w części albo stwierdza, że zostały wydane z naruszeniem prawa, jeżeli przepis szczególny wyłącza stwierdzenie ich nieważności. Na wstępie wskazać należy, że w kwestii, czy program opieki nad zwierzętami bezdomnymi oraz zapobiegania bezdomności zwierząt należy kwalifikować jako akt prawa miejscowego, w najnowszym orzecznictwie wyraźnie dominuje pogląd o zaliczeniu uchwał podejmowanych w tym przedmiocie przez organy stanowiące gmin do aktów prawa miejscowego. Najszerzej wypowiedział się w tym zakresie Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 14 czerwca 2017 r. sygn. II OSK [...]. Program opieki nad zwierzętami ma istotne znaczenie informacyjne dla mieszkańców, którzy mogą się dowiedzieć z niego, kto na terenie gminy prowadzi schronisko, gospodarstwo rolne, czy też jest podmiotem zobowiązanym do całodobowej opieki weterynaryjnej w przypadku zdarzeń drogowych z udziałem zwierząt. Systemowo poprawna, a celowościowo właściwa jest taka wykładnia przepisu art. 11a u.o.z., zgodnie z którą odczytuje się zawarte tam upoważnienie jako kompetencje rady gminy do podjęcia uchwały w formie aktu prawa miejscowego (por. J. Bobrowicz, "Kwalifikacja aktu normatywnego jako aktu prawa miejscowego - na przykładzie uchwały w sprawie programu opieki nad zwierzętami bezdomnymi i zapobiegania bezdomności zwierząt", Administracja, Teoria, Dydaktyka, Praktyka - z 2012 r. Nr [...], s. 44). Fakt, że program zawiera postanowienia jednostkowe i konkretne sam przez się nie pozbawia takiego aktu charakteru aktu prawa miejscowego (por. wyrok NSA z dnia 13 marca 2013 r., sygn. II OSK [...]). Zaskarżona uchwała skierowana została do szerokiego kręgu określonych rodzajowo adresatów, tj. do mieszkańców Gminy B. oraz podmiotów realizujących określone w tym programie zadania. Jej postanowienia mają zatem charakter generalny, gdyż określenie podmiotów realizujących program pozwala mieszkańcom zachować się w sposób w nim przewidziany. Zgodnie z art. 91 ust. 1 u.s.g., uchwały organu gminy sprzeczne z prawem są nieważne. Podstawą stwierdzenia takiego faktu jest uznanie, że doszło do istotnego naruszenia prawa. W przypadku nieistotnego naruszenia prawa organ nadzoru nie stwierdza nieważności uchwały, ograniczając się do wskazania, iż uchwałę wydano z naruszeniem prawa (art. 91 ust. 4 u.s.g.). Do istotnych wad uchwały, skutkujących stwierdzeniem jej nieważności, zalicza się naruszenie przepisów wyznaczających kompetencję organów samorządu do podejmowania uchwał, naruszenie podstawy prawnej podjętej uchwały, naruszenie przepisów prawa ustrojowego oraz prawa materialnego poprzez wadliwą ich interpretację oraz przepisów regulujących procedury podejmowania uchwał (por. wyrok WSA w Gdańsku, sygn. III SA/Gd [...], Lex nr 2759224). Stwierdzenie nieważności uchwały może nastąpić więc tylko wtedy, gdy uchwała pozostaje w wyraźnej sprzeczności z określonym przepisem prawa, co jest oczywiste i bezpośrednie oraz wynika wprost z treści tego przepisu. Nie jest zaś konieczne rażące naruszenie, warunkujące stwierdzenie nieważności decyzji czy postanowienia, o jakim mowa w przepisie art. 156 § 1 k.p.a. Dokonując oceny legalności zaskarżonej uchwały należy mieć też na uwadze zasadę praworządności, wynikającą z art. 7 Konstytucji RP. Wymaga ona, aby materia regulowana wydanym aktem prawa wynikała z upoważnienia ustawowego, nie przekraczała zakresu tego upoważnienia, ale także realizowała wszystkie obowiązki z upoważnienia tego wynikające. Zgodnie z art. 94 Konstytucji RP, organy samorządu terytorialnego wydają akty prawa miejscowego, obowiązujące na obszarze działania tych organów, na podstawie i w granicach upoważnień zawartych w ustawach. Akty prawa miejscowego, jako źródło powszechnie obowiązującego prawa o ograniczonym zasięgu terytorialnym (art. 87 ust. 2 Konstytucji RP), są aktami normatywnymi niższego rzędu, które powinny być zgodne z aktami prawnymi wyższego rzędu. Organ uchwałodawczy gminy ma zatem obowiązek przestrzegać zakresu upoważnienia udzielonego w ustawie w zakresie tworzenia aktów prawa miejscowego. Regulacje zawarte w akcie prawa miejscowego mają na celu jedynie uzupełnienie przepisów powszechnie obowiązujących rangi ustawowej, kształtujących prawa i obowiązki ich adresatów. Przechodząc do kontroli legalności zaskarżonej uchwały, wskazać należy, że została ona podjęta na podstawie m.in. art. 11a ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o ochronie zwierząt. Zgodnie z tym przepisem rada gminy wypełniając obowiązek, o którym mowa w art. 11 ust. 1 ustawy określa, w drodze uchwały, corocznie do dnia 31 marca, program opieki nad zwierzętami bezdomnymi oraz zapobiegania bezdomności zwierząt (ust. 1). W myśl ust. 2 program, o którym mowa w ust. 1, obejmuje w szczególności: 1) zapewnienie bezdomnym zwierzętom miejsca w schronisku dla zwierząt; 2) opiekę nad wolno żyjącymi kotami, w tym ich dokarmianie; 3) odławianie bezdomnych zwierząt; 4) obligatoryjną sterylizację albo kastrację zwierząt w schroniskach dla zwierząt; 5) poszukiwanie właścicieli dla bezdomnych zwierząt; 6) usypianie ślepych miotów; 7) wskazanie gospodarstwa rolnego w celu zapewnienia miejsca dla zwierząt gospodarskich; 8) zapewnienie całodobowej opieki weterynaryjnej w przypadkach zdarzeń drogowych z udziałem zwierząt. Stosownie do ust. 3 program, o którym mowa w ust. 1, może obejmować plan znakowania zwierząt w gminie. Program, o którym mowa w ust. 1, może obejmować też plan sterylizacji lub kastracji zwierząt w gminie, przy pełnym poszanowaniu praw właścicieli zwierząt lub innych osób, pod których opieką zwierzęta pozostają ( ust. 3a art. 11a u.o.z.). Realizacja zadań, o których mowa w ust. 2 pkt 3-6, może zostać powierzona podmiotowi prowadzącemu schronisko dla zwierząt. Program, o którym mowa w ust. 1, zawiera wskazanie wysokości środków finansowych przeznaczonych na jego realizację oraz sposób wydatkowania tych środków. Koszty realizacji programu ponosi gmina (ust. 5 art. 11 a u.o.z.). Z kolei zgodnie z ust. 6 art. 11a u.o.z., projekt programu, o którym mowa w ust. 1, przygotowuje wójt (burmistrz, prezydent miasta). Zdaniem Sądu, katalog spraw, a więc to co powinien obejmować program opieki nad zwierzętami, zawarty w uchwale rady gminy, o którym mowa w art. 11 ust. 2 ustawy, mimo, że ma otwarty charakter, nie jest wyliczeniem przykładowym. Ustawodawca nałożył na prawodawcę lokalnego obowiązek uszczegółowienia w drodze uchwały programu opieki nad zwierzętami bezdomnymi oraz zapobiegania bezdomności zwierząt, który to program, jak już wskazano na wstępie, ma status aktu prawa miejscowego. Analizując art. 11a ust. 2, ust. 3, ust. 3a oraz ust. 5 u.o.z. stwierdzić należy, iż przepisy te wskazują elementy obligatoryjne, jakie ma zawierać ten program oraz elementy fakultatywne programu. Prawodawcy lokalnemu pozostawiono nadto możliwość regulacji innych niż wymienione w art. 11 ust. 2 u.o.z., aspektów, związanych z opieką nad zwierzętami bezdomnymi oraz zapobiegania bezdomności zwierząt. Powyższe wynika z art. 11a ust. 2 u.o.z., zgodnie z którym, program opieki nad zwierzętami bezdomnymi oraz zapobiegania bezdomności zwierząt obejmuje "w szczególności:". Taka treść tego przepisu oznacza, że poza katalogiem wymienionym w tym przepisie, przedmiotem regulacji zawartej w uchwale, mogą być także inne aspekty programu. Nie można jednak tracić z pola widzenia tego, że program opieki nad zwierzętami bezdomnymi oraz zapobiegania bezdomności zwierząt jest aktem prawa miejscowego - źródłem prawa. Kwestie zatem zakresu unormowań zawartych w tym akcie nie mogą mieć charakteru dowolnego, ale muszą wynikać z uprawnień nadanych prawodawcy lokalnemu (np. uprawnień do działań w zakresie edukacji mieszkańców w kwestii opieki nad zwierzętami). Jak już wyżej wskazano, ustawa nałożyła na prawodawcę lokalnego obowiązek stanowienia prawa miejscowego w zakresie opieki nad zwierzętami bezdomnymi oraz zapobiegania bezdomności zwierząt, określając elementy obligatoryjne i fakultatywne. Elementami fakultatywnymi, jakie może zawierać uchwała jest plan znakowania zwierząt (art. 11a ust. 3 u.o.z.) oraz plan sterylizacji lub kastracji zwierząt w gminie (art. 11a ust. 4 u.o.z.). Elementami obligatoryjnymi są natomiast wskazania co do wysokości środków finansowych przeznaczonych na realizację programu oraz sposób wydatkowania tych środków (art. 11a ust. 5 u.o.z.), a także katalog spraw wymienionych w art. 11a ust. 2 tej ustawy. Prawodawca lokalny ma zatem obowiązek unormować zakres spraw, jaki ustawodawca mu powierzył. Przenosząc powyższe rozważania na grunt kontrolowanej w tej sprawie uchwały w pierwszej kolejności podnieść należy, że zaskarżona uchwała stanowi akt prawa miejscowego. W § 3 ust. 2 tego aktu postanowiono, że "uchwała wchodzi w życie po upływie 14 dni od ogłoszenia z mocą obowiązującą od 1 kwietnia 2022 r.". Otóż zgodnie z art. 4 ust. 1 u.o.a.n., akty normatywne, zawierające przepisy powszechnie obowiązujące, ogłaszane w dziennikach urzędowych wchodzą w życie po upływie czternastu dni od dnia ich ogłoszenia, chyba że dany akt normatywny określi termin dłuższy. Jakkolwiek w art. 5 u.o.a.n. przewidziano, że przepisy art. 4 tej ustawy nie wyłączają możliwości nadania aktowi normatywnemu wstecznej mocy obowiązującej, jeżeli zasady demokratycznego państwa prawnego nie stoją temu na przeszkodzie, co wprost wskazuje, że taki wsteczny termin może być określony, to jednak określenie daty wejścia w życie musi być jednoznaczne. Sposób regulacji zastosowany w niniejszym przypadku powoduje zaś, że w istocie uchwała wprowadziła dwa różne terminy jej wejścia w życie, tj. 14 dni od dnia ogłoszenia w Dzienniku Urzędowym Województwa Ś. oraz 1 kwietnia 2022 r. Tego rodzaju sformułowanie może powodować u adresatów normy błędne przekonanie co do tego, od jakiej daty uchwała obowiązuje. W ocenie Sądu stanowi to istotne naruszenie art. 4 ust. 1 i art. 5 u.o.a.n. W związku z tym Sąd stwierdził nieważność kwestionowanego zapisu § 3 ust. 2 uchwały. Zapis ten jest bowiem nielogiczny i wewnętrznie sprzeczny. Data wejścia w życie aktu prawa miejscowego nie może budzić wątpliwości, czy też wprowadzać w błąd, godząc jednocześnie w wyrażoną w art. 2 Konstytucji RP zasadę demokratycznego państwa prawa. W ocenie Sądu zasadne okazały się również zarzuty skargi dotyczące postanowień zawartych w treści załącznika do zaskarżonej uchwały, stanowiącego Program opieki nad zwierzętami bezdomnymi oraz zapobiegania bezdomności zwierząt na terenie Gminy B.. Przepis § 10 Programu otrzymał brzmienie: "Odławianie bezdomnych zwierząt z terenu gminy B. realizują: 1) P.H.U. J. D., Cedzyna ul. [...], oraz mieszkańcy przewożąc bezdomne zwierzęta domowe do Schroniska, a w przypadku zwierząt rannych również do zakładów leczniczych, z którymi gmina podpisała umowę. 2) Zwierzęta gospodarskie traktowane w sposób określony w art. 6 ust. 2 ustawy o ochronie zwierząt przekazywane są do gospodarstwa rolnego, o którym mowa w § 7 pkt 2 Programu. 3) Organizacje pozarządowe, które posiadają przedstawicieli przeszkolonych w zakresie odławiania zwierząt domowych, a także posiadają odpowiedni sprzęt. 4) Odłowione zwierzęta pozostają pod opieką organizacji lub przekazywane są do Schroniska". Z analizy powyższych postanowień Programu wynika, że zakwestionowany przez Prokuratora pkt 2 cytowanego przepisu pozostaje bez związku z treścią § 10 Programu i problematyką w nim uregulowaną. W § 10 Programu wymieniono podmioty, które realizują zadania związane z odławianiem bezdomnych zwierząt z terenu Gminy B.. Natomiast zaskarżony pkt 2 ww. przepisu dotyczy zwierząt gospodarskich nad którymi znęcano się, w rozumieniu art. 6 ust. 2 ustawy. W ocenie Sądu § 10 pkt 2 Programu stanowi błąd redakcyjny i uchybia technice prawodawczej w sposób istotny. Niezależnie od powyższego, rację ma Prokurator, że kwestia postępowania ze zwierzętami nad którymi znęcano się uregulowana została w art. 7 ustawy. Przepis art. 11a ust. 2 pkt 7 ustawy nie upoważnia prawodawcy lokalnego do precyzowania w treści Programu kwestii dotyczących zwierząt odebranych właścicielowi, które zgodnie z definicją zawartą w art. 4 pkt 16 ustawy, nie są zwierzętami bezdomnymi. Wobec powyższego § 10 pkt 2 Programu wykracza poza granice upoważnienia ustawowego, przez określenie miejsca przebywania zwierząt gospodarskich niebędących zwierzętami bezdomnymi, podczas gdy art. 11a ust. 2 pkt 7 ustawy nakazuje radzie gminy wskazanie w programie opieki nad zwierzętami bezdomnymi oraz zapobiegania bezdomności zwierząt gospodarstwa rolnego w celu zapewnienia miejsca dla zwierząt gospodarskich bezdomnych. Rada Gminy przekroczyła zakres upoważnienia ustawowego również poprzez określenie w § 12 pkt 2 Programu zasad finansowania zabiegów usypiania ślepych miotów zwierząt, w szczególności psów i kotów, których właściciele zamieszkują na terenie Gminy B.. Nie ulega wątpliwości, że norma kompetencyjna zawarta w art. 11a ust. 2 pkt 6 ustawy odnosi się wyłącznie do usypiania ślepych miotów zwierząt bezdomnych. Ten element obligatoryjny programu ma na celu zapewnienie realizacji zadań własnych gminy polegających na zapobieganiu bezdomności zwierząt i zapewnieniu opieki bezdomnym zwierzętom oraz ich wyłapywania. Z art. 11a ust. 2 pkt 6 ustawy nie wynika natomiast upoważnienie rady gminy do określania zasad dotyczących realizacji zabiegów usypiania ślepych miotów zwierząt mających właściciela oraz ich finansowania. Jak już wyżej wskazano, elementami fakultatywnymi, jakie może zawierać przedmiotowa uchwała jest plan znakowania zwierząt (art. 11a ust. 3 u.o.z.) oraz plan sterylizacji lub kastracji zwierząt w gminie (art. 11a ust. 4 u.o.z.). Wobec powyższego regulowanie w Programie kwestii usypiania ślepych miotów zwierząt posiadających właściciela wykracza poza zakres delegacji ustawowej. Mając na uwadze powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach, na podstawie art. 147 § 1 p.p.s.a, stwierdził nieważność § 3 ust. 2 zaskarżonej uchwały oraz § 10 pkt 2 i § 12 pkt 2 załącznika do tej uchwały.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło