II SA/Ke 453/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Beata Ziomek (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Renata Detka, Sędzia WSA Dorota Pędziwilk-Moskal, Protokolant Starszy sekretarz sądowy Urszula Opara, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 17 listopada 2010r. sprawy ze skargi Z.L. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] znak: [...] w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym I. oddala skargę; II. przyznaje od Skarbu Państwa (Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach) na rzecz adwokata M.K. kwotę 292,80 (dwieście dziewięćdziesiąt dwa 80/100) złotych, w tym VAT w kwocie 52,80 (pięćdziesiąt dwa 80/100) złotych, tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Postanowieniem z dnia [...] znak: [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, dalej WINB, utrzymał w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowanego w K., dalej PINB w K., z dnia [...] znak: [...] o nieuwzględnieniu zarzutów zgłoszonych przez W.L. w postępowaniu egzekucyjnym dotyczącym nałożonego na nią obowiązku remontu budynku mieszkalnego w S., wynikającego z ostatecznej decyzji PINB w K. z dnia [...] znak: [...]. Postanowienie WINB z dnia [...] zostało doręczone Z. L. zamiast stronie postępowania W. L.. Z. L. wniósł w imieniu własnym do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na postanowienie WINB z dnia 29 kwietnia 2010r. Jednocześnie w uzasadnieniu wskazał, że w postępowaniu administracyjnym działał jako pełnomocnik W. L. na mocy udzielonego mu pełnomocnictwa, załączonego do protokołu z oględzin z dnia 23.09.2009r. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie z uwagi na brak legitymacji do jej wniesienia. Z. L. nie jest bowiem stroną niniejszego postępowania. W. L. złożyła wprawdzie do protokołu oględzin z dnia 23.09.2009r. pismo, z którego wynika, że udziela synowi Z. L. pełnomocnictwa do "władania nieruchomością zabudowaną położoną w S.", jednak w ocenie organu oświadczenie to nie mogło być uznane za pełnomocnictwo do reprezentowania strony przed organami nadzoru budowlanego. Ponadto nawet gdyby nim było, to nie rozciągałoby się na postępowanie egzekucyjne. Postępowanie egzekucyjne jest bowiem postępowaniem odrębnym, toczącym się na podstawie regulacji dotyczącej tego postępowania, inny jest również jego cel. Doręczenie Z. L. postanowienia z dnia [...] nie było podyktowane faktem jego uznania przez organ za pełnomocnika W. L., tylko wynikiem pomyłki. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Stroną w rozumieniu art. 28 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000r., Nr 98, poz. 1071 ze zm.) jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Zasadniczą przesłanką konstytuującą pojęcie strony postępowania administracyjnego jest zatem interes prawny, który jak przyjmuje się w orzecznictwie i literaturze, wynika z prawa materialnego, jest z tym prawem zgodny i pozostaje pod ochroną tego prawa. Ustalenia, czy konkretny podmiot posiada interes prawny dokonuje organ administracji w toku postępowania. Skargę w niniejszej sprawie Z. L. wniósł w imieniu własnym. Z akt sprawy wynika tymczasem, że stronami postępowania egzekucyjnego prowadzonego w oparciu o tytuł wykonawczy z dnia [...] znak: [...], wystawiony w celu wyegzekwowania obowiązku wynikającego z decyzji PINB w K. z dnia [...], są W. L. i M.J. Jedynie te osoby dysponują zatem przymiotem stron postępowania w sprawie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym w przedmiotowej sprawie. Z tej przyczyny w oparciu o akta sprawy brak jest podstaw do przyjęcia, że również Z. L. jest stroną postępowania. W świetle regulacji art. 50 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U Nr 153 poz.1270 ze zm.)., dalej jako p.p.s.a., uprawnionym do wniesienia skargi jest każdy, kto ma w tym interes prawny, prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich oraz organizacja społeczna w zakresie jej statutowej działalności, w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób, jeżeli brała udział w postępowaniu administracyjnym. Tak więc skarżący, o którym mowa w pierwszym zdaniu art. 50 § 1 p.p.s.a., musi mieć w złożeniu skargi interes prawny rozumiany jako istnienie związku między sferą jego indywidualnych praw i obowiązków a zaskarżonym aktem lub czynnością. Skarga może bowiem dotyczyć tylko jego "własnej sprawy administracyjnej," rozumianej jako przewidziana w przepisach prawa administracyjnego możliwość konkretyzacji uprawnień i obowiązków stron stosunku administracyjnego, którymi są organ administracji publicznej i indywidualny podmiot nie podporządkowany organizacyjnie temu podmiotowi. W związku z powyższym legitymacja skargowa podmiotu wnoszącego skargę we własnym interesie prawnym musi zawierać w sobie dwa elementy. Po pierwsze, skarżący musi mieć interes prawny w przeprowadzeniu sądowej kontroli zgodności z prawem aktu lub czynności, oparty na normach administracyjnego prawa materialnego lub procesowego (np. w odniesieniu do postanowień), kształtujących istotę sprawy administracyjnej, w której skarga jest wnoszona i które pozwolą sądowi ocenić, czy skarga została wniesiona we własnej sprawie. Po drugie, skarżący musi mieć interes prawny w doprowadzeniu zaskarżonego aktu lub czynności do stanu zgodnego z prawem (por. T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz. Warszawa 2005r., s. 212 i nast.). Po stronie Z. L. brak jest interesu prawnego w złożeniu skargi od postanowienia, które dotyczy zarzutów wniesionych przez W. L. w postępowaniu egzekucyjnym, gdzie zobowiązanymi są W. L. i M.J. Skarżący nie był zaś stroną postępowania administracyjnego. Przez sam fakt omyłkowego doręczenia mu postanowienia organu drugiej instancji nie stał się stroną postępowania. O dysponowaniu przymiotem strony decyduje bowiem interes prawny rozumiany jako istnienie związku między sferą jego indywidualnych praw i obowiązków a zaskarżonym aktem lub czynnością. Trafnie organ II instancji podnosi, że Z. L. nie był również pełnomocnikiem W. L. w przedmiotowym postępowaniu egzekucyjnym. Wadliwe doręczenie Z. L. zaskarżonego postanowienia nie stwarza bowiem uprawnienia do występowania w sprawie w charakterze strony w sytuacji, kiedy przepisy prawa materialnego i procesowego takiego uprawnienia nie dają. W. L. złożyła wprawdzie do protokołu oględzin z dnia 23.09.2009r. pismo, z którego wynika, że udziela swojemu synowi Z. L. pełnomocnictwa "do władania nieruchomością zabudowaną położoną w S. przy ul. 1-ego Maja 119", lecz z takiego sformułowania nie wynika upoważnienie do reprezentowania skarżącej w postępowaniu administracyjnym przed organami nadzoru budowlanego. Poza tym nawet gdyby uznać, że powyższe pismo z dnia 23.09.2009r. jest tożsame z udzieleniem przez W. L. pełnomocnictwa do reprezentowania jej przez syna w postępowaniu wyjaśniającym, nie byłoby skuteczne na etapie postępowania egzekucyjnego. Zgodnie bowiem z mającymi odpowiednie zastosowanie w postępowaniu egzekucyjnym art. 32 i art. 33 k.p.a. w zw. z art. 18 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2005r. Nr 229, poz.1954 ze zm.), strona może działać przez pełnomocnika, jeżeli charakter czynności nie wymaga jej osobistego działania, zaś umocowanie pełnomocnika do działania w tym postępowaniu wynikać musi z załączonego do akt oryginału lub urzędowo poświadczonego odpisu pełnomocnictwa. Tak więc określony art. 40 § 2 k.p.a. obowiązek organu egzekucyjnego doręczania kierowanych do zobowiązanego pism na ręce jego pełnomocnika powstaje dopiero z chwilą przedstawienia temu organowi oryginału pełnomocnictwa lub jego urzędowo poświadczonego odpisu, albowiem dopiero z tą chwilą organowi znana jest wola zobowiązanego działania w postępowaniu egzekucyjnym przez pełnomocnika. Pełnomocnictwo złożone w postępowaniu wyjaśniającym obejmuje reprezentację strony w tym postępowaniu, natomiast nie można domniemywać, że rozciąga się ono także na związane co prawda z tym postępowaniem, ale jednak odrębne postępowanie egzekucyjne. W razie rozszerzenia przez stronę w pełnomocnictwie złożonym w postępowaniu wyjaśniającym zakresu działania pełnomocnika także na postępowanie egzekucyjne działanie zobowiązanego poprzez tego pełnomocnika jeszcze przed wszczęciem postępowania egzekucyjnego jest nieskuteczne wówczas, gdy z przepisów ustawy lub charakteru czynności wynika konieczność osobistego udziału zobowiązanego. Czynnością taką jest m.in. doręczenie zobowiązanemu tytułu egzekucyjnego w postępowaniu egzekucyjnym. Czynność ta wszczyna dopiero postępowanie egzekucyjne, a ponadto dotyczy bezpośrednio majątku zobowiązanego, stąd istotne jest by była skierowana również bezpośrednio do zobowiązanego. Dopiero od chwili zawiadomienia organu egzekucyjnego, w toku postępowania egzekucyjnego, o fakcie ustanowienia pełnomocnika, organ zobowiązany jest doręczać mu wszelkie pisma procesowe i zapewnić udział w postępowaniu. W aktach niniejszej sprawy takiego zawiadomienia brak. Z tych też przyczyn przyjmując, że skarżący nie jest podmiotem uprawnionym do wniesienia skargi Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku. Orzeczenie w przedmiocie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu Sąd oparł o art. 250 p.p.s.a. w zw. z § 18 ust. 1 pkt 1 "c" w zw. z § 2 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.). Koszty obejmują opłatę za czynności adwokata w kwocie 240 zł, powiększoną o należny podatek od towarów i usług, wyliczony według 22% stawki w kwocie 52,80 zł.