II SA/Ke 436/17
WyrokWSA w Kielcach2017-10-19
Skład orzekający: Dorota Chobian, Jacek Kuza, Agnieszka Banach
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o zatrzymaniu prawa jazdy dłużnikowi alimentacyjnemu, wydana na podstawie wniosku organu właściwego dłużnika i ostatecznej decyzji o uznaniu go za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych, jest zgodna z prawem, nawet jeśli dłużnik podnosi, że dokonał wpłaty alimentów?Ratio decidendi
Decyzja o zatrzymaniu prawa jazdy dłużnikowi alimentacyjnemu ma charakter związany i jest wydawana obligatoryjnie, gdy spełnione są dwie przesłanki: wydanie ostatecznej decyzji o uznaniu dłużnika za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych oraz wniosek organu właściwego dłużnika o zatrzymanie prawa jazdy. Samo dokonanie wpłaty alimentów przez dłużnika nie jest wystarczające do uchylenia decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy, a uchylenie takie może nastąpić jedynie na wniosek organu właściwego dłużnika, gdy dłużnik przez okres ostatnich 6 miesięcy wywiązał się w każdym miesiącu ze zobowiązań alimentacyjnych w kwocie nie niższej niż 50% kwoty bieżąco ustalonych alimentów.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi W. Ś. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymującą w mocy decyzję Starosty o zatrzymaniu prawa jazdy. Podstawą zatrzymania było prawomocne orzeczenie o uznaniu W. Ś. za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych oraz wniosek Wójta Gminy o zatrzymanie prawa jazdy. W odwołaniu i skardze skarżący podnosił, że dokonał wpłaty alimentów, co miało świadczyć o jego wywiązywaniu się z obowiązku, a organy naruszyły zasady postępowania administracyjnego. Sąd oddalił skargę.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Chobian, Sędziowie Sędzia WSA Jacek Kuza (spr.), Asesor WSA Agnieszka Banach, Protokolant Starszy inspektor sądowy Katarzyna Tuz-Stando, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 października 2017r. sprawy ze skargi W. Ś. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] znak: [...] w przedmiocie zatrzymania prawa jazdy oddala skargę.
Decyzją z [..], Samorządowe Kolegium Odwoławcze, po rozpatrzeniu odwołania W. Ś. od decyzji wydanej z up. Starosty z [...] orzekającej o zatrzymaniu W. Ś., prawa jazdy kat. B oraz zobowiązującej do zwroty tego prawa jazdy, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa, utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu organ odwoławczy podał, że 20 września 2012 r. do Starosty wpłynął wniosek Wójta Gminy o zatrzymanie prawa jazdy dłużnikowi alimentacyjnemu W. Ś. wraz z decyzją z [...] o uznaniu go za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych. Powyższa decyzja nie została zaskarżona i stała się prawomocna.
Kolegium zauważyło, że postępowanie w sprawie zapoczątkowanej powyższym wnioskiem trwa od września 2012 r. Ostatecznie po rozstrzygnięciu przez NSA, że Starosta jest organem właściwym do rozpatrzenia tej sprawy, organ ten, ze względu na znaczny okres czasu, jaki upłynął od daty złożenia wniosku wystąpił do wnioskodawcy z pytaniem czy wniosek jest nadal aktualny. Działający z up. Wójta, Kierownik Ośrodka Pomocy Społecznej, pismem z 24 października 2016 r. podtrzymał zasadność wniosku. Wskazał, że po ponownie przeprowadzonym postępowaniu ustalono, że przez okres ostatnich 6 miesięcy strona nie wywiązuje się w każdym miesiącu ze zobowiązań alimentacyjnych w kwocie nie niższej niż 50 % kwoty bieżąco ustalonych alimentów. Do pisma dołączył kserokopię informacji z 4 października 2016 r. o wysokości wyegzekwowanych alimentów od Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym z której wynikało, że w okresie od 1.01.2015 r. do 4.10.2016 r. nie wyegzekwowano żadnej kwoty od dłużnika. Z informacji Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w K. z 27 września 2016 r. wynikało natomiast, że dłużnik dokonał jednej wpłaty 13 lutego 2015 r. w wysokości 1400 zł.
Dalej Kolegium zaznaczyło, że na etapie odwołania W. Ś. podniósł, że wywiązuje się z obowiązku spłaty alimentów, gdyż wpłacił, choć pomyłkowo na rzecz Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w K., alimenty w kwocie 1550 zł, a więc nie ma podstaw do uznania go za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych.
W związku z powyższym organ II instancji podniósł, że samo dokonanie wpłaty alimentów nie jest wystarczającą przesłanką do zwrotu zatrzymanego prawa jazdy. Muszą także zostać spełnione pozostałe przesłanki określone w art. 5 ust. 3 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów. Oceny czy w sprawie zostały spełnione te przesłanki dokonuje organ właściwy dłużnika.
W skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach skardze na powyższą decyzję W. Ś., domagając się jej uchylenia, zarzucił naruszenie, art. 7 kpa poprzez nieuwzględnienie interesu społecznego i słusznego interesu obywateli, a przez to uchybienie zasadzie prawdy obiektywnej, art. 8 kpa poprzez złamanie zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa oraz ich kultury prawnej, art. 5, w szczególności ust. 3, 3a, 6 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów poprzez uznanie dłużnika alimentacyjnego za uchylającego się od ciążących na nim zobowiązań w sytuacji spełniania przez niego w okresie ostatnich 6 miesięcy zobowiązań alimentacyjnych w kwocie nie mniejszej niż 50% kwoty bieżąco ustalanych alimentów.
W uzasadnieniu autor skargi nie zgodził się z organem, że skarżący nie spełnił przez okres 6 miesięcy obowiązku alimentacyjnego w kwocie nie niższej niż 50% kwoty bieżąco ustalonych alimentów. Stwierdził, że nałożony obowiązek został uiszczony w kwocie wyższej niż wymagane ustawowo 50%. W wyniku pomyłki, obowiązek ten był jednak spełniany nie na rzecz Ośrodka Pomocy Społecznej w K., a na rzecz Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w K., ze względu na miejsce zamieszkania wierzycielki. I tak w grudniu br. została przekazana kwota 1550 zł na rzecz tego ośrodka, co stanowi więcej niż wymagane 50%.
W związku z powyższym, zdaniem skarżącego organ wydając zaskarżoną decyzję, dopuścił się naruszeń przepisów kpa, gdyż w istniejącym stanie faktycznym nie spełnił postulatów zawartych w art. 7 i 8 kpa.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie jest ocena legalności decyzji wydanej na podstawie art. 5 ust. 5 w zw. z art. 5 ust. 3b ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (Dz. U. z 2016 r. poz. 169, ze zm.), dalej w skrócie "ustawa".
Zgodnie z art. 5 ust. 3b pkt 2 ustawy, organ właściwy dłużnika po uzyskaniu z centralnej ewidencji kierowców informacji, że dłużnik alimentacyjny posiada uprawnienia do kierowania pojazdami i po uzyskaniu waloru ostateczności decyzji o uznaniu dłużnika alimentacyjnego za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych - ma obowiązek skierowania wniosku do starosty o zatrzymanie prawa jazdy dłużnika alimentacyjnego wraz z odpisem tej decyzji. Z kolei art. 5 ust. 5 stanowi, że na podstawie wniosku, o którym mowa w ust. 3b, starosta wydaje decyzję o zatrzymaniu prawa jazdy.
Z powyższej regulacji wynika zatem, że starosta wydaje decyzję o zatrzymaniu prawa jazdy tylko wówczas, gdy spełnione zostaną dwie przesłanki. Pierwszą z nich jest wydanie ostatecznej decyzji o uznaniu dłużnika alimentacyjnego za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych, a drugą wystąpienie przez organ właściwy dłużnika z wnioskiem do starosty o zatrzymanie prawa jazdy dłużnikowi alimentacyjnemu. Podkreślić należy, że decyzja wydana na podstawie art. 5 ust. 5 ustawy jest decyzją o charakterze związanym, co oznacza, że jeżeli powyższe przesłanki zostaną spełnione, to organ nie ma żadnej możliwości innego rozstrzygnięcia sprawy, jak tylko wydać decyzję o zatrzymaniu prawa jazdy. Decyzja w zakresie zatrzymania prawa jazdy pozbawiona jest więc jakiegokolwiek luzu decyzyjnego po stronie starosty.
Mając powyższe na uwadze wypada zauważyć, że wnioskiem z 20 września 2012 r. podtrzymanym w piśmie z 24 października 2016 r. Wójt Gminy zwrócił się do Starosty na podstawie art. 5 ust. 3b ustawy o zatrzymanie prawa jazdy dłużnika alimentacyjnego W. Ś., a do wniosku załączył ostateczną decyzję z [...] o uznaniu skarżącego za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych na rzecz osoby uprawnionej.
Nie ulega zatem wątpliwości, że w rozpatrywanej sprawie zaistniały wyżej opisane przesłanki ustawowe do wydania decyzji o zatrzymaniu dłużnikowi alimentacyjnemu prawa jazdy. W konsekwencji obie wydane w sprawie decyzje są zgodne z prawem i wbrew zarzutom skargi nie naruszają art. 7 i 8 kpa.
Odnosząc się do zarzutu skargi, że organy nie wzięły pod uwagę, że w "grudniu br" skarżący uiścił tytułem alimentów kwotę1550 zł, co stanowi ponad wymagane przepisami 50%, to stwierdzić należy, że z akta nie wynika, aby skarżący taką kwotę w grudniu 2016 r. uiścił (w bieżącym roku nie było jeszcze grudnia). Także strona takiego dowodu nie przedstawiła. Z akt natomiast wynika, że skarżący dokonał jednorazowej wpłaty 13 lutego 2015 r. w wysokości 1400 zł., do Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w K.
Odnosząc się do powyższego podkreślić należy, że w świetle art. 5 ust. 6 pkt 1 ustawy uchylenie decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy następuje na wniosek organu właściwego dłużnika skierowanego do starosty, w przypadku gdy dłużnik alimentacyjny przez okres ostatnich 6 miesięcy wywiązał się w każdym miesiącu ze zobowiązań alimentacyjnych w kwocie nie niższej niż 50% kwoty bieżąco ustalonych alimentów.
Zatem uchylenie decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy może nastąpić jedynie na wniosek organu właściwego dłużnika, a więc w niniejszej sprawie Wójta Gminy, a Starosta nie ma kompetencji do wydania takiej decyzji z urzędu lub na wniosek dłużnika. Ponadto uchylenia można się domagać, gdy dłużnik alimentacyjny przez okres ostatnich 6 miesięcy wywiązał się w każdym miesiącu ze zobowiązań alimentacyjnych nie niższej niż 50% kwoty bieżąco ustalonych alimentów, a pełnomocnik skarżącego w skardze powołuje się tylko na jednorazową wpłatę w wysokości 1.550 zł, uiszczoną w dniu 9 grudnia 2016 r. (dołączona do odwołania kserokopia dowodu wpłaty), co nie dokumentuje ani okresu, na poczet którego wpłata ta została zaliczona, ani też nie stanowi ścisłego wywiązania się z obowiązku określonego w art. 5 ust. 3b pkt 2 ustawy.
Wobec powyższego Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm.).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło