II SA/Ke 431/17
WyrokWSA w Kielcach2017-10-18
Skład orzekający: Dorota Pędziwilk-Moskal, Beata Ziomek, Krzysztof Armański
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w postępowaniu ewidencyjnym można dochodzić praw do nieruchomości, w szczególności poprzez połączenie działki ewidencyjnej nr 217 z działkami nr 79 i 80/1, które stanowią własność wnioskodawcy, podczas gdy działka nr 217 figuruje w ewidencji jako rów i jest w posiadaniu Skarbu Państwa?Ratio decidendi
Postępowanie ewidencyjne ma charakter rejestrowy i deklaratoryjny, a nie rozstrzygający spory o prawa do nieruchomości. Ewidencja gruntów i budynków odzwierciedla stany prawne na podstawie dostępnych dokumentów i materiałów źródłowych. Wnioskodawca nie wykazał tytułu własności do działki nr 217, która nie została objęta umową przekazania gospodarstwa rolnego, a jej połączenie z działkami stanowiącymi jego własność byłoby równoznaczne z rozstrzygnięciem o prawie własności, co wykracza poza kompetencje organu ewidencyjnego.Stan faktyczny
M. Z. wniósł o likwidację działki ewidencyjnej nr 217 (rów) i włączenie jej do swoich działek nr 79 i 80/1. Twierdził, że rów powstał na jego prywatnej działce i stanowił część składową nieruchomości jego matki. Organy administracji odmówiły wprowadzenia zmiany, wskazując, że postępowanie ewidencyjne nie służy do rozstrzygania sporów o własność, a działka nr 217 nie została objęta aktem darowizny na rzecz M. Z. i figuruje w ewidencji jako własność Skarbu Państwa. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Pędziwilk-Moskal, Sędziowie Sędzia WSA Beata Ziomek (spr.), Sędzia WSA Krzysztof Armański, Protokolant Starszy sekretarz sądowy Sebastian Styczeń, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 października 2017r. sprawy ze skargi M. Z. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia 1 czerwca 2017r. znak: [...] w przedmiocie odmowy wprowadzenia zmiany w ewidencji gruntów i budynków oddala skargę.
II SA/Ke 431/17
Uzasadnienie
Decyzją z dnia 1 czerwca 2017 r. znak: [...],Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego (WINGiK) utrzymał w mocy decyzję Starosty z dnia 11 kwietnia 2017r. znak: [...] o odmowie wprowadzenia zmiany w ewidencji gruntów i budynków obrębu W. gmina J., polegającej na likwidacji działki ewidencyjnej nr 217, poprzez włączenie jej do działek ewidencyjnych nr 79 i nr 80/1, stanowiących własność M. Z. i pozostawienia danych aktualnie prowadzonej ewidencji gruntów obrębu W. gmina J. w zakresie dotyczącym działek nr nr 79 i 80/1 bez zmian.
W uzasadnieniu organ II instancji przedstawił następujący stan faktyczny i prawny sprawy.
Pismem z dnia 4 października 2016 roku, M. Z. wniósł do Starostwa Powiatowego w J. o wykreślenie z ewidencji gruntów obrębu W. gmina J. działki nr 217, wykazanej jako rów stanowiący własność Skarbu Państwa i przyłączenie go do działek nr nr 79 i 80/1, stanowiących jego własność. We wniosku wyjaśnił, że rów ten powstał w latach pięćdziesiątych na działce prywatnej będącej własnością jego matki, w celu odprowadzenia wody ze stawu rybnego znajdującego się na nieruchomości oznaczonej aktualnie numerem działki 77/1, do rzeki. Rów ten został usytuowany pomiędzy działką nr 79, a działką nr 80/1, na której znajdują się dom i budynki gospodarcze. W trakcie pomiarów do założenia ewidencji gruntów dla wsi W., przeprowadzonych w latach 60-tych ubiegłego stulecia rów ten został zamierzony i przedstawiony jako odrębna działka nr 217 należąca do Skarbu Państwa, pomimo, że działka ta stanowiła własność prywatną. W ocenie wnioskodawcy dokument, na który powołuje się Starosta w piśmie z dnia 30 kwietnia 2009 roku tj. dekret z dnia 2 lutego 1955 r " w sprawie zakładania i prowadzenia ewidencji gruntów...." nie przenosi prawa własności i nie może być podstawą do zmiany w tym zakresie.
Starosta pismem z dnia 14 listopada 2016 r. wyjaśnił wnioskodawcy, że zmiany w ewidencji gruntów i budynków są wprowadzane na podstawie dokumentów określonych przepisami art. 24 ust. 2b ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (t. j. Dz. U. z 2016 r., poz. 1629 ze zm.). Na podstawie wskazanych przepisów prawa wnioskodawca zobowiązany jest przedstawić dokumenty określone przywołanymi wyżej przepisami prawa, potwierdzających zasadność wprowadzenia żądanej zmiany.
Odpowiadając na pismo M. Z. z dnia 14 grudnia 2016 roku, Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego, polecił Staroście rozstrzygnąć sprawę merytorycznie podkreślając, że w przypadku braku podstaw do wprowadzenia zmian w drodze czynności materialno-technicznych starosta ma obowiązek przeprowadzić postępowanie administracyjne i rozstrzygnąć sprawę w drodze decyzji administracyjnej bez względu na to, czy rozstrzygnięcie jest pozytywne, czy negatywne dla osoby wnoszącej o wprowadzenie zmiany w ewidencji gruntów i budynków.
Starosta pismem z dnia 24 marca 2017 r. na wniosek M. Z. wszczął postępowanie w sprawie wprowadzenia zmiany w ewidencji gruntów i budynków obrębu W. gmina J., polegającej na likwidacji działki nr 217, która w ocenie wnioskodawcy stanowi część działek nr nr 79 i 80/1, będących jego własnością, a następnie po przeprowadzeniu stosownego postępowania decyzją z dnia 11 kwietnia 2017 roku, odmówił wprowadzenia zmiany zgodnie z żądaniem wnioskodawcy i orzekł o pozostawieniu aktualnych danych w prowadzonej ewidencji gruntów obrębu W.
Uzasadniając decyzję Starosta wskazał, że postępowanie ewidencyjne jest postępowaniem rejestrowym, odzwierciedlającym stany prawne na podstawie dokumentów przewidzianych przepisami ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne, natomiast zagadnienie będące przedmiotem wniosku M. Z. dotyczy prawa własności i nie może być rozstrzygane w tym postępowaniu.
Od decyzji Starosty z dnia 11 kwietnia 2017 r. odwołanie złożył M. Z. zarzucając naruszenie przepisów art. 7, 77, 80 i 107 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego oraz przepisów prawa materialnego z zakresu geodezji i kartografii poprzez błędne zastosowanie art. 22 ustawy z dnia 17 maja 1989 roku Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. Nr 30, poz. 163) oraz § 36, 45 i 46 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa w sprawie ewidencji gruntów i budynków z dnia 29 marca 2001 roku (Dz. U. Nr 38, poz. 454) i uznanie, że przedłożone przez niego dokumenty tj. akt notarialny Rep nr [...], mapa zaewidencjonowana pod nr L. dz. ewid. [...], mapa z dnia 9 marca 1961 roku nr [...] załączona do księgi wieczystej [...] oraz akt notarialny Rep A Nr [...] nie stanowią podstawy do dokonania aktualizacji ewidencji gruntów zgodnie z żądaniem.
Zgodnie ze stanowiskiem odwołującego, aktualny wpis w ewidencji gruntów w odniesieniu do działki nr 217 stanowiącej rów, jest niezgodny ze stanem prawnym oraz stanem faktycznym. Starosta odmawiając wprowadzenia zmiany w ewidencji gruntów w zakresie objętym wnioskiem, nie przeprowadził rzetelnej weryfikacji dokumentów własności, zasłaniając się opracowaniami sporządzonymi na etapie zakładania ewidencji gruntów. Zdaniem odwołującego, podstawą do wyjaśnienia sprawy było ustalenie prawa własności jego matki K. Z., wynikające z aktu notarialnego nr [...] oraz mapy dotyczącej podziału działek nr nr 1, 2B, 3, przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego w dniu 9 marca 1961 r. pod nr [...], czego organ I instancji nie uczynił. Ponadto, M. Z. zarzucając Staroście, że nie wyjaśnił okoliczności i podstawy prawnej wydzielenia działki nr 217 z nieruchomości stanowiącej własność prywatną, wniósł o przeanalizowanie dokumentów z lat sześćdziesiątych ubiegłego wieku w tym: aktu notarialnego Rep nr [...], mapy zaewidencjonowanej pod nr L. dz. ewid. [...], mapy z dnia 9 marca 1961 r. nr [...] załączonej do księgi wieczystej [...] oraz aktu notarialnego Rep A Nr [...], dokumentujących jego prawo własności do nieruchomości oznaczonych aktualnie numerami działek: 79, 80/1 i 217.
WINGiK rozpatrując odwołanie M. Z. od powyższej decyzji, w oparciu o zgromadzony materiał dowodowy ustalił, że ewidencja gruntów dla wsi W. gromady J., została założona w latach sześćdziesiątych ubiegłego stulecia, a operat dotyczący założenia ewidencji gruntów został przyjęty do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego pod nr [...].
W protokole ustalenia stanu władania gruntami na obszarze wsi W. gromady J,, powiat J, województwo k,, sporządzonym w 1961 r., pod numerem 47 została ujawniona K. Z. c. A. jako właścicielka działek nr nr 80/1, 80/2 i 198 na podstawie aktu notarialnego Nr [...]. W tym samym protokole pod nr 136, wykazano wody publiczne obejmujące również działkę nr 217.
W obliczeniach powierzchni sporządzonych do ustalonego stanu posiadania, załączonych do operatu nr [...] wykazano; powierzchnię działki nr 79 - 0,07 ha, powierzchnię działki nr 80/1 - 0,29 ha, powierzchnię działki nr 80/2 - 0,06 ha, a powierzchnię działki nr 219 - 0,64 ha.
Na podstawie wyżej opisanych dokumentów w rejestrze gruntów wsi W. gromady J., założonym w listopadzie 1964 roku, działkę nr 79 o powierzchni 0,79 ha oraz działkę nr 80/1 o powierzchni 0,28 ha, wykazano pod numerem 45, jako grunty we władaniu K. Z. c. A. M., zaś działka nr 217 o powierzchni 0,09 ha, została wykazana w w/w rejestrze gruntów pod numerem 74, jako grunty we władaniu Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w J. - Melioracja Wodna. Na mapie klasyfikacji gruntów nr [...] z 1966 roku, dołączonej do operatu technicznego, o tym samym numerze, pomiędzy działką nr 79, a działką nr 80 wykazano działkę nr 217 oznaczoną jako W.
W roku 1981 przeprowadzono aktualizację ewidencji gruntów i w wyniku aktualizacji zmianie uległa nazwa obiektu ewidencyjnego "W.", który otrzymał nazwę: "obręb W.". Operat dotyczący aktualizacji został przyjęty do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego pod numerem [...]. W protokole ustalenia stanu władania, sporządzonym do aktualizacji ewidencji gruntów pod numerem 43, została wykazana K. Z. c. A. jako władająca działkami nr nr 79, 80/1 i 198, a pomiędzy działką nr 79, a działką nr 80/1, wykazano działkę nr 217 oznaczoną jako rów. Stan ten znalazł odzwierciedlenie w rejestrze gruntów obrębu W. gmina J. sporządzonym w 1982 roku i w jednostce rejestrowej nr 68, wykazano działki nr nr 80/1, 79, 80/2 i 198 o łącznej powierzchni 1,69 ha, a jako właściciela ujawniono K. Z. c. A. na podstawie aktu notarialnego nr [...]. Na mapie klasyfikacji gruntów nr [...] oraz na mapie ewidencyjnej sporządzonej po aktualizacji, rów znajdujący się pomiędzy działką nr 79, a działką nr 80/1 pozostał jako odrębna działka o numerze 217.
Umową przekazania gospodarstwa rolnego z dnia 29 marca 1990 roku Rep. A nr [...] J. i K. małż. Z. przenieśli nieodpłatnie, na rzecz syna M. Z. własność gospodarstwa rolnego położonego we wsi W. gmina J., składającego się z działki nr 197 o powierzchni 0,57 ha, oraz z działek nr nr 80/1, 79, 80/2, 198, 77/1, 81/1, 83, o łącznej powierzchni 5,45 ha, położonych w obrębie W. oznaczonych na mapie nr [...], stanowiącej wyrys z mapy ewidencyjnej.
Na podstawie aktu notarialnego Rep. A nr [...] zostały wprowadzone zmiany w operacie ewidencji gruntów obrębu W. oraz w księdze wieczystej KW [...] i tak w aktualnej ewidencji gruntów i budynków obrębu W. gmina J. działka nr 80/1 o powierzchni 0,28 ha, oraz działka nr 79 o powierzchni 0,79 ha, są wykazane odpowiednio w jednostkach rejestrowych G. 100 i G.45 jako własność M. Z. s. J. i K..
Zapisy w księdze wieczystej Kw [...], (obecnie numer [...]) odnośnie działek nr nr 79 i 80/1, są zgodne ze stanem wykazanym w ewidencji gruntów i budynków obrębu W. gmina J..
Działka nr 217 o powierzchni 0,09 ha, stanowiąca użytek gruntowy o symbolu "W"- rów, figuruje w ewidencji gruntów i budynków obrębu W., w jednostce rejestrowej G.90 jako przedmiot władania na zasadach posiadania samoistnego Skarbu Państwa, w trwałym zarządzie lub zarządzie Wojewódzkiego Zarządu Melioracji i Urządzeń Wodnych, Rejonowy Oddział w J..
Zgodnie ze stanowiskiem Zarządu Melioracji i Urządzeń Wodnych, działka nr 217 nie jest częścią rzeki B., nie występuje w rejestrach jako urządzenie melioracji szczegółowej (pismo z dnia 2 marca 2017 roku znak: [...]).
Dokonując analizy załączonych przez odwołującego dokumentów organ odwoławczy stwierdził, że z aktu notarialnego Rep. nr [...] będącego umową sprzedaży wynika, że J. i E. małż. Z. sprzedali K. Z. działkę nr 2-d o powierzchni 8521 metrów kwadratowych i działkę nr 1-a o powierzchni 1 hektar 2370 metrów kwadratowych wraz z budynkami i młynem, wykazanymi w rejestrze pomiarowym scalonej wsi Oś. M. "W.". Z dołączonej do akt sprawy mapy nr ew. [...] oraz mapy nr [...] z dnia 9 marca 1961 r. załączonej do księgi wieczystej [...] wynika, że usytuowany na działce nr 1a rów stanowił jej część składową.
Przytaczając brzmienie art. 22 ust 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne oraz § 44 pkt. 2 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków WINGiK wskazał, że do zadań starosty związanych z prowadzeniem ewidencji gruntów i budynków należy utrzymanie operatu ewidencyjnego w stanie aktualności, tj. zgodności z dostępnymi dla organu dokumentami i materiałami źródłowymi.
Na podstawie § 45 ust. 1 cyt. rozporządzenia, aktualizacja operatu ewidencyjnego następuje poprzez wprowadzanie udokumentowanych zmian do bazy danych ewidencyjnych w celach określonych tym przepisem.
Zgodnie z § 12 pkt. 1 przywołanego wyżej rozporządzenia, prawa osób i jednostek organizacyjnych do gruntów i lokali uwidacznia się w ewidencji na podstawie: wpisów dokonanych w księgach wieczystych, prawomocnych orzeczeń sądowych, umów zawartych w formie aktów notarialnych, dotyczących użytkowania wieczystego gruntów i własności lokali, ostatecznych decyzji administracyjnych, dyspozycji zawartych w aktach normatywnych, umów dzierżawy o których mowa w § 11 ust. 1 pkt 2. Akcentując rejestrowy charakter prowadzonej przez starostę ewidencji gruntów i budynków wyrażający się w rejestrowaniu zmian podmiotowych i przedmiotowych, zmieniających się w czasie, w oparciu o stosowne kolejno powstające dokumenty, organ uznał, że poprzez żądanie wprowadzenia zmiany w ewidencji gruntów i budynków nie można dochodzić praw do nieruchomości.
Organ odwoławczy na podstawie wyżej powołanych przepisów oraz danych zawartych w operacie ewidencji gruntów i budynków obrębu W. gmina J. stwierdził, że wprowadzenie zmiany żądanej przez wnioskodawcę nie jest możliwe. Z danych wykazanych w ewidencji gruntów oraz z zapisu w akcie notarialnym z dnia 29 marca 1990 roku Rep A nr [...] wynika, że J. i K. małż. Z. przenieśli na rzecz syna M. Z. jedynie własność działek nr nr 197, 80/1, 79, 80/2, 198, 77/1, 81/1 83, wymienionych w tym akcie. Działka nr 217 ujawniona w ewidencji gruntów aktem notarialnym Rep. A nr [...] nie została przeniesiona na Pana M. Z..
Zgodnie z § 9 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków, działkę ewidencyjną stanowi ciągły obszar gruntu, położony w granicach jednego obrębu, jednorodny pod względem prawnym, wydzielony z otoczenia za pomocą linii granicznych.
Natomiast, zgodnie z § 9 ust. 2 w/w rozporządzenia, sąsiadujące ze sobą działki ewidencyjne, będące przedmiotem tych samych praw oraz władania tych samych osób lub jednostek organizacyjnych, wykazuje się w ewidencji jako odrębne działki ewidencyjne, jeżeli:
1/wyodrębnione zostały w wyniku podziału nieruchomości, a materiały powstałe w wyniku prac geodezyjnych i kartograficznych związanych z tym podziałem przyjęte zostały do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego;
2/są wyszczególnione w istniejących dokumentach określających stan prawny nieruchomości, a w szczególności w księgach wieczystych, zbiorach dokumentów, aktach notarialnych, prawomocnych orzeczeniach sądowych i ostatecznych decyzjach administracyjnych, a jednocześnie są działkami gruntu lub działkami budowlanymi w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami;
3/obejmują grunty zajęte pod drogi publiczne, linie kolejowe, wody śródlądowe, rowy, a ich wyróżnienie w postaci odrębnych działek jest celowe ze względu na odrębne oznaczenia tych gruntów w innych ewidencjach i rejestrach publicznych bądź ze względu na ich różne nazwy urzędowe.
W ocenie organu II instancji, połączenie działki nr 217 z działkami nr nr 79 i 80/1 byłoby równoznaczne z połączeniem działek o różnorodnym stanie prawnym tj. działek nr nr 79 i 80/1 stanowiących własność M. Z. na podstawie aktu notarialnego Rep A nr [...] i księgi wieczystej Kw nr [...] z działką nr 217, co do której nie legitymuje się tytułem własności. Wprawdzie według mapy z dnia 9 marca 1961 roku nr [...] załączonej do księgi wieczystej [...], działka nr 217 prawdopodobnie stanowi część działki 1A, będącej pierwotnie własnością K. Z. na podstawie aktu notarialnego Rep nr [...], jednak nie można uznać, że stanowi ona własność M. Z..
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach M. Z. wniósł o uchylenie decyzji Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego oraz poprzedzającej ją decyzji Starosty oraz zasądzenie kosztów zarzucając:
1/naruszenie przepisów postępowania, co miało istotny wpływ na wynik sprawy, a to art. 7, art. 77, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a., poprzez niepodjęcie czynności zmierzających do dokładnego wyjaśnienia sprawy,
2/naruszenie prawa materialnego poprzez nie zastosowanie art. 22 ustawy z dnia 17 maja 1989 roku Prawo geodezyjne i kartograficzne oraz § 12, 36, 45 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa w sprawie ewidencji gruntów i budynków z dnia 29 marca 2001 r. poprzez uznanie, że dokumenty tj. akt notarialny Rep nr [...], mapa zaewidencjonowana pod nr L. dz. ewid. [...], mapa z dnia 9 marca 1961 r. nr [...] załączona do księgi wieczystej [...] oraz akt notarialny Rep A Nr [...]nie stanowią podstawy do dokonania aktualizacji ewidencji gruntów.
W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego podtrzymał stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.), zwanej dalej "Ppsa", wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania w sposób, który miał lub mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 Ppsa).
Dokonując tak rozumianej oceny zaskarżonego rozstrzygnięcia, Wojewódzki Sąd Administracyjny nie dopatrzył się w nim naruszeń prawa skutkujących koniecznością jego uchylenia lub stwierdzenia nieważności (art. 145 § 1 i 2 Ppsa).
Jak wynika z akt sprawy, M. Z. domagał się zmiany w operacie ewidencji gruntów i budynków obrębu W. gmina J., polegającej na likwidacji działki ewidencyjnej nr 217, stanowiącej zdaniem wnioskodawcy M. Z. część działek ewidencyjnych 79 i 80/1 będących jego własnością. Jako dowód powołał akt notarialny Rep nr [...], mapę zaewidencjonowana pod nr L. dz. ewid. [...], mapę z dnia 9 marca 1961 roku nr [...] załączoną do księgi wieczystej [...] oraz akt notarialny, umowę darowizny Rep A Nr [...].
Materialnoprawne podstawy orzekania przez organy w niniejszej sprawie wyznaczały przepisy Ustawy dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2015 r. poz. 520 ze zm.), dalej jako "UPgik" oraz Rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz.U. z 2015 r. poz. 542 ze zm.), dalej jako "rozporządzenie". Dokonując oceny zaskarżonej decyzji należy w pierwszej kolejności podkreślić, że prowadzona przez starostów ewidencja gruntów i budynków ma wyłącznie rejestrowy i deklaratoryjny charakter, a w orzecznictwie sądowoadministracyjnym podkreśla się, że ewidencja gruntów i budynków jest tylko specjalnie prowadzonym i wywierającym określone skutki prawne zbiorem informacji o gruntach, który pełniąc funkcje informacyjno-techniczne, nie rozstrzyga sporów o prawa do gruntów, ani nie nadaje tych praw.
W myśl § 10 rozporządzenia ewidencja gruntów i budynków obejmuje dane liczbowe i opisowe dotyczące gruntów i budynków oraz lokali, jak również dane dotyczące właścicieli nieruchomości oraz przysługujących im wielkości udziałów w prawie własności, a także daty określające nabycie oraz utratę tego prawa (ust. 1). W przypadku gruntów o nieustalonym właścicielu w ewidencji wykazuje się dane osób i jednostek organizacyjnych, które tymi gruntami władają na zasadach samoistnego posiadania (ust. 2). Przepis ust. 2 § 10 odnosi się do stanu faktycznego niniejszej sprawy, gdyż jak wynika z wypisu z rejestru gruntów działka nr 217 figuruje w ewidencji gruntów jako nieruchomość pozostająca w samoistnym posiadaniu Skarbu Państwa w trwałym zarządzie lub zarządzie Wojewódzkiego Zarządu Melioracji i Urządzeń Wodnych, Rejonowy Oddział w J., a więc wpis jest oparty na stanie faktycznym - posiadaniu.
Stosownie do treści § 45 ust. 1 rozporządzenia, aktualizacja operatu ewidencyjnego następuje poprzez wprowadzanie udokumentowanych zmian do bazy danych ewidencyjnych w celu: 1) zastąpienia danych niezgodnych ze stanem faktycznym, stanem prawnym lub obowiązującymi standardami technicznymi odpowiednimi danymi zgodnymi ze stanem faktycznym lub prawnym oraz obowiązującymi standardami technicznymi; 2) ujawnienia nowych danych ewidencyjnych; 3) wyeliminowania danych błędnych. W ust. 2 tego przepisu określono zaś, że przy aktualizacji operatu ewidencyjnego stosuje się odpowiednio § 35 rozporządzenia, zgodnie z którym źródłami danych ewidencyjnych niezbędnych do założenia ewidencji są: 1) materiały i informacje zgromadzone w państwowym zasobie geodezyjnym i kartograficznym; 2) wyniki pomiarów fotogrametrycznych; 3) wyniki terenowych pomiarów geodezyjnych; 4) dane zawarte w innych ewidencjach i rejestrach prowadzonych na podstawie odrębnych przepisów przez: sądy, organy administracji publicznej oraz państwowe i samorządowe jednostki organizacyjne; 5) dane zawarte w dokumentach udostępnionych przez zainteresowane osoby, organy i jednostki organizacyjne; 6) dane zawarte w dokumentacji architektoniczno-budowlanej gromadzonej i przechowywanej przez organy administracji publicznej; 7) wyniki oględzin.
Jak wynika z akt sprawy, ewidencja gruntów dla wsi W. gromady J. (obecnie obręb W. gmina J.) została założona w latach sześćdziesiątych ubiegłego stulecia, a operat dotyczący założenia ewidencji gruntów został przyjęty do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego pod nr [...].
W protokole ustalenia stanu władania gruntami na obszarze wsi W. gromady J., powiat J. województwo k., sporządzonym w 1961 roku, pod numerem 47 została ujawniona K. Z. c. A. jako właścicielka działek nr nr 80/1, 80/2 i 198 na podstawie aktu notarialnego Nr [...]. W tym samym protokole pod nr 136, wykazano wody publiczne obejmujące również działkę nr 217.
W rejestrze gruntów wsi W. gromady J., założonym w listopadzie 1964 roku, działkę nr 79 o powierzchni 0,79 ha oraz działkę nr 80/1 o powierzchni 0,28 ha, wykazano pod numerem 45, jako grunty we władaniu K. Z. c. A. M., zaś działka nr 217 o powierzchni 0,09 ha, została wykazana w w/w rejestrze gruntów pod numerem 74, jako grunty we władaniu Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w J. - Melioracja Wodna. Na mapie klasyfikacji gruntów nr [...] z 1966 roku, dołączonej do operatu technicznego, o tym samym numerze, pomiędzy działką nr 79, a działką nr 80 wykazano działkę nr 217 oznaczoną jako W. Taki stan ewidencyjny został przyjęty również w roku 1981, w którym przeprowadzono aktualizację ewidencji gruntów obrębu W. gmina J.. Operat dotyczący aktualizacji został przyjęty do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego pod numerem [...].
Organy prawidłowo również ustaliły, że przedmiotem umowy przekazania gospodarstwa rolnego z dnia 29 marca 1990 r. Rep. A nr [...] J. i K. małż. Z. przenieśli nieodpłatnie, na rzecz syna M. Z., własność gospodarstwa rolnego położonego we wsi W. gmina J., składającego się z działki nr 197 o powierzchni 0,57 ha, położonej we wsi W. gmina J. oznaczonej na mapie wpisanej do ewidencji gruntów pod numerem [...] oraz z działek nr nr 80/1, 79, 80/2, 198, 77/1, 81/1, 83, o łącznej powierzchni 5,45 ha, położonych w obrębie W. oznaczonych na mapie nr [...], stanowiącej wyrys z mapy ewidencyjnej przyjmując zasadnie w oparciu o przywołane dokumenty, że działka ewidencyjna 217 nie była przedmiotem umowy. Zmiany wynikające z aktu notarialnego Rep. A nr [...] zostały wprowadzone w operacie ewidencji gruntów obrębu W. oraz w księdze wieczystej KW [...].
Postępowanie ewidencyjne jest postępowaniem rejestrowym. Rolą organu prowadzącego ewidencję gruntów jest utrzymywanie operatu ewidencyjnego w stanie aktualności, tj. zgodności z dostępnymi dla organu dokumentami i materiałami źródłowymi. Dokumenty, którymi dysponuje organ ewidencyjny w tej sprawie świadczą o tym, że M. Z. nie nabył na podstawie umowy przekazania gospodarstwa rolnego działki ewidencyjnej nr 217, położonej w obrębie W. gmina J., figurującej w dacie zawarcia umowy jako odrębna nieruchomość, o nieustalonym stanie prawnym. Sąd rozpoznając sprawę, wbrew twierdzeniom skarżącego uznał brak podstaw do ustalenia w postępowaniu administracyjnym, że działka ewidencyjna 217 zgodnie z umową sprzedaży zawartą aktem notarialnym Rep nr [...] mapą nr ew. [...] oraz mapą nr [...] z dnia 9 marca 1961 r. stanowi część działki nr 1-a o powierzchni 1 hektar 2370 metrów.
Na akceptację zasługuje wyrażony przez WINGiK w treści zaskarżonej decyzji pogląd, że w świetle § 9 ust. 1, ust. 2 rozporządzenia, sąsiadujące ze sobą działki ewidencyjne mogą zostać połączone, jeżeli są przedmiotem tych samych praw oraz władania tych samych osób. Taka sytuacja z uwagi na nieprzekazanie działki nr 217 skarżącemu, w rozpoznawanej sprawie nie występuje.
Postępowanie w niniejszej sprawie, zakończone wydaniem zaskarżonej decyzji, przeprowadzono rzetelnie, zgromadzony w sprawie materiał dowodowy jest wyczerpujący i został przez organ prawidłowo oceniony.
Organ nie dopuścił się obrazy prawa procesowego, ani materialnego, co zarzucono w skardze. Mając na uwadze ugruntowane orzecznictwo WINGiK zasadnie przyjął, że starosta jako organ prowadzący ewidencję gruntów i budynków rejestruje jedynie stany podmiotowe i przedmiotowe zmieniające się w czasie w oparciu o stosowne, kolejno powstające dokumenty nie rozstrzygając o własności. W konsekwencji prawidłowo uznał, że wprowadzenie w przedmiotowej sprawie zmian w ewidencji gruntów i budynków zgodnie z żądaniem skarżącego prowadziłoby do rozstrzygnięcia o prawie własności i wykraczałoby poza wynikające z ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne kompetencje organu.
W tym stanie rzeczy, ponieważ podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod rozwagę - Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę na podstawie art. 151 Ppsa.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło