II SA/Ke 45/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Renata Detka, Sędziowie Sędzia WSA Krzysztof Armański, Sędzia WSA Jacek Kuza (spr.), Protokolant Sekretarz sądowy Joanna Nowak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 kwietnia 2018 r. sprawy ze skargi D. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] znak: [...] w przedmiocie zatrzymania prawa jazdy I. oddala skargę; II. przyznaje od Skarbu Państwa (Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach) na rzecz radcy prawnego G. P. kwotę 295,20 (dwieście dziewięćdziesiąt pięć 20/100) złotych, w tym VAT w kwocie 55,20 (pięćdziesiąt pięć 20/100) złotych, tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z [...], po rozpatrzeniu odwołania D.B., od decyzji wydanej z upoważnienia Starosty z [...], orzekającej o zatrzymaniu prawa jazdy kategorii A, B, do czasu przedłożenia wymaganego badania z rygorem natychmiastowej wykonalności, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa, utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu organ odwoławczy podał, że pismem z 9 kwietnia 2014 r. Komendant Powiatowy Policji poinformował Starostę Powiatowego, że w trakcie prowadzonych czynności stwierdzono uzasadnione i poważne zastrzeżenia co do stanu zdrowia D.B. W uzasadnieniu wyjaśnił, że D.B. 7 kwietnia 2014 r. kierował samochodem marki Peugeot i w czasie jazdy zachowywał się w sposób uzasadniający obawę, co do możliwości udziału w ruchu lądowym. Do tego wniosku Komendant załączył notatkę służbową sporządzoną przez funkcjonariusza Policji, który interweniował 7 kwietnia 2014 r. Decyzją z 9 maja 2014 r. Starosta skierował D.B. na badania lekarskie, ze względu na zastrzeżenia co do stanu jego zdrowia. W decyzji tej organ wskazał, że badania lekarskie należy wykonać w Wojewódzkim Ośrodku Medycyny Pracy w terminie 30 dni od daty otrzymania decyzji. W wyniku rozpatrzenia odwołania od powyższej decyzji, Samorządowe Kolegium Odwoławcze postanowieniem z [...] stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia odwołania. WSA w Kielcach oddalił skargę na to postanowienie, natomiast wyrokiem z 8 lutego 2017 r. NSA oddalił skargę kasacyjną. Z kolei, w wyniku rozpatrzenia wniosku D.B. o wznowienie postępowania, Starosta Powiatowy odmówił wszczęcia postępowania w przedmiocie skierowania na badania lekarskie oraz uchylenia i umorzenia postępowania jako bezprzedmiotowego. Kolegium postanowieniem z [...] uchyliło powyższe postanowienie w całości i w to miejsce orzekło o odmowie wznowienia postępowania w sprawie zakończonej decyzją z [...] w przedmiocie skierowania na badania lekarskie. WSA w Kielcach oddalił skargę na to postanowienie, natomiast wyrokiem z 6 lipca 2017 r. NSA oddalił skargę kasacyjną. Pismem z 25 maja 2017 r. Starosta wezwał D.B. do przedłożenia badania lekarskiego wykonanego w WOMP w terminie do 26 czerwca 2017 r. W piśmie tym wskazał, że D.B. nie wykonał badań lekarskich i nie przedłożył ich wyników organowi pierwszej instancji. Pismem z 8 września 2017 r. Starosta zawiadomił stronę o wszczęciu postępowania w sprawie zatrzymania prawa jazdy, w związku z nieprzedstawieniem w wymaganym terminie orzeczenia lekarskiego z WOMP, a następnie wydał zaskarżoną decyzję. Dalej Kolegium cytując treść art. 102 ust. 1 pkt 3 lit. a ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r., poz. 978), dalej przywołanej jako "ustawa", podniosło, że niepoddanie się w wyznaczonym w skierowaniu z 9 maja 2014 r. terminie badaniu lekarskiemu, w trybie określonym w art. 99 ust. 1 pkt 2 lit. b ustawy, stanowi podstawę do wydania przez starostę decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy. Decyzja wydawana w trybie art. 102 ustawy jest więc nieuchronną konsekwencją niewykonania obowiązku nałożonego przez Starostę w decyzji o skierowaniu na badania lekarskie. Ten fakt jest konieczną, ale zarazem wystarczającą przesłanką zatrzymania prawa jazdy, przepisy nie wymagają bowiem dokonywania innych ustaleń w tym zakresie, w szczególności zaś wykluczają możliwość dokonania ponownej oceny zasadności samego skierowania na badania. Skoro ustawodawca przesądził, że w przypadku niepoddania się zleconemu badaniu lekarskiemu starosta wydaje decyzję o zatrzymaniu prawa jazdy, to znaczy, że wydanie zaskarżonego rozstrzygnięcia nie było pozostawione swobodnemu uznaniu organu administracji. Ratio legis tak jednoznacznego rozwiązania ustawowego jest oczywiste, gdyż nadrzędną wartością jest tutaj bezpieczeństwo kierowcy oraz pozostałych uczestników ruchu drogowego (por. wyrok WSA w Gliwicach z 6.06.2012 r. sygn. akt II SA/G1 142/12). Tym samym brak jest podstaw do badania przesłanki skierowania strony na badania lekarskie. Zdaniem Kolegium, stan faktyczny w sprawie, jak dowodzą dokumenty zgromadzone w aktach, wyczerpuje znamiona wskazane w art. 102 ust. 1 pkt 3 lit. a ustawy. W związku z powyższym, organ pierwszej instancji zasadnie orzekł o zatrzymaniu prawa jazdy kat. A, B. Odpowiadając zaś na zarzuty podniesione w odwołaniu Kolegium jeszcze raz podniosło, że decyzja o zatrzymaniu prawa jazdy jest konsekwencją niepoddania się przez się przez stronę badaniu lekarskiemu. Z akt sprawy wynika, że do dnia wydania przez organ pierwszej instancji zaskarżonej decyzji strona tych badań nie wykonała, jak również nie ustaliła nowego terminu ich przeprowadzenia. W skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach skardze na powyższą decyzję D.B. wskazał, że wniosek o wszczęcie postępowania w sprawie zakończonej decyzją o skierowaniu go na badania lekarskie został wydany w wyniku przestępstwa przekroczenia przez funkcjonariuszy policji uprawnień służbowych. Podał, że postępowanie Policji i Starosty jest jaskrawym przykładem dyskryminowania osób niepełnosprawnych. Skarżący stwierdził, że nie popełnił żadnego wykroczenia drogowego i jeździ bezpiecznie. Nadto podniósł, że gdy toczy się postępowanie przygotowawcze zasadne jest wznowienie postępowania i zawieszenie go do czasu ustalenia w sposób wiążący w postępowaniu karnym, czy zostało popełnione przestępstwo. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. W piśmie procesowym z 3 kwietnia 2018 r. pełnomocnik skarżącego, podtrzymując skargę w całości, dodatkowo zarzucił naruszenie: - art. 7, 77 i 80 kpa, poprzez oparcie skierowania skarżącego na badania kontrolne, wyłącznie na notatce Policji, której obiektywizm, z uwagi na okoliczności jej powstania był kwestionowany przez skarżącego i pominięcie przez organy okoliczności, że pomimo leczenia się skarżącego w szeregu zakładów opieki zdrowotnej, m. in. w Wojewódzkim Szpitalu Zespolonym, w latach 2000-2002, Specjalistycznym Szpitalu [...], w latach 2002-2004 i Uniwersyteckim Szpitalu Klinicznym [...], w latach 2006-2015, żadna z tych instytucji nie wystąpiła z zawiadomieniem o wystąpieniu konieczności skierowania skarżącego na badania lekarskie, jak również w żadnej z nich nie zalecono skarżącemu powstrzymania się od kierowania pojazdami, - art. 9, art. 11, art. 15 i art. 107 § 3 kpa poprzez powielenie przez organ II instancji w rozstrzygnięciu stanowiska organu I instancji bez wystarczającego odniesienia się do zarzutów, niedostateczne uzasadnienie decyzji i niewyjaśnienie wszystkich przesłanek i okoliczności prawnych, z których wynika treść tego rozstrzygnięcia. - art. 99 ust. 1 pkt 2 ustawy, poprzez uznanie na skutek wzięcia pod uwagę tylko zawiadomienia Policji, że zachodzą uzasadnione zastrzeżenia, co do stanu zdrowia skarżącego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje: Skarga podlega oddaleniu. Podstawę prawną wydania, objętej w niniejszej sprawie kontrolą sądową decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy skarżącemu, stanowił art. 102 ust. 1 pkt 3 lit. a ustawy. Zgodnie z tym przepisem starosta wydaje decyzję administracyjną o zatrzymaniu prawa jazdy, jeśli osoba posiadająca prawo jazdy lub pozwolenie na kierowanie tramwajem nie przedstawia w wymaganym terminie orzeczenia o istnieniu lub braku przeciwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdem, o którym mowa w art. 79 ust. 2 ustawy, który z kolei stanowi, że uprawniony lekarz, po przeprowadzeniu badania lekarskiego, wydaje osobie badanej stosowne orzeczenie lekarskie. Przede wszystkim podkreślić należy, że decyzja o zatrzymaniu prawa jazdy wydana na podstawie powyższego przepisu nie ma charakteru fakultatywnego, lecz obligatoryjny, co oznacza, że jeśli osoba posiadająca prawo jazdy nie przedstawi w wymaganym terminie orzeczenia lekarskiego o istnieniu lub braku przeciwskazań do kierowania pojazdami, to organ ma obowiązek wydania decyzji w przedmiocie zatrzymania prawa jazdy (por. wyroki w sprawach: I OSK 778/15 z 7.02.2017 r.; IV SA/Po 674/17 z 15.11.2017 r.; II SA/Rz 1782/16 z 6.04.2017 r. dostępne na stronie internetowej http://www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Związany charakter decyzji oznacza, że obowiązkiem organu jest ustalenie, czy dana osoba poddała się badaniu lekarskiemu i z jakim wynikiem. W sytuacji nieprzedstawienia w wymaganym terminie orzeczenia lekarskiego organ ma obowiązek zatrzymania prawa jazdy. Wymienione obowiązki zostały w sprawie niniejszej dochowane, a ustalenia organów obydwu instancji są prawidłowe. Skarżący do wykonania badań lekarskich w Wojewódzkim Ośrodku Medycyny Pracy ze względu na zastrzeżenia do jego stanu zdrowia został skierowany decyzją Starosty z [...], wydaną w trybie art. 99 ust. 1 pkt 2 lit. b ustawy. Ze względu na toczące się postępowania administracyjne i sądowe w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania od tej decyzji oraz w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania w sprawie zakończonej tą decyzją, organ I instancji pismem z 25 maja 2017 r., wezwał ponownie skarżącego do przedłożenia badania lekarskiego wykonanego w WOMP do [...]. Bezspornym jest, że skarżący nie zgłosił się na powyższe badanie w wyznaczonym terminie i nie przedstawił żądanego orzeczenia lekarskiego w terminie do 26 czerwca 2017 r., ani nawet do czasu orzekania przez organy o zatrzymaniu prawa jazdy. W konsekwencji nie wypełnił obowiązku przewidzianego w art. 102 ust. 1 pkt 3 lit. a ustawy. W związku z powyższym, działając na podstawie ww. przepisu, organ I instancji zobowiązany był do wydania decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy. Odnosząc się do zarzutów zawartych w piśmie pełnomocnika skarżącego należy wskazać, że w postępowaniu w sprawie zatrzymania prawa jazdy nie bada się już prawidłowości i zasadności wcześniejszej decyzji o skierowaniu na badanie lekarskie. Wprawdzie obie decyzje, wymienione w art. 99 ust. 1 pkt 2 lit. b (skierowanie na badanie lekarskie) i art. 102 ust. 1 pkt 3 lit. a (zatrzymanie prawa jazdy), pozostają ze sobą w związku, ponieważ decyzja o zatrzymaniu prawa jazdy wydawana jest w następstwie niepoddania się przez stronę badaniu, to jednak każda z nich podejmowana jest w odrębnym postępowaniu administracyjnym w rozumieniu art. 1 pkt 1 kpa i kreuje odrębne sprawy administracyjne (sprawy indywidualne, rozstrzygane w drodze decyzji administracyjnej). Od każdej z nich stronie przysługuje odwołanie, a następnie skarga do sądu administracyjnego. W konsekwencji, w postępowaniu administracyjnym w sprawie dotyczącej zatrzymania prawa jazdy z powodu niepoddania się badaniu przez kierowcę nie mogą być ponownie badane te okoliczności i przesłanki, które warunkowały wydanie decyzji nakazującej kierowcy poddanie się badaniu. W związku z powyższym nie mają w niniejszej sprawie znaczenia zarzuty dotyczące oparcie skierowania skarżącego na badania, wyłącznie na notatce Policji. Kwestia ta podlegała badaniu na podstawie art. 99 ust. 1 pkt 2 lit. b na etapie wydawania decyzji o skierowaniu na badania lekarskie. W niniejszym przypadku obowiązkiem organów było jedynie zbadanie, czy skarżący wykonał wynikający z niej obowiązek. Rozstrzygające w sprawie organy, wbrew twierdzeniom pełnomocnika skarżącego, nie dopuściły się również naruszenia przepisów postępowania. Zresztą pełnomocnik skarżącego swoich zarzutów w tym zakresie w ogóle nie uzasadnił. Natomiast w ocenie Sądu sposób prowadzenia postępowania, jak i sposób gromadzenia i oceny zebranego przez nie materiału dowodowego był prawidłowy. Wbrew twierdzeniom pełnomocnika skarżącego również uzasadnienie decyzji było wyczerpujące, zawierało wszelkie przewidziane procedurą elementy i nie sposób uznać, by było ono niewystarczające oraz by organy dopuściły się jakiegokolwiek naruszenia prawa, które uzasadniałoby uchylenie zaskarżonej decyzji. Odnosząc się do zarzutu skargi dotyczącego konieczności zawieszenia postępowania administracyjnego do czasu zakończenia postępowania karnego, Sąd uznał, że nie jest on zasadny. Skarżący bowiem nie wskazał, o jakie konkretnie postępowanie karne chodzi, a z akt administracyjnych nie wynika, aby przeciwko skarżącemu toczyło się jakiekolwiek postępowanie karne. Ponadto z uwagi na związany charakter zaskarżonej decyzji nie zachodziła potrzeba zawieszenia postępowania. Skarżący bowiem został obciążony skutkami niewykonania obowiązku wcześniej na niego nałożonego decyzją ostateczną. Mając to wszystko na uwadze, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. 2017 r., poz. 1369 ze zm.), Sąd oddalił skargę. Orzeczenie zawarte w pkt II wydano na podstawie art. 250 § 1 tej ustawy oraz § 2 pkt 1, § 4 ust. 3 i § 21 ust. 1 pkt 1 lit. c Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu (Dz. U. z 2016.1715 ze zm.).