II SA/Ke 43/12
WyrokWSA w Kielcach2012-02-09
Skład orzekający: Dorota Pędziwilk-Moskal, Dorota Chobian, Sylwester Miziołek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy dłużnik alimentacyjny jest zobowiązany do zwrotu organowi należności w wysokości świadczeń wypłaconych z funduszu alimentacyjnego osobie uprawnionej, nawet jeśli kwestionuje prawidłowość przyznania tych świadczeń?Ratio decidendi
Dłużnik alimentacyjny jest zobowiązany do zwrotu organowi należności w wysokości świadczeń wypłaconych z funduszu alimentacyjnego osobie uprawnionej, wraz z odsetkami. Organ nie jest uprawniony do badania zasadności przyznania świadczenia, chyba że sąd powszechny ustalił wygaśnięcie obowiązku alimentacyjnego dłużnika wobec osoby uprawnionej w okresie, w którym świadczenie zostało wypłacone. W przypadku, gdy obowiązek alimentacyjny wygasł wobec innej osoby niż ta, która otrzymała świadczenie, obowiązek zwrotu pozostaje w mocy.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi M.G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymującą w mocy decyzję organu I instancji nakazującą zwrot przez dłużnika alimentacyjnego M.G. należności z tytułu otrzymanych świadczeń z funduszu alimentacyjnego w kwocie 4000 zł. Skarżący zarzucił błędną interpretację definicji rodziny i nieuwzględnienie wygaśnięcia jego obowiązku alimentacyjnego wobec syna G. G., a także nieprawidłowe ustalenie dochodów rodziny.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Pędziwilk-Moskal, Sędziowie Sędzia WSA Dorota Chobian (spr.), Sędzia WSA Sylwester Miziołek, Protokolant Starszy sekretarz sądowy Monika Zielińska, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 9 lutego 2012 roku sprawy ze skargi M.G. na decyzje Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] znak: [...] w przedmiocie zwrotu należności z tytułu otrzymanych świadczeń z funduszu alimentacyjnego oddala skargę.
Decyzją z dnia [...] Znak [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze po rozpatrzeniu odwołania M. G. od decyzji wydanej z upoważnienia Burmistrza Miasta S. z dnia [...], orzekającej o zwrocie przez dłużnika alimentacyjnego M. G. należności z tytułu otrzymanych przez A. G. na podstawie decyzji z dnia [...] oraz decyzji z dnia [...] świadczeń z funduszu alimentacyjnego w kwocie 4000 zł wraz z ustawowymi odsetkami naliczanymi od następnego dnia po dokonaniu wypłaty z funduszu alimentacyjnego, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia Kolegium wskazało, że organ I instancji swoją decyzję wydał na podstawie art. 2 pkt 3, art. 12 ust. 2, art. 27 ust. 1 – 3 oraz ust. 7 pkt 2 ustawy z dnia 8 września 2007r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów. Organ ten ustalił, że decyzją z dnia [...]r. przyznał A. G. świadczenie alimentacyjne w wysokości 500 zł miesięcznie na okres od 1 października 2010r. do 30 września 2011r. Decyzja ta została uchylona z dniem [...] decyzją z [...] Ogółem za ten okres została wypłacona kwota 4000zł. Dłużnik alimentacyjny w tym okresie wpłacił kwotę 223,90 zł, która w całości została zaliczona na poczet spłaty zadłużenia za okres świadczeniowy 2008/2009 ( 183,86 zł na należność główną i 40,04 zł na spłatę odsetek).
W odwołaniu M. G. zarzucił, że świadczenie alimentacyjne zostało wypłacone osobie nie spełniającej wymogów określonych w ustawie o pomocy osobom uprawnionym do alimentów. Nieprawidłowo bowiem do rodziny został zaliczony syn G., który nie pozostaje na utrzymaniu rodziców, z nimi nie zamieszkuje, prowadzi własne gospodarstwo rolne i otrzymał pomoc z AR i MR w kwocie 70 tyś. zł. Skarżący zarzucił, że organ nie uwzględnił tego, że jego obowiązek alimentacyjny względem tego syna wygasł, a także nie uwzględnił rzeczywistej sytuacji majątkowej i dochodowej rodziny.
Odnosząc się do zarzutów odwołania Kolegium wskazało, że postanowieniem z dnia 5 kwietnia 2011r. na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 kpa organ I instancji wznowił postępowanie zakończone decyzją przyznającą A. G. świadczenie z funduszu alimentacyjnego, ale następnie po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego i po ustaleniu, że G. G. prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z matką, na utrzymaniu której pozostaje, i z rodzeństwem, decyzją z dnia [...] na podstawie art., 151 § 1 pkt 1 kpa odmówił uchylenia decyzji z dnia [...]r. przyznającej A. G. świadczenie. Natomiast w związku z ukończeniem w maju 2011r. przez G. G. 25 lat, organ odliczył go ze składu rodziny i po ponownym wyliczeniu dochodu rodziny ustalił, że dochód ten przekracza kryterium dochodowe, uprawniające A. G. do świadczeń alimentacyjnych. W związku z powyższym decyzją z dnia [...] uchylił decyzję przyznającą jej to świadczenie.
Dalej Kolegium przytoczyło treść art. 2 pkt 12 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów. Reasumując wskazało, że decyzja organu I instancji, orzekająca o zwrocie przez dłużnika alimentacyjnego należności w kwocie 4000 zł jest prawidłowa, brak jest zatem podstaw do jej zmiany lub uchylenia.
W skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skardze na tę decyzję M. G. zarzucił błędną interpretację i niezrozumienie definicji rodziny zawartej w art. 2 pkt 12 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów. Wskazał, że błędne jest stanowisko Kolegium "ws traktowania syna G. jako będącego na utrzymaniu matki" skoro ma on własne źródło dochodu w postaci gospodarstwa rolnego, a sąd powszechny na rok przed ukończeniem przez niego 25 roku życia orzekł o wygaszeniu obowiązku alimentacyjnego.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Jak wynika z prawidłowych i niekwestionowanych ustaleń poczynionych przez organy, w okresie od 1 października 2010r. do 31 maja 2011r. zostały wypłacone córce skarżącego A. G. z funduszu alimentacyjnego świadczenia w łącznej wysokości 4000 złotych. Zostały one wypłacone na podstawie ostatecznej decyzji z dnia [...]r., przyznającej świadczenie na okres od 1 października 2010r. do 30 września 2011r., uchylonej decyzją z [...], ale tylko w części dotyczącej świadczeń na okres od [...] do 30 września 2011r. Obowiązek alimentacyjny M. G. wobec A. G. został określony wyrokiem Sądu Rejonowego z 9 marca 2010r., podwyższającego alimenty należne od M. G. do kwoty po 600 złotych miesięcznie poczynając od dnia 5 listopada 2009r. Istnienie tego obowiązku nie jest przez skarżącego kwestionowane, podobnie jak ustalenie, że w okresie, którego dotyczy zaskarżona decyzja, została przez niego dokonana wpłata tylko kwoty 223,90 zł, która w całości została zaliczona na poczet zaległości powstałej w okresie świadczeniowym 2008/2009.
Zgodnie z art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 7 września 2007r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (tekst jedn. Dz. U. Nr 1 z 2009r. poz. 7 ze zmianami), dalej ustawy, dłużnik alimentacyjny jest zobowiązany do zwrotu organowi właściwemu wierzyciela należności w wysokości świadczeń wypłaconych z funduszu alimentacyjnego osobie uprawnionej, łącznie z ustawowymi odsetkami. Z brzmienia tego przepisu wynika, że w sytuacji, gdy osobie uprawnionej zostanie wypłacone świadczenie z funduszu alimentacyjnego, organ ma obowiązek orzec o jego zwrocie, z czym wiąże się w zasadzie jedynie konieczność wcześniejszego ustalenia, czy świadczenie zostało wypłacone z funduszu alimentacyjnego i w jakiej wysokości. Organ nie jest natomiast uprawniony do badania zasadności przyznania osobie uprawnionej świadczenia z funduszu alimentacyjnego. Tylko w jednym wypadku organ miałby taki obowiązek, a mianowicie wówczas, kiedy pozostawałaby w obrocie prawnym decyzja przyznająca świadczenie z funduszu na określony okres, a jednocześnie sąd powszechny ustaliłby, że obowiązek alimentacyjny dłużnika wobec osoby dotychczas uprawnionej do świadczenia z funduszu w tym okresie wygasł (por. wyrok NSA z dnia 17 czerwca 2011r. sygn. I OSK 299/11). Taka jednak sytuacja w niniejszej sprawie nie zachodzi. Sąd powszechny orzekł, że wygasł obowiązek alimentacyjny skarżącego, ale względem jego syna G. Tymczasem zaskarżona decyzja dotyczy świadczeń wypłaconych A. G., względem której ten obowiązek nadal istniał. W tej sytuacji decyzja orzekająca o obowiązku zwrotu przez skarżącego wypłaconych z funduszu alimentacyjnego na rzecz jego córki świadczeń jest prawidłowa. Podnoszone przez skarżącego okoliczności i zarzuty dotyczące nieprawidłowego uwzględnienia przy ustalaniu dochodu na osobę syna G. oraz faktycznych dochodów uzyskiwanych przez jego żonę na tę ocenę nie mogą mieć żadnego wpływu. Okoliczności te były przedmiotem badania w sprawie, której przedmiotem było przyznanie A. G. świadczenia z funduszu.
Mając powyższe na uwadze skarga jako niezasadna podlegała oddaleniu, o czym Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.)
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło