II SA/Ke 453/25

WyrokWSA w Kielcach2026-02-04

Skład orzekający: Renata Detka, Krzysztof Armański, Agnieszka Banach

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ nadzoru budowlanego może nakazać rozbiórkę utwardzenia terenu i przywrócenie nieutwardzonego gruntu w celu doprowadzenia wykonanych miejsc postojowych do stanu zgodnego z przepisami, jeśli organ odwoławczy reformuje decyzję organu pierwszej instancji na niekorzyść strony odwołującej się?
Ratio decidendi
Organ odwoławczy, reformując decyzję organu pierwszej instancji, nie może pogorszyć sytuacji prawnej strony odwołującej się, chyba że zaskarżona decyzja rażąco narusza prawo lub interes społeczny. Nakazanie rozbiórki utwardzenia i przywrócenia nieutwardzonego gruntu przez organ odwoławczy, podczas gdy organ pierwszej instancji ograniczył się do nakazu usunięcia linii wyznaczających miejsca postojowe i montażu ograniczników, stanowi pogorszenie sytuacji strony i narusza zakaz reformato in peius (art. 139 K.p.a.).
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Świętokrzyskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (ŚWINB) nakazującej Wspólnocie Mieszkaniowej likwidację miejsc postojowych dla samochodów osobowych po wschodniej stronie budynku poprzez rozebranie kostki betonowej i podbudowy oraz przywrócenie nieutwardzonego gruntu. Miejsca te zostały wykonane częściowo na terenie zielonym i naruszały przepisy dotyczące odległości od okien budynku. Organ pierwszej instancji nakazał usunięcie linii wyznaczających miejsca i montaż ograniczników. ŚWINB, rozpatrując odwołania Wspólnoty oraz właścicieli działek, uchylił decyzję organu pierwszej instancji i wydał własną, nakazującą bardziej drastyczne działania (rozbiórkę utwardzenia).
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Świętokrzyskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego i zasądził zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Renata Detka, Sędziowie Sędzia WSA Krzysztof Armański (spr.), Sędzia WSA Agnieszka Banach, Protokolant Starszy inspektor sądowy Urszula Opara, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 lutego 2026 r. sprawy ze skarg Wspólnoty Mieszkaniowej przy ul. [...], J. P. i T. T. na decyzję Świętokrzyskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 16 czerwca 2025 r. znak: WOA.7721.55.2025 w przedmiocie nakazu wykonania robót budowlanych I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza od Świętokrzyskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz: - Wspólnoty Mieszkaniowej przy [...] kwotę 997 (dziewięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych oraz - J. P. i T. T. solidarnie kwotę 500 (pięćset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Decyzją z 16 czerwca 2025 r. znak: WOA.7721.55.2025 Świętokrzyski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Kielcach (zwany dalej "ŚWINB"), po rozpatrzeniu odwołania Wspólnoty Mieszkaniowej przy ul. [....] (zwanej dalej "Wspólnotą") i odwołania J. P. i T. T., prowadzących działalność gospodarczą pod nazwą [...] s.c. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla Miasta Kielce (dalej "PINB") z 25 kwietnia 2025r. znak: PINB-SO.5141.5.2025.II podjętej po rozpatrzeniu sprawy miejsc postojowych dla samochodów osobowych na działkach nr ewid. C, B i A znajdujących się od strony wschodniej budynku mieszkalnego wielorodzinnego z usługami przy ul. [....] i nakazującej Wspólnocie wykonanie w terminie do 27 czerwca 2025r. likwidacji miejsc postojowych dla samochodów osobowych na działkach nr ewid. C, B i A znajdujących się po wschodniej stronie budynku poprzez wykonanie następujących czynności i robót budowlanych: - usunąć w sposób trwały poziome linie wykonane na utwardzonym terenie kostki; - zamontować na działkach nr ewid. A, B., C w obrębie 0017 w odległości około 5,50 m od ściany budynku przy ul. [....], metalowe lub betonowe ograniczniki parkowania trwale zakotwione w gruncie, z pouczeniem, że inwestor jest obowiązany na swój koszt dokonać nakazanych czynności (art. 52 Prawa budowlanego), a o wykonaniu nałożonego obowiązku należy powiadomić PINB w celu zapobieżenia wszczęciu postępowania egzekucyjnego - uchylił zaskarżoną decyzję i w to miejsce: nakazał Wspólnocie wykonanie w terminie do 27 września 2025 r. likwidacji miejsc postojowych dla samochodów osobowych na działkach nr ewid. C, B i A znajdujących się po wschodniej stronie budynku poprzez wykonanie następujących czynności i robót budowlanych: - rozebrać kostkę betonową i podbudowę pod kostką na terenie istniejących miejsc i po wschodniej stronie budynku, zaczynającym się od linii usytuowanej w odległości 5,50 m od wschodniej ściany budynku, a kończącym się na krawędzi chodnika ulicy [....] i przywrócić na tym terenie nieutwardzony grunt, z pouczeniem, że inwestor jest obowiązany na swój koszt dokonać nakazanych czynności, a o wykonaniu nałożonego obowiązku należy niezwłocznie powiadomić PINB w celu zapobieżenia wszczęciu postępowania egzekucyjnego. W uzasadnieniu podjętej decyzji ŚWINB wskazał, że w wyniku interwencji Wspólnoty przedstawiciele PINB przeprowadzili w dniu 18 marca 2025 r. oględziny w sprawie zagospodarowania terenu działek przy ul. [....], ustalając, że po stronie wschodniej budynku położonego na działkach nr ewid. C, B i A, przy chodniku wzdłuż ul. [....] w Kielcach istnieje teren utwardzony kostką brukową, na którym Wspólnota wykonała siedem wyznaczonych białą farbą miejsc postojowych dla samochodów osobowych, usytuowanych ukośnie do wschodniej elewacji budynku, o wymiarach około 2,45 x 5,00 m. Odległość wyznaczonych miejsc postojowych od wschodniej ściany budynku z oknami wynosi około 4,2 m, natomiast odległość od okien w nadwieszonej kondygnacji I piętra tego budynku wynosi około 3,1 m. Obecny na oględzinach J. P. oświadczył, że po stronie wschodniej budynku oprócz siedmiu wymalowanych miejsc postojowych jest jeszcze jedno, które nie jest wyznaczone liniami, zatem łącznie miejsc postojowych jest osiem. Miejsca te powstały na podstawie uchwały nr 13/2021 Wspólnoty i zostały urządzone w części na terenie zielonym o powierzchni 66,5 m². Od strony południowej budynku pozostało 9 miejsc postojowych, które były przewidziane dla lokalu użytkowego, 3 miejsca postojowe zostały wyłączone z parkowania ze względu na sąsiedztwo placu zabaw. Ponadto J. P. oświadczył, że w dniu 15 maja 2024 r. udostępnione zostały dwa piloty dla Wspólnoty, szczególnie z myślą o miejscach dla pojazdów osób niepełnosprawnych, które znajdują się na terenie dzierżawionym. Teren działek nr ewid. D i E jest dzierżawiony przez spółkę [...]. Obecnie, biorąc pod uwagę zapisy projektu, na działkach nr ewid. A, B., C jest 8 miejsc parkingowych dla mieszkańców, dla lokalu użytkowego urządzonych jest 9 miejsc postojowych i 2 miejsca rezerwowe. Pełnomocnik Wspólnoty oświadczył, że na działkach nr ewid. E i D (położonych od południowej strony budynku), poza miejscami postojowymi opisanymi w protokole oględzin, nadal znajduje się plac zabaw dla dzieci z przedszkola funkcjonującego na parterze budynku. Miejsca postojowe po wschodniej stronie budynku zostały wykonane z uwagi na brak dostępu do miejsc postojowych po południowej stronie budynku, w miejscu których urządzono ww. plac zabaw dla przedszkola. Nowopowstałe miejsca postojowe mają charakter tymczasowy – do czasu uregulowania (odzyskania) dostępu do miejsc postojowych po południowej stronie budynku. Wspólnota nadal nie posiada dostępu do parkingu od strony południowej, chociaż według pozwolenia na budowę dostęp taki powinien być zapewniony dla Wspólnoty i to bez przypisania do konkretnego lokalu. Bez zapewnienia miejsc parkingowych na działkach położonych po stronie południowej budynku z pewnością nie mogłoby dojść do wydania pozwolenia na budowę budynku o takich parametrach, jak w projekcie budowlanym, gdyż na działkach nr ewid. A, B., C nie ma wystarczającej powierzchni, na której mogłyby powstać stanowiska postojowe dla samochodów osobowych w ilości wymaganej przepisami budowlanymi. Mając na uwadze powyższe PINB, działając na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 51 ust. 7 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 725), zwanej dalej "Prawem budowlanym", wydał ww. decyzję z 24 kwietnia 2025 r. w przedmiocie nakazu wykonania robót budowlanych. ŚWINB, wydając na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a. i art. 51 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 51 ust. 7 Prawa budowlanego opisaną na wstępie decyzję, przytoczył art. 28 ust. 1 i art. 29 ust 2 pkt 7, art. 29 ust 4 pkt 4 tej ustawy, odnosząc się do pozwolenia na budowę przedmiotowego budynku – na podstawie decyzji nr 558/2019 Prezydenta Miasta Kielce z 16 października 2019 r., wydanej dla T. T. i J. P. wspólników [...] s.c. z siedzibą w Kielcach. Mianowicie, teren inwestycji objętej tym pozwoleniem na budowę obejmował oprócz działek o nr A, B, C, także działki nr D, E. Według projektu budowlanego zaprojektowano dla inwestycji 24 miejsca postojowe w garażu podziemnym oraz 19 miejsc postojowych na terenie położonym po południowej stronie budynku, to znaczy na terenie działek nr D, E. W sumie dawało to 43 miejsca postojowe – wobec wymaganych 42, wynikających z 30 mieszkań z dziesięcioprocentowym naddatkiem, oraz lokalu użytkowego o powierzchni 489,33 m², wymagającego 9 miejsc postojowych (jedno miejsce postojowe na każde 50 m² powierzchni lokalu). Z ww. 19 miejsc postojowych na poziomie terenu zaprojektowanych było 7 miejsc postojowych dla osób niepełnosprawnych. Działki nr D, E stanowią własność i współwłasność [...]] i zostały wydzierżawione na okres 30 lat dla pierwotnych inwestorów – T. T. i J. P. wspólników [...] s.c., a Wspólnota nie posiada uprawnienia do władania tym terenem. Po zakończeniu i odebraniu budowy dzierżawcy działek nr D, E zlikwidowali część miejsc postojowych na tych działkach i urządzili plac zabaw dla dzieci – w związku z urządzeniem przedszkola w lokalu użytkowym. Plac zabaw został objęty nakazem rozbiórki w odrębnym postępowaniu. Jednocześnie wykonano miejsca postojowe po wschodniej stronie budynku, stanowiące przedmiot niniejszego postępowania. Miejsca postojowe po wschodniej stronie budynku wykonane zostały częściowo na terenie zielonym, który został utwardzony w celu ich wykonania. ŚWINB, analizując powyższe, stwierdził, że w przedmiotowym przypadku wykonane zostały roboty budowlane niewymagające pozwolenia na budowę ani zgłoszenia, jednak naruszające przepisy techniczno-budowlane, powołując się w tym zakresie na art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego oraz § 19 ust 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (t.j. Dz.U. z 2022 r. poz. 1225), zwanego dalej "rozporządzeniem". W toku postępowania organ I instancji ustalił, że odległość stanowisk postojowych dla samochodów osobowych usytuowanych w układzie ukośnym po wschodniej stronie budynku od okien, znajdujących się we wschodniej elewacji tego budynku, wynosi ok. 3,1 m od nadwieszonej od strony wschodniej kondygnacji I piętra budynku z oknami pomieszczeń przeznaczonych na stały pobyt ludzi oraz ok. 4,2 m od ściany wschodniej budynku z oknami pomieszczeń, przeznaczonych na stały pobyt ludzi, podczas gdy według ww. przepisu § 19 ust. 1 pkt 1 lit. a rozporządzenia odległość ta powinna wynosić 7 m. PINB zasadnie zatem zauważył, że stanowiska postojowe zlokalizowane na działkach nr A, B, C naruszają obowiązujące przepisy techniczno-budowlane. W związku z tym ŚWINB podzielił stanowisko organu I instancji co do tego, aby uniemożliwić parkowanie samochodów na miejscach postojowych usytuowanych niezgodnie z przepisami w stosunku do okien. Za zasadną uznano też konieczność zachowania terenu utwardzonego w odległości 5,5 m od ściany budynku – co jest wymuszone koniecznością zachowania drogi pożarowej o wymaganej szerokości przejazdu minimum 4 m. Jednak zdaniem ŚWINB zamiast ograniczników parkowania należy zastosować przywrócenie terenu zielonego, tym bardziej że po nakazanej likwidacji placu zabaw jego teren zielony zostanie zapewne utwardzony i wprowadzone tam zostaną miejsca postojowe. Ponadto, ze względu na znaczny upływ czasu w toku postępowania odwoławczego wyznaczono nowy termin na wykonanie wszystkich nałożonych decyzją obowiązków – do 27 września 2025 r. W rezultacie zreformowano zaskarżoną odwołaniem decyzję, orzekając co do istoty sprawy o obowiązku wykonania robót polegających na rozebraniu kostki betonowej i podbudowy pod kostką na terenie istniejących miejsc postojowych po wschodniej stronie budynku, zaczynającym się od linii usytuowanej w odległości 5,50 m od wschodniej ściany budynku, a kończącym się na krawędzi chodnika ulicy [....], i przywróceniu na tym terenie nieutwardzonego gruntu, z zastrzeżeniem, że nakaz nie dotyczy wykonanych zjazdów na nieruchomość. Odnośnie zarzutu odwołania J. P. i T. T. co do tego, że jako członkowie Wspólnoty powinni otrzymać odrębne zawiadomienia ŚWINB uznał, że doręczenie przez organ I instancji decyzji pełnomocnikowi Wspólnoty było wystarczające. Z kolei postulowana w odwołaniu zmiana oznaczenia miejsc postojowych na miejsca przeznaczone dla osób niepełnosprawnych nie ma zastosowania, ponieważ obecnie przedmiotem postępowania są konkretne miejsca postojowe – które nie spełniają wymogów obowiązujących przepisów. Ponadto, przepis § 20 rozporządzenia Ministra w brzmieniu obowiązującym od dnia 15 sierpnia 2024 r. przesądza, że stanowiska postojowe dla samochodów osobowych, z których korzystają wyłącznie osoby niepełnosprawne, w liczbie nie większej niż 6% ogólnej liczby stanowisk postojowych, o której mowa w § 18 ust. 2 (czyli liczby stanowisk postojowych dostosowanych do wymagań ustalonych w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego albo w decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu), jednak nie mniejszej niż 1, mogą być zbliżone bez ograniczeń do okien budynków. Miejsca te wymagają odpowiedniego oznakowania. Jeśli w przedmiotowym przypadku ogólna liczba wymaganych stanowisk postojowych wynosiła 42, to wartość 6% stanowi liczba 2,52, w zaokrągleniu 3. Zatem według obecnych przepisów techniczno-budowlanych w budynku mogą istnieć tylko 3 miejsca postojowe dla osób niepełnosprawnych zbliżone bez ograniczeń do okien budynku i taka właśnie liczba miejsc postojowych istnieje już od strony południowej. Nie ma natomiast podstaw prawnych do tego, aby urządzać nowe miejsca postojowe dla osób niepełnosprawnych od strony wschodniej. Organ II instancji, odnosząc się do odwołania Wspólnoty, stwierdził, że jeśli miejsca postojowe naruszają warunki techniczne, to brak jest podstaw do odraczania ich likwidacji do czasu wykonania nakazów wynikających z innych nieprawidłowości. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach (sprawa o sygn. akt II SA/Ke 453/25) Wspólnota zakwestionowała decyzję ŚWINB – w całości, formułując zarzuty naruszenia: 1. art. 7 i 12 K.p.a. poprzez przekroczenie zasady załatwiania sprawy z uwzględnieniem słusznego interesu obywateli (stron), proporcjonalności i adekwatności i nakazanie skarżącej rozebranie kostki betonowej i podbudowy pod kostką na terenie istniejących miejsc postojowych po wschodniej stronie budynku, zaczynającym się od linii usytuowanej w odległości 5,5 m od wschodniej ściany budynku, a kończącym się na krawędzi chodnika ul. [....] – podczas gdy wystarczające byłoby usunięcie linii wyznaczających stanowiska postojowe lub co najwyżej postawienie znaku lub innego oznaczenia zakazu parkowania w miejscu aktualnie funkcjonujących stanowisk postojowych; 2. 51 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 51 ust. 7 Prawa budowlanego poprzez niewłaściwe określenie stanu zgodnego z prawem i nakazanie skarżącej w celu jego osiągnięcia: rozebrać kostkę betonową i podbudowę pod kostką na terenie istniejących miejsc postojowych po wschodniej stronie budynku, zaczynającym się od linii usytuowanej w odległości 5,5 m od wschodniej ściany budynku, a kończącym się na krawędzi chodnika ul. [....] i przywrócić na tym terenie nieutwardzony grunt – podczas gdy stan zgodny z prawem oznacza w pierwszej kolejności zgodność z zatwierdzonym projektem budowlanym, a z decyzji Prezydenta Miasta Kielce z 16 października 2019r. o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego wielorodzinnego z usługami przy ul. [....] nie wynika, aby na całym obszarze wskazanym w zaskarżonej decyzji był teren nieutwardzony; 3. art. 8 § 1 K.p.a. poprzez prowadzenie postępowania w sposób nie budzący zaufania jego uczestników do władzy publicznej, a mianowicie nakazanie skarżącej likwidacji miejsc postojowych po wschodniej stronie budynku – podczas gdy organ wydający zaskarżoną decyzję dotychczas nie wyegzekwował respektowania na działkach sąsiednich nr D oraz E wykonywania decyzji nr 558/2019 Prezydenta Miasta Kielce z 16 października 2019 r. znak: UA-lV.6740.1.175.2019.MN o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego wielorodzinnego z usługami przy ul. [....] w zakresie udostępnienia właścicielom lokali mieszkalnych miejsc parkingowych na działkach nr D oraz E w ilości i na zasadach określonych we wskazanej decyzji – o co od dawna zabiega Wspólnota m.in. w sprawie o nakazanie rozbiórki placu zabaw na działkach nr D i E (PINB-SO.5140.13.2024.II), a w dodatku postanowieniem z 5 czerwca 2025 r. ŚWINB wstrzymał wykonanie decyzji nakazującej rozbiórkę placu zabaw. Mając na uwadze powyższe skarżąca wniosła o uchylenie decyzji ŚWINB w całości oraz zasądzenie na jej rzecz zwrotu kosztów postępowania. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach (sprawa o sygn. akt II SA/Ke 454/25) J. P. i T. T. wnieśli o uchylenie decyzji ŚWINB, formułując zarzuty: - niezgodności ze stanem faktycznym i prawnym w nazewnictwie i podmiotowości przywołanej podstawy prawnej; - naruszenie przepisów § 20 rozporządzenia, obowiązujących w dacie oddania budynku do użytkowania i wykonanych prawidłowo i ilościowo miejscach parkingowych dla niepełnosprawnych, poprzez odniesienie do obowiązujących obecnie, od 1 kwietnia 2024 r., przepisów zmienionych (Dz. U. z 2023 r. poz. 2442); - rozbieżności w ocenie stanu faktycznego i prawnego przez kwalifikację wykonanych prac i zakres prac określonych w decyzji do wykonania; - naruszenie przepisów art. 6, art. 7 i art. 77 § 1 K.p.a. przez przeprowadzenie postępowania w sposób sprzeczny ze wskazanymi zasadami postępowania administracyjnego, w tym dokonanie dowolnej oceny dowodów zebranych w sprawie i dokonanie ustaleń wbrew tym dowodom i bez podstawy faktycznej i prawnej. W uzasadnieniu skargi podniesiono, że dywagacje zawarte w skarżonej decyzji o ilości miejsc przewidzianych dla niepełnosprawnych dla nieruchomości po 1 kwietnia 2024 stanowią naruszenie § 20 rozporządzenia w wersji obowiązującej w dacie realizacji inwestycji. Nakaz rozbiórki utwardzenia jest rozbieżny w stosunku do stanu faktycznego, w świetle zatwierdzonego i zrealizowanego projektu, nie ma uzasadnienia prawnego i narusza przepisy art. 6, art. 7 i art. 77 § 1 K.p.a. Utwardzenie wykonane w części zieleni nie wymaga decyzji o pozwoleniu na budowę oraz zgłoszenia (art. 29 ust. 4 pkt 4 Prawa budowlanego). Dlatego nakaz rozbiórki utwardzenia wykonanego w miejscu przeniesionej w inne miejsce zieleni, po oddaniu budynku, również nie ma uzasadnienia prawnego i narusza przepisy art. 6, art. 7 i art. 77 § 1 K.p.a. Przeniesienie miejsc postojowych i urządzenie ich od strony wschodniej poprzez namalowanie linii ograniczających poszczególne miejsca było zgodne z art. 29 ust. 2 pkt 7 Prawa budowlanego i również nie wymagało decyzji o pozwoleniu na budowę oraz zgłoszenia. Niestety dedykacja tych miejsc, aby była zgodna z § 20 rozporządzenia i przeznaczona dla osób niepełnosprawnych, nie została wykonana właściwie: linie zostały namalowane zbyt blisko, a całość nie posiadało właściwego oznaczenia poziomego (graficznego) i pionowego (ustawienie znaku informacyjnego). Błąd popełniony został przez osoby nadzorujące i wykonujące prace, a organ kontrolujący powinien nałożyć obowiązek dostosowania do wymogów § 20 rozporządzenia lub w przeciwnym wypadku, nakazać usunięcie niewłaściwie namalowanych linii. Likwidacja linii postojowych poprzez rozbiórkę kostki i podbudowy nie ma żadnego uzasadnienia prawnego ani technicznego i jest sprzeczne ze wskazanymi zasadami postępowania administracyjnego. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko. W dniu 28 sierpnia 2025 r. tut. Sąd zarządził połączenie spraw o sygn. akt II SA/Ke 453/25 i II SA/Ke 454/25 w celu ich łącznego rozpoznania i rozstrzygnięcia pod sygn. akt II SA/Ke 453/25. Na rozprawie sądowej 4 lutego 2026 r.: - skarżący J. P. poparł skargę i przyłączył się do skargi Wspólnoty, składając do akt 3 wyciągi z rysunków projektu budowlanego, obrazujące stan zaprojektowany zgodnie z pozwoleniem na budowę (fot. 1), stan obecny (fot. 2) i stan dostosowujący do warunków technicznych (fot. 4) oraz wydruk ze zrobionej fotografii przedstawiającej zgodność lokalizacji miejsc parkingowych wzdłuż budynku z warunkami technicznymi; - skarżący T. T. poparł skargę i przyłączył się do stanowiska Wspólnoty. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.", wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego lub przepisów postępowania w sposób, który odpowiednio miał lub mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.). Niespornym w sprawie jest fakt (wynikający z ustaleń PINB), że po stronie wschodniej budynku przy ul. [....], położonego na działkach nr ewid. C, B i A, przy chodniku wzdłuż ul. [....] istnieje teren utwardzony kostką brukową, na którym Wspólnota wykonała siedem wyznaczonych białą farbą miejsc postojowych dla samochodów osobowych, usytuowanych ukośnie do wschodniej elewacji budynku, o wymiarach około 2,45 x 5,00 m. Miejsca te powstały na podstawie uchwały Wspólnoty z dnia 16 sierpnia 2021 r., którą wyrażono zgodę na zmniejszenie pasa zieleni i zastąpienie go miejscami parkingowymi od strony wschodniej nieruchomości. Miejsca te zostały urządzone w części na terenie zielonym o powierzchni 66,5 m². Urządzenie ww. miejsc postojowych miało wynikać z faktu, że po zakończeniu i odebraniu budowy budynku przy ul. [....] (na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę Prezydenta Miasta Kielce z 16 października 2019 r.) dzierżawcy działek nr D i E, objętych terenem inwestycji, zlikwidowali część miejsc postojowych na tych działkach i urządzili tam plac zabaw dla dzieci, objęty następnie nakazem rozbiórki w odrębnym postępowaniu. Jak ustalił PINB w trakcie dokonanych oględzin, a co istotne i także bezsporne w niniejszej sprawie, odległość wyznaczonych miejsc postojowych od wschodniej ściany budynku z oknami wynosi około 4,2 m, natomiast odległość od okien w nadwieszonej kondygnacji I piętra tego budynku wynosi około 3,1 m. Jak stanowi § 19 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia, odległość stanowisk postojowych, w tym również zadaszonych, oraz otwartych garaży wielopoziomowych od: placu zabaw dla dzieci, boiska dla dzieci i młodzieży, okien pomieszczeń przeznaczonych na stały pobyt ludzi w budynku opieki zdrowotnej, w budynku oświaty i wychowania, w budynku mieszkalnym, w budynku zamieszkania zbiorowego, z wyjątkiem: hotelu, motelu, pensjonatu, domu wypoczynkowego, domu wycieczkowego, schroniska młodzieżowego i schroniska, nie może być mniejsza niż: dla samochodów osobowych: a) 7 m - w przypadku parkingu do 10 stanowisk postojowych włącznie, b) 10 m - w przypadku parkingu od 11 do 60 stanowisk postojowych włącznie, c) 20 m - w przypadku parkingu powyżej 60 stanowisk postojowych. Nie podlega zatem kwestii, że opisane wyżej stanowiska postojowe, zorganizowane po wschodniej stronie budynku przy ul. [....], nie spełniają wymogu przewidzianego w przytoczonym właśnie § 19 ust. 1 pkt 1 lit. a rozporządzenia (liczba urządzonych stanowisk nie przekracza 10). Jednocześnie, jak wynika z akt postępowania, roboty związane z organizacją tych miejsc miały miejsce po zakończeniu inwestycji związanej z budową budynku przy ul. [....] (z zawiadomienia wynika, że został on oddany do użytkowania w marcu 2021 r., zaś wspomnianą uchwałę Wspólnoty wyrażającą zgodę na wykonanie miejsc podjęto 16 sierpnia 2021 r.). Zgodnie z art. 28 ust. 1 Prawa budowlanego roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniem art. 29-31. Z kolei w myśl art. 29 ust. 2 pkt 7 Prawa budowlanego nie wymaga decyzji o pozwoleniu na budowę oraz zgłoszenia, o którym mowa w art. 30, budowa stanowisk postojowych dla samochodów osobowych do 10 stanowisk włącznie, z wyjątkiem sytuowanych na obszarze Natura 2000. Art. 29 ust. 4 pkt 4 tej samej ustawy stanowi, że nie wymaga decyzji o pozwoleniu na budowę oraz zgłoszenia, o którym mowa w art. 30, wykonywanie robót budowlanych polegających na utwardzaniu powierzchni gruntu na działkach budowlanych. W tej sytuacji zasadnie organ I instancji zainicjował i przeprowadził postępowanie naprawcze w trybie art. 50-51 Prawa budowlanego – z uwagi na niezgodność wykonanych robót z przepisem § 19 ust. 1 pkt 1 lit. a rozporządzenia. Zgodnie z art. 50 ust. 1 pkt 4 in fine Prawa budowlanego w przypadkach innych niż określone w art. 48 ust. 1 lub w art. 49f organ nadzoru budowlanego wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót budowlanych wykonywanych w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w przepisach. Art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego stanowi zaś, że przed upływem 2 miesięcy od dnia wydania postanowienia, o którym mowa w art. 50 ust. 1, organ nadzoru budowlanego w drodze decyzji nakłada obowiązek wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, określając termin ich wykonania. Przepisy ust. 1 pkt 1 i 2 oraz ust. 3 stosuje się odpowiednio, jeżeli roboty budowlane, w przypadkach innych niż określone w art. 48, zostały wykonane w sposób, o którym mowa w art. 50 ust. 1. Organ nadzoru budowlanego stosując odpowiednio przepis art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego do wykonanych robót budowlanych nie jest związany żadnym terminem do wydania decyzji poza ogólnymi terminami z K.p.a. dotyczącymi załatwienia sprawy administracyjnej. W szczególności organu nie wiąże termin wynikający z art. 51 ust. 1 Prawa budowlanego, tj. zastrzeżenie, że decyzja musi być wydana przed upływem 2 miesięcy od dnia wydania postanowienia o wstrzymaniu robót budowlanych, o którym mowa w art. 50 ust. 1 ustawy. Jak bowiem zgodnie wskazuje się w doktrynie i orzecznictwie w przypadku zakończonych robót budowlanych decyzji wydanej na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego nie poprzedza postanowienie wstrzymujące prowadzenie robót budowlanych (por. m.in. wyrok WSA w Gliwicach z 7 listopada 2025 r., sygn. II SA/Gl 936/25). Istota decyzji wydawanej na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego polega na tym, że na inwestora nakłada się obowiązek wykonania, w wyznaczonym terminie, określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych lub wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem. Stan zgodny z prawem oznacza przy tym zgodność z przepisami prawa administracyjnego materialnego, przede wszystkim z określonymi tam warunkami technicznymi, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (por. wyrok WSA w Łodzi z 24 października 2018 r., sygn. II SA/Łd 711/18). W niniejszym przypadku chodzi zatem o doprowadzenie do stanu zgodnego z § 19 ust. 1 pkt 1 lit. a rozporządzenia, zaś dla osiągnięcia tego celu wystarczającym (a jednocześnie zapewniającym skuteczność, w przeciwieństwie np. do postawienia wyłącznie stosownego znaku, co sugerowała Wspólnota) było zastosowanie środków orzeczonych przez organ I instancji, sprowadzających się – ogólnie rzecz ujmując – do usunięcia poziomych linii wykonanych na utwardzonym terenie kostki betonowej i zamontowania ograniczników parkowania. Reformując decyzję organu I instancji i orzekając obowiązek przywrócenia nieutwardzonego gruntu poprzez rozebranie kostki betonowej i podbudowy pod kostką ŚWINB po pierwsze odwołał się do argumentacji jedynie potencjalnej i hipotetycznej, podnosząc że po nakazanej likwidacji placu zabaw, teren zielony placu zabaw zostanie "zapewne" utwardzony. Po drugie zaś, organ II instancji pominął zasadę wynikającą z art. 139 K.p.a., zgodnie z którym organ odwoławczy nie może wydać decyzji na niekorzyść strony odwołującej się, chyba że zaskarżona decyzja rażąco narusza prawo lub rażąco narusza interes społeczny. Trudno uznać, by spełnione były w tym przypadku te dwie ostatnie przesłanki, zaś niewątpliwie rodzaj obowiązku nałożony przez ŚWINB jest (w stosunku do środka zastosowanego przez organ I instancji) niekorzystny zarówno dla odwołującej się Wspólnoty, jak też dla J. P. i T. T.. Zakaz reformatoinis in peius, przewidziany właśnie w art. 139 K.p.a., wyraża się w tym, że organ odwoławczy nie może pogarszać, określonej decyzją organu pierwszej instancji, sytuacji prawnej strony odwołującej się. Strona odwołująca się powinna bowiem pozostawać w usprawiedliwionym przekonaniu, że wniesione przez nią odwołanie, jeżeli nie okaże się skuteczne, spowoduje co najwyżej utrzymanie jej dotychczasowej sytuacji prawnej ustalonej zaskarżoną decyzją, w żadnym zaś wypadku nie doprowadzi do jej pogorszenia. Do wydania decyzji na niekorzyść strony dochodzi wówczas, gdy sytuacja materialnoprawna strony, ujmowana obiektywnie, ulegnie pogorszeniu i stanie się mniej korzystna w wyniku wydania decyzji przez organ odwoławczy (por. m.in. wyrok WSA w Gdańsku z 17 grudnia 2025 r., sygn. II SA/Gd 568/25). Mając powyższe na uwadze Sąd uznał, że zaskarżona decyzja narusza art. 139 K.p.a. w zw. z art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego, a naruszenie to miało istotny wpływ na wynik sprawy. Jednocześnie nie można podzielić stanowiska skarżących J. P. i T. T. co do tego, że organ winien orzec obowiązek przekształcenia przedmiotowych miejsc postojowych, utworzonych po wschodniej stronie budynku przy ul. [....], na miejsca dla osób niepełnosprawnych. Jak słusznie podniósł organ odwoławczy, aktualnie przedmiotem postępowania jest określony stan faktyczny i konkretne miejsca postojowe, które nie spełniają wymogów określonych we wskazanym przepisie rozporządzenia, a organy winny dążyć do doprowadzenia do stanu zgodnego z prawem, stosownie do art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego, nie zaś poszukiwać rozwiązań alternatywnych, takich które nie mają związku ze stanem poprzednio istniejącym i nie były dotychczas w tym miejscu przewidziane, zwłaszcza że w zamierzeniu Wspólnoty miejsca utworzone po stronie wschodniej budynku miały mieć charakter "tymczasowy" – do czasu uregulowania możliwości parkowania po południowej stronie budynku. Zarazem nie zasługuje na uwzględnienie zarzut podniesiony przez Wspólnotę, zgodnie z którym – jak należy wnioskować – organ winien wstrzymać się z nałożeniem obowiązków do czasu wyegzekwowania możliwości parkowania przez członków Wspólnoty po południowej stronie budynku. Są to dwie niezależne od siebie kwestie i w przypadku stwierdzenia niezgodnego z prawem urządzenia miejsc postojowych obowiązkiem organu było przeprowadzenie stosownego postępowania i zakończenie go wydaniem rozstrzygnięcia. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w pkt I sentencji wyroku na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a. Rozpoznając sprawę ponownie organ uwzględni powyższą argumentację i wyeliminuje dotychczasowe uchybienia wydając rozstrzygnięcie, które w sposób należyty uzasadni. O kosztach orzeczono w pkt II wyroku na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 1 p.p.s.a. w pkt II wyroku, mając na uwadze wysokość uiszczonych wpisów sądowych – po 500 zł (w przypadku T. T. i J. P. uiszczonego solidarnie), a w odniesieniu do Wspólnoty również opłatę skarbową od pełnomocnictwa (17 zł) i koszty zastępstwa prawnego – 480 zł, na podstawie § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (t.j. Dz.U. z 2023r. poz. 1964).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło