II SA/Ke 451/06

WyrokWSA w Kielcach2006-10-18

Skład orzekający: Dorota Chobian, Renata Detka, Danuta Kuchta

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoba będąca współwłaścicielem gospodarstwa rolnego o łącznej powierzchni przekraczającej 2 hektary przeliczeniowe, mimo posiadania mniejszego udziału, może być uznana za osobę bezrobotną?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że osoba będąca współwłaścicielem nieruchomości rolnej, która stanowi zorganizowaną całość gospodarczą i której łączna powierzchnia przekracza 2 hektary przeliczeniowe, nie może być uznana za osobę bezrobotną, nawet jeśli jej fizyczny udział jest mniejszy. Definicja gospodarstwa rolnego w rozumieniu Kodeksu cywilnego obejmuje całość nieruchomości, a nie tylko indywidualny udział współwłaściciela.
Stan faktyczny
H.K. zarejestrował się jako bezrobotny, ale odmówiono mu tego statusu, ponieważ był współwłaścicielem nieruchomości rolnej o łącznej powierzchni przekraczającej 2 ha przeliczeniowe. Organ odwoławczy utrzymał tę decyzję w mocy, argumentując, że dopóki gospodarstwo nie zostanie notarialnie podzielone, funkcjonuje jako całość gospodarcza. H.K. zaskarżył decyzję, twierdząc, że jego faktyczny udział w nieruchomości rolnej nie przekracza 2 ha przeliczeniowych i że ponosi koszty związane ze swoją częścią.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Chobian, Sędziowie Sędzia WSA Renata Detka, Sędzia WSA Danuta Kuchta (spr.), Protokolant pomocnik sekretarza sądowego Izabela Suchenia, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 6 października 2006 r. sprawy ze skargi H.K. na decyzję Wojewody z dnia [...] znak [...] w przedmiocie statusu bezrobotnego oddala skargę. Zaskarżoną decyzją z dnia [...]. znak [...] Wojewoda utrzymał w mocy decyzję wydaną z upoważnienia Starosty K. przez Powiatowy Urząd Pracy w K. z dnia 25.04.2006r. nr 6191/4/06 odmawiającą uznania H. K. za osobę bezrobotną w dniu 25.04.2006r. Organ odwoławczy w uzasadnieniu swego rozstrzygnięcia wskazał, iż H. K. zarejestrował się w Powiatowym Urzędzie Pracy w K. Filia w C. w dniu 25.04.2006r., przedkładając jednocześnie zaświadczenie z Urzędu Miasta i Gminy w C. z dnia 18.04.2006r., z którego wynika, iż jest właścicielem nieruchomości rolnej o powierzchni użytków rolnych 0,67 ha przeliczeniowych i 1/2 z 1,46 ha przeliczeniowych. Dane te zostały potwierdzone doręczonym później zaświadczeniem Urzędu Miasta i Gminy w C. z dnia 06.06.2006r. Ponadto, w dniu 01.06.2006r. H. K. złożył odpis aktu notarialnego z dnia 29.11.1997r. repertorium A Nr 2284/97, którego przedmiotem jest umowa darowizny zawarta w celu uzyskania świadczeń z tytułu rolniczego ubezpieczenia społecznego w pełnym wymiarze. Na podstawie przedmiotowej darowizny H. K. i S. K. stali się współwłaścicielami gospodarstwa rolnego o powierzchni 9,66 ha, po 1/2 części każdy. H. K. złożył także odpisy aktów notarialnych - z dnia 13.04.1999r. repertorium A Nr 2833/99 i z dnia 16.11.2005r. repertorium A Nr 8769/2005, z których wynika, iż nieruchomość rolna, będąca przedmiotem darowizny, uległa pomniejszeniu w wyniku sprzedaży działek o łącznej powierzchni 3,73 ha. Powiatowy Urząd Pracy w K. działając z upoważnienia Starosty K. wydał decyzję z dnia [...]. odmawiającą uznania H. K. w dniu 25.04.2006r. za osobę bezrobotną ze względu na fakt, iż jest on właścicielem nieruchomości rolnej w rozumieniu przepisów kodeksu cywilnego o powierzchni użytków rolnych powyżej 2 ha przeliczeniowych. Odwołanie od powyższej decyzji wniósł H. K., podnosząc jednocześnie, iż jest właścicielem gospodarstwa rolnego o powierzchni 0,67 ha przeliczeniowych oraz posiada własność 1/2 gospodarstwa rolnego, co stanowi 0,73 ha przeliczeniowe. Wskazał ponadto, iż podział gospodarstwa został przeprowadzony w drodze aktu notarialnego, a pozostały udział w 1/2 części jest własnością jego brata - S. K.. H. K. załączył do odwołania nakaz płatniczy z dnia 17.01.2006r. wystawiony z upoważnienia Burmistrza Miasta i Gminy C. w sprawie łącznego zobowiązania pieniężnego za 2006r. Nakaz ten dotyczy ustalenia podatku rolnego od nieruchomości rolnej o powierzchni 1,46 ha przeliczeniowych i został wystawiony na H. K. jako właściciela 1/2 części i S.a K. jako właściciela 1/2 części. Organ II instancji decyzją z dnia [...] utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie, wskazując jednocześnie, iż zgodnie z art.2 ust.1 pkt 2 d ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. z dnia 1 maja 2004 r. Nr 99, poz. 1001 z późn. zm.) za osobę bezrobotną nie może być uznana osoba, która jest właścicielem lub posiadaczem samoistnym lub zależnym nieruchomości rolnej w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 23 kwietnia 1964r. - Kodeks cywilny (Dz.U. Nr 16, poz.93 z późn. zm.) o powierzchni użytków rolnych przekraczającej 2 ha przeliczeniowe lub podlega ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym z tytułu stałej pracy jako współmałżonek lub domownik w gospodarstwie rolnym o powierzchni użytków rolnych przekraczającej 2 ha przeliczeniowe. Zdaniem organu odwoławczego, przedłożone przez H. K. akty notarialne dotyczą darowizny i sprzedaży jedynie części nieruchomości rolnej, a nie podziału na odrębne gospodarstwa a dopóki nie nastąpi notarialny podział gospodarstwa, nie ma znaczenia czy jest ono własnością jednej czy większej ilości osób. Ze względu na fakt, iż H. K. jest właścicielem (współwłaścicielem) gospodarstwa o powierzchni przekraczającej 2 ha przeliczeniowe nie spełnia warunków osoby bezrobotnej. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach na decyzję organu odwoławczego złożył H. K., zarzucając, iż jest ona "krzywdząca". Skarżący przyznał, iż wraz z bratem S. K. jest współwłaścicielem gospodarstwa rolnego o powierzchni przeliczeniowej 1,46 ha a jedynie jego sytuacja finansowa nie pozwala na dokonanie podziału na dwa odrębne gospodarstwa. Podniósł, iż wszelkie korzyści np. bony paliwowe i kredyty rolnicze są mu przyznawane na 1/2 gospodarstwa. Dotyczy to także zobowiązań, które reguluje ze swej części. Zdaniem H. K., jest on właścicielem nieruchomości rolnej o powierzchni 0,67 ha i 1/2 z 1,46 ha przeliczeniowego, co odpowiada 1,40 ha przeliczeniowego, tak więc nie przekracza 2 ha przeliczeniowych, spełniając zarazem warunki do uznania go za osobę bezrobotną. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Zgodnie z art.1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153/2002 poz. 1269 ze zmianami) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Z kolei art.134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270), zwanej dalej p.p.s.a., przewiduje, iż sądowa kontrola legalności decyzji administracyjnych sprawowana jest w granicach sprawy, a rozstrzygając o zasadności skargi sąd nie jest związany jej zarzutami ani wnioskami oraz powołaną podstawą prawną. Ustalony w sprawie stan faktyczny jest bezsporny. Natomiast zasadniczym zagadnieniem wymagającym wyjaśnienia w niniejszej sprawie jest kwestia tego, czy H. K. jest osobą, która z uwagi na regulację art. 2 ust.1 pkt 2 d ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (Dz.U. z 2003r. Nr 58, poz. 514 ze zm.) nie może być uznana za osobę bezrobotną. Na wstępie rozważań prawnych przytoczyć należy przepis art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, zgodnie, z którym bezrobotny oznacza osobę, o której mowa w art. 1 ust. 3 pkt 1 i 2 lit. a-g lub i, j, lub cudzoziemca - członka rodziny obywatela polskiego, niezatrudnioną i niewykonującą innej pracy zarobkowej, zdolną i gotową do podjęcia zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym w danym zawodzie lub służbie albo innej pracy zarobkowej, albo, jeżeli jest osobą niepełnosprawną, zdolną i gotową do podjęcia zatrudnienia, co najmniej w połowie tego wymiaru czasu pracy, nieuczącą się w szkole, z wyjątkiem uczącej się w szkole dla dorosłych lub przystępującej do egzaminu eksternistycznego z zakresu tej szkoły lub w szkole wyższej w systemie wieczorowym, zaocznym lub eksternistycznym, zarejestrowaną we właściwym dla miejsca zameldowania stałego lub czasowego powiatowym urzędzie pracy oraz poszukującą zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej. Powołana ustawa ustanawia jednakże dodatkowe przesłanki, od spełnienia, których uzależnione są starania o uzyskanie dla określonej osoby statusu bezrobotnego. Przesłanki te odnoszą się bądź do cech osobowych, bądź do sytuacji materialnej, w jakiej znajduje się ten, kto ubiega się o zarejestrowanie go jako bezrobotnego. Jednym z takich przepisów jest art.2 ust.1 pkt 2 d ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, zgodnie, z którym za osobę bezrobotną nie może być uznana osoba, która jest właścicielem lub posiadaczem samoistnym lub zależnym nieruchomości rolnej w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 23 kwietnia 1964r. - Kodeks cywilny (Dz.U. Nr 16, poz.93 z późn. zm.) o powierzchni użytków rolnych przekraczającej 2 ha przeliczeniowe. Za przepis, do którego odsyła art. 2 ust.1 pkt 2 d ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, należy uznać, art. 553 kodeksu cywilnego, który zawiera definicję gospodarstwa rolnego. Powołany przepis stanowi mianowicie, iż za gospodarstwo rolne uważa się grunty rolne wraz z gruntami leśnymi, budynkami lub ich częściami, urządzeniami i inwentarzem, jeżeli stanowią lub mogą stanowić zorganizowaną całość gospodarczą, oraz prawami związanymi z prowadzeniem gospodarstwa rolnego. Analizując brzmienie art. 553 kodeksu cywilnego należy ocenić, iż ustawodawca nie ogranicza obecnie całości gospodarczej tylko do tych nieruchomości (gruntów) rolnych, które stanowią własność określonej osoby (osób). Tak też podnosi R. Budzinowski w artykule Pojęcie gospodarstwa rolnego według kodeksu cywilnego (rozważania na tle art. 55(3) k.c.) opublikowanym w Ruchu Prawniczym Ekonomicznym i Socjologicznym 1991/3/59, numer publikacji 21898. Przyjąć zatem należy, iż gospodarstwo rolne wedle ustanowionego w art. 553 kodeksu cywilnego znaczenia prawnego obejmuje w przedmiotowej sprawie całość gospodarstwa o powierzchni 1,46 ha, którego współwłaścicielami w równych częściach są H. K. i S. K.. Gospodarstwo to bowiem nie zostało podzielone na dwa oddzielne gospodarstwa rolne, co przyznaje w treści skargi sam skarżący i funkcjonuje jako jednolita całość gospodarcza, którą w zakresie swego prawa współwłasności użytkuje każdy ze współwłaścicieli. Ze względu zatem na fakt, iż H. K. jest właścicielem nieruchomości rolnej o powierzchni użytków rolnych 0,67 ha przeliczeniowego i udziału 1/2 współwłasności w gospodarstwie rolnym obejmującym 1,46 ha przeliczeniowego należy uznać, iż jest on właścicielem nieruchomości rolnej w sensie fizycznym w rozumieniu kodeksu cywilnego o powierzchni przekraczającej 2 ha przeliczeniowe, wobec czego nie można uznać go, stosownie do treści przepisu art.2 ust.1 pkt 2 d ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, za osobę bezrobotnego. Mając powyższe na uwadze Sąd uznał, że zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem, wobec czego skarga nie jest zasadna i na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) orzekł jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło