II SA/Ke 438/16
WyrokWSA w Kielcach2016-07-11
Skład orzekający: Beata Ziomek, Dorota Chobian, Magdalena Chraniuk-Stępniak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ prowadzący ewidencję gruntów i budynków może odmówić zmiany wpisu podmiotowego (wykreślenia użytkownika) w sytuacji braku dokumentów potwierdzających tytuł prawny Skarbu Państwa do nieruchomości, a jedynie na tej podstawie?Ratio decidendi
Organ prowadzący ewidencję gruntów i budynków nie może odmówić rozpatrzenia wniosku o zmianę wpisu podmiotowego (wykreślenie użytkownika) wyłącznie z powodu braku dokumentów potwierdzających tytuł prawny Skarbu Państwa do nieruchomości. Stwierdzenie braku takich dokumentów powinno skłonić organ do podjęcia działań w celu uregulowania stanu prawnego nieruchomości i zgromadzenia prawidłowej dokumentacji, a nie do odmowy dokonania żądanych zmian. Odmowa wykreślenia strony jako władającej działką była przedwczesna w sytuacji, gdy organy nie dokonały stosownych ustaleń faktycznych i prawnych.Stan faktyczny
Zarząd Melioracji i Urządzeń Wodnych (ZMiUW) wystąpił o wykreślenie go z rejestru ewidencji gruntów jako użytkownika działki nr 372, twierdząc, że nie zarządza tą działką, która stanowi wał przeciwpowodziowy rzeki K. Organy administracji odmówiły, uznając działkę za urządzenie melioracji wodnej podstawowej, stanowiące własność Skarbu Państwa, a ZMiUW za jednostkę wykonującą zadania w imieniu Marszałka Województwa. ZMiUW zaskarżył decyzje, argumentując, że wał jest w złym stanie technicznym i nie spełnia swojej funkcji, a organy nie udokumentowały podstawy prawnej wpisu Skarbu Państwa jako właściciela i ZMiUW jako użytkownika.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach uchylił zaskarżoną decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Beata Ziomek, Sędziowie Sędzia WSA Dorota Chobian, Sędzia WSA Magdalena Chraniuk-Stępniak (spr.), Protokolant Starszy inspektor sądowy Katarzyna Tuz-Stando, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 30 czerwca 2016 r. sprawy ze skargi Zarządu Melioracji i Urządzeń Wodnych na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia 30 września 2013 r., znak: [...] w przedmiocie zmiany w operacie ewidencji gruntów i budynków I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję organu I instancji; II. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego na rzecz Zarządu Melioracji i Urządzeń Wodnych kwotę 680 (sześćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Decyzją z dnia 30 września 2013 r. znak: [...]Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego (WINGiK), po rozpatrzeniu odwołania Zarządu Melioracji i Urządzeń Wodnych (ZMiUW), utrzymał w mocy decyzję Starosty z dnia 26 lipca 2013 r. znak: [...] orzekającą o odmowie wprowadzenia zmiany w operacie ewidencji gruntów i budynków gminy K., obręb N., w jednostce rejestrowej G.328, polegającej na wykreśleniu ZMiUW jako użytkownika działki nr 372 o powierzchni 1,1600 ha.
Przedmiotowe rozstrzygnięcie zostało wydane w następującym stanie faktycznym i prawnym.
Wnioskiem z dnia 17 kwietnia 2012 r. ZMiUW zwrócił się do Starosty o wykreślenie go z rejestru ewidencji gruntów obrębu N. gmina K. jako gospodarującego własnością Skarbu Państwa w odniesieniu do działki nr 372. W uzasadnieniu wniosku wyjaśnił, że działka nr 372 określona na mapie ewidencyjnej jako "tereny różne" w istniejącym stanie nie stanowi wału przeciwpowodziowego rzeki K. i została omyłkowo przypisana w rejestrze gruntów w zarząd tej jednostce organizacyjnej. Wnioskodawca podał, że przedmiotowa działka nie figuruje w ewidencji wód, urządzeń melioracji wodnych oraz zmeliorowanych gruntów prowadzonej przez marszałka województwa w oparciu o art. 70 ust. 3 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r.- Prawo wodne (Dz. U. z 2012 r. Nr 28, poz. 145), nie należy do śródlądowych wód powierzchniowych lub ich części, stanowiących własność publiczną zaliczanych do wód istotnych do regulacji stosunków wodnych na potrzeby rolnictwa, zgodnie z rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 17 grudnia 2002 roku (Dz.U. Nr 16, poz. 149) w sprawie śródlądowych wód powierzchniowych lub ich części stanowiących własność publiczną oraz nie stanowi gruntu pokrytego płynącymi wodami powierzchniowymi, którymi w imieniu Skarbu Państwa i Marszałka Województwa gospodaruje ta jednostka.
W trakcie przeprowadzonej w dniu 18 maja 2012 r. wizji lokalnej na gruncie przez pracowników Starostwa Powiatowego ustalono, że działkę nr 372 stanowi obwałowanie rzeki K. w złym stanie technicznym. Pismem z dnia 22 maja 2012 r. Starosta udzielił odpowiedzi ZMiUW wyjaśniając, że w rejestrze ewidencji gruntów obrębu N. gmina K. założonym w 1969 roku, działka nr 372 została ujawniona we władaniu Powiatowego Inspektoratu Melioracji Wodnych. W wyniku kolejnych przekształceń, w rejestrze ewidencji zmieniono zapis w zakresie podmiotu w odniesieniu do działki nr 372 i wykazano jako jej właściciela Skarb Państwa (bez podania podstawy prawnej), a jako użytkownika ZMiUW. Zapis taki figuruje w ewidencji gruntów i budynków obrębu N. gmina K. do chwili obecnej. Starosta poinformował również, że zgodnie z obowiązującymi przepisami art. 22 ust. 3 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz.U. z 2010 r. Nr 193 poz. 1287 ze zm.) osoby zgłaszające zmiany zobowiązane są dostarczyć dokumenty geodezyjne, kartograficzne i inne niezbędne do wprowadzenia zmian w ewidencji gruntów i budynków. Dopiero po otrzymaniu odpowiednich dokumentów Starosta jako organ prowadzący ewidencję gruntów i budynków, dokonuje aktualizacji operatu ewidencyjnego w tym zakresie.
Pismem z dnia 11 lipca 2012 r. ZMiUW ponownie zwrócił się o wykreślenie go z rejestru ewidencji gruntów obręb N. gmina K. jako gospodarującego działką nr 372 stanowiącą własność Skarbu Państwa i załatwienie sprawy zgodnie z art. 104 Kpa poprzez wydanie decyzji administracyjnej. W uzasadnieniu wniosku przywołał argumenty zawarte w piśmie z dnia 17 kwietnia 2012 r. podnosząc, że Starosta nie udokumentował na jakiej podstawie ZMiUW został uznany za następcę prawnego Powiatowego Inspektoratu Wodnych Melioracji, wykazanego w rejestrze ewidencji jako władający działką nr 372. W ocenie ZMiUW brak jest dokumentów, z których wynikałoby powierzenie mu w zarząd działki nr 372, stanowiącej mienie Skarbu Państwa. Starosta w piśmie z dnia 3 września 2012 r. wyjaśnił, że dopóki tytuł własności do przedmiotowej działki nie zostanie jednoznacznie określony w odrębnych postępowaniach prowadzonych przez sądy powszechne, nie ma podstaw do zmiany istniejących zapisów w odniesieniu do podmiotu władającego działką nr 372. W ww. piśmie Starosta powołał się na art. 51 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne, z którego wynika, że w ewidencji gruntów i budynków, oprócz właściciela, do czasu uregulowania tytułu własności, wykazuje się także osobę władającego.
Pismem z dnia 4 października 2012 r. ZMiUW podtrzymał wniosek o dokonanie zmiany zapisów odnośnie podmiotu władającego działką nr 372 i wydanie decyzji administracyjnej w tej sprawie podnosząc, że Starosta nie dysponuje dokumentami jednoznacznie określającymi, komu przysługuje prawo do przedmiotowej nieruchomości, a działka nr 372 nie znajduje się i nigdy nie znajdowała się we władaniu Marszałka Województwa i ZMiUW. Zatem brak jest podstaw do żądania przez Starostę przedłożenia dokumentów, o których mowa w art. 22 ust. 3 Prawo geodezyjne i kartograficzne.
Pismem z dnia 12 marca 2013 r. Starosta zawiadomił strony postępowania, że na wniosek ZMiUW zostało wszczęte postępowanie administracyjne w przedmiocie wprowadzenia zmiany w operacie ewidencji gruntów i budynków obrębu N. gmina K., polegającej na wykreśleniu z jednostki rejestrowej G-328 ZMiUW jako użytkownika, w odniesieniu do działki nr 372 o powierzchni 1,1600 ha (oznaczonej jako użytek gruntowy - Tr). W trakcie prowadzonego postępowania, Starosta zwrócił się do Urzędu Miasta i Gminy K. oraz do Wydziału Rolnictwa i Środowiska Starostwa Powiatowego o udzielenie informacji czy na terenie gminy K. istnieją lub istniały spółki wodne lub związki wałowe, o których mowa w art. 164 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne, kiedy i w jakich okolicznościach został wzniesiony wał ochronny rzeki K. usytuowany na przedmiotowej działce lub w ramach jakiej inwestycji powstał, kto otrzymuje i wykonuje konserwację przedmiotowego wału ochronnego. Z kolei pismem z dnia 25 kwietnia 2013 r. organ I instancji zwrócił się do Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w Warszawie o informację kiedy i w jakich okolicznościach został wzniesiony wał ochronny rzeki K. usytuowany na działce nr 372, kto go utrzymuje i kto wykonuje jego konserwację. Dodatkowo organ I instancji zwrócił się do Wydziału Gospodarki Nieruchomościami Starostwa Powiatowego o wyjaśnienie, czy istnieją dokumenty, na podstawie których Skarb Państwa posiada prawo do przedmiotowej działki lub czy istnieją przesłanki do uregulowania jej stanu prawnego oraz czy istnieją dokumenty, na podstawie których Skarb Państwa przekazał ZMiUW przedmiotową działkę w użytkowanie. Starosta zwrócił się także do Urzędu Marszałkowskiego o udzielenie informacji w zakresie dostępnej dokumentacji w przedmiocie ustalenia prawidłowego podmiotu uprawnionego do zarządzania wałem ochronnym rzeki K. usytuowanym na przedmiotowej działce. W dniu 8 maja 2013 r. dokonano oględzin przedmiotowej nieruchomości z udziałem stron oraz świadków.
W oparciu o zebrany materiał dowodowy Starosta wydał opisaną na wstępie decyzję w dniu 26 lipca 2013 r. W uzasadnieniu podał, że zgromadzony materiał dowodowy, w tym protokół z oględzin oraz dokumentacja fotograficzna wskazują na to, że na działce nr 372, znajduje się wał przeciwpowodziowy rzeki K.. Zgodnie z art. 71 ust. 1 pkt 5 ustawy Prawo wodne, wał przeciwpowodziowy usytuowany na działce nr 372, należy zaliczyć do urządzeń melioracji wodnych podstawowych, które w myśl przepisów art. 72 ust. 1 i art. 75 ust. 1 ustawy Prawo wodne stanowią własność Skarbu Państwa i są wykonywane i utrzymywane na jego koszt przez marszałka województwa jako zadanie z zakresu administracji rządowej. Zdaniem organu I instancji jednostką powołaną do tych zadań na mocy uchwały Sejmiku Województwa [...] z dnia 24 czerwca 2002 r. oraz uchwały Nr [...] z dnia 26 maja 2003 r. jest ZMiUW. Organ I instancji podkreślił, że ewidencja gruntów i budynków obręb N. gmina K. została założona na podstawie przepisów dekretu z dnia 2 lutego 1955 r. o ewidencji gruntów i budynków (Dz.U. Nr 6, poz.32), zatem zgodnie z art. 51 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne w ewidencji gruntów i budynków założonej na podstawie ww. dekretu oprócz właściciela do czasu uregulowania tytułu własności wykazuje się osobę władającego.
Rozpatrując sprawę w trybie odwoławczym WINGiK ustalił, że z dokumentacji geodezyjnej zgromadzonej w sprawie wynika, że ewidencja gruntów dla obrębu N. gmina K. została założona w 1969 r. Operat techniczny z założenia ewidencji gruntów został przyjęty do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego w dniu 19 grudnia 1969 r. pod numerem [...]. W protokole ustalenia stanu władania, załączonym do operatu technicznego nr [...] działka nr 372 o pow. 1,16 ha, wpisana została pod numerem porządkowym 148, bez podania osoby władającego, natomiast w rubryce imię i nazwisko władającego wpisano informację: "Rowy". W rejestrze pomiarowo-klasyfikacyjnym działka nr 372 o powierzchni 0,16 ha, wykazana została w jednostce rejestrowej nr 241, w grupie X - wody publiczne, a jako jej władający został wykazany Powiatowy Inspektorat Wodnych Melioracji. Dodatkowo w rubryce zatytułowanej "imię i nazwisko posiadacza" wpisano informację, że jest to wał ochronny. Z kolei w rejestrze gruntów z 1969 r. działka nr 372 o powierzchni 0,16 ha, została wykazana w jednostce rejestrowej nr 241, a jako jej władający został ujawniony Powiatowy Inspektorat Wodnych Melioracji. W 1994 r. dla obrębu N. założono informatyczną bazę danych w programie MSEG, gdzie w jedn. rejestrowej nr 241 wykazano m.in. działkę nr 372 o pow. 1,16 ha, a w opisie klaso-użytków oznaczono jako Tr - tereny różne, natomiast jako właściciela bez podania podstawy prawnej wykazano Skarb Państwa, a jako użytkownika Wojewódzki Zarząd Inwestycji Rolniczych.
Organ podał, że jak wynika z notatki służbowej zawartej w aktach sprawy, sporządzonej przez pracownika Starostwa Powiatowego, oraz z informacji zawartej w uzasadnieniu decyzji Starosty ego z dnia 26 lipca 2013 r., w 2000 r. dokonano konwersji danych programu MSEG, w którym prowadzony był rejestr ewidencji gruntów i budynków do programu EW-OPIS DOS. W jednostce rejestrowej G. 1-1(28) wyszczególniono wszystkie działki stanowiące własność Skarbu Państwa - w tym działkę nr 372 o powierzchni 1,1600 ha. Jako użytkownik tej działki wykazany został Wojewódzki Zarząd Inwestycji Rolniczych. W 2002 r., dokonano kolejnej konwersji programu z EWOPIS DOS na EWOPIS WIDOWS. Aktualnie w rejestrze ewidencji gruntów i budynków obrębu N. gmina K., działka nr 372 o pow. 1,1600 ha, wykazana jest w jednostce rejestrowej G.328 jako użytek gruntowy Tr - tereny różne, a jako jej właściciel wykazany jest Skarb Państwa bez podania podstawy prawnej, natomiast jako użytkownik wykazany jest ZMiUW - Rejonowy Oddział w S. Z pisma Starostwa Powiatowego, Wydział Gospodarki Nieruchomościami z dnia 20 maja 2013 r. wynika, że działka nr 372 pochodzi z działki nr 14 o pow. 1785 prętów kw, ujawnionej na mapie "N." wykonanej w 1909 r., przechowywanej w księdze wieczystej dawnego typu pn. N. (ziemskie mienie - folwark - N.), znajdującej się obecnie w zasobach Archiwum Państwowego w Kielcach. Dobra objęte przedmiotową księgą przeszły na własność Skarbu Państwa na podstawie art. 2 Cz. I. Dekretu PKWN z dnia 6 września 1944 r. w brzmieniu obwieszczenia Ministra Rolnictwa i Reform Rolnych (Dz. U. RP Nr 3, poz. 13). Dla działki nr 372 do chwili obecnej nie została założona nowa księga wieczysta.
Organ wskazał, że znajdujący się na działce wał ochronny został najprawdopodobniej wykonany na przełomie XIX i XX wieku w ramach rozpoczętej na tym terenie regulacji koryta rzeki K. (rzeka została poprowadzona wybudowanym kanałem, a stare koryto zasypano). Z pisma ZMiUW z dnia 16 maja 2013 r. wynika, że nie istnieją dokumenty dotyczące przekazania przez Marszałka Województwa mienia lub praw właścicielskich ZMiUW, powołanemu m.in. do realizacji zadań związanych z regulacją stosunków wodnych na potrzeby rolnictwa, służących polepszeniu zdolności produkcyjnej gleby i ułatwieniu jej upraw oraz do pozostałych wód publicznych. ZMiUW nie posiada również dokumentacji dotyczącej powołania Wojewódzkiego Zarządu Inwestycji Rolniczych. ZMiUW nie jest następcą prawnym Wojewódzkiego Zarządu Inwestycji Rolniczych i Powiatowego Inspektoratu Wodnych Melioracji w zakresie przekazanego mienia oraz realizowanych zadań. Pismem z dnia 27 maja 2013 r. Naczelnik Wydziału Rolnictwa i Ochrony Środowiska Starostwa Powiatowego poinformował, że z uwagi na niekompletną dokumentację brak jest możliwości jednoznacznego stwierdzenia, które urządzenia były objęte działaniem Spółek Wodnych. Na działce nr 372 położonej w N. w gminie K., położonej wzdłuż rzeki K., zlokalizowany jest wał ziemny o łącznej powierzchni około 15 ha, zabezpieczający przed zalewaniem i degradacją obszaru pól uprawnych. Z protokołu oględzin sporządzonego w dniu 8 maja 2013 r. wynika, że na działce nr 372 znajduje się wał ochronny, stanowiący obwałowanie rzeki K., który ciągnie się na całej długości przedmiotowej działki. Jest to usypana ziemia o nieuregulowanych kształcie, o konstrukcji trapezowej. Obecnie wał ten nie jest utrzymywany przez żadną jednostkę. Przedstawiciel Zarządu Melioracji i Urządzeń Wodnych oświadczył do protokołu, że zgodnie z prowadzoną przez ZMiUW ewidencją nie jest to urządzenie melioracji podstawowej. Pozostali uczestnicy wizji lokalnej na gruncie stwierdzili, iż jest to wał ochronny rzeki K..
W dalszej części uzasadnienia organ odwoławczy wyjaśnił, że zgodnie z art. 9 ust.1 pkt 1a ustawy z dnia 18 lipca 2001 r.- Prawo wodne ilekroć w ustawie jest mowa o budowlach przeciwpowodziowych - rozumie się przez to kanały ulgi, kierownice w ujściach rzek do morza, poldery przeciwpowodziowe, zbiorniki retencyjne posiadające rezerwę powodziową suche zbiorniki przeciwpowodziowe, wały przeciwpowodziowe wraz z obiektami związanymi z nimi funkcjonalnie oraz wrota przeciwpowodziowe i przeciwsztormowe. Z kolei w myśl art. 70 ust 1 i ust 2 tej ustawy melioracje wodne polegają na regulacji stosunków wodnych w celu polepszenia zdolności produkcyjnej gleby, ułatwienia jej uprawy oraz na ochronie użytków rolnych przed powodziami. Urządzenia melioracji wodnych dzielą się na podstawowe i szczegółowe, w zależności od ich funkcji i parametrów. Z art. 71 ust. 1 pkt 5 ustawy Prawo wodne wynika, że do urządzeń melioracji wodnych podstawowych zalicza się m.in. budowle regulacyjne oraz przeciwpowodziowe, a zgodnie z art. 72 ust. 1 tej ustawy wynika, że urządzenia melioracji wodnych podstawowych stanowią własność Skarbu Państwa i są wykonywane na jego koszt, z zastrzeżeniem ust. 2. Przepis art. 75 ust 1 i 2 ustawy Prawo wodne stanowi, że programowanie, planowanie, nadzorowanie wykonywania urządzeń melioracji wodnych szczegółowych, w trybie, o którym mowa w art. 74 ust. 2, urządzeń melioracji wodnych podstawowych oraz utrzymywanie urządzeń melioracji wodnych podstawowych należy do marszałka województwa. W trakcie prowadzonego postępowania administracyjnego Starosta na podstawie zgromadzonej dokumentacji oraz przeprowadzonej na gruncie wizji lokalnej ustalił, że na działce nr 372 położonej w obrębie N. gmina K., położonej wzdłuż rzeki K., zlokalizowany jest wał ziemny o łącznej powierzchni około 15 ha, zabezpieczający przed zalewaniem i degradacją obszaru pól uprawnych, który został wykonany prawdopodobnie na przełomie XIX i XX wieku, w trakcie regulacji koryta rzeki K., w związku z tym jak wynika z przywołanych wyżej przepisów ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne wał ten należy zaliczyć do budowli regulujących i przeciwpowodziowych, które z kolei zalicza się do urządzeń melioracji wodnej podstawowej. Urządzenia melioracji wodnej podstawowej stanowią własność Skarbu Państwa i są wykonywane i utrzymywane na koszt budżetu państwa przez samorząd województwa jako zadanie z zakresu administracji rządowej.
W ocenie organu odwoławczego, w świetle wyżej przytoczonych przepisów, jako właściciel działki nr 372, na której usytuowany jest przedmiotowy wał naziemny w ewidencji gruntów i budynków winien być wykazany Skarb Państwa oraz Wojewódzki Zarząd Melioracji i Urządzeń Wodnych jako jednostka wykonująca w imieniu Marszałka Województwa zadania wynikające z ustawy Prawo wodne, należące do marszałka województwa. Organ wskazał, że § 44 Rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001r.w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz.U. Nr 38, poz. 454) stanowi, że prowadzenie ewidencji gruntów i budynków, należy do zadań starosty i polega między innymi na utrzymaniu operatu ewidencyjnego w stanie aktualności, tj. zgodności z dostępnymi dla organu dokumentami i materiałami źródłowymi. Oznacza to, że starosta jako organ I instancji w sprawach ewidencji gruntów i budynków rejestruje stany podmiotowe i przedmiotowe zmieniające się w czasie w oparciu o stosowne kolejno powstające dokumenty. Zgodnie z art. 20 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne w ewidencji gruntów i budynków wykazuje się właściciela, a w odniesieniu do gruntów państwowych i samorządowych - inne osoby fizyczne lub prawne, w których władaniu znajdują się budynki lub ich części. W myśl § 12 ust. 1 ww. rozporządzenia, prawa osób i jednostek organizacyjnych do gruntów, budynków i lokali uwidacznia się w ewidencji gruntów między innymi na podstawie: wpisów dokonanych w księgach wieczystych, prawomocnych orzeczeń sądowych, umów zawartych w formie aktów notarialnych, ostatecznych decyzji administracyjnych, dyspozycji zawartych w aktach normatywnych. Aktualny zapis w ewidencji gruntów i budynków obrębu N. gmina K. w odniesieniu do działki nr 372 jest zgodny z zapisami wynikającymi z przywołanego wyżej aktu normatywnego jakim jest ustawa Prawo wodne.
Odnosząc się do zarzutu skarżącego, że Starosta zajął się ustalaniem charakteru obiektu do czego nie był uprawniony, organ wyjaśnił, że zgodnie z art. 7 oraz art. 77 § 1 Kpa obowiązkiem i prawem Starosty ego było ustalenie stanu faktycznego w odniesieniu do działki nr 372. Organ odwoławczy podkreślił, że ZMiUW nie przedstawił żadnych dowodów na poparcie swojego stanowiska, że obiekt znajdujący się na działce nr 372 nie jest wałem przeciwpowodziowym. Natomiast stwierdzenie, że obiekt ten według organu I instancji powstały na przełomie XIX i XX wieku, jako wał przeciwpowodziowy, nie stanowi obecnie budowli hydrotechnicznej jaką jest wał przeciwpowodziowy, nie może być dowodem przemawiającym za wykreśleniem tej jednostki z ewidencji gruntów i budynków w odniesieniu do działki nr 372. Jak wynika z ustaleń dokonanych przez organ I instancji, wał ten został wykonany w czasie regulacji rzeki K., a zgodnie z treścią przytoczonych przepisów ustawy Prawo wodne do urządzeń melioracji podstawowych zaliczamy również budowle regulacyjne. Stwierdzony w czasie wizji lokalnej, zły stan techniczny wału, nie wyklucza możliwości, że pełni on rolę wału przeciwpowodziowego. W trakcie postępowania prowadzonego przez organ I instancji wnioskodawca nie wskazał żadnego innego przeznaczenia budowli znajdującej się na działce nr 372. Zdaniem organu odwoławczego nie ma wpływu na rozstrzygnięcie przedmiotowej sprawy również to, że Starosta nie udowodnił, iż ZMiUW jest następcą prawnym Powiatowego Inspektoratu Wodnych Melioracji, ponieważ przepisy ustawy Prawo wodne dają podstawę do wpisania ZMiUW jako jednostki, która wykonuje zadania przypisane marszałkowi województwa na mocy tej ustawy.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach ZMiUW zarzucił naruszenie:
– prawa materialnego - art. 9 ust. 1 pkt la i art. 71 ust 1 pkt 5 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. - Prawo wodne – przez brak dostatecznego uzasadnienia uznania, że obiekt na działce 372 w obrębie N. jest wałem przeciwpowodziowym i stanowi urządzenie melioracji wodnych podstawowych;
– przepisów postępowania - art. 6, art. 7 i art. 77 § 1 Kpa - przez brak wyjaśnienia w oparciu o jakie dowody jako właściciel działki nr 372 w obrębie N. ujawniony został Skarb Państwa, a jako władający - Wojewódzki (obecnie ) Zarząd Melioracji i Urządzeń Wodnych.
Wskazując na powyższe zarzuty skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi II instancji.
W uzasadnieniu skarżący podniósł, że stanowisko organu byłoby uzasadnione, gdyby obiekt usytuowany na działce nr 372 stanowił wał przeciwpowodziowy. W sprawie nie został jednak uwzględniony stan tego obiektu i jego charakter, co doprowadziło do bezpodstawnego zakwalifikowania go jako wału przeciwpowodziowego ze wszystkimi wynikającymi z tego konsekwencjami. Z niekwestionowanych ustaleń dokonanych przez Starostę ego wynika, że na działce nr 372 został wykonany na przełomie wieku XIX i XX wał ochronny. Bezpośrednio po jego wykonaniu pełnił on niewątpliwie funkcje ochronne przebudowanego koryta rzeki K.. Od momentu wykonania wału ochronnego do chwili obecnej minęło jednak ponad 100 lat. Zgodnie z "Instrukcją w sprawie zasad i trybu przeprowadzania szacunku wartości urządzeń i budowli melioracyjnych nie objętych wartościowo ewidencją księgową" opracowaną przez Centralne Biuro Studiów i Projektów Wodnych Melioracji i Zaopatrzenia Rolnictwa w Wodę "BIPROMEL" 1983 r., stopień zużycia wału wynosi 200%. Zgodnie z załącznikiem nr 9 do powołanej instrukcji wały już przy 80% stopnia zużycia mogą służyć jedynie jako rezerwa ziemna. Z kalkulacji mającej na celu ustalenie stopnia zużycia wałów przeciwpowodziowych wynika, że po przekroczeniu 50 lat od ich wykonania wał taki nie spełnia swojej funkcji i z uwagi na rozgęszczenie korpusu oraz ubytki w koronie i skarpach może stanowić jedynie rezerwę ziemną. Obiekt ten nie figuruje w ewidencji wód i urządzeń melioracji wodnych oraz zmeliorowanych gruntów prowadzonej przez Marszałka Województwa (a w jego imieniu przez ZMiUW) w oparciu o art. 70 ust. 3 ustawy - Prawo wodne.
Z podanych wyżej względów, w ocenie skarżącego obiekt znajdujący się na działce nr 372 nie może być obecnie zakwalifikowany jako wał przeciwpowodziowy. Okoliczności tej nie miał na uwadze organ II instancji, który uznał, że powyższy obiekt stanowi wał przeciwpowodziowy. Brak dostatecznych podstaw do uznania, że na działce nr 372 znajduje się wał przeciwpowodziowy powoduje, że nie można uznać, że działka ta z mocy prawa stanowi własność Skarbu Państwa i że w ewidencji gruntów i budynków obok Skarbu Państwa winien być wykazany ZMiUW, jako jednostka wykonująca w imieniu Marszałka Województwa zadania wynikające z ustawy Prawo wodne należące do marszałka województwa. W związku z powyższym konieczne było ustalenie tytułu prawnego, który stanowiłby, że działka nr 372 jest własnością Skarbu Państwa, a władającym nią jest Marszałek Województwa, a w jego imieniu ZMiUW. Kwestia ta nie została jednak wyjaśniona w sposób, który nie budzi wątpliwości.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wyrokiem z dnia 29 stycznia 2014 r. sygn. II SA/Ke 1047/13 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach oddalił skargę. W uzasadnieniu, przywołując stosowne przepisy ustawy z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne oraz wydanego na jej podstawie rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków, a także wskazując na rejestrowy charakter postępowania mającego na celu aktualizację operatu ewidencyjnego, stwierdził, że w stanie faktycznym niniejszej sprawy tylko wykazanie przez skarżącego odpowiednimi dokumentami, że przedmiotowa działka nie stanowi wału przeciwpowodziowego mogłoby uzasadniać uwzględnienie jego wniosku w zakresie zmian podmiotowych. Innymi słowy, uwzględnienie wniosku skarżącego w zakresie zmiany podmiotowej w ewidencji gruntów i budynków jest determinowane uprzednią, udokumentowaną zmianą w zakresie wykazanego w tej ewidencji rodzaju i użytku działki nr 372.
Sąd podkreślił, że organ I instancji wzywał wnioskodawcę do przedłożenia dokumentów stanowiących podstawę żądanej zmiany w ewidencji gruntów i budynków. Z akt sprawy wynika, że wnioskodawca nie przedstawił żadnych dowodów na poparcie stanowiska, iż obiekt znajdujący się na przedmiotowej działce nie jest wałem przeciwpowodziowym. Samo stwierdzenie strony, że obiekt znajdujący się na działce nr 372 nie stanowi obecnie budowli hydrotechnicznej jaką jest wał przeciwpowodziowy, nie może być zdaniem Sądu dowodem uzasadniającym wykreślenie tej jednostki z ewidencji gruntów i budynków w odniesieniu do działki nr 372.
Wyrokiem z dnia 8 marca 2016. Naczelny Sąd Administracyjny, uwzględniając skargę kasacyjną ZMiUW, uchylił powyższy wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania tut. Sądowi. W uzasadnieniu za szczególnie zasadny uznał zarzut naruszenia art. 141 § 4 Ppsa, wskazując, że sporządzone w niniejszej sprawie uzasadnienie wyroku nie spełnia wymogu szczegółowej analizy sprawy, wyjaśnienia podstawy prawnej i argumentów przemawiających za jej zastosowaniem, nadto uzasadnienie nie zawiera stanowiska co do stanu faktycznego przyjętego za podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego istota sporu w niniejszej sprawie sprowadza się do ustalenia zakresu przedmiotowego prowadzonego postępowania administracyjnego. Wnioskodawca składając wniosek o wszczęcie postępowania w sprawie wprowadzenia zmian w ewidencji gruntów uzasadniał go nie nowymi zdarzeniami prawnymi, które nastąpiły po ostatnim wprowadzeniu zmian w ewidencji gruntów, ale błędami, które zostały popełnione wcześniej w czasie wprowadzania zmian w ewidencji.
NSA wskazał, że do zadań starosty związanych z prowadzeniem ewidencji należy m.in. utrzymywanie operatu ewidencyjnego w stanie aktualności, tj. zgodności z dostępnymi dla organu dokumentami i materiałami źródłowymi (§ 44 pkt 2 rozporządzenia). Wprowadzenie zmian danych ewidencyjnych zgodnie z przepisami rozporządzenia może nastąpić w dwojakim trybie. Po pierwsze - w trybie czynności materialnoprawnej w postaci wprowadzenia do bazy danych zmiany na podstawie udokumentowanego zgłoszenia (art. 22 ust. 2 i ust. 3 ustawy w zw. z § 48 ust. 1 i 2 rozporządzenia), o czym organ zawiadamia (§ 49 ust. 1 i 2). Nie może budzić wątpliwości, że w tym trybie została wprowadzona zmiana, usunięcia której żąda wnioskodawca. Po drugie - w formie decyzji administracyjnej, gdy aktualizacja operatu wymaga przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego lub uzyskania dodatkowych dowodów (§ 47 ust. 3). Wówczas starosta przeprowadza postępowanie administracyjne, które kończy się wydaniem decyzji administracyjnej. Dane zawarte w ewidencji podlegają aktualizacji z urzędu lub na wniosek - § 46 ust. 1 rozporządzenia.
W świetle regulacji przepisów ustawy i rozporządzenia NSA wskazał, że istota prowadzenia ewidencji gruntów i budynków sprowadza się do ciągłej aktualizacji w operacie ewidencyjnym zbioru informacji podmiotowych i przedmiotowych, i to zasadniczo na podstawie dokumentów powstałych poza postępowaniem ewidencyjnym. Aktualizacja operatu następuje poprzez wprowadzanie udokumentowanych zmian do bazy danych ewidencyjnych. Przepisy rozporządzenia posługują się pojęciem - aktualizacji ewidencji. Dlatego dokonywanie zmian w ewidencji poprzez korygowanie błędów lub pomyłek nie jest wyłączone. Starosta w ramach prowadzenia ewidencji gruntów i budynków jest uprawniony do wydawania decyzji administracyjnej na podstawie art. 20 i 22 ustawy w przedmiocie usunięcia lub sprostowania wpisu do ewidencji, jeżeli wpis był dotknięty poważną wadą i w sposób oczywisty nie odpowiadał stanowi faktycznemu już w dacie jego dokonania. Dokonując wpisu w rejestrze, organ powinien kierować się w tym zakresie zasadą legalności formalnej (zakres i treść wniosku) i materialnej (wymogi warunkujące dokonania wpisu, w szczególności w zakresie właściwego dokumentowania zmian). Uprawnione zatem będzie zdaniem NSA stwierdzenie, że w ramach obowiązku "aktualizacji" ewidencji możliwe jest nie tylko wprowadzenie aktualnych danych do operatu, lecz także usunięcie lub sprostowanie wadliwie dokonanego wpisu. Wynika to bezpośrednio z funkcji oraz celu prowadzenia ewidencji. W pojęciu aktualizacji ewidencji gruntów i budynków mieści się także usuwanie (prostowanie) błędnych wpisów bazy danych ewidencyjnych.
Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że wnioskodawca żądał wszczęcia postępowania, którego celem byłoby zweryfikowanie prawidłowości dokonanego wpisu podmiotowego w ewidencji, a w konsekwencji żądał jego usunięcia jako dokonanego z naruszeniem prawa, żądanie to można określić jako anulowanie czynności materialno-technicznej. Uzasadniając je wnioskodawca przede wszystkim wskazywał, że organ ewidencyjny wprowadził w ewidencji gruntów zmiany podmiotowe dotyczące działki nr 372 wpisując wnioskodawcę (tj. Zarząd Melioracji i Urządzeń Wodnych) jako użytkownika tej działki, a Skarb Państwa jako właściciela, nie wskazując dokumentów źródłowych w oparciu o które dokonano powyższego wpisu, a także podnosząc, że wnioskodawca nie jest następcą prawnym Wojewódzkiego Zarządu Inwestycji Rolniczych, czy też Wojewódzkiego Zarządu Melioracji i Urządzeń Wodnych, a nadto brak określania daty w której kwestionowany wpis został dokonany, powoduje trudności w ustaleniu obowiązującego wówczas stanu prawnego. Natomiast wnioskodawca nie żądał wprowadzenia zmiany w ewidencji gruntów, która byłaby wynikiem zmiany stanu prawnego lub faktycznego zaistniałego po dokonaniu kwestionowanego wpisu. W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego zarzucano, że wpis do ewidencji gruntów i budynków Skarbu Państwa jako właściciela, a wnioskodawcy jako użytkownika działki nr 372 jest sprzeczny z prawem. Wojewódzki Sąd Administracyjny do tych zarzutów się nie odniósł.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga jest zasadna.
Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r., poz. 718), zwanej dalej "Ppsa", wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania w sposób, który miał lub mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 Ppsa). W myśl zaś art. 135 Ppsa sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia.
Na wstępie należy podnieść, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach, wydając niniejszy wyrok był na podstawie art. 190 zdanie pierwsze Ppsa związany wyrokiem NSA z dnia 8 marca 2016 r. sygn. akt I OSK 1526/14. W świetle powyższego, uwzględniając wskazane w uzasadnieniu wyroku NSA stanowisko prawne, Sąd poddał analizie zarzuty strony dotyczące wadliwości dokonanych wpisów podmiotowych w ewidencji.
Wynikiem tej analizy jest konstatacja, iż skarga zasługuje na uwzględnienie, albowiem przeprowadzona przez Sąd kontrola legalności zaskarżonej decyzji we wskazanym wyżej zakresie wykazała, że organy naruszyły przepisy postępowania tj. art. 7, 8, 77 § 1 i 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2013r., poz. 267 ze zm.) – dalej "Kpa" – w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy. W przekonaniu Sądu doszło w konsekwencji do naruszenia art. 107 § 3 Kpa. Dostrzeżone wady dotyczą decyzji organów obu instancji.
Zgodnie z art. 7 Kpa w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Prowadzą też postępowanie w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej (art. 8 Kpa) i powinny działać w sprawie wnikliwie (art. 12 Kpa). Przepisy te znajdują doprecyzowanie m. in. w art. 77 §1 Kpa, zgodnie z którym organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy; istotny jest także art. 80 Kpa, w świetle którego organ administracji publicznej ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona.
Jak wskazał NSA w uzasadnieniu przywołanego powyżej wyroku istota prowadzenia ewidencji gruntów i budynków sprowadza się do ciągłej aktualizacji w operacie ewidencyjnym zbioru informacji podmiotowych i przedmiotowych, i to zasadniczo na podstawie dokumentów powstałych poza postępowaniem ewidencyjnym. Aktualizacja operatu następuje poprzez wprowadzanie udokumentowanych zmian do bazy danych ewidencyjnych. Przepisy rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków posługują się pojęciem - aktualizacji ewidencji. Dlatego dokonywanie zmian w ewidencji poprzez korygowanie błędów lub pomyłek nie jest wyłączone. Starosta w ramach prowadzenia ewidencji gruntów i budynków jest uprawniony do wydawania decyzji administracyjnej na podstawie art. 20 i 22 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne w przedmiocie usunięcia lub sprostowania wpisu do ewidencji, jeżeli wpis był dotknięty poważną wadą i w sposób oczywisty nie odpowiadał stanowi faktycznemu już w dacie jego dokonania. Dokonując wpisu w rejestrze, organ powinien kierować się w tym zakresie zasadą legalności formalnej (zakres i treść wniosku) i materialnej (wymogi warunkujące dokonania wpisu, w szczególności w zakresie właściwego dokumentowania zmian). Uprawnione zatem będzie zdaniem NSA stwierdzenie, że w ramach obowiązku "aktualizacji" ewidencji możliwe jest nie tylko wprowadzenie aktualnych danych do operatu, lecz także usunięcie lub sprostowanie wadliwie dokonanego wpisu. Wynika to bezpośrednio z funkcji oraz celu prowadzenia ewidencji. W pojęciu aktualizacji ewidencji gruntów i budynków mieści się także usuwanie (prostowanie) błędnych wpisów bazy danych ewidencyjnych.
Mając na względzie powyższe w pierwszej kolejności podniesienia wymaga, iż żadnemu z dokonanych przez organy wpisów Skarbu Państwa jako właściciela działki nr 372 (począwszy od 1994 roku, przez 2000 rok i 2002 po stan aktualny) nie towarzyszyła właściwa dokumentacja je warunkująca, a tytuł prawny nie został prawidłowo wykazany. W kontrolowanych aktach sprawy brak jest jakichkolwiek dokumentów potwierdzających tytuł prawny Skarbu Państwa do przedmiotowej działki, a w wypisach z rejestru gruntów z dnia 3 września 2013r, oraz z dnia 11 października 1994r. brak informacji o podstawie nabycia, numerach księgi wieczystej, innych dokumentów, czy aktów normatywnych potwierdzających prawo własności.
Powyższy stan przyznaje organ I instancji podając (m.in. w piśmie z dnia 3 września 2012r. oraz z dnia 10 stycznia 2013r.), iż nie dysponuje on dokumentami jednoznacznie określającymi komu przysługuje prawo do przedmiotowej działki oraz twierdzi, iż dopóki tytuł ów nie zostanie jednoznacznie określony w odrębnych postępowaniach prowadzonych przez sądy powszechne, to nie ma podstaw do zmiany istniejących zapisów.
Zdaniem Sądu stanowiska takiego nie można zaakceptować, a odmowę wykreślenia Skarżącego z ewidencji w tak ustalonym stanie faktycznym sprawy należy ocenić jako przedwczesną.
Zgodnie z art. 20 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne w ewidencji gruntów i budynków wykazuje się właściciela, a w odniesieniu do gruntów państwowych i samorządowych - inne osoby fizyczne lub prawne, w których władaniu znajdują się budynki lub ich części. W myśl § 12 ust. 1 Rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001r.w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz.U. Nr 38, poz. 454), prawa osób i jednostek organizacyjnych do gruntów, budynków i lokali uwidacznia się w ewidencji gruntów między innymi na podstawie: wpisów dokonanych w księgach wieczystych, prawomocnych orzeczeń sądowych, umów zawartych w formie aktów notarialnych, ostatecznych decyzji administracyjnych, dyspozycji zawartych w aktach normatywnych.
Analiza dokonanych przez organy wpisów prowadzi do wniosku, iż brak w nich jakichkolwiek informacji o podstawie wpisu Skarbu Państwa jako właściciela działki 372.
Powyższe uzasadnia wniosek, iż postępowanie administracyjne zostało przeprowadzone z naruszeniem art. 7, 8, 77 § 1 i 80 Kpa, albowiem organy nie dokonały stosownych ustaleń czyniących odmowę zmiany w ewidencji gruntów i budynków – w znaczeniu podmiotowym – zasadną. Odmowa wykreślenia Skarżącego jako władającego działką nr 372 była przedwczesna.
Nie można zaakceptować argumentacji, iż brak właściwych dokumentów świadczących o tytule własności Skarbu Państwa powoduje brak możliwości zmiany wpisu. Właśnie stwierdzenie owego braku winno spowodować po stronie organów podjęcie działań w celu uregulowania stanu prawnego nieruchomości oraz podjęcie starań w celu odpowiedniego zgromadzenia prawidłowej dokumentacji, nie zaś tłumaczenie tą okolicznością niemożności dokonania żądanych zmian. Postępowanie takie jest nie do zaakceptowania biorąc pod uwagę zasady ogólne postępowania administracyjnego, w szczególności zasadę prawdy obiektywnej i pogłębiania zaufania uczestników do organów. Niewłaściwe było również żądanie od Skarżącego dostarczenia dokumentów stanowiących podstawę wykreślenia wnioskodawcy z ewidencji jako użytkownika działki. Jak bowiem miałby być zrealizowany ten obowiązek, skoro Skarżący od początku postępowania podnosi, iż takie dokumenty nie istnieją, a wpis został dokonany bezprawnie. W niniejszej sprawie to na organach administracji ciążył obowiązek prawidłowego zebrania materiału dowodowego dającego podstawę do załatwienia wniosku strony. Wobec braku kontradyktoryjności postępowania administracyjnego, nawet brak inicjatywy dowodowej strony nie zwalnia organu z odpowiedzialności za legalność podejmowanych czynności i rozstrzygnięć, gdyż, jak wskazano powyżej, jedną z zasad postępowania administracyjnego jest zasada oficjalności wynikająca z art. 7 Kpa.
Okoliczność braku dokumentacji winna stanowić impuls do dalszych poszukiwań i ustaleń, nie zaś odmowy dokonania zmian w żądanym zakresie.
Dopiero wywiedzenie, iż właścicielem działki nr 372 jest Skarb Państwa – na którejkolwiek podstawie, ujętej w § 12 rozporządzenia i zaktualizowanie danych ewidencji w tym zakresie, pozwoli na podjęcie dalszych rozważań na temat prawidłowości wpisu Skarżącego jako użytkownika nieruchomości. Dopóki to nie nastąpi odmowa dokonania żądanej przez wnioskodawcę zmiany jest przedwczesna.
Nie chodzi tu bynajmniej o rozstrzyganie sporów o prawa do nieruchomości. Obowiązek zamieszczania w ewidencji danych bezspornych wyklucza samodzielne rozstrzyganie przez organ rejestrujący wszelkich kwestii związanych z prawem do nieruchomości. Należy jednak zwrócić uwagę, iż organ I instancji – Starosta – posiada uprawnienia do regulowania stanu prawnego nieruchomości Skarbu Państwa.
Podniesienia także wymaga, iż z treści uzasadnienia decyzji nie wynika w jakiej konkretnej dacie wpisano Skarb Państwa jako właściciela działki nr 372 (podano, iż w 1994 roku dla obrębu N. założono informatyczna bazę danych w programie MSEG gdzie wykazano jako właściciela działki 372 Skarb Państwa bez wskazania podstawy prawnej, a jako użytkownika Wojewódzki Zarząd Inwestycji Rolniczych), oraz w jakich konkretnych datach wpisano jako użytkowników Wojewódzki Zarząd Inwestycji Rolniczych, czy ZMiUW Oddział w S.. Należy podnieść, iż w tym zakresie niewystarczająca jest informacja o konwersji danych programu czy założeniu bazy informatycznej. W świetle powyższego należy zauważyć, iż organy administracji nie wskazały konkretnych dat wpisów zarówno właściciela Skarbu Państwa jak i poszczególnych użytkowników, co dodatkowo uniemożliwia dokonanie przez Sąd kontroli poprawności tych wpisów. Nie ma bowiem możliwości przyjęcia właściwego stanu prawnego dla oceny dokonywanych czynności. Nadto organy nie wyjaśniły statusu prawnego użytkownika działki, co uniemożliwia tym samym ocenę prawidłowości dokonanych zmian. Wskazane powyżej uwagi uzasadniają zarzut naruszenia art. 107 § 3 Kpa świadcząc o wadliwości uzasadnienia decyzji.
W ponownym postępowaniu organy administracji uwzględnią powyższe rozważania i dokonają stosownych ustaleń, pozwalających na jednoznaczną ocenę zajętego stanowiska względem wniosku strony.
Dostrzeżone braki postępowania administracyjnego, które nie dają Sądowi możliwości właściwej kontroli wydanych decyzji w zakresie wpisów w znaczeniu podmiotowym, konieczność dokonania dalszych ustaleń, w celu usunięcia naruszenia przepisów postępowania i uzupełnienia wywodów we wskazanym powyżej zakresie czyni przedwczesnym odniesienie się do zarzutów naruszenia prawa materialnego podniesionych w skardze. Tylko bowiem w prawidłowo ustalonym stanie faktycznym sprawy może dojść do oceny prawidłowości zastosowania prawa materialnego, będącego podstawą podjęcia danego aktu administracyjnego.
Biorąc pod uwagę wszystkie wskazane powyżej okoliczności, Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 135 Ppsa orzekł jak w wyroku. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 i art. 209 Ppsa. Na koszty postępowania złożyły się: kwota wpisu (200 zł), oraz wynagrodzenie pełnomocnika (480 zł) ustalone zgodnie z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U. 2015r., poz. 1804).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło