II SA/Ke 435/16
PostanowienieWSA w Kielcach2016-12-28
Skład orzekający: Małgorzata Długońska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych, który został już prawomocnie uwzględniony, podlega ponownemu rozpoznaniu w sytuacji złożenia kolejnego wniosku o przyznanie prawa pomocy obejmującego również ustanowienie pełnomocnika z urzędu?Ratio decidendi
Wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych, który został już prawomocnie uwzględniony, staje się bezprzedmiotowy i podlega umorzeniu na podstawie art. 249a PPSA, gdy strona składa kolejny wniosek o przyznanie prawa pomocy. Prawo pomocy w zakresie ustanowienia pełnomocnika z urzędu może zostać przyznane osobie fizycznej, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, biorąc pod uwagę jej sytuację majątkową i życiową.Stan faktyczny
J.F. złożył wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika w sprawie ze skargi na postanowienie WINB odmawiające wszczęcia postępowania. Wcześniej, postanowieniem z dnia 30 czerwca 2016 r., został zwolniony od kosztów sądowych w całości, a wyrokiem z dnia 27 października 2016 r. jego skarga została oddalona. W dniu 9 grudnia 2016 r. złożył ponownie wniosek o zwolnienie od kosztów i ustanowienie pełnomocnika, podając te same dane. Sąd uznał, że sytuacja materialna wnioskodawcy uzasadnia ustanowienie radcy prawnego, ale wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych jest bezprzedmiotowy.Rozstrzygnięcie
I. umorzył postępowanie w przedmiocie ponownego wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych, II. ustanowił dla J. F. radcę prawnego.Pełny tekst orzeczenia
Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Kielcach Małgorzata Długońska po rozpoznaniu w dniu 28 grudnia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. F. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata lub radcy prawnego w sprawie ze skargi J. F. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [..] znak: [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania administracyjnego postanawia: I. umorzyć postępowanie w przedmiocie ponownego wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych, II. ustanowić dla J. F. radcę prawnego, którego wyznaczy Okręgowa Izba Radców Prawnych w Kielcach.
J.F. złożył na formularzu PPF wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie z jego skargi na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania administracyjnego.
Ze złożonego formularza wynika, że wnioskodawca prowadzi samodzielnie gospodarstwo domowe, jest zarejestrowany w urzędzie pracy jako bezrobotny nie osiąga własnego stałego dochodu. Skarżący nie wykazał innego majątku oprócz współwłasności wraz z byłą żoną mieszkania wielkości 90 m kw owartości około 140000 zł. Z akt sprawy wynika, że J.F. i G. F. są właścicielami na zasadzie małżeńskiej wspólności ustawowej działki nr ewidencji gruntów [...] we wsi [...] o powierzchni 0,11 ha. Wnioskodawca podał, że opłaty za media w mieszkaniu wynoszą 2000 zł rocznie, a podatek od nieruchomości – 40 zł.
Postanowieniem referendarza sądowego z dnia 30 czerwca 2016 r,. zwolniono skarżącego od kosztów sądowych w całości.
Wyrokiem z dnia 27 października 2016r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach oddalił skargę J. F.
W dniu 9 grudnia 2016 r. skarżący złożył ponownie formularz PPF wnosząc o zwolnienie od kosztów sadowych i ustanowienie adwokata, radcy prawnego i podając te same dane, co poprzednio.
Regulacje postępowania sądowoadministracyjnego pozwalają skarżącym, nie posiadającym wystarczających środków finansowych koniecznych do ochrony ich interesu prawnego na ubieganie się o przyznanie prawa pomocy. Zgodnie z art. 245 § 2 i art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz.270), zwanej dalej "p.p.s.a." przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmujące zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata lub radcy, przysługuje osobie fizycznej, która wykaże że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Na wnioskodawcy ciąży zatem obowiązek wykazania, że jego sytuacja materialna jest na tyle trudna, iż uzasadnia poczynienie odstępstwa od generalnej zasady ponoszenia kosztów sądowych i wynagrodzenia fachowego pełnomocnika przez osobę dochodzącą swych roszczeń przed sądem.
W rozpoznawanej sprawie biorąc pod uwagę sytuację majątkową i życiową wnioskodawcy, przede wszystkim: bezrobocie, brak własnego stałego dochodu i majątku oprócz współwłasności mieszkania i małej działki rolnej, uznano, że nie jest on w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania a zatem jego wniosek o przyznanie prawa pomocy zasługuje na uwzględnienie w zakresie ustanowienia pełnomocnika z urzędu, niezbędnego do sporządzenia skargi kasacyjnej. W postępowaniu sądoadministracyjnym może być ustanowiony tylko jeden pełnomocnik z urzędu – albo adwokat albo radca prawny. Uznano, że ze względu na charakter sprawy należy ustanowić radcę prawnego.
Natomiast wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych jest bezprzedmiotowy, jego rozpoznanie stało się zbędne i postępowanie w tym zakresie podlega umorzeniu art.249a p.p.s.a. Kwestia ta została już bowiem rozstrzygnięta prawomocnym postanowieniem referendarza sądowego z dnia 30 czerwca 2016 r., którym zwolniono skarżącego od kosztów sądowych w całości na wszystkich etapach postępowania sądowoadministracyjnego, w tym również od wpisów sądowych od skargi kasacyjnej i zażaleń oraz od opłat kancelaryjnych.
Wobec powyższego na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 w związku z art. 245 § 2 i art. 246 § 1 pkt 1, art. 249a ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło