II SA/Ke 444/18
WyrokWSA w Kielcach2019-11-28
Skład orzekający: Dorota Chobian, Jacek Kuza, Dorota Pędziwilk-Moskal
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej powinien zawiesić postępowanie w sprawie przyznania zasiłku dla bezrobotnych, gdy rozpatrzenie tej sprawy zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez sąd (przyznanie zasiłku chorobowego)?Ratio decidendi
Organ odwoławczy błędnie uznał, że nieprawomocny wyrok sądu przyznający zasiłek chorobowy nie ma znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy o zasiłek dla bezrobotnych. Zgodnie z art. 71 ust. 2 pkt 3 ustawy o promocji zatrudnienia, okresy pobierania zasiłku chorobowego zalicza się do okresu uprawniającego do zasiłku dla bezrobotnych. W związku z tym, organ powinien był zawiesić postępowanie na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. do czasu prawomocnego zakończenia postępowania sądowego dotyczącego zasiłku chorobowego, czego nie uczynił, naruszając tym samym przepisy postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy.Stan faktyczny
Skarżący S.S. został zarejestrowany jako bezrobotny w dniu 22 marca 2018 r. Wojewoda Świętokrzyski utrzymał w mocy decyzję odmawiającą przyznania prawa do zasiłku dla bezrobotnych, uznając, że skarżący udokumentował jedynie 344 dni okresów uprawniających do zasiłku w okresie 18 miesięcy poprzedzających rejestrację, podczas gdy wymagane jest co najmniej 365 dni. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów postępowania i błędne wyliczenie okresów uprawniających do zasiłku, wskazując na toczące się postępowanie sądowe dotyczące przyznania mu zasiłku chorobowego za okres od 1 października 2017 r. do 30 października 2017 r., które zostało uwzględnione wyrokiem Sądu Rejonowego w Kielcach.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody Świętokrzyskiego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Chobian, Sędziowie Sędzia WSA Jacek Kuza, Sędzia WSA Dorota Pędziwilk-Moskal (spr.), Protokolant Starszy inspektor sądowy Katarzyna Tuz-Stando, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 listopada 2019r. sprawy ze skargi S.S. na decyzję Wojewody Świętokrzyskiego z dnia 14 maja 2018 r. znak: [...] w przedmiocie odmowy przyznania prawa do zasiłku dla bezrobotnych uchyla zaskarżoną decyzję.
Wojewoda Świętokrzyski decyzją z dnia 14 maja 2018 r. znak: [...], sprostowaną postanowieniem tego organu z dnia 22 czerwca 2018 r. znak: [...], utrzymał w mocy decyzję wydaną z upoważnienia Starosty Koneckiego z dnia 22 marca 2018 r. znak [...] w sprawie uznania z dniem 22 marca 2018 r. S. S. za osobę bezrobotną i odmowy przyznania prawa do zasiłku.
W uzasadnieniu powyższego rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazał, że w okresie 18 miesięcy bezpośrednio poprzedzających dzień rejestracji tj. 22 marca 2018 r., zatem w okresie od 22 września 2016 r. do 21 marca 2018 r. S. S. udokumentował posiadanie 344 dni okresów uprawniających do przyznania prawa do zasiłku - okres od 22 września 2016 r. do 31 sierpnia 2017 r. - wobec wymaganych przepisami prawa co najmniej 365 dni. Organ odwoławczy wskazał, że nawet przy założeniu, iż prawomocnym wyrokiem zostanie przyznany stronie zasiłek chorobowy za okres od 1 października 2017 r. do 30 października 2017 r. nie będzie to miało wpływu na przyznanie jej prawa do ww. zasiłku, gdyż suma okresów uprawniających do jego przyznania wynosiłaby wówczas 344 dni.
Wojewoda dodał, że prawo do zasiłku jest zależne wyłącznie od spełnienia warunków określonych w art. 71 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (brzmienie obowiązujące na dzień wydania decyzji - tekst jedn. Dz. U. z 2017 r. poz. 1065, ze zm.), zwanej dalej ustawą i nie ma charakteru uznaniowego. Konieczne jest zatem wykazanie przez osobę ubiegającą się o przyznanie tego zasiłku, że na dzień rejestracji w urzędzie pracy w okresie 18 miesięcy poprzedzających dzień rejestracji posiada co najmniej 365 dni okresu uprawniającego do przyznania prawa do ww. zasiłku. Organ odwoławczy stwierdził, że wobec niespełnienia przez stronę powyższego warunku nie było podstawy do przyznania jej prawa do tego zasiłku.
Skargę na ww. decyzję organu odwoławczego wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach S. S. zarzucając temu rozstrzygnięciu naruszenie art. 77 § 1 k.p.a., art. 79a § 1 k.p.a., art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. oraz art. 154 § 1 k.p.a. oraz błędne wyliczenie sumy okresów uprawniających do przyznania zasiłku.
W uzasadnieniu skargi jej autor wyjaśnił, że przez 24 lata był funkcjonariuszem Służby Celnej. W związku z wejściem w życie ustawy o Krajowej Administracji Skarbowej od dnia 31 maja 2017 r. powinien uzyskać propozycję służby, jednak z dniem 31 sierpnia 2017 r. zakończył się okres jego służby. Uzyskał wówczas świadectwo służby. Od 23 sierpnia 2017 r. do 20 lutego 2017 r. nieprzerwanie przebywał na zwolnieniu lekarskim i sumiennie dostarczał druki L4 do ZUS, jednak na każdy przedstawiony dokument L4 uzyskiwał decyzję odmowną, co do wypłaty zasiłku chorobowego. Następnie decyzje ZUS dotyczące okresów od 1 października 2017 r. do 30 października 2017 r. oraz od 30 listopada 2017 r. do 29 grudnia 2017 r. zaskarżył do Sądu Rejonowego w Kielcach IV Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych, który wyrokiem z dnia 26 marca 2018 r. o sygn. akt IV U 897/17 stwierdził, że ZUS ma obowiązek wypłacić zasiłek chorobowy za okres od 1 października 2017 r. do 30 października 2017 r. Następnie wyrok ten został zaskarżony przez S. S. w zakresie miesięcy: listopad i grudzień, jak również przez ZUS. Skarżący stwierdził, że zgodnie z ww. wyrokiem za październik 2017 r. został mu przyznany zasiłek chorobowy i okoliczność ta powinna zostać wzięta pod uwagę przy ocenie spełniania przez niego przesłanek określonych w art. 71 ustawy. W ocenie skarżącego, okres jego służby i przyznany mu zasiłek chorobowy za październik 2017 r. stanowią wystarczające przesłanki do przyznania zasiłku. Skarżący przebywał na zwolnieniu lekarskim od dnia 23 sierpnia 2017 r. do 20 lutego 2018 r., a zasiłek chorobowy otrzymywał tylko do dnia 31 sierpnia 2017 r. Pod koniec okresu chorobowego wystąpił o przyznanie renty z tytułu niezdolności do pracy. Jednak ZUS w dniu 21 marca 2018 r. odmówił przyznania tej renty. W związku z tym, przed dniem wydania decyzji przez ZUS skarżący nie mógł zarejestrować się w Urzędzie Pracy, ponieważ nie spełniał warunków wynikających z definicji bezrobotnego, tj. ze względu na stan zdrowia nie był osobą zdolną i gotową do podjęcia zatrudnienia. Biorąc pod uwagę stan zdrowia skarżący był przekonany, że zostanie mu przyznana renta z tytułu niezdolności do pracy.
Skarżący podniósł, że zważywszy na fakt, iż Sąd Rejonowy w Kielcach przyznał mu zasiłek chorobowy za miesiąc październik (nieprawomocnie) spełnia on warunki do przyznania mu prawa do zasiłku dla bezrobotnych.
O toczącym się postępowaniu sądowym w tym przedmiocie skarżący informował Wojewodę, który posiadając taką wiedzę, winien był z urzędu zawiesić postępowanie do czasu uprawomocnienia się wyroku.
Mając na uwadze powyższe, skarżący wniósł o zmianę zaskarżonej decyzji poprzez jej uchylenie w części dotyczącej odmowy przyznania prawa do zasiłku dla bezrobotnych i przyznanie prawa do zasiłku lub uchylenie decyzji i przekazanie sprawy organowi pierwszej instancji do ponownego rozpatrzenia, ewentualnie zawieszenie postępowania sądowego do czasu wydania prawomocnego wyroku Sądu Okręgowego w Kielcach w kwestii przysługujących mu praw do zasiłku chorobowego.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, przyznając jednak, że skarżący zasadnie zwrócił uwagę na błąd w zaskarżonej decyzji, dotyczący wskazania, że okres 18 miesięcy poprzedzających dzień rejestracji to okres od 22 października 2016 r. do 21 marca 2018 r., a w konsekwencji błędnego obliczenia, iż zainteresowany udokumentował jedynie 314 dni okresów uprawniających do przyznania prawa do zasiłku. Postanowieniem z dnia 22 czerwca 2018 r. znak: PSZ.IV.8641.13.2018 Wojewoda Świętokrzyski z urzędu sprostował powyższą omyłkę w ten sposób, że na stronie 2 w wierszu 18 uzasadnienia zamiast cyt.: "22.10.2016 r. do 21.03.2018 r. pan S. S. udokumentował 314 dni" powinno być "22.09.2016 r. do 21.03.2018 r. pan S. S. udokumentował 344 dni". Organ odwoławczy uznał, że błąd ten nie miał jednak wpływu na wynik sprawy, gdyż skarżący przedstawił dokumentację, zgodnie z którą nie posiada wymaganych 365 dni okresów uprawniających do przyznania prawa do zasiłku. Natomiast wyrok Sądu Rejonowego w Kielcach, przyznający stronie zasiłek chorobowy za okres od 1 października 2017 r. do 31 października 2017 r. nie jest prawomocny. Na obecnym etapie postępowania nie można więc zaliczyć tego okresu do okresów uprawniających do przyznania prawa do zasiłku dla osób bezrobotnych. Dopiero jeśli wyrok stanie się prawomocny i w jego wyniku skarżący uzyska zasiłek chorobowy za co najmniej 21 dni w badanym okresie 18 miesięcy poprzedzających datę rejestracji, będzie to podstawa do wznowienia postępowania dotyczącego przyznania prawa do zasiłku.
Przy piśmie procesowym z dnia 18 lipca 2018 r. skarżący nadesłał odpis wyroku Sądu Rejonowego w Kielcach oraz kopie wywiedzionych od tego orzeczenia apelacji własnej oraz ZUS.
Postanowieniem z dnia 31 sierpnia 2018 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny
w Kielcach zawiesił postępowanie sądowoadministracyjne w sprawie niniejszej z uwagi na toczące się przed Sądem Okręgowym w Kielcach postępowanie w sprawie o sygn. akt V Ua 72/18 ze skargi S. S. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Kielcach o zasiłek chorobowy.
Sąd Okręgowy w Kielcach wyrokiem z dnia 4 lipca 2019 r. w sprawie o sygn. akt V Ua 72/18 na skutek apelacji S. S. i Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Kielcach od wyroku Sądu Rejonowego w Kielcach z dnia 26 marca 2018 r. o sygn. akt IV U 897/17 w punkcie I sentencji powyższego orzeczenia zmienił zaskarżony wyrok w punkcie II oraz poprzedzające go decyzje i przyznał S.owi S. prawo do zasiłku chorobowego za okres od dnia 30 listopada 2017 r. do dnia 29 grudnia 2017 r. oraz od dnia 30 grudnia 2017 r. do dnia 28 stycznia 2018 r. W punkcie II sentencji oddalił apelację Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Kielcach.
Następnie postanowieniem z dnia 30 października 2019 r. tut. Sąd podjął z urzędu zawieszone postępowanie sądowoadministracyjne.
Z kolei pismem z dnia 5 listopada 2019 r. S. S. wniósł o zawieszenie postępowania sądowoadministracyjnego w sprawie niniejszej, z uwagi na toczące się postępowania sądowe w przedmiocie przyznania renty.
Na rozprawie w dniu 28 listopada 2019 r. tut. Sąd oddalił powyższy wniosek
o zawieszenie postępowania.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325), zwanej dalej "p.p.s.a.", wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego lub przepisów postępowania w sposób, który miał bądź mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.).
Dokonując tak rozumianej oceny zaskarżonego rozstrzygnięcia, Wojewódzki Sąd Administracyjny dopatrzył się w nim naruszeń prawa skutkujących koniecznością jego uchylenia (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a.).
Kontrolą sądowoadministracyjną w rozpoznawanej sprawie została objęta decyzja Wojewody Świętokrzyskiego z dnia 14 maja 2018 r., sprostowana postanowieniem tego organu z dnia 22 czerwca 2018 r., utrzymująca w mocy decyzję wydaną z upoważnienia Starosty Koneckiego z dnia 22 marca 2018 r. w sprawie uznania z dniem 22 marca 2018 r. S. S. za osobę bezrobotną i odmowy przyznania prawa do zasiłku. W uzasadnieniu tej decyzji, sprostowanej postanowieniem z dnia 22 czerwca 2018 r., organ wskazał, że skarżący nie udokumentował w okresie 18 miesięcy bezpośrednio poprzedzających dzień rejestracji tj. 22 marca 2018 r. wymaganych przepisami prawa co najmniej 365 dni uprawniających do przyznania prawa do zasiłku. Skarżący udokumentował bowiem jedynie 344 dni okresów uprawniających do przyznania prawa do zasiłku - okres od 22 września 2016 r. do 31 sierpnia 2017 r.
W ocenie Sądu, organ odwoławczy słusznie wskazał, że prawo do zasiłku jest zależne wyłącznie od spełnienia warunków określonych w art. 71 ustawy i nie ma charakteru uznaniowego. Zasadnie również podniósł, że konieczne jest wykazanie przez osobę ubiegającą się o przyznanie tego zasiłku, że na dzień rejestracji w urzędzie pracy w okresie 18 miesięcy poprzedzających dzień rejestracji posiada co najmniej 365 dni okresu uprawniającego do przyznania prawa do ww. zasiłku. Natomiast błędnie, zdaniem Sądu, uznał, że wyrok Sądu Rejonowego w Kielcach, przyznający stronie zasiłek chorobowy za okres od 1 października 2017 r. do 30 października 2017 r. z uwagi na fakt jego nieprawomocności nie ma znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy.
Jak już wskazano wyżej, organowi znana była okoliczność istniejąca w dacie wydania decyzji, że wyrokiem z dnia 26 marca 2018 r., sygn. akt IV U 897/17 Sąd Rejonowy w Kielcach uwzględnił wniosek skarżącego i przyznał wnioskodawcy prawo do zasiłku chorobowego za okres od 1 października 2017 r. do 30 października 2017 r. Wprawdzie wyrok ten w dacie wydania decyzji był nieprawomocny, ale orzeczono nim o zasiłku chorobowym za okres istotny z punktu widzenia prawa skarżącego do zasiłku dla bezrobotnych. Uprawomocnienie się tego wyroku obligowałoby organ do uwzględnienia w sprawie niniejszej okresu przyznanego skarżącemu zasiłku chorobowego. Zgodnie bowiem z art. 71 ust. 2 pkt 3 ustawy, do 365 dni okresu uprawniającego do przyznania prawa do zasiłku zalicza się okresy pobierania zasiłku chorobowego. Niewątpliwie zatem prawomocne rozstrzygnięcie sądu w przedmiocie zasiłku chorobowego (1 października 2017 r. do 30 października 2017 r.) ma istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy niniejszej. W tych okolicznościach, rację ma skarżący, że zaistniały podstawy do zawieszenia przez organ postępowania administracyjnego do czasu prawomocnego zakończenia postępowania sądowego. Skoro bowiem okres przyznanego stronie zasiłku chorobowego zawiera się w okresie 18 miesięcy poprzedzających dzień rejestracji, nie może budzić wątpliwości, że zaistniały przesłanki do zastosowania przez organ art. 97 § 1 ust. 4 k.p.a. w myśl którego organ administracji publicznej zawiesza postępowanie, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. W piśmiennictwie i orzecznictwie sądów administracyjnych wyrażony został pogląd, że wskazana w ww. przepisie formuła nakazuje podkreślić cztery istotne elementy składające się na konstrukcję zagadnienia wstępnego:
1) zagadnienie to wyłania się w toku postępowania administracyjnego;
2) jego rozstrzygnięcie należy do innego organu lub sądu;
3) wymaga ono "uprzedniego" rozstrzygnięcia, tzn. musi poprzedzać rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji;
4) istnieje zależność między uprzednim rozstrzygnięciem zagadnienia wstępnego a rozpatrzeniem sprawy i wydaniem decyzji.
W ocenie Sądu, przesłanki te zostały w rozpoznawanej sprawie spełnione. Z akt sprawy wynika, że o toczącym się postępowaniu sądowym w przedmiocie zasiłku chorobowego skarżący informował Wojewodę, który posiadając taką wiedzę, winien był z urzędu zawiesić postępowanie do czasu uprawomocnienia się wyroku Sądu Rejonowego w Kielcach, czego nie uczynił.
W tym stanie rzeczy, w ocenie Sądu, doszło do naruszenia przepisów postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy, co obligowało Sąd do uchylenia zaskarżonej decyzji.
Prowadząc postępowanie ponownie organ, zgodnie z art. 153 p.p.s.a., uwzględni poczynione wyżej uwagi, wyeliminuje dotychczasowe uchybienia i wyda stosowne rozstrzygnięcie. Organ będzie miał przy tym również na uwadze, że Sąd Okręgowy w Kielcach wyrokiem z dnia 4 lipca 2019 r. w sprawie o sygn. akt V Ua 72/18 na skutek apelacji S. S. i Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Kielcach od wyroku Sądu Rejonowego w Kielcach z dnia 26 marca 2018 r. o sygn. akt IV U 897/17 w punkcie I sentencji powyższego orzeczenia zmienił zaskarżony wyrok w punkcie II oraz poprzedzające go decyzje i przyznał S.owi Sękowskiemu prawo do zasiłku chorobowego za okres od dnia 30 listopada 2017 r. do dnia 29 grudnia 2017 r. oraz od dnia 30 grudnia 2017 r. do dnia 28 stycznia 2018 r. W punkcie II sentencji oddalił apelację Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Kielcach.
Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a., uchylił zaskarżoną decyzję.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło