II SA/Ke 455/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jacek Kuza, Sędziowie Sędzia WSA Beata Ziomek, Sędzia WSA Krzysztof Armański (spr.), Protokolant Starszy inspektor sądowy Joanna Nowak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 grudnia 2024 r. przy udziale Prokuratora Prokuratury Okręgowej w Kielcach Wiesławy Klimontowicz sprawy ze skargi M. W. na decyzję Wojewody Świętokrzyskiego z dnia 18 czerwca 2024 r. znak: PSZ.IV.8641.24.2024 w przedmiocie utraty prawa do dodatku aktywizacyjnego oddala skargę. Decyzją z 18 czerwca 2024 r. znak: PSZ.IV.8641.24.2024 Wojewoda Świętokrzyski, po rozpatrzeniu odwołania M. W. od decyzji wydanej z upoważnienia Prezydenta Miasta Kielce w dniu 22 kwietnia 2024 r., nr: 1000/smachocka/04/24, w sprawie utraty prawa do dodatku aktywizacyjnego z dniem 24 marca 2024 r. z powodu upływu maksymalnego okresu jego pobierania, utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu decyzji Wojewoda wyjaśnił, że M. W. w dniu 28 sierpnia 2023 r. zarejestrowała się w Miejskim Urzędzie Pracy w Kielcach i na mocy decyzji z tego samego dnia została uznana za osobę bezrobotną z dniem 28 sierpnia 2023 r. oraz przyznano jej prawo do zasiłku od dnia 28 sierpnia 2023 r. w wysokości 1491,90 zł brutto miesięcznie w okresie pierwszych 90 dni posiadania prawa do zasiłku, a następnie w wysokości 1 171,60 zł brutto miesięcznie w okresie kolejnych dni posiadania prawa do zasiłku. Wojewoda nadmienił, że kwestia dotycząca prawa do zasiłku nie jest przedmiotem postępowania, zatem nie podlega ona ocenie organu. Niemniej jednak zgodnie z art. 73 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 475 ze zm.), zwanej dalej "u.p.z.i.r.p.", okres pobierania zasiłku wynosi 180 dni - dla bezrobotnych zamieszkałych w okresie pobierania zasiłku na obszarze powiatu, jeżeli stopa bezrobocia na tym obszarze w dniu 30 czerwca roku poprzedzającego dzień nabycia prawa do zasiłku nie przekraczała 150% przeciętnej stopy bezrobocia w kraju. Zgodnie z obwieszczeniem Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego w sprawie przeciętnej stopy bezrobocia w kraju oraz na obszarze powiatów z dnia 28 września 2023 r. (M.P. z 2023 r. poz. 1058) przeciętna stopa bezrobocia w kraju według stanu na dzień 30 czerwca 2023 r. wynosiła 5,1 %, natomiast stopa bezrobocia na obszarze Kielc - 4,7%. Ponieważ stopa bezrobocia na obszarze Kielc nie przekraczała 150% przeciętnej stopy bezrobocia w kraju, jak również nie zaszły przesłanki określone w art. 73 ust. 1 pkt 2 u.p.z.i.r.p., okres pobierania zasiłku dla bezrobotnych w niniejszej sprawie wyniósł 180 dni. Dalej organ podniósł, że w dniu 12 marca 2024 r. do MUP w Kielcach wpłynął wniosek M. W. o przyznanie dodatku aktywizacyjnego. Do wniosku zainteresowana dołączyła m.in. wniosek o przyznanie dodatku aktywizacyjnego wraz z wyjaśnieniami z dnia 7 marca 2024 r., wypowiedzenie umowy zlecenia z dnia 22 lutego 2024 r., umowę zlecenia zawartą w dniu 1 lutego 2024 r. oraz umowę o pracę z dnia 1 marca 2024 r., potwierdzającą zatrudnienie zainteresowanej na okres próbny od 1 marca 2024 r. do 31 maja 2024 r. W związku z powyższym decyzją z dnia 10 kwietnia 2024 r. organ I instancji pozbawił M. W. statusu osoby bezrobotnej i prawa do zasiłku z dniem 1 lutego 2024 r., w uzasadnieniu wskazując m.in., że zainteresowana podjęła inną pracę zarobkową. Natomiast decyzją z dnia 10 kwietnia 2024 r. organ I instancji przyznał M. W. prawo do dodatku aktywizacyjnego od dnia 12 marca 2024 r. w wysokości 731,10 zł brutto miesięcznie. Następnie w dniu 22 kwietnia 2024 r. organ I instancji wydał wymienioną na wstępie, zaskarżoną decyzję orzekającą o utracie przez panią M. W. prawa do dodatku aktywizacyjnego z dniem 24 marca 2024 r. z powodu upływu maksymalnego okresu jego pobierania. Wojewoda, przywołując treść art. 48 ust. 1 pkt 2 i ust. 3 u.p.z.i.r.p. oraz § 4 pkt 2 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 18 sierpnia 2009 r. w sprawie szczegółowego trybu przyznawania zasiłku dla bezrobotnych, stypendium i dodatku aktywizacyjnego, wskazał że M. W. decyzją z dnia 28 sierpnia 2023 r. nabyła prawo do pobierania zasiłku dla bezrobotnych od 28 sierpnia 2023 r. na okres 180 dni. Następnie z dniem 1 lutego 2024 r. podjęła inną pracę zarobkową z własnej inicjatywy, w związku z czym orzeczono o utracie przez nią statusu osoby bezrobotnej i prawa do zasiłku z dniem 1 lutego 2024 r. W konsekwencji pobierała zasiłek dla bezrobotnych w okresie od 28 sierpnia 2023 r. do 31 stycznia 2024 r. (tj. przez 157 dni). Stosując powyższą metodykę wyliczenia należało przyjąć, że zainteresowanej pozostało 23 dni zasiłku dla bezrobotnych, a zatem okres przysługiwania prawa do dodatku aktywizacyjnego wyniósł 12 dni. Zdaniem Wojewody organ I instancji dokonując wyliczenia okresu przysługiwania dodatku aktywizacyjnego w niniejszej sprawie prawidłowo zastosował normy prawne, określając że okres pobierania dodatku aktywizacyjnego przypadał od 12 marca 2024 r., tj. od dnia złożenia wniosku, do 23 marca 2024 r., a zatem do ostatniego dnia połowy okresu przysługiwania zasiłku dla bezrobotnych. Tym samym z dniem 24 marca 2024 r. skarżąca utraciła prawo do pobierania dodatku aktywizacyjnego. W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach M. W., wnosząc o uchylenie decyzji organów obu instancji, sformułowała zarzuty naruszenia: 1) przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na treść zapadłej decyzji, a to art. 48 ust. 1 pkt 2 i ust. 3 w zw. z art. 9 ust. 1 pkt 14 lit b u.p.z.i.r.p. polegające na orzeczeniu o utracie prawa do dodatku aktywizacyjnego z dniem 24 marca 2024 roku z powodu upływu maksymalnego okresu jego pobierania, podczas gdy przedmiotowy okres nie upłynął, albowiem świadczenie pracy zarobkowej rozpoczęła z dniem 1 lutego 2024 roku, a zatem nie upłynął jeszcze maksymalny okres pobierania przedmiotowego zasiłku; 2) przepisów postępowania administracyjnego, tj. art. 107 § 1 i § 3 k.p.a. poprzez brak należytego wyjaśnienia podstawy prawnej i faktycznej decyzji oraz lakoniczne uzasadnienie zaskarżonego orzeczenia, które w żaden sposób nie pozwala na zrozumienie toku rozumowania organu I instancji; 3) przepisów art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 80 k.p.a. poprzez brak wyczerpującego, rzetelnego i wszechstronnego rozpatrzenia materiału dowodowego zebranego w sprawie, co w konsekwencji doprowadziło do poczynienia przez organ II instancji w zaskarżonej decyzji całkowicie dowolnych ustaleń faktycznych, polegających na błędnym przyjęciu przez organ, że nie zaistniały przesłanki do przyznania dodatku aktywizacyjnego. W uzasadnieniu skarżąca wskazała, że zgodnie z art. 73 ust. 1 pkt 2 lit. a u.p.z.i.r.p. okres pobierania zasiłku wynosi 365 dni - dla bezrobotnych zamieszkałych w okresie pobierania zasiłku na obszarze powiatu, jeżeli stopa bezrobocia na tym obszarze w dniu 30 czerwca roku poprzedzającego dzień nabycia prawa do zasiłku przekraczała 150% przeciętnej stopy bezrobocia w kraju. W przypadku skarżącej zastosowanie znajdowało pobieranie zasiłku przez okres 365 dni, wobec czego stwierdzić należy – w jej ocenie – że dodatek aktywizacyjny powinna pobierać przez okres 6 miesięcy, albowiem dodatek ten właśnie pobiera się przez połowę okresu w jakim przysługiwałby zasiłek gdyby nie podjęła zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej. W tych okolicznościach brak było podstaw do przyjęcia rozszerzającej interpretacji powołanych przepisów w sposób ograniczający uprawnienia bezrobotnego podejmującego aktywność zawodową. Przyjęcie, jak to uczyniły organy, że dodatek aktywizacyjny przyznać należy od daty złożenia wniosku, jest nie do zaakceptowania. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasową argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935) zwanej dalej "p.p.s.a.", wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego lub przepisów postępowania w sposób, który odpowiednio miał lub mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.). Rozpatrując skargę w ramach powyżej zakreślonej kognicji Wojewódzki Sąd Administracyjny nie dopatrzył się naruszeń prawa skutkujących koniecznością uchylenia zakwestionowanego rozstrzygnięcia. Zgodnie z art. 48 ust. 1 pkt 2 u.p.z.i.r.p. bezrobotnemu posiadającemu prawo do zasiłku przysługuje dodatek aktywizacyjny, jeżeli z własnej inicjatywy podjął zatrudnienie lub inną pracę zarobkową. Ust. 3 art. 48 tej samej ustawy stanowi, że w przypadku, o którym mowa w ust. 1 pkt 2, dodatek aktywizacyjny przysługuje w wysokości do 50% zasiłku, o którym mowa w art. 72 ust. 1, przez połowę okresu, w jakim przysługiwałby bezrobotnemu zasiłek. Z § 4 pkt 2 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 18 sierpnia 2009 r. w sprawie szczegółowego trybu przyznawania zasiłku dla bezrobotnych, stypendium i dodatku aktywizacyjnego (t.j. Dz.U. z 2014 r. poz. 1189) wynika z kolei, że starosta przyznaje dodatek aktywizacyjny po udokumentowaniu podjęcia zatrudnienia lub wykonywania innej pracy zarobkowej oraz wysokości osiąganego wynagrodzenia, od dnia złożenia wniosku do ostatniego dnia połowy okresu przysługiwania zasiłku dla bezrobotnych, przypadającego w okresie zatrudnienia lub wykonywania innej pracy zarobkowej, w przypadku, o którym mowa w art. 48 ust. 1 pkt 2 ustawy. Bezspornym jest, że skarżąca na podstawie ostatecznej decyzji z dnia 28 sierpnia 2023 r. została uznana za osobę bezrobotną i przyznano jej prawo do zasiłku od dnia 28 sierpnia 2023 r. Wysokość zasiłku została w decyzji określona na kwotę 1 491,90 zł brutto miesięcznie w ciągu pierwszych 90 dni posiadania prawa do zasiłku, a następnie na kwotę 1 171,60 zł brutto miesięcznie w okresie kolejnych dni posiadania prawa do zasiłku. Trafnie podniósł organ odwoławczy, że powyższa decyzja uznająca skarżącą za osobę bezrobotną i przyznająca prawo do zasiłku nie podlegała ocenie w niniejszym postępowaniu. Słusznie jednak Wojewoda zauważył również, że stosownie do treści art. 73 ust. 1 pkt 1 u.p.z.i.r.p. okres pobierania zasiłku dla bezrobotnych zamieszkałych w okresie pobierania zasiłku na obszarze powiatu, jeżeli stopa bezrobocia na tym obszarze w dniu 30 czerwca roku poprzedzającego dzień nabycia prawa do zasiłku nie przekraczała 150% przeciętnej stopy bezrobocia w kraju, wynosi 180 dni. Organ II instancji co prawda błędnie wskazał na dane wynikające z obwieszczenia Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego w sprawie przeciętnej stopy bezrobocia w kraju oraz na obszarze powiatów z dnia 28 września 2023 r. (M.P. z 2023 r. poz. 1058), wskazujące przeciętną stopę bezrobocia według stanu na dzień 30 czerwca 2023 r., podczas gdy zgodnie z przytoczonym art. 73 ust. 1 pkt 1 u.p.z.i.r.p. – wobec faktu, że skarżąca nabyła prawo do zasiłku w roku 2023 – właściwym było odwołanie się do obwieszczenia Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego w sprawie przeciętnej stopy bezrobocia w kraju oraz na obszarze powiatów z dnia 28 września 2022 r. (M.P. z 2023 r. poz. 932), jednak według danych tego ostatniego aktu na dzień 30 czerwca 2022 r. przeciętna stopa bezrobocia w kraju wynosiła 5,2%, zaś przeciętna stopa bezrobocia na obszarze Kielc – 4,7%. Podobnie zatem jak w przywołanym przez organ roku 2023, także w istotnym dla sprawy roku 2022 stopa bezrobocia na obszarze Kielc nie przekraczała 150% przeciętnej stopy bezrobocia w kraju. Skarżąca podnosząc w uzasadnieniu skargi, że w rozpatrywanym przypadku zasiłek powinien jej przysługiwać przez okres 365 dni, nie powołała się na żadne okoliczności mające za tym przemawiać. Nie zakwestionowała skutecznie ani ustaleń organu dotyczących relacji stopy bezrobocia na obszarze powiatu, w którym zamieszkuje, do stopy bezrobocia w kraju, ani też nie wykazała istnienia innych okoliczności, o jakich mowa w art. 73 ust. 1 pkt 2 u.p.z.i.r.p. Tym samym należało uznać za słuszne przyjęcie przez organ, że okres pobierania zasiłku w tym przypadku wynosił 180 dni (nota bene w samej decyzji z dnia 28 sierpnia 2023 r. przyznającej prawo do zasiłku jako podstawę prawną powołano art. 73 ust. 1 pkt 1 u.p.z.i.r.p.). Bezspornym w sprawie jest również to, że skarżąca spełniła przesłankę z art. 48 ust. 1 pkt 2 u.p.z.i.r.p., wykazała bowiem że z własnej inicjatywy została zatrudniona najpierw na podstawie umowy zlecenia – począwszy od dnia 1 lutego 2024 r., a następnie – od 1 marca 2024 r. na podstawie umowy o pracę na okres próbny do 31 maja 2024 r. W tej sytuacji wysokość i okres przysługiwania dodatku aktywizacyjnego określał art. 48 ust. 3 u.p.z.i.r.p. Ma on mianowicie przysługiwać w wysokości do 50% zasiłku, o którym mowa w art. 72 ust. 1, przez połowę okresu, w jakim przysługiwałby bezrobotnemu zasiłek. Ponieważ skarżąca pobierała zasiłek dla bezrobotnych w pełnej wysokości w okresie od 28 sierpnia 2023 r. do 31 stycznia 2024 r., a zatem przez 157 dni, zasadnie Wojewoda uznał, że okres przysługiwania dodatku aktywizacyjnego należało wyliczyć w oparciu o pozostały okres przysługującego zasiłku, tj. 23 dni, a w konsekwencji przyznać ten dodatek w wysokości 50% na okres 12 dni. Z uwagi zaś na fakt, że wniosek o przyznanie dodatku wpłynął w dniu 12 marca 2024 r., został on przyznany od tego dnia i przysługiwał do 23 marca 2024 r. Zasadnie zatem organ orzekł o utracie prawa do tego dodatku z dniem 24 marca 2024 r. Nie do przyjęcia jest twierdzenie, że dodatek aktywizacyjny mógłby przysługiwać także za okres, za który skarżąca pobrała zasiłek dla bezrobotnych. Nie wnoszą do sprawy istotnych okoliczności w tym zakresie przywołane w skardze orzeczenia sądów administracyjnych. Zapadły one w innych stanach faktycznych, a skarżąca nie wskazała w jaki sposób miałyby znaleźć zastosowanie w rozpatrywanej sprawie. W szczególności brak było podstaw do przyjęcia, by w niniejszym przypadku organy zastosowały rozszerzającą wykładnię przepisów, w sposób ograniczający uprawnienia bezrobotnego podejmującego aktywność zawodową. Podsumowując, w ocenie Sądu organy w niniejszej sprawie prawidłowo zgromadziły materiał dowodowy, dokonały również jego trafnej oceny i prawidłowo zastosowały przepisy prawa materialnego. Skoro zatem podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod rozwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku na podstawie art. 151 p.p.s.a. ----------------------- 6 5 1