II SA/Ke 431/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Renata Detka (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Dorota Chobian,, Sędzia WSA Dorota Pędziwilk-Moskal, Protokolant Asystent sędziego Andrzej Stolarski, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 26 czerwca 2013 r. sprawy ze skargi M. S. na postanowienie Wojewody z dnia [...] znak: [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania w sprawie wypłaty zasiłku przedemerytalnego oddala skargę. Postanowieniem z [...], znak: [...], Wojewoda po rozpatrzeniu zażalenia M. S. na podstawie art. 148 § 1 i art. 138 § 1 pkt 1 w. zw. z art. 144 kpa utrzymał w mocy postanowienie wydane z upoważnienia Starosty O. z [...] o odmowie wznowienia postępowania w sprawie odmowy wypłaty zasiłku przedemerytalnego za okres od 1 marca 2002 r. do 31 sierpnia 2002 r. zakończonego decyzją ostateczną z [...] Wojewoda podał, że w uzasadnieniu rozstrzygnięcia organu I instancji stwierdzono, iż skarżący brał udział w rozprawie dotyczącej zwrotu do ZUS zasiłku chorobowego, która zakończyła się wydaniem wyroku w dniu [...], a skarżący był obecny przy jego ogłaszaniu, natomiast w maju 2003 r. zapoznał się z treścią uzasadnienia. Wniosek o wznowienie postępowania został złożony 7 stycznia 2013 r., a więc po upływie terminu określonego w art. 148 § 1 kpa. W zażaleniu na powyższe rozstrzygnięcie M. S. podniósł, że złożył wniosek o wznowienie postępowania w trybie nadzwyczajnym zgodnie z art. 145 § 1 pkt 5 kpa oraz art. 151 § 1 pkt 1 i § 2 kpa, gdyż taka możliwość wynikła z opinii prawnej przedstawionej mu przez pełnomocnika z urzędu w dniu 3 stycznia 2013 r. Wskazał, że organ I instancji wydając decyzję nie wziął pod uwagę wyroku Sądu z 2 kwietnia 2003 r. oraz wyjaśnił, że z wyrokiem tym zapoznał się w maju 2003 r., ale wnoszone były od niego "odwołania i apelacje", które zakończyły się wyrokiem Sądu Okręgowego w Kielcach z 30 października 2006 r., a do tego czasu nie mógł występować o zasiłek przedemerytalny, gdyż zgodnie z przepisami przysługuje jedno świadczenie. Wskazał też, że wnosił o zaliczenie kwoty z zasiłku przedemerytalnego na poczet nienależnie pobranego zasiłku chorobowego, czego PUP w O. nie rozpatrzył. Skarżący nadmienił, że zasiłek chorobowy został zwrócony do ZUS w całości. Rozpatrując sprawę w trybie zażaleniowym Wojewoda przytoczył treść art. 148 § 1 kpa i stwierdził, iż M. S. nie udowodnił, że wniosek o wznowienie postępowania wniósł w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym dowiedział się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania. Z dokumentacji zgromadzonej w sprawie, a także z twierdzeń skarżącego wynika, że już w maju 2003r. zapoznał się z wyrokiem Sądu Rejonowego Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w K. z 2 kwietnia 2003 r., w którym Sąd oddalił jego odwołanie od decyzji ZUS o zwrocie zasiłku chorobowego. Odnosząc się do zarzutu wniesienia środków odwoławczych od wyroku Wojewoda uznał, iż w tym czasie skarżący miał świadomość, że zasiłek chorobowy mu się nie należy tym bardziej, że zwracał się z wnioskiem o zaliczenie kwoty z zasiłku przedemerytalnego na poczet nienależnie pobranego zasiłku chorobowego. Dla oceny zachowania terminu z art. 148 § 1 kpa nie ma także znaczenia świadomość prawna strony co do możliwości i warunków uruchomienia trybu wznowieniowego. Skargę na postanowienie Wojewody do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w K. złożył M. S.. Wskazał, że o tym, iż decyzja z [...]r. nie uwzględniała wyroku Sądu z 2 kwietnia 2003 r. dowiedział się podczas rozmowy z pełnomocnikiem w dniu 3 stycznia 2013 r., a wniosek złożył 7 stycznia 2013 r. Podniósł, że z treścią wyroku z 2 kwietnia 2003 r. zapoznał się w maju 2003 r., ale od wyroku tego były wnoszone "odwołania i apelacje", które zakończyły się wyrokiem Sądu Okręgowego w K. z 30 października 2006 r. W toku toczących się postępowań przed Sądem nie mógł występować o zasiłek przedemerytalny, gdyż zgodnie z przepisami przysługuje jedno świadczenie. W trakcie "odwołań i apelacji" podnosił sprawę zaliczenia kwoty z zasiłku przedemerytalnego na poczet nienależnie pobranego zasiłku chorobowego i rozłożenia na raty pozostałej kwoty. Wskazał, że ZUS pismo dotyczące tego faktu przesłał do Powiatowego Urzędu Pracy w O. po zakończeniu całej procedury w dniu 21 grudnia 2006 r., lecz sprawa nie została rozpatrzona pod względem merytorycznym, a "typowo administracyjnie". Wniósł o wypłatę odszkodowania "równoważnego niewypłaconemu zasiłkowi przedemerytalnemu za okres od 1 marca 2002 r. do 31 sierpnia 2002 r." oraz nadmienił, że zasiłek chorobowy został zwrócony do ZUS w całości w 2012 r. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania w sposób, który miał lub mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.). Dokonując tak rozumianej oceny zaskarżonego rozstrzygnięcia, Wojewódzki Sąd Administracyjny nie dopatrzył się naruszeń prawa skutkujących koniecznością jego uchylenia lub stwierdzenia nieważności ( art. 145 § 1 i 2 p.p.s.a.). Na wstępie zauważyć należy, że postępowanie wznowieniowe jest postępowaniem nadzwyczajnym. Warunkiem skutecznego jego wszczęcia jest po pierwsze powołanie się na jedną z przesłanek wymienionych w art. 145 § 1 pkt 1-8, art. 145a lub art. 145b kpa, a po drugie złożenie wniosku o wznowienie postępowania w terminie przewidzianym w art. 148 § 1 kpa lub odpowiednio w art. 145a § 2 i 145b § 2 kpa. W niniejszej sprawie skarżący we wniosku z 7 stycznia 2013 r. powołał się na art. 145 § 1 pkt 5 kpa, zgodnie z którym w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nie znane organowi, który wydał decyzję. Zgodnie zaś z art. 148 § 1 kpa podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał w sprawie decyzję w pierwszej instancji, w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania. Organ administracji obowiązany jest z urzędu badać zachowanie terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania, bowiem wszczęcie postępowania wznowieniowego na wniosek strony, mimo uchybienia terminu, stanowi rażące naruszenie prawa i godzi w zasadę trwałości decyzji administracyjnych (por. wyrok NSA z 6 lipca 2006 r., sygn. akt II OSK 976/05, dostępny na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Uchybienie terminowi do złożenia podania o wznowienie postępowania jest zatem podstawą do wydania przez organ postanowienia o odmowie wznowienia postępowania, jak miało to miejsce w niniejszej sprawie (art. 149 § 3 kpa). W ocenie Sądu, Wojewoda zasadnie przyjął, że wniosek skarżącego o wznowienie postępowania zakończonego decyzją Starosty O. z 10 kwietnia 2007 r. został złożony po upływie 1 miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania. Skarżący we wniosku z 7 stycznia 2013 r. wskazał, iż okolicznością, o której mowa w art. 145 § 1 pkt 5 kpa, jest wydanie przez Sąd Rejonowy w K. wyroku z 2 kwietnia 2003 r. sygn. akt [...], w uzasadnieniu którego Sąd stwierdził, że M. S. spełnia wymagania ustawowe niezbędne do bycia uprawnionym do pobierania zasiłku przedemerytalnego i domaganie się przez niego wypłaty zasiłku jest zasadne. Jak wynika z protokołu przesłuchania M. S. z dnia 1 lutego 2013 r., był on przy ogłoszeniu ww. wyroku, a z treścią zapoznał się w "maju 2003 r." Powyższe potwierdził zarówno w odwołaniu od postanowienia organu I instancji, jak i w skardze. Wniosek o wznowienie postępowania z powołaniem się na tę okoliczność został natomiast złożony niemalże 10 lat od dnia, w którym skarżący się o niej dowiedział. W pełni należy więc podzielić ocenę organu, że nastąpiło to z uchybieniem terminu, o którym mowa w art. 148 § 1 kpa. Za trafne należy także uznać stanowisko organu, że dla wyniku sprawy nie mógł mieć znaczenia fakt, iż informację o prawnej możliwości wykorzystania treści zawartych w opisanym wyżej wyroku do złożenia wniosku o wznowienie postępowania M. S. uzyskał w dniu 3 stycznia 2013 r. od swojego pełnomocnika. Podkreślenia bowiem wymaga, że w art. 148 § 1 kpa chodzi o dzień, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę wznowienia, a nie o dzień, w którym strona dowiedziała się, że dana okoliczność może taką podstawę stanowić. Świadomość prawnego znaczenia okoliczności faktycznej lub dowodu jako podstawy wznowienia postępowania nie ma wpływu na ocenę zachowania terminu przewidzianego w art. 148 § 1 kpa (por. wyrok NSA z dnia 9 stycznia 2002 r., sygn. akt V SA 1460/2001; LEX nr 78478). Chybionym jest zarzut skarżącego, że wniosek o wznowienie postępowania nie mógł zostać złożony w terminie, albowiem od wyroku z 2 kwietnia 2003 r. wnosił środki odwoławcze. Po pierwsze należy zauważyć, że to nie wynik sprawy z powództwa M. S. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziału w K., a okoliczności podnoszone w uzasadnieniu wyroku stanowić miały podstawę do wznowienia postępowania. Po drugie zaś, jak wynika z twierdzeń samego skarżącego, sprawa zakończyła się wyrokiem Sądu Okręgowego w K. z 30 października 2006r. i nawet jeśli liczyć termin miesięczny od tej daty, został on niewątpliwie przekroczony. Podobny wniosek należy wysnuć przy korzystnym dla M. S. przyjęciu, że okolicznością, o jakiej mowa w art. 145 § 1 pkt 5 kpa jest zwrot pobranego zasiłku przedemerytalnego (na co powoływał się w trakcie przesłuchania w siedzibie organu I instancji 1 lutego 2013r.), co nastąpiło w maju 2012r. Reasumując stwierdzić trzeba, że wobec złożenia wniosku stanowiącego przedmiot sprawy z uchybieniem terminu określonego w art. 148 § 1 kpa, organy obowiązane były odmówić wznowienia postępowania na podstawie art. 149 § 3 kpa. Z tych względów Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.