II SA/Ke 433/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA Renata Detka po rozpoznaniu w dniu 20 października 2016 r., na posiedzeniu niejawnym, sprzeciwu P. L. od postanowienia starszego referendarza sądowego w WSA w Kielcach z 19 sierpnia 2016r., odmawiającego przyznania mu prawa pomocy w sprawie ze skargi P. L. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r. znak: [...] w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym postanawia: utrzymać w mocy zaskarżone postanowienie referendarza sądowego. P. L. złożył formularz urzędowy PPF, wnosząc o przyznanie prawa pomocy przez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie z jego skargi na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Kielcach z dnia 2 marca 2016 r. w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym. Ze złożonego formularza wynika, że skarżący prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z żoną, synem studiującym na piątym roku dziennych studiów i córką – uczennicą gimnazjum. Wnioskodawca prowadzi działalność gospodarczą i uzyskuje z niej miesięczny dochód netto w wysokości około 2500 zł do 3000 zł. Z załączonego do wniosku formularza PIT/B wynika, że P. L. w roku podatkowym 2015 osiągnął z działalności gospodarczej przychód w wysokości 59045,99 zł, poniósł koszty uzyskania przychodu w wysokości 106786,67 zł i zanotował stratę w wysokości 47740,68 zł. Żona skarżącego ma zawieszoną działalność gospodarczą, nie uzyskuje żadnego dochodu. Wnioskodawca nie wykazał innego majątku oprócz wymagającego remontu domu wielkości 220 m² i czterech działek rolnych o łącznej powierzchni 2,84 ha. Skarżący podał, że koszty utrzymania wynoszą około 2200zł do 3000 zł miesięcznie, ponadto na bieżąco stara się spłacać zaległości z poprzedniego okresu w wysokości 50000 zł. Odmawiając przyznania prawa pomocy postanowieniem z 19 sierpnia 2016 r., referendarz sądowy podniósł, że wnioskodawca nie wykazał w sposób przekonujący, że nie stać go na poniesienie kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika z wyboru. Prowadzi działalność gospodarczą, która pozwala mu na utrzymanie czteroosobowej rodziny oraz spłatę zobowiązań. Osiągany dochód wystarcza do zapewnienia podstawowych warunków życiowych i potrzeb mieszkaniowych, a przy racjonalnym gospodarowaniu dochodem skarżący jest w stanie ponieść koszty sądowe nieprzekraczające jednorazowo kwoty 100 zł oraz honorarium pełnomocnika z wyboru. Pismem z 14 września 2016 r. skarżący wniósł sprzeciw od postanowienia z dnia 19 sierpnia 2016 r. Sprzeciw nie zawiera uzasadniania. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 259 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., od postanowień dotyczących prawa pomocy przysługuje środek zaskarżenia w postaci sprzeciwu. Rozpoznając taki sprzeciw sąd wydaje postanowienie, w którym kwestionowane orzeczenie zmienia albo utrzymuje w mocy, o czym orzeka na posiedzeniu niejawnym – art. 260 § 1 oraz § 3 p.p.s.a. Z kolei zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Instytucja przyznania prawa pomocy jest rozwiązaniem szczególnym i powinna być stosowana w przypadkach wyjątkowych, wobec osób, których sytuacja materialna i bytowa jest trudna. Do osób takich zaliczyć można m. in. bezrobotnych, którzy nie pobierają zasiłku lub osoby, które ze względu na okoliczności pozbawione są środków do życia, bądź środki te są bardzo ograniczone i zaspokajają tylko podstawowe potrzeby życiowe. Występujący z wnioskiem o zwolnienie od obowiązku ponoszenia kosztów musi uprawdopodobnić okoliczności przemawiające za jego uwzględnieniem, co oznacza, że jest zobowiązany wykazać z prawdopodobieństwem graniczącym z pewnością, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Zdaniem Sądu, skarżący nie wykazał należycie, że znajduje się w sytuacji materialnej kwalifikującej do przyznania prawa pomocy. Ze złożonego przez niego oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wynika, że posiada dom o powierzchni 220 m2 oraz 4 działki rolne o łącznej powierzchni 2,84 ha. Z dochodu osiąganego z prowadzonej działalności gospodarczej nie tylko utrzymuje dom i czteroosobową rodzinę, ale spłaca też powstałe we wcześniejszym okresie zobowiązania finansowe. W ocenie Sądu, analiza oświadczenia wnioskodawcy wskazuje na to, że nie można go uznać za osobę żyjącą w ubóstwie, pozbawioną dostatecznych środków materialnych dla zaspokojenia podstawowych potrzeb swoich i swoich bliskich, a także za osobę, która nie jest w stanie zabezpieczyć środków koniecznych do poniesienia kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. Nie bez znaczenia jest tutaj okoliczność, że na obecnym etapie postępowania niezbędne koszty sądowe ograniczają się wyłącznie do wpisu od skargi w kwocie 100 zł. Wnioskodawca nie przedstawił żadnych dowodów potwierdzających wysokość zobowiązań finansowych czy kosztów utrzymania. Pomimo odmowy przyznania prawa pomocy postanowieniem z 19 sierpnia 2016 r., w złożonym sprzeciwie nie przedstawił żadnych nowych okoliczności uzasadniających przyznanie prawa pomocy. Zaznaczyć należy, że przyznanie prawa pomocy nie może również usprawiedliwiać okoliczność, że firma skarżącego w 2015 r. przyniosła stratę. Skoro bowiem zdecydował się on na prowadzenie działalności gospodarczej, to powinien mieć świadomość, że ponosi ryzyko związane z niepowodzeniem w jej prowadzeniu. Przyznanie prawa pomocy w sytuacji, gdy skarżący w wyniku niepowodzenia swoich interesów popadł w zadłużenie, oznaczałoby przeniesienie na podatników konsekwencji tych nieudanych przedsięwzięć. Ze środków podatników pochodzą bowiem dochody budżetu państwa, z których pokrywa się koszty postępowania sądowego w razie zwolnienia strony skarżącej z obowiązku ich ponoszenia. Z uwagi na powyższe, na podstawie art. 260 § 1 i 3 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.