II SA/Ke 427/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Renata Detka, Sędziowie Sędzia WSA Beata Ziomek, Sędzia WSA Krzysztof Armański (spr.), Protokolant Starszy inspektor sądowy Joanna Dziopa, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 stycznia 2026 r. sprawy ze skargi E. S. na decyzję Świętokrzyskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Kielcach z dnia 23 maja 2025 r. znak: WOA.7721.44.2025 w przedmiocie nakazu wykonania robót budowlanych oddala skargę. Decyzją z 23.05.2025 r. znak: WOA.7721.44.2025 Świętokrzyski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Kielcach (zwany dalej "ŚWINB") uchylił w całości decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla Miasta Kielce (dalej "PINB") z 14.03.2025 r. znak: PINB-SO.5160.73.2021.VI w przedmiocie nakazu wykonania robót budowlanych i w to miejsce na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2, w zw. z art. 51 ust. 7, art. 80 ust. 2, art. 81 ust. 1 pkt 2, art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 7.07.1994r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2025 r. poz. 418), zwanej dalej "u.P.b.", nałożył na E. S., jako inwestora rozbiórki budynku mieszkalnego znajdującego się na działkach nr ewid. A i B w obrębie [...], obowiązek wykonania w terminie do 30.09.2025 r. zabezpieczenia części budynku pozostawionej po rozbiórce poprzez wykonanie robót wzmacniających konstrukcję odsłoniętej ściany wewnętrznej od strony posesji E. S. wraz z wykonaniem ocieplenia tej ściany oraz izolacji chroniącej ją przed niekorzystnym oddziaływaniem warunków atmosferycznych, ze wskazaniem, że roboty zabezpieczające należy wykonać pod nadzorem osoby posiadającej uprawnienia budowlane celem wykonania robót zgodnie ze sztuką budowlaną i przepisami. W uzasadnieniu wydanego rozstrzygnięcia organ II instancji wyjaśnił, że przy ul.[...] istniał stary drewniany budynek mieszkalny, parterowy z dachem dwuspadowym, kryty w części blachą, a w części papą. Budynek ten znajdował się w większej części na działce nr ewid. A, a niewielka część budynku położona była na działce nr B. Działka nr A stanowi obecnie własność E. S. (zwanej dalej "inwestorką"), a działka nr B – własność W. G., który zajmował zachodnią część ww. budynku. Pismem z 15.09.2021r. inwestorka wystąpiła do organu I instancji z wnioskiem o wydanie decyzji nakazującej rozbiórkę ww. budynku z uwagi na stan techniczny, na co wskazywała załączona opinia techniczna. W dniu 23.09.2021 r. W. G. poinformował telefonicznie PINB o tym, że inwestorka przystąpiła do rozbiórki budynku mieszkalnego. W dniu 24.09.2021r. przedstawiciele PINB przeprowadzili kontrolę, stwierdzając, że nieużytkowana część budynku znajdująca się na działce nr A, została wyburzona. W rezultacie wszczęto z urzędu postępowanie w sprawie samowolnej rozbiórki części budynku mieszkalnego jednorodzinnego zlokalizowanego na działkach nr ewid. A i B. W piśmie z 29.09.2021 r., uzupełnionym pismem z 11.10.2021 r., inwestorka poinformowała organ I instancji, że 23.09.2021 r. dokonano rozbiórki części ww. obiektu budowlanego na działce nr ewid. nr A na jej zlecenie – celem usunięcia zagrożenia dla zdrowia i życia osób znajdujących się w bezpośredniej bliskości przedmiotowej części budynku, jakie wynikało ze stanu tego budynku. Z kolei W. G. przedstawił wyrok Sądu Rejonowego w Kielcach I Wydział Cywilny z 24.09.2020r. sygn. akt I C 2111/18 z jego powództwa przeciwko inwestorce o przywrócenie posiadania, nakazujący jej przywrócenie naruszonego posiadania części budynku mieszkalnego położonego na nieruchomości znajdującej się w.[...] na działce o numerze ewid. A o pow. 0,0605 ha w ten sposób, aby pozwana usunęła przeszkody znajdujące się w otworze drzwiowym pomiędzy częścią budynku położoną na działce o numerze ewid.B (kuchnia) oraz częścią budynku położoną na działce o numerze ewid. A (pokój). Ponadto, Sąd zakazał pozwanej E. S. dokonywania dalszych naruszeń posiadania przez powoda dotychczas posiadanej przez niego części budynku mieszkalnego znajdującej się na działce A (pokój). W dniu 16.11.2021 r. pracownicy PINB przeprowadzili oględziny budynku mieszkalnego - części pozostałej po ww. rozbiórce - ustalając że nie rozebrano części budynku położonej na działce B i części budynku znajdującej się na działce A na szerokości ok. 1 m od betonowego ogrodzenia między tymi działkami. Pozostał nierozebrany fragment ściany frontowej długości ok. 46 cm i fragment ściany tylnej, stanowiącej ścianę ganku, długości ok. 154 cm. Nierozebrany pozostał również ganek na działce numer ewid. A o wymiarach w rzucie ok. 1,0 x 1,40 m. Ściana szczytowa drewniana z tynkiem, pozostała po rozbiórce budynku, widoczna od strony posesji inwestorki jest popękana (tynk, drzwi są zabite płytą OSB, szczyt zabity jest płytami pilśniowymi). Widoczne w ścianie drewniane belki są spróchniałe. Nie stwierdzono występowania groźby bezpośredniego zawalenia się zachowanej części budynku mieszkalnego, pozostałej po rozbiórce. Mając na uwadze powyższe postanowieniem z 18.11.2021 r. PINB zażądał od inwestorki ekspertyzy technicznej, opracowanej przez osobę posiadającą wymagane uprawnienia budowlane i przynależnej do właściwej izby samorządu zawodowego, dotyczącej sposobu zabezpieczenia pozostałej po rozbiórce tego budynku – zachowanej jego części, z określeniem, że ekspertyza techniczna powinna określać, czy zachowana części budynku może być bezpiecznie użytkowana oraz jakie ewentualne roboty budowlane należy wykonać w celu doprowadzenia zachowanej części budynku mieszkalnego do stanu zgodnego z prawem. Postanowieniem z 31.01.2022 r. ŚWINB, po rozpatrzeniu zażalenia E. S. uchylił ww. postanowienie w całości i w to miejsce orzekł o nałożeniu na inwestorkę obowiązku przedłożenia w terminie do 31.03.2022 r. ekspertyzy technicznej, opracowanej przez osobę posiadającą wymagane uprawnienia budowlane i przynależnej do właściwej izby samorządu zawodowego, dotyczącej sposobu zabezpieczenia pozostałej po rozbiórce tego budynku - zachowanej jego części, z warunkiem, że ekspertyza techniczna powinna określać, czy zachowana część budynku może być bezpiecznie użytkowana oraz jakie ewentualne roboty budowlane należy wykonać w celu doprowadzenia zachowanej części budynku mieszkalnego do stanu zgodnego z prawem. W wyniku skargi inwestorki Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach wyrokiem z 18.05.2022 r. o sygn. akt II SA/Ke 174/22 uchylił ww. postanowienia organów obu instancji, wskazując że pracownicy organów nadzoru budowlanego powinni samodzielnie dokonywać ustaleń w przedmiocie stanu technicznego i dopiero gdy ich wiedza nie jest wystarczająca, można zastosować przepis art. 81c ust. 2 u.P.b. Skarga kasacyjna od ww. orzeczenia została oddalona wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z 23.01.2024 r. o sygn. akt II OSK 2140/22. W toku ponownego postępowaniu pracownicy PINB przeprowadzili w dniu 25.06.2024 r. oględziny części pozostałej po rozbiórce ww. budynku mieszkalnego, stwierdzając że stan obiektu nie zmienił się stosunku do oględzin z 16.11.2021 r. - nadal istnieje pozostawiony fragment budynku mieszkalnego usytuowany częściowo na działce nr ewid. A i częściowo na działce nr ewid. B. Uszczegółowiono, że ściana zewnętrzna od strony ulicy składa się z belek drewnianych, desek drewnianych, paneli, supremy i tynku zewnętrznego i posiada łączną grubość około 32 cm. Ściana wschodnia istniejącej izby, która przed rozbiórką była ścianą działową pomiędzy kuchnią a pokojem, a obecnie jest ścianą zewnętrzną izby, posiada grubość około 23 cm. Drewniane belki w ścianie działowej są spróchniałe, a tynk popękany. Zapisano jednak ustalenie, że widoczne spróchniałe belki w ścianie działowej są zniszczone powierzchniowo – ok. 2 cm. W ścianie tej znajdują się drzwi zabite płytą OSB. Szczyt budynku nad tą ścianą zabity jest deskami. Potwierdzono ustalenie, że w izbie znajduje się tapczan, zlew, kuchenka gazowa czteropalnikowa, butla na gaz, sedes, szafki stolik. W ganku znajduje się butla gazowa i regał. W budynku istnieje instalacja elektryczna, woda z wodociągu i kanalizacja sanitarna do szamba. Stwierdzono, że obiekt nie stwarza groźby bezpośredniego zawalenia elementów konstrukcyjnych. Pełnomocnik inwestorki oświadczył, że jej zdaniem istnieje groźba zawalenia się budynku z uwagi na stan belek, głęboką próchnicę i korniki, a specjalistyczna ocena zawarta jest w przedstawionej uprzednio opinii technicznej. W. G. oświadczył, że w tej izbie jest zameldowany i użytkuje obiekt co dzień zimą i latem, natomiast stan ściany "granicznej" pogarsza się i domaga się dobudowania do tej ścianki dodatkowej ściany zewnętrznej, gdyż teraz nie ma żadnej ochrony i wszystko niszczeje. Mając na uwadze powyższe decyzją z 15.10.2024 r. PINB nakazał inwestorce i W .G., jako właścicielom części budynku mieszkalnego zlokalizowanej na ww. działkach nr ewid. C i B, pozostawionej po samowolnej rozbiórce nieużytkowanej części tego budynku, dokonanej bez wymaganego przepisami pozwolenia na rozbiórkę przez E. S., wykonanie w terminie do 30.04.2025 r. rozbiórki pozostawionej części budynku. Decyzją z 13.12.2024 r. ŚWINB, po rozpatrzeniu odwołania W. G. i E. S., uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. W dniu 19.02.2025 r. pracownicy PINB przeprowadzili kolejne oględziny istniejącej części budynku mieszkalnego, pozostałej po rozbiórce budynku przy ul.[...], stwierdzając że stan techniczny odsłoniętej ściany wewnętrznej pozostawionej części budynku mieszkalnego od strony posesji inwestorki uległ pogorszeniu od czasu ostatniej kontroli, która miała miejsce 25.06.2024 r. Ściana drewniana jest spróchniała, tynk na ścianie jest mocno popękany i częściowo odpadł. Dolne belki ściany zewnętrznej o szerokości mniejszej niż szerokość górnych belek są mocno spróchniałe. W szczycie poddasza występują luki i szczeliny w deskowaniu, płyta OSB jest wybrzuszona i spróchniała. Deskowanie dachu posiada znaczne ubytki, jest ugięte i spróchniałe. Przy piecu kaflowym odpadają kafle. W. G. oświadczył ustnie do protokołu w siedzibie organu I instancji w dniu 5.03.2025 r., że mieszka w części budynku pozostałej po rozbiórce, wyrażając pogląd, że ściana działowa powinna zostać zabezpieczona w taki sposób, aby była to ściana zewnętrzna i zabezpieczony powinien być piec kaflowy. Nie wyraził zgody na rozbiórkę pieca. Mając na uwadze powyższe decyzją z 14.03.2025 r. PINB, po rozpatrzeniu sprawy samowolnie wykonanej rozbiórki nieużytkowanego budynku mieszkalnego znajdującego się na działkach nr ewid. C i B, nałożył na E. S., jako inwestora rozbiórki tego budynku mieszkalnego, obowiązek wykonania w terminie do dnia 30.06.2025 r. zabezpieczenia części budynku pozostawionej po rozbiórce poprzez wykonanie robót wzmacniających konstrukcję odsłoniętej ściany wewnętrznej od strony posesji inwestorki wraz z wykonaniem ocieplenia tej ściany oraz izolacji chroniącej ją przed niekorzystnym oddziaływaniem warunków atmosferycznych, ze wskazaniem, że roboty zabezpieczające należy wykonać pod nadzorem rzeczoznawcy budowlanego, który określi rodzaj i zakres niezbędnych robót wzmacniających konstrukcję wraz z ociepleniem i wykończeniem tej ściany. W podstawie prawnej powołano art. 51 ust. 1 pkt 2, w zw. z art. 51 ust. 7, art. 80 ust. 2, art. 81 ust. 1 pkt. 2, art. 83 ust. 1 u.P.b. W odwołaniu od ww. decyzji inwestorka podniosła zarzuty naruszenia: - przepisów art. 51 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 51 ust. 7 u.P.b. poprzez nałożenie nań obowiązku wykonania ww. robót zabezpieczających, pomimo że nie został zbadany stan techniczny całego obiektu ani nie została zbadana w tej sprawie faktyczna celowość nałożenia takich robót - gdyż zasadne może być orzeczenie rozbiórki tego obiektu, nie zaś wykonywanie na nim jakichkolwiek prac; - przepisu art. 67 ust. 1 u.P.b. poprzez jego pominięcie i niepodjęcie jakichkolwiek czynności prowadzących do ustalenia, czy zaistniała którakolwiek ze wskazanych w tym przepisie przesłanek, pozwalających na orzeczenie w tej sprawie obowiązku rozbiórki budynku, w szczególności czy jest to obiekt nieużytkowany i nie nadaje się do remontu, odbudowy lub wykończenia; - przepisów art. 7 ust. 1 i art. 77 K.p.a. poprzez brak podjęcia czynności zmierzających do zebrania kompletnego materiału dowodowego, w tym pominięcie bez żadnego uzasadnienia wniosków dowodowych złożonych przez inwestorkę, a w konsekwencji brak ustalenia wszystkich istotnych okoliczności sprawy, w szczególności brak prowadzenia jakiegokolwiek postępowania dowodowego pod kątem możliwości orzeczenia rozbiórki obiektu, w tym brak ustalenia, czy obiekt jest użytkowany, jaki jest faktyczny stan techniczny całego obiektu, czy nadaje się on do remontu, odbudowy lub wykończenia. ŚWINB, uzasadniając wydanie na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a. opisanej na wstępie decyzji z 23.05.2025 r., podniósł że wyznaczony termin wykonania obowiązku jest zbyt krótki, a poziom nadzoru nad robotami – zbyt wygórowany. Ponadto, PINB w rozstrzygnięciu zaskarżonej decyzji w wyniku omyłki wpisał, że budynek mieszkalny stanowiący przedmiot postępowania znajduje się na działkach nr ewid. C i B – podczas gdy w rzeczywistości budynek ten znajduje się na działkach nr ewid. A i B. Dlatego też uchylono decyzję PINB w całości i w to miejsce nałożono na inwestorkę obowiązek rozbiórki budynku mieszkalnego znajdującego się na ww. działkach nr ewid. A i B obowiązek wykonania w terminie do 30.09.2025 r. zabezpieczenia części budynku pozostawionej po rozbiórce poprzez wykonanie robót wzmacniających konstrukcję odsłoniętej ściany wewnętrznej od strony jej posesji wraz z wykonaniem ocieplenia tej ściany oraz izolacji chroniącej ją przed niekorzystnym oddziaływaniem warunków atmosferycznych, ze wskazaniem, że roboty zabezpieczające należy wykonać pod nadzorem osoby posiadającej uprawnienia budowlane, celem wykonania robót zgodnie ze sztuką budowlaną i przepisami. Dalej ŚWINB przytoczył art. 51 ust 1 pkt 2 u.P.b., podkreślając że przepis ten znajduje zastosowanie także do robót zakończonych, co wynika z treści art. 51 ust. 7 u.P.b., także powołanego w podstawie prawnej zaskarżonej decyzji organu I instancji. E. S. wykonała jako inwestor roboty budowlane polegające na rozebraniu części budynku mieszkalnego jednorodzinnego przy ul.[...]. Organ odwoławczy powołał się dalej na art. 28 ust. 1, art. 31 ust. 1, art. 31 ust. 1a i ust. 2 u.P.b., wskazując, że przedmiotowy budynek mieszkalny z przybudowanym od strony północnej budynkiem gospodarczym miał łączną powierzchnię około 102,3 m², przy czym sam budynek mieszkalny z obydwoma gankami miał powierzchnię około 81 m². W rezultacie, wykonanie rozbiórki części tego budynku mieszkalnego wymagało uprzedniego uzyskania decyzji o pozwoleniu na rozbiórkę. Skoro inwestorka nie uzyskała decyzji o pozwoleniu na rozbiórkę przed rozpoczęciem robót rozbiórkowych i nie uzyskała takiej decyzji w trakcie rozbiórki oraz po jej zakończeniu, to roboty polegające na wykonaniu rozbiórki części budynku przy ul[...] zostały wykonane samowolnie, bez wymaganej decyzji o pozwoleniu na rozbiórkę – co przesądza o zastosowaniu trybu z art. 50 i 51 ustawy. Podzielono zarazem stanowisko PINB co do tego, że inwestorka, wykonując bez wymaganego pozwolenia rozbiórkę części istniejącego budynku mieszkalnego położonej na jej działce, nie wykonała robót zabezpieczających pozostawionej części budynku mieszkalnego, zostawiając odsłoniętą, zupełnie niezabezpieczoną przed niekorzystnym wpływem warunków atmosferycznych ścianę, która przed rozbiórką była tylko ścianą wewnętrzną, a obecnie pełni rolę ściany zewnętrznej pozostawionej części budynku. Ściana ta położona jest wyłącznie na terenie działki nr A, stanowiącej własność inwestorki. Okoliczność ta powoduje, że w pełni zasadne jest nałożenie obowiązku wyłącznie na inwestorkę – jako posiadającą wyłączne prawo do dysponowania gruntem potrzebnym do wykonania niezbędnych robót. W toku prowadzonego postępowania kilkakrotnie przeprowadzono czynności kontrolne, nie stwierdzono, że obiekt stwarza groźbę bezpośredniego zawalenia. Ponadto, pracownicy PINB podczas oględzin w dniu 25.06.2024 r. stwierdzili, że belki są spróchniałe, ale powierzchniowo. Podczas ostatnich oględzin organ I instancji zaobserwował, że stan techniczny odsłoniętej ściany wewnętrznej pozostawionej części budynku mieszkalnego od strony posesji inwestorki uległ pogorszeniu od czasu poprzedniej kontroli, ściana jest spróchniała, tynk na ścianie jest mocno popękany i częściowo odpadł. Potwierdza to pilną konieczność zabezpieczenia ściany wystawionej od momentu rozbiórki części budynku na oddziaływanie czynników atmosferycznych. Odnosząc się do zarzutu odwołania co do konieczności ustalenia, gdzie faktycznie mieszka W. G. wskazano, że podczas oględzin w dniu 25.06.2024r. organ I instancji potwierdził własne ustalenia, że w izbie znajduje się tapczan, zlew, kuchenka gazowa, czteropalnikowa butla na gaz, sedes, szafki stolik, w ganku znajduje się butla gazowa i regał, w budynku istnieje instalacja elektryczna, woda z wodociągu i kanalizacja sanitarna do szamba. Ponadto pracownicy PINB wykonali zdjęcia wnętrza budynku, wskazujące na zamieszkiwanie w nim. W związku z powyższym organ I instancji nie oparł się jedynie na oświadczeniach W. G., ale dokonał własnego ustalenia, które potwierdza jego twierdzenia o zamieszkiwaniu w budynku. Oznacza to, że nie występuje przesłanka do zastosowania przepisu art. 67 u.P.b., ponieważ budynek jest użytkowany. Ponadto, z akt sprawy organu I instancji wynika, że właścicielka działki nr A występowała z wnioskiem o wymeldowanie W. G., lecz Prezydent Miasta Kielce decyzją z dnia 2.02.2017 r. odmówił wymeldowania W. G. z budynku przy ul.[...], a Wojewoda Świętokrzyski prawomocnym rozstrzygnięciem utrzymał tę decyzję w mocy. W skardze, skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach, inwestorka zarzuciła decyzji ŚWINB naruszenie: 1) art. 51 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 51 ust. 7 u.P.b. poprzez nałożenie na uczestniczkę obowiązku wykonania określonych robót zabezpieczających pozostały przy ul.[...] obiekt pomimo, że nie został zbadany stan techniczny całego obiektu ani nie została zbadana w tej sprawie faktyczna celowość nałożenia takich robót; zasadne może być orzeczenie rozbiórki tego obiektu, a nie wykonywanie na nim jakichkolwiek prac; 2) art. 67 ust. 1 u.P.b. poprzez wadliwe przyjęcie, że budynek jest użytkowany, a tym samym uznanie, że nie zaistniała przesłanka pozwalająca na orzeczenie w tej sprawie obowiązku rozbiórki budynku; 3) art. 7, art. 8 § 1 i art. 77 § 1 K.p.a. poprzez: a) wadliwe przyjęcie, że PINB podjął wszelkie czynności zmierzające do zebrania kompletnego materiału dowodowego i ustalił wszystkie istotne okoliczności sprawy, w tym potwierdził, że obiekt jest nadal używany; b) wadliwe przyjęcie, że PINB w sposób prawidłowy potwierdził fakt zamieszkiwania obiektu przez uczestnika, opierając się wyłącznie na dowodach oferowanych przez niego, tj. jego oświadczeniu, jak również pozostawieniu w obiekcie wyposażenia i przedmiotów użytku codziennego, a tym samym pomijając wnioski dowodowe złożone przez skarżącą – pomimo że uczestnik i skarżąca są stronami o spornych interesach; c) pominięcie, że złożone w terminie pismo uczestniczki datowane na 11.03.2025r., zawierające wnioski dowodowe dotyczące ustalenia, czy obiekt jest zamieszkany, wpłynęło do PINB już po wydaniu decyzji z 14.03.2025 r., a tym samym organ rozstrzygnął sprawę bez uwzględnienia w jakikolwiek sposób stanowiska i wniosków strony skarżącej, co stanowi istotne naruszenie przepisów postępowania i mogło mieć wpływ na wynik tej sprawy, ponieważ nie zostało zbadane w sposób wyczerpujący jakie czynności faktycznie winny być podjęte w obiekcie przy ulicy[...], w tym czy zasadne jest orzeczenie rozbiórki tego obiektu. Mając na uwadze powyższe skarżąca wniosła o uchylenie decyzji organów obu instancji w całości, ponieważ zostały wydane z naruszeniem przepisów postępowania, w tym przepisów prawa materialnego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, w tym istnieje konieczność kompleksowego zbadania okoliczności w sprawie i ustalenia, czy zostały spełnione przesłanki z art. 67 ust. 1 u.P.b., a także o zasądzenie od organu na jej rzecz zwrotu kosztów postępowania. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30.08.2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.", wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego lub przepisów postępowania w sposób, który odpowiednio miał lub mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.). Rozpatrując skargę w ramach powyżej zakreślonej kognicji Wojewódzki Sąd Administracyjny nie dopatrzył się naruszeń prawa skutkujących koniecznością uchylenia zakwestionowanego rozstrzygnięcia. Niespornym w sprawie był fakt, że pismem z dnia 15.09.2021 r. skarżąca wystąpiła do organu I instancji z wnioskiem o wydanie decyzji nakazującej rozbiórkę – w trybie art. 67 ust. 1 u.P.b. – przedmiotowego budynku, położonego częściowo na działce nr A, należącej do E. S., a częściowo na działce nr B, stanowiącej własność W. G. Wniosek uzasadniała złym stanem technicznym budynku, co miało znajdować potwierdzenie w załączonej do wniosku opinii technicznej. Już w dniu 23.09.2021 r., a więc zanim wszczęto postępowanie w przedmiocie wniosku i podjęto jakiekolwiek czynności, W. G. poinformował telefonicznie PINB o tym, że inwestorka przystąpiła do rozbiórki budynku. W dniu 24.09.2021r. przedstawiciele PINB przeprowadzili kontrolę ustalając, że nieużytkowana część budynku znajdująca się na działce nr A, została wyburzona. W rezultacie wszczęto z urzędu postępowanie w sprawie samowolnej rozbiórki części budynku mieszkalnego jednorodzinnego zlokalizowanego na działkach nr ewid. A i B (pismo z dnia 24.09.2021 r. – k. KI-5 akt organu I instancji). Okoliczności te mają istotne znaczenie z punktu widzenia dalszego toku postępowania, jego podstawy prawnej, a w konsekwencji treści wydanej decyzji. Zasadą jest, że zgodnie z art. 28 ust. 1 u.P.b. roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniem art. 29-31. Art. 31 ust. 1 u.P.b. – według stanu na dzień dokonanej w tym przypadku rozbiórki – stanowił, że nie wymaga decyzji o pozwoleniu na rozbiórkę, ale wymaga zgłoszenia, rozbiórka budynków i budowli o wysokości poniżej 8 m, jeżeli ich odległość od granicy działki jest nie mniejsza niż połowa wysokości. Jest to jednocześnie jeden z przypadków przewidzianych obecnie w powołanym przepisie, również wymagającym zgłoszenia. W art. 31 ust. 1a wymieniono z kolei sytuacje, gdy nie jest wymagane ani pozwolenie na rozbiórkę ani zgłoszenie. Chodzi tu (podobnie jak w czasie kiedy dokonywana była rozbiórka) o obiekty i urządzenia budowlane, na budowę których nie jest wymagane pozwolenie na budowę (pkt 1) oraz budynki i budowle zlokalizowane na terenach zamkniętych ustalonych decyzją Ministra Obrony Narodowej. Jak prawidłowo przyjęły organy, żaden z tych przypadków nie zachodzi w rozpatrywanej sprawie. Zapatrywanie to nie było zresztą kwestionowane. W konsekwencji, mając na uwadze fakt, że skarżąca nie uzyskała decyzji o pozwoleniu na rozbiórkę przed rozpoczęciem robót rozbiórkowych ani też w trakcie rozbiórki czy po jej zakończeniu, roboty polegające na wykonaniu rozbiórki części budynku zostały wykonane samowolnie, bez wymaganej decyzji o pozwoleniu na rozbiórkę, co przesądzało o zastosowaniu trybu naprawczego z art. 50 i 51 u.P.b. Tryb ten znajduje bowiem zastosowanie w przypadkach innych niż określone w art. 48 ust. 1 lub 49f u.P.b. (dotyczących budowy) w sytuacji m.in. prowadzenia robót budowlanych wykonywanych bez wymaganej decyzji o pozwoleniu na budowę (rozbiórkę) albo zgłoszenia. Zgodnie z art. 31a ust. 1 u.P.b. roboty zabezpieczające i rozbiórkowe można rozpocząć przed uzyskaniem decyzji o pozwoleniu na rozbiórkę lub przed dokonaniem zgłoszenia, o którym mowa w art. 31 ust. 1, jeżeli mają one na celu usunięcie bezpośredniego zagrożenia bezpieczeństwa ludzi lub mienia. Natomiast przepis art. 31a ust. 2 stanowi, że rozpoczęcie robót, o których mowa w ust. 1, nie zwalnia od obowiązku bezzwłocznego uzyskania decyzji o pozwoleniu na rozbiórkę lub dokonania zgłoszenia. W niniejszym przypadku tryb ten nie miał zastosowania, skarżąca nie uzyskała bowiem decyzji o pozwoleniu na rozbiórkę ani nie dokonała zgłoszenia. Co więcej, skarżąca nie występowała nawet o pozwolenie na rozbiórkę, o którym stanowi art. 30b u.P.b. (pomijając – jak podał organ I instancji – decyzję odmowną Wojewody Świętokrzyskiego z 20.12.2017 r. odnośnie rozbiórki z uwagi na brak zgody pozostałych współwłaścicieli). Jej wniosek z dnia 15.09.2021 r., jak wspomniano, został bowiem złożony na podstawie art. 67 ust. 1 u.P.b., zgodnie z którym jeżeli nieużytkowany lub niewykończony obiekt budowlany nie nadaje się do remontu, odbudowy lub wykończenia, organ nadzoru budowlanego wydaje decyzję nakazującą właścicielowi lub zarządcy rozbiórkę tego obiektu i uporządkowanie terenu oraz określającą terminy przystąpienia do tych robót i ich zakończenia. Przepis ten przewiduje zatem odmienny tryb postępowania, odrębny od uzyskania pozwolenia na rozbiórkę (wprowadzając przesłanki wydania nakazu rozbiórki obiektu mówi on o kompetencji organu nadzoru budowlanego, a nie organu administracji architektoniczno-budowlanej). Nawiązując do przytoczonych na wstępie niniejszych rozważań ustaleń organów dotyczących początkowego toku postępowania, w tym zwłaszcza faktycznie dokonanej przez skarżącą rozbiórki części budynku bez uzyskania jakiejkolwiek decyzji, stwierdzić należy, że zasadnym było w tej sytuacji wszczęcie postępowania (naprawczego) w sprawie samowolnej rozbiórki w trybie art. 50 i 51 u.P.b., co z kolei spowodowało, że nie był rozpatrywany wniosek oparty o art. 67 ust. 1 u.P.b. Za niezasadny należało tym samym uznać zarzut naruszenia tego przepisu, mający polegać na wadliwym przyjęciu, że budynek jest użytkowany, a tym samym uznaniu, że nie zaistniała przesłanka pozwalająca na orzeczenie w tej sprawie obowiązku rozbiórki budynku. Niezależnie od tego należy zwrócić uwagę, że w trakcie kilkukrotnych kontroli pracownicy PINB nie stwierdzili występowania groźby bezpośredniego zawalenia się zachowanej części budynku mieszkalnego, pozostałej po rozbiórce, ustalając że wymaga on (a zwłaszcza ściana będąca obecnie ścianą zewnętrzną) przeprowadzenia stosowych robót. Pracownicy organów nadzoru budowlanego, zgodnie zresztą z wytycznymi wynikającymi z uzasadnienia wyroku tut. Sądu z dnia 18.05.2022 r. (sygn. akt II SA/Ke 174/22), posiadają stosowną wiedzę i doświadczenie dla ustalenia tego rodzaju okoliczności. Nie stwierdzono zatem spełnienia podstawowej przesłanki wynikającej z art. 67 ust. 1 u.P.b., co czyniło bezprzedmiotowym prowadzenie dalszego postępowania w kierunku faktycznego zamieszkiwania w przedmiotowym budynku przez W. G. (choć i takie ustalenie zostało dokonane w trakcie dokonywanych oględzin). Zgodnie z art. 51 ust. 1 pkt 2 u.P.b., który na podstawie art. 51 ust. 7 u.P.b. znajduje zastosowanie także do robót już zakończonych, przed upływem 2 miesięcy od dnia wydania postanowienia, o którym mowa w art. 50 ust. 1, organ nadzoru budowlanego w drodze decyzji nakłada obowiązek wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, określając termin ich wykonania. W sytuacji stwierdzenia na podstawie dokonanych oględzin, że skarżąca, wykonując bez wymaganego pozwolenia rozbiórkę części istniejącego budynku mieszkalnego położonej na jej działce, nie wykonała robót zabezpieczających pozostawionej części budynku mieszkalnego, zostawiając odsłoniętą, niezabezpieczoną przed niekorzystnym wpływem warunków atmosferycznych ścianę, która przed rozbiórką była tylko ścianą wewnętrzną, a obecnie pełni rolę ściany zewnętrznej pozostawionej części budynku, jej stan techniczny ulega pogorszeniu – jest ona spróchniała, tynk na ścianie jest mocno popękany i częściowo odpadł, co potwierdza pilną konieczność jej zabezpieczenia, a zarazem ściana ta położona jest wyłącznie na terenie działki nr A, stanowiącej własność inwestorki, w pełni zasadne było nałożenie na podstawie powołanego przepisu obowiązków mających na celu zabezpieczenie ściany, polegających na wykonaniu robót wzmacniających konstrukcję odsłoniętej ściany wewnętrznej od strony posesji E. S. wraz z wykonaniem ocieplenia tej ściany oraz izolacji chroniącej ją przed niekorzystnym oddziaływaniem warunków atmosferycznych. Skoro zatem podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod rozwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku na podstawie art. 151 p.p.s.a.