II SA/Ke 456/24

WyrokWSA w Kielcach2025-01-15

Skład orzekający: Sędzia WSA Krzysztof Armański, Sędzia WSA Beata Ziomek, Sędzia WSA Agnieszka Banach

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organy administracji prawidłowo stwierdziły brak obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko dla planowanego przedsięwzięcia polegającego na budowie zespołu paneli fotowoltaicznych, uwzględniając przy tym opinie organów opiniujących i treść Karty Informacyjnej Przedsięwzięcia?
Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i decyzję organu I instancji, uznając, że organy naruszyły przepisy ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie. Naruszenia polegały na nieprawidłowym przeprowadzeniu procedury zasięgania opinii organów opiniujących (Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska, Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego, Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie) w związku z uzupełnieniem Karty Informacyjnej Przedsięwzięcia. Ponadto, uzasadnienie decyzji nie zawierało wszystkich informacji o uwarunkowaniach, które organ uwzględnił przy stwierdzaniu braku potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania, a także nie wszystkie warunki i wymagania sformułowane przez organy opiniujące zostały uwzględnione w sentencji lub uzasadnieniu decyzji.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi W. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, która utrzymała w mocy decyzję Wójta Gminy P. o środowiskowych uwarunkowaniach dla budowy zespołu paneli fotowoltaicznych. Organy obu instancji stwierdziły brak obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. Skarżący zarzucali akceptację decyzji bez uwzględnienia zagrożeń związanych z awarią instalacji, oddziaływaniem promieniowania elektromagnetycznego oraz naruszenie ich interesów zdrowotnych i środowiskowych. Sąd uchylił obie decyzje.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję oraz decyzję organu I instancji.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krzysztof Armański Sędziowie Sędzia WSA Beata Ziomek Sędzia WSA Agnieszka Banach (spr.) Protokolant Starszy inspektor sądowy Karolina Chrapkiewicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 stycznia 2025 r. sprawy ze skargi W. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] czerwca 2024 r. [...] w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję organu I instancji. Zaskarżoną decyzją z 27 czerwca 2024 r. [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze, po rozpatrzeniu odwołania W. B., K. M., D. S., M. M. i P. M., utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy P. z 20 lutego 2024 r. znak: [...] o środowiskowych uwarunkowaniach, którą: I. stwierdzono brak obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko; II. określono istotne warunki korzystania ze środowiska w fazie realizacji, eksploatacji lub użytkowania planowanego przedsięwzięcia pn. Budowa zespołu paneli fotowoltaicznych "R. Pierwszy" o łącznej mocy nieprzekraczającej 4 MW z możliwością realizacji w różnych konfiguracjach mocy wraz z niezbędną infrastrukturą i magazynem energii, zlokalizowaną w miejscowości R. Pierwszy, gmina P., na działce nr ewid. [...], obręb R. Pierwszy, gmina P., powiat starachowicki i obejmującego swym zakresem: - zespół paneli fotowoltaicznych o łącznej mocy do 4 MW i wysokości konstrukcji do 4 m n.p.t. W ramach inwestycji przewidziano instalację/montaż paneli fotowoltaicznych w ilości do 10 000 szt. Konstrukcja nośna, tzw. stoły fotowoltaiczne zamontowane zostaną pod kątem od 0° do 90° i orientacji południowej; - inwertery (falowniki) w ilości do 40 szt., - stacja transformatorowa kontenerowa z transformatorem SN/WN i doziemną linią kablową, w ilości max. do 4 szt. o powierzchni zabudowy ok. 40 m2 każda. Stacje zostaną wyposażone w osprzęt niezbędny do pracy całego obiektu. Lokalizacja stacji winna spełniać uwarunkowania wynikające z rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (t. j. Dz. U. z 2022 r., poz. 1225), - magazyny energii do 4 szt. o łącznej mocy do 75 MW i pojemności do 300 MWh o pow. do 20 m2 każdy, - instalacja odgromowa, przeciwprzepięciowa i monitorująca ilość wyprodukowanej energii oraz parametry pracy elektrowni słonecznej, - droga dojazdowa oraz plac manewrowy. W uzasadnieniu decyzji Kolegium wskazało, że jej materialnoprawną podstawę stanowiły przepisy ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1094 ze zm., dalej "u.o.o.ś.") i powołało się w szczególności na treść art. 59 ust. 1 pkt 2, art. 64 ust. 1 i art. 73 ust. 1 tej ustawy. Kolegium podkreśliło, że uprzednio decyzją z 13 listopada 2023 r. znak: [...] uchyliło w całości decyzję Wójta Gminy P. z 6 września 2023 r. znak: [...] stwierdzającą brak potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko dla planowanego przedsięwzięcia oraz określono istotne warunki korzystania ze środowiska w fazie realizacji i eksploatacji lub użytkowania przedsięwzięcia i przekazało sprawę do ponownego rozpoznania. W ponownym postępowaniu przeprowadzonym przez organ I instancji wyjaśniono, że zakres inwestycji nie przewiduje wycinki drzew i krzewów. Według ewidencji gruntów na części działki występują klasoużytki - sady, jednak właściciel działki nie wykorzystuje tej części działki do sadzenia drzew. Teren ten porastają samosiejki, które są cyklicznie usuwane. W piśmie inwestora z 11 grudnia 2023 r. wyjaśniono, że farma fotowoltaiczna zostanie zaprojektowana na etapie pozwolenia na budowę w taki sposób, aby zachować wszelkie normy i przepisy gwarantujące prawidłowe funkcjonowanie kanału sanitarnego. Pismem z 12 stycznia 2024 r. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w S. poinformował, że dokonał ponownie analizy Karty Informacyjnej Przedsięwzięcia z uwzględnieniem jej ostatecznej wersji i podtrzymał swoje stanowisko wyrażone w opinii z 17 lipca 2023 r., co do braku konieczności przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko ww. inwestycji. Zdaniem Kolegium, wyeliminowane zostały błędy i braki poprzedniego postępowania. Rozpoznając sprawę ponownie Kolegium podkreśliło, że planowana inwestycja przewidziana w miejscowości R. Pierwszy mieści się w zakresie określonym w § 3 ust. 1 pkt 54 lit. a rozporządzenia Rady Ministrów z 10 września 2019 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz.U. 2019, poz. 1838, dalej “rozporządzenie"), tj. zabudowa przemysłowa, w tym zabudowa systemami fotowoltaicznymi lub magazynowa wraz z towarzyszącą jej infrastrukturą, o powierzchni zabudowy nie mniejszej niż 0,5 ha na obszarach objętych formami ochrony przyrody, o których mowa w art. 6 ust. 1 pkt 1-5, 8 i 9 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody lub w otulinach form ochrony przyrody, o których mowa w art. 6 ust. 1 pkt 1-3 tej ustawy, przy czym zgodnie z § 1 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia przez powierzchnię zabudowy rozumie się powierzchnię terenu zajętą przez obiekty budowlane oraz pozostałą powierzchnię przeznaczoną do przekształcenia, w tym tymczasowego w celu realizacji przedsięwzięcia. Dlatego zgodnie z treścią art. 71 ust. 2 u.o.o.ś. planowane przedsięwzięcie jest przedsięwzięciem mogącym potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko i wymaga uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Planowane przedsięwzięcie objęte wnioskiem z 19 maja 2023 r. przewidziano na działce o nr ewid.: [...], obręb 0024 R. Pierwszy, gmina P., powiat starachowicki i obejmie wymieniony w decyzji zakres. Powierzchnia działki pod inwestycję wynosi ok. 1,01 ha i zgodnie z wypisem z ewidencji gruntów stanowi użytki oznaczone jako grunty orne RIVa, RIVb, RV i sady S-RlVa, S-RIVb. Odnosząc się do zarzutów odwołania Kolegium wyjaśniło, że inwestycja należy do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko (tzw. II grupa przedsięwzięć - w odróżnieniu od grupy I, do której zalicza się przedsięwzięcia zawsze znacząco oddziałujące na środowisko). Z art. 59 ust. 1 pkt 2 u.o.o.ś. wynika, że dla tego rodzaju przedsięwzięć przeprowadzenie oceny oddziaływania na środowisko jest wymagane tylko wówczas, jeżeli obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko został stwierdzony na podstawie art. 63 ust. 1 u.o.o.ś. Ten ostatni przepis stanowi, że obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko dla planowanego przedsięwzięcia mogącego potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko stwierdza, w drodze postanowienia, organ właściwy do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, uwzględniając łącznie takie kryteria, jak: rodzaj i charakterystykę przedsięwzięcia, usytuowanie przedsięwzięcia, rodzaj, cechy i skalę możliwego oddziaływania rozważanego w odniesieniu do kryteriów wymienionych w pkt 1 i 2 oraz w art. 62 ust. 1 pkt 1 u.o.o.ś. Jeżeli zatem w oparciu o analizę ww. kryteriów organ stwierdzi potrzebę przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko - wydaje postanowienie stwierdzające obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko dla planowanego przedsięwzięcia mogącego potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko (art. 63 ust. 1 u.o.o.ś.). Jak wynika z akt sprawy 25 maja 2023 r. organ I instancji zgodnie z art. 64 ust. 1 u.o.o.ś., wystąpił do Regionalnej Dyrekcji Ochrony Środowiska w K., Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie - Dyrektora Zarządu Zlewni w R. i Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w S. o wyrażenie opinii co do konieczności przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko. Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w K. postanowieniem z 19 lipca 2023 r. wyraził stanowisko, że dla planowanego przedsięwzięcia nie istnieje konieczność przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko, także Państwowe Gospodarstwo Wodne Wody Polskie - Dyrektor Zarządu Zlewni w R. pismem z 12 czerwca 2023 r. wyraził opinię, że dla planowanego przedsięwzięcia nie istnieje potrzeba przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko. Pismem z 12 stycznia 2024 r. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w S. poinformował, że dokonał ponownie analizy Karty Informacyjnej Przedsięwzięcia z uwzględnieniem jej ostatecznej wersji i podtrzymał swoje stanowisko wyrażone w opinii o braku konieczności przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko ww. inwestycji. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w S. wyjaśnił w szczególności, że w opinii sanitarnej z 17 lipca 2023 r. stwierdzono brak szkodliwości (m.in. w zakresie hałasu) inwestycji na zdrowie i życie ludzi, co zostało szerzej udokumentowane w przedłożonym uzupełnieniu z 3 lipca 2023 r., poddając analizie etap jej realizacji, eksploatacji oraz likwidacji, dlatego też podtrzymuje swoje stanowisko co do braku konieczności przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko dla budowy zespołu paneli fotowoltaicznych. W ocenie Kolegium, wszystkie opinie dotyczą ww. przedsięwzięcia, aktualnie wydane odnoszą się do konkretnych uwarunkowań przedsięwzięcia, są logiczne i przedstawiają wnikliwą analizę uwarunkowań związanych z realizacją i funkcjonowaniem planowanej inwestycji wraz ze stosownymi wnioskami. Analiza przedsięwzięcia, dokonana przy uwzględnieniu kryteriów, o których mowa w art. 63 ust. 1 ustawy, wykazała, że dla tego przedsięwzięcia nie istnieje konieczność przeprowadzenia oceny oddziaływania omawianego przedsięwzięcia na środowisko. Zdaniem Kolegium, opis planowanego przedsięwzięcia, opis stanu istniejącego, dane dotyczące emisji, opis poszczególnych elementów środowiska objętych oddziaływaniem planowanego przedsięwzięcia i przewidywane oddziaływanie na poszczególne komponenty środowiska na etapie budowy i eksploatacji oraz rozwiązania minimalizujące ewentualne negatywne oddziaływania na środowisko, zostały należycie i wystarczająco omówione w uzupełnionej kilkakrotnie karcie informacyjnej przedsięwzięcia, dlatego zasadnie organ I instancji nie znalazł podstaw do nałożenia na inwestora obowiązku wykonania raportu oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko w ramach procedury oceny oddziaływania na środowisko. Przedłożona w sprawie Karta Informacyjna Przedsięwzięcia (po jej uzupełnieniach) dokumentuje, że planowane przedsięwzięcie nie będzie oddziaływać na środowisko w znacznym stopniu. Wójt przeprowadził postępowanie uzupełniające, w którym zdaniem Kolegium, wystarczająco udokumentowano i przeanalizowano wszystkie kwestie dotyczące poszczególnych elementów ochrony środowiska. Kolegium wskazało, że z treści opinii Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska wynika, iż pole modułów fotowoltaicznych nie będzie miało wpływu elektromagnetycznego na otaczające środowisko. Wymagania odnośnie instalacji falowników i stacji transformatorowych zostały określone w rozporządzeniu, winny zostać zachowane na kolejnych etapach realizacji inwestycji, bowiem decyzja środowiskowa nie upoważnia do realizacji inwestycji. Przedsięwzięcie nie wiąże się z długotrwałym, nieodwracalnym i skumulowanym oddziaływaniem związanym z emisją, a tym samym uzasadnione jest nie przeprowadzanie oceny oddziaływania na środowisko dla planowanego przedsięwzięcia. Kolegium dodało, że odwołujący mogą wnosić o dopuszczenie do udziału w odrębnych postępowaniach dotyczących ww. odrębnych inwestycji. Odpowiadając na zarzuty odwołania, Kolegium wyjaśniło, że organy specjalistyczne zgodnie stwierdziły o braku potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko planowanej inwestycji. W związku z realizacją inwestycji nie przewidziano wycinki drzew ani krzewów, wprowadzenia obcych gatunków inwazyjnych. Z uwagi na charakter przedsięwzięcia nie przewiduje się także wpływu na różnorodność biologiczną. W ocenie Kolegium, biorąc pod uwagę: charakter inwestycji, aktualne zagospodarowanie, brak w zakresie inwestycji wycinki drzew i krzewów, realizacja inwestycji nie będzie znacząco negatywnie wpływać na środowisko i zdrowie ludzi. Planowane przedsięwzięcie nie jest zaliczane do obiektów stwarzających zagrożenie wystąpienia poważnych awarii przemysłowych - według rozporządzenia Ministra Rozwoju z dnia 29 stycznia 2016 r. w sprawie rodzajów i ilości znajdujących się w zakładzie substancji niebezpiecznych decydujących o zaliczeniu zakładu do zakładu o zwiększonym lub dużym ryzyku wystąpienia poważnej awarii przemysłowej (Dz. U. z 2016 r., poz. 138). Z uwagi na charakter przedsięwzięcia nie przewiduje się zagrożenia dla środowiska na skutek ewentualnej awarii w pracy instalacji. Warunkiem jest zapewnienie właściwego stanu technicznego urządzeń i nadzór nad ich pracą. Uwzględniając charakter i zakres przedsięwzięcia, przedstawiony sposób realizacji nie przewiduje się negatywnego wpływu realizacji analizowanego przedsięwzięcia na osiągnięcie ww. celów środowiskowych dla jednolitych części wód powierzchniowych i podziemnych oraz środowisko przyrodnicze, w tym na cele ochrony obszarów Natura 2000, w tym w szczególności na stan siedlisk przyrodniczych, siedlisk gatunków roślin i zwierząt oraz gatunków będących przedmiotem ochrony, a także integralność obszarów i ich powiązania z innymi obszarami. Stwierdzono również, że z uwagi na rodzaj przedsięwzięcia oddziaływania będą miały zasięg lokalny (bez ryzyka transgranicznych oddziaływań), małoznaczący, krótkotrwały (związany jedynie z czasem budowy) i odwracalny. Ponadto z uwagi na niewielkie ryzyko emisji, występowania innych uciążliwości czy wystąpienia poważnej awarii przemysłowej (zerowe) wykorzystania zasobów naturalnych, a także biorąc pod uwagę opinie Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego, Dyrektora Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie, Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w K. nie przeprowadzono oceny oddziaływania na środowisko przed wydaniem decyzji. Przedsięwzięcie nie wiąże się z długotrwałym, nieodwracalnym i skumulowanym oddziaływaniem związanym z emisją, tym samym należy stwierdzić, że uzasadnione jest nie przeprowadzanie oceny oddziaływania na środowisko dla planowanego przedsięwzięcia. Nadto Kolegium stwierdziło, że w uzasadnieniu decyzji Wójt ustalił stosowne warunki minimalizujące wpływ oddziaływania planowanego przedsięwzięcia na środowisko, w tym także na jej sąsiedztwo uwzględniając ww. opinie organów uzgadniających. Nadto zbadał kwestie kumulacji oddziaływań planowanego przedsięwzięcia z innymi inwestycjami generującymi oddziaływanie. Odnosząc się do treści pozostałych zarzutów, Kolegium wyjaśniło, że planowana inwestycja jest zaliczona do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, a zatem ocena jej oddziaływania na środowisko (sporządzenie raportu) nie jest obligatoryjna i zależy od uznania organu, wydającego decyzję środowiskową. Zdaniem Kolegium, organ I instancji prawidłowo i wystarczająco szczegółowo odniósł się do kryteriów, które zostały poddane analizie, także przy ustaleniu braku potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko z punktu widzenia konkretnego postępowania oraz oceny kumulacji oddziaływań. Co do zarzutów odwołania dotyczących oddziaływania w postaci promieniowania elektromagnetycznego Kolegium wskazało, że jak wynika ze stanowiska Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska, wykorzystywane urządzenia mogą powodować niewielkie oddziaływanie promieniowania elektromagnetycznego, których największe wartości przewiduje się w pobliżu stacji transformatorowych. Jednocześnie zabudowania mieszkalne oddalone są od projektowanej ww. stacji. Przy czym ustalono, iż nie zostaną przekroczone normy dopuszczalne. Biorąc pod uwagę parametry planowanych stacji transformatorowych oraz informacje zawarte w przedłożonej dokumentacji, nie przewiduje się, aby oddziaływanie planowanego przedsięwzięcia w tym zakresie, na terenach przeznaczonych pod zabudowę mieszkaniową i w miejscach dostępnych dla ludności, spowodowało przekroczenie dopuszczalnych standardów jakości środowiska, o których mowa w rozporządzeniu Ministra Zdrowia z dnia 17 grudnia 2019 r. w sprawie dopuszczalnych poziomów pól elektromagnetycznych w środowisku (Dz. U. z 2019 r., poz. 2448), tj. w miejscach dostępnych dla ludności, wartości granicznych: natężenia 9pola elektrycznego (E) - 10000 V/m, natężenia pola magnetycznego (H) - 60 AAn, oraz w miejscach przeznaczonych pod zabudowę: natężenia pola elektrycznego (E) - 1000 V/m, natężenia pola magnetycznego (H) - 60 A/m. Jednocześnie nie przewiduje się oddziaływania inwestycji na życie ludzkie, w aspekcie oddziaływań długofalowych, z uwagi na znikome oddziaływania krótkotrwałe. Jednocześnie Kolegium dodało, że na podstawie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach inwestor nie może rozpocząć jakichkolwiek robót budowlanych. Wydanie zaskarżonej decyzji nie wiąże się dla stron z obowiązkiem działania, zaniechania, czy też nakazem. Decyzja ta nie wywołuje żadnych skutków materialnych. Nadto sam sprzeciw co do kwestionowanej decyzji nie stanowi podstawy do odmowy określenia środowiskowych uwarunkowań, bowiem znaczenie w sprawie mają wyłącznie obowiązujące w tym zakresie przepisy prawa, a negatywne przesłanki wynikające z treści ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie oraz udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko, w ocenie Kolegium w przedmiotowej sprawie nie zaistniały. Podsumowując Kolegium stwierdziło, że zarzuty podniesione w odwołaniu, nie mogły stanowić podstawy do uchylenia badanej w trybie odwoławczym decyzji. Skargi na powyższą decyzję organu odwoławczego do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach wywiedli W. B., K. M., D. S., M. M. i P. M., zarzucając: 1) zaakceptowanie przez organy decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla budowy zespołu paneli fotowoltaicznych "R. Pierwszy", które obyło się bez uwzględnienia zagrożenia dla środowiska na skutek ewentualnej awarii w pracy instalacji i przyjęcie przez organy, że warunkiem wykluczenia katastrofy ekologicznej jest zapewnienie właściwego stanu technicznego urządzeń i nadzór nad ich pracą; 2) wykorzystywane urządzenia fotowoltaiczne będą powodować oddziaływanie promieniowania elektromagnetycznego, których największe wartości istnieć będą w pobliżu stacji transformatorowych, a nasze domostwa oddalone są o dosłownie kilka metrów od zagrażających urządzeń, a w przypadku ewentualnej awarii, której nie da się wykluczyć, gdyż maszyny i urządzenia także podlegają zużyciu nieodwracalne skutki dotkną nas i nasze rodziny; 3) zaskarżona decyzja została wydana bez zgody skarżących z naruszeniem ich żywotnych interesów zdrowotnych i środowiskowych, gdyż sąsiedztwo tak potężnej farmy fotowoltaicznej w razie jakiejkolwiek jej usterki w czasie bliższym lub odległym zagrażać będzie życiu i zdrowiu ich lub ich dzieci, a także innym mieszkańcom wsi R., którzy nie są skarżącymi. W uzasadnieniu skarg skarżący przedstawili argumenty na poparcie stawianych zarzutów, w oparciu o które wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji jak również decyzji organu I instancji, a także o wstrzymanie wykonania tej decyzji do czasu prawomocnego zakończenia postępowania sądowoadministracyjnego. W odpowiedzi na skargi Kolegium wniosło o ich oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Postanowieniem z dnia 17 października 2024 r. sygn. akt II SA/Ke 456/24 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach odrzucił skargi K. M., D. S., M. M. i P. M.. Powyższe postanowienie stało się prawomocne z dniem 14 listopada 2024 r. Na rozprawie 15 stycznia 2025 r. skarżący W. B. poparł skargę. Uczestnik K. M. poparł skargę. Pełnomocnik E. K. wniósł o oddalenie skargi i zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego. Sąd postanowił odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, o czym stanowi art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r. poz. 2492 ze zm.). Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r., poz. 935), zwanej dalej "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Wojewódzkie sądy administracyjne sprawują powyższą kontrolę działalności organów pod względem zgodności z prawem. Zatem w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania w sposób, który miał lub mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych, sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a (art. 134 § 1 p.p.s.a.). Stosownie zaś do art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a., uwzględnienie skargi następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (lit. a), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (lit. b) lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c). W przypadku natomiast braku wskazanych uchybień skarga podlega oddaleniu na podstawie art. 151 p.p.s.a. W rozpoznawanej sprawie nie było kwestionowane, że planowana inwestycja została - na mocy § 3 ust. 1 pkt 54 lit. a rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. z 2019 poz. 1839) - zakwalifikowana do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko. Powyższa okoliczność nie oznacza jednak, że w sposób automatyczny powstaje obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania tego przedsięwzięcia na środowisko. Obowiązek ten może być nałożony przez organ prowadzący postępowanie w razie stwierdzenia, że jest to konieczne, by wydać decyzję środowiskową, w związku ze stwierdzeniem, że konkretne przedsięwzięcie, z uwagi na uwarunkowania, w jakich ma powstać i funkcjonować, może potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko. Dokonując tej oceny, organ powinien kierować się uwarunkowaniami określonymi w art. 63 ust. 1 ustawy, które wskazują, że powinien on w zakresie tej oceny uwzględnić m.in. rodzaj i charakterystykę przedsięwzięcia, z uwzględnieniem: skali przedsięwzięcia i wielkości zajmowanego terenu oraz ich wzajemnych proporcji, a także istotnych rozwiązań charakteryzujących przedsięwzięcie, powiązań z innymi przedsięwzięciami, w szczególności kumulowania się oddziaływań przedsięwzięć realizowanych i zrealizowanych, dla których została wydana decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach, znajdujących się na terenie, na którym planuje się realizację przedsięwzięcia, oraz w obszarze oddziaływania przedsięwzięcia lub których oddziaływania mieszczą się w obszarze oddziaływania planowanego przedsięwzięcia w zakresie, w jakim ich oddziaływania mogą prowadzić do skumulowania oddziaływań z planowanym przedsięwzięciem, różnorodności biologicznej, wykorzystywania zasobów naturalnych, w tym gleby, wody i powierzchni ziemi, emisji i występowania innych uciążliwości, ocenionego w oparciu o wiedzę naukową ryzyka wystąpienia poważnych awarii lub katastrof naturalnych i budowlanych, przy uwzględnieniu używanych substancji i stosowanych technologii, w tym ryzyka związanego ze zmianą klimatu, przewidywanych ilości i rodzaju wytwarzanych odpadów oraz ich wpływu na środowisko, w przypadkach gdy planuje się ich powstawanie, zagrożenia dla zdrowia ludzi, w tym wynikającego z emisji. Stosownie do treści art. 64 ust. 1 ustawy, przed wydaniem rozstrzygnięcia, organ był zobowiązany do zasięgnięcia opinii regionalnego dyrektora ochrony środowiska, państwowego powiatowego inspektora sanitarnego oraz organu właściwego do wydania oceny wodnoprawnej, o której mowa w przepisach ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. - Prawo wodne. Powołane opinie, choć nie są dla organu wiążące, to dla oceny konieczności przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, organ zobowiązany jest je rozważyć w kontekście wspomnianych wyżej warunków, uwzględniając przy tym dane zawarte w karcie informacyjnej. Karta informacyjna przedsięwzięcia (KIP) jest podstawowym dowodem w sprawie. Uzupełnienie karty informacyjnej przez inwestora obliguje organ prowadzący postępowanie w sprawie środowiskowych uwarunkowań do ponowienia procedury zasięgnięcia opinii organów, o których mowa w art. 64 ust. 1 ustawy. W kontrolowanej sprawie w dniu 26 maja 2023 r. organ I instancji zwrócił się do Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska, Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w S. i Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie Zarządu Zlewni w R. o wyrażenie opinii dotyczącej obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko dla planowanego przedsięwzięcia mogącego potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko oraz określenia ewentualnego zakresu raportu o oddziaływaniu na środowisko dla przedsięwzięcia, które organ skonkretyzował w tych pismach, załączając dokumenty, o których mowa w art. 64 ust. 2 ustawy (k. 8-10 akt adm.). Pismem z dnia 12 czerwca 2023 r., które wpłynęło do organu 15 czerwca 2023 r., Państwowe Gospodarstwo Wodne Wody Polskie Zarząd Zlewni w R. zwróciło się o dodatkowe informacje dotyczące przedsięwzięcia. W piśmie z 21 czerwca 2023 r. (data wpływu do organu 22 czerwca 2023 r.) inwestor wyjaśnia, że przesyła uzupełnienie do karty informacyjnej przedsięwzięcia, wskazując dodatkowe dane. Organ gminy nie przesyła pisma wnioskodawcy do Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie Zarządu Zlewni w R., a 4 lipca 2023 r. wpływa opinia tego organu, że nie istnieje potrzeba przeprowadzenia oceny oddziaływania przedmiotowego przedsięwzięcia na środowisko. W dniu 3 lipca 2023 r. wpływa do organu kolejne pismo inwestora stanowiące uzupełnienie KIP (datowane na 3 lipca 2023 r.) przesłane według Spółki do RDOŚ. W dniu 19 lipca 2023 r. Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w K. wyraża opinię, że dla planowanego przedsięwzięcia nie istnieje konieczność przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko. Na skutek uchylenia decyzji Wójta Gminy P. z 6 września 2023 r. przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze organ I instancji – w wykonaniu wytycznych organu odwoławczego – przesłał do Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w S. uzupełnienie KIP z 22 czerwca 2023 r. i z 3 lipca 2023 r. celem zajęcia stanowiska. Jednak tej uzupełniającej procedury zasięgania opinii, o której mowa w art. 64 ust. 1 ustawy, nie zastosował wobec Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie Zarządu Zlewni w R.. Nawet jeżeli ten ostatni organ dysponował pismem uzupełniającym KIP, datowanym na 21 czerwca 2023 r., to jednak organ ten nie zapoznał się z uzupełnieniem KIP z 3 lipca 2023 r. Z tych powodów Sąd uznał, że organy orzekające w sprawie naruszyły art. 84 ust. 1 w zw. z art. 63 ust. 1 ustawy w stopniu, który wymagał wyeliminowania tych aktów z obrotu prawnego. Ponadto zgodnie z art. 84 ust. 2 ustawy, w decyzji, o której mowa w ust. 1, właściwy organ może określić warunki lub wymagania, o których mowa w art. 82 ust. 1 pkt 1 lit. b lub c, lub nałożyć obowiązek działań, o których mowa w art. 82 ust. 1 pkt 2 lit. b lub c. Decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach wymaga uzasadnienia (art. 85 ust. 1 ustawy). Uzasadnienie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, niezależnie od wymagań wynikających z przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, powinno zawierać: w przypadku gdy nie została przeprowadzona ocena oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko - informacje o uwarunkowaniach, o których mowa w art. 63 ust. 1, uwzględnionych przy stwierdzaniu braku potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko (art. 85 ust. 2 pkt 2 ustawy). Zatem w przypadku, gdy odstąpiono od konieczności przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, uzasadnienie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, niezależnie od wymogów przewidzianych w przepisach k.p.a. powinno zawierać informacje o uwarunkowaniach, o których mowa w art. 63 ust. 1 ustawy uwzględnionych przy stwierdzeniu braku potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. Umożliwia to bowiem dokonanie oceny, co do prawidłowości rozstrzygnięcia w przedmiocie braku potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko planowanego przedsięwzięcia (por. wyrok WSA w Poznaniu z dnia 17 listopada 2011 r., sygn. akt II SA/Po 860/11, Legalis nr 468464). Nie może być wątpliwości, że organ, wydając decyzję stwierdzającą brak potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, może określić istotne warunki korzystania ze środowiska w fazie realizacji i eksploatacji lub użytkowania przedsięwzięcia, ze szczególnym uwzględnieniem konieczności ochrony cennych wartości przyrodniczych, zasobów naturalnych i zabytków oraz ograniczenia uciążliwości dla terenów sąsiednich, jak również wymagania dotyczące ochrony środowiska konieczne do uwzględnienia w dokumentacji wymaganej do wydania decyzji, o których mowa w art. 72 ust. 1. Jeżeli ww. warunki korzystania ze środowiska czy wymagania dotyczące ochrony środowiska wynikają z opinii uzyskanych od organów, o których mowa w art. 64 ust. 1 ustawy, to uwzględnienie przez organ przy wydawaniu decyzji tych warunków oraz wymagań powinno znaleźć swoje odzwierciedlenie w treści decyzji stwierdzającej brak potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko. W niniejszej sprawie w decyzji organu pierwszej instancji nie zawarto wszystkich warunków i wymagań określonych dla planowanej inwestycji przez organy opiniujące. Część tych warunków, wymagań została opisana w załączniku do decyzji (m.in. zalecenia, aby przy zastosowaniu transformatora olejowego wyposażyć go w szczelna misę, która w przypadku awarii będzie mogła pomieścić 100% zawartości oleju, wymiany i utylizacji w okresie trwania inwestycji, czy aby panele fotowoltaiczne zostały pokryte powłoką antyrefleksyjną, co wyeliminuje powstawanie zagrożeń związanych z imitacją powierzchni lustra wody oraz powstawaniem tzw. efektu olśnienia). W ocenie Sądu – mając na uwadze wymogi stawiane przez przepisy prawa wobec decyzji i jej uzasadnienia wydawanej w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań – wszystkie warunki i wymagania dotyczące ochrony środowiska a sformułowane (zalecane) przez organy opiniujące - dysponujące przecież służbami wysoce wykwalifikowanymi - powinny być wskazane w sentencji lub uzasadnieniu decyzji. Sprzeciw lokalnej społeczności wobec inwestycji nie ma przesądzającego znaczenia w sprawie, konieczne jest zapewnienie społeczeństwu udziału w takim postępowaniu. Temu wymogowi organ prowadzący postępowanie sprostał. Przepisy prawa zapewniają ochronę przed negatywnym wpływem przedsięwzięcia na życie i zdrowie ludzi. Ich przeanalizowanie i prawidłowe zastosowanie przez organy przy wydawaniu decyzji w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań jest kwestią nadrzędną. Z podanych jednak wyżej powodów Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz decyzję wydaną w pierwszej instancji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a w zw. z art. 135 p.p.s.a. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organu uwzględnią powyższą ocenę prawną i wskazania Sądu, w szczególności zadbają o to, aby organy opiniujące w sprawie znały pełną treść Karty Informacyjnej Przedsięwzięcia, a decyzja wydana w sprawie spełniała nie tylko wymogi określone w k.p.a., ale również te określone w ustawie o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło