II SA/Ke 453/10

Referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach Dnia 27 sierpnia 2010 r. Referendarz sądowy Małgorzata Długońska po rozpoznaniu w dniu 27 sierpnia 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Z. L. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata z urzędu w sprawie ze skargi Z. L. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] znak [...] w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym postanawia: I. oddalić wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych, II. oddalić wniosek o ustanowienie adwokata z urzędu. Z. L. złożył w dniu 12 sierpnia 2010 r. na formularzu PPF wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie z jego skargi na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym. Ze złożonego formularza wynika, że wnioskodawca prowadzi samodzielnie gospodarstwo domowe i utrzymuje się z zasiłku okresowego wysokości 150 zł miesięcznie, przyznanego z tytułu orzeczenia o stopniu niepełnosprawności. Skarżący nie wykazał innego majątku poza wymagającym remontu domem wielkości 150 m kw z częścią mieszkalną o powierzchni 20 m kw, nieruchomością rolną miejscowości N. o powierzchni 0,32 ha, 10 kurami i 3 kozami. Wnioskodawca oświadczył, że miesięczne dochody przeznacza w całości na swoje utrzymania. Tego samego dnia matka skarżącego – W. L. złożyła formularz PPF w sprawie sygn. akt II SA/Ke 452/10 z jej skargi na to samo postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym. W złożonym formularzu podała, że prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z synem – Z. L. Skarżąca pobiera wynagrodzenie za pracę w wysokości 3040 zł brutto, jej syn z tytułu niepełnosprawności otrzymuje świadczenie w wysokości 150 zł miesięcznie. Wnioskodawczyni jest współwłaścicielką wymagającego remontu domu wielkości 120 m kw na działce przy ul. M. w S., użytkuje na podstawie umowy najmu z Zakładem Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej mieszkanie wielkości 49 m kw. Nie posiada innego majątku ani oszczędności. Skarżąca oświadczyła, że miesięcznie wydaje: 350 zł na własne leczenie, 300 zł na leczenie syna, 500 zł na czynsz i inne opłaty związane z mieszkaniem, 350 zł na środki higieny, obuwie, odzież, 800 zł na wyżywienie, 150 zł na dojazdy do pracy. Zgodnie z art. 245 § 1 i art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz.1270 ze zm.) przyznanie prawa pomocy przysługuje osobie fizycznej, która wykaże że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmujące zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata lub radcy prawnego) bądź osobie, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego). Celem instytucji prawa pomocy jest więc zapewnienie prawa do sądu i możliwości obrony swoich racji osobom, które znajdują się w sytuacji finansowej uniemożliwiającej im poniesienie kosztów z tym związanych. Instytucja ta stanowi wyjątek od generalnej zasady, zgodnie z którą strona ponosi koszty sądowe, czy też koszt wynagrodzenia jej pełnomocnika. Treść tego przepisu nie pozostawia wątpliwości, że ciężar udowodnienia trudnej sytuacji uzasadniającej przyznanie prawa pomocy spoczywa na stronie, która ubiega się o przyznanie tego prawa. Wnioskodawca powinien zatem rzetelnie i wiarygodnie przedstawić swoją sytuację majątkową i rodzinną. Poza sporem jest także to, że strona domagająca się przyznania prawa pomocy w pierwszej kolejności powinna sama zabezpieczyć na ten cel stosowne środki, czyli właściwie zaplanować swe wydatki oraz poczynić oszczędności do granic zabezpieczenia utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Dopiero, gdy jej majątek i dochody nie pozwalają na poczynienie oszczędności lub gdy pomimo dokonanych oszczędności nie jest ona w stanie ponieść kosztów postępowania, można zwrócić się o przeniesienie ciężaru kosztów postępowania na współobywateli. To bowiem z ich środków pochodzą dochody z budżetu państwa, z których pokrywa się koszty postępowania w razie zwolnienia skarżącego z obowiązku ich ponoszenia. Oświadczenie Z. L. w rozpatrywanej sprawie jest niewiarygodne i sprzeczne ze złożonym przez jego matkę – W. L., która podała, że prowadzi gospodarstwo wspólnie z synem i ponosi koszty jego leczenia. W świetle tych okoliczności nie można uznać, że skarżący udowodnił trudną sytuację materialną i rodzinną uzasadniającą przyznanie prawa pomocy. Jego wniosek podlega zatem oddaleniu. Wobec powyższego na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 art. 245 § 1 i 3 i art. 246 § 1 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji postanowienia.