II SA/Ke 450/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach, w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Dorota Pędziwilk-Moskal po rozpoznaniu w dniu 13 października 2011r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J.S. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi J.S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] znak: [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego p o s t a n a w i a : I. oddalić wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych, II. ustanowić dla J.S. adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka. W dniu 23 września 2011r. J.S. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na urzędowym formularzu PPF wniosek o przyznanie prawa pomocy, w którym domagał się zwolnienia go od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata z urzędu w sprawie z jego skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego. Postanowieniem z dnia 28 września 2011r. Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Kielcach oddalił wniosek skarżącego o zwolnienie od kosztów sądowych (pkt I) oraz ustanowił dla niego adwokata z urzędu (pkt II). W ustawowym terminie J.S. wniósł sprzeciw od w/w postanowienia, domagając się zwolnienia od kosztów sądowych. W uzasadnieniu strona wskazała, że jego jedyne źródło utrzymania – renta w kwocie 280 zł miesięcznie nie wystarczy na pokrycie opłat sądowych. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej ustawą p.p.s.a., w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, postanowienie przeciwko któremu został wniesiony traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd. Tym samym już samo wniesienie sprzeciwu, a nie jego zakres określony przez stronę, powoduje utratę mocy wiążącej postanowienia wydanego przez referendarza sądowego – w całości. W konsekwencji prowadzi to do ponownego rozpatrzenia wszystkich żądań zawartych we wniosku o przyznanie prawa pomocy przez Sąd (por. postanowienie NSA z dnia 23 grudnia 2004r., sygn. akt: FZ 375/04). Stosownie do art. 246 § 1 ustawy p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy przysługuje osobie, która wykaże że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (prawo pomocy w zakresie całkowitym – pkt 1) bądź osobie, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (prawo pomocy w zakresie częściowym – pkt 2). Oznacza to, iż ubiegający się o taką pomoc winien w każdym wypadku poczynić oszczędności we własnych wydatkach do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania siebie i rodziny. Dopiero, gdyby poczynione w ten sposób oszczędności okazały się niewystarczające – może zwrócić się o pomoc państwa. Należy przy tym zauważyć, że przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 2 ustawy p.p.s.a.). Natomiast prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 3 ustawy p.p.s.a.). Ze złożonego formularza o udzielenie prawa pomocy wynika, że wnioskodawca prowadzi samodzielnie gospodarstwo domowe, nie posiada żadnego majątku i utrzymuje się z renty w wysokości 280 zł miesięcznie. Ponadto wyrokiem Sądu Okręgowego Wydział I Cywilny z dnia 30 marca 2005r., sygn. akt: I C 407/05 (k. 32 akt administracyjnych) zostały zasądzone od J.S. na rzecz jego małoletniej córki I.S. alimenty w kwocie po 220 zł miesięcznie. Mając na uwadze powyższą trudną sytuację finansową wnioskodawcy stwierdzić należy, że nie jest on w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i swojej rodziny. Z tego też względu należy uwzględnić złożony przezeń wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata z urzędu. Odnosząc się natomiast do wniosku skarżącego o zwolnienie od kosztów sądowych podnieść należy, że jak wynika z art. 239 pkt 1 lit. a p.p.s.a, nie ma obowiązku uiszczania kosztów sądowych strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej. Nie budzi wątpliwości Sądu, że do tej kategorii należą sprawy dotyczące świadczeń z funduszu alimentacyjnego – w którym to przedmiocie J.S. wniósł skargę. Z tej przyczyny, skoro strony nie obciąża obowiązek opłacenia kosztów sądowych, to wniosek w tym zakresie podlega oddaleniu, nie wywołując żadnych negatywnych skutków dla zainteresowanego. Mając na uwadze powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach orzekł jak w sentencji postanowienia – na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 i art. 245 § 3 w zw. z art. 260 ustawy p.p.s.a.