II SA/Ke 462/08

Referendarza sądowego w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Kielcach Dnia 30 września 2008 r. Referendarz sądowy Małgorzata Długońska po rozpoznaniu w dniu 30 września 2008 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. B. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi M. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] znak: [...] w przedmiocie warunków zabudowy postanawia: I. oddalić wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych, II. ustanowić dla M. B. adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka. Na wezwanie Sądu M. B. uiściła w dniu 12 września 2008 r. kwotę 500 zł tytułem wpisu od skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] w przedmiocie warunków zabudowy. Tego samego dnia skarżąca złożyła wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w wyżej wymienionej sprawie, uzupełniony w dniu 25 września 2008 r. na formularzu urzędowym PPF. Ze złożonego formularza wynika, że wnioskodawczyni ma 73 lata i prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z mężem (lat 67). Przedłożone zaświadczenia potwierdzają, że oboje są niepełnosprawnymi i wymagają stałej opieki osoby drugiej. Skarżąca ma zaburzony narządy ruchu, często traci przytomność, a jej mąż porusza się na wózku inwalidzkim. Utrzymują się z dwóch emerytur - wnioskodawczyni w wysokości [...]zł brutto ([...] zł netto) i jej męża w wysokości [...]zł, co daje łącznie miesięczny dochód brutto w wysokości [...]zł. Skarżąca nie wykazała innego majątku poza domem wielkości 76,26 m kw. Z akt sprawy wynika, że jest ona użytkowniczką wieczystą działki o powierzchni 0,0114 ha. Wnioskodawczyni podała, że miesięczne wydatki związane z leczeniem jej i męża wynoszą około 300 zł miesięcznie. Skarżąca wskazała, że od stycznia 2008 r. do daty złożenia wniosku zapłaciła w sumie 4860,10 zł, w tym: 332,46 zł za prąd, 217,95 zł za wodę, 119,94 zł za wywóz śmieci, 1920 zł za opał, 2195 zł za lekarstwa oraz 74,58 zł tytułem opłat za nieruchomość. Zgodnie z art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz.1270 ze zm.) przyznanie prawa pomocy przysługuje osobie, która wykaże że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata lub radcy prawnego) bądź osobie, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego). Ubiegający się o przyznanie prawa pomocy winien w każdym wypadku poczynić oszczędności we własnych wydatkach, do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania siebie i rodziny. Dopiero gdyby poczynione w ten sposób oszczędności okazały się niewystarczające - może zwrócić się o pomoc państwa. W orzecznictwie sądowym prezentowane jest stanowisko, że przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym powinno mieć charakter wyjątkowy i być stosowane w stosunku do osób żyjących w ubóstwie (przykładowo do takich osób można zaliczyć bezrobotnych bez prawa do zasiłku lub osoby ze względu na okoliczności życiowe pozbawione całkowicie środków do życia). Strona będąca osobą fizyczną powinna partycypować w kosztach postępowania, jeżeli ma jakiekolwiek środki majątkowe, w szczególności posiada stały miesięczny dochód przewyższający ustalone minimalne wynagrodzenie za pracę. W rozpatrywanej sprawie należy w pierwszej kolejności podkreślić, że przyznanie prawa pomocy nie działa z mocą wsteczną i nie obejmuje zwrotu już uiszczonego przez wnioskodawczynię wpisu sądowego od skargi. Przy ocenie możliwości finansowych skarżącej uwzględniono fakt, że ma ona do dyspozycji kwotę ponad 2000 zł miesięcznie, a stałe wydatki związane z utrzymaniem domu i leczeniem wynoszą średnio 540 zł miesięcznie, a także okoliczność, że uiściła już wpis od skargi sądowy w wysokości 500 zł. Uznano, że przy racjonalnym gospodarowaniu stałym dochodem z dwóch emerytur, wnioskodawczyni jest w stanie zgromadzić środki finansowe na pokrycie ewentualnych kosztów sądowych jakie mogą pojawić się na późniejszym etapie postępowania (w wypadku oddalenia skargi 100 zł tytułem opłaty kancelaryjnej za doręczenie odpisu wyroku z uzasadnieniem, a w dalszej kolejności wpis od skargi kasacyjnej wynoszący 250 zł). Natomiast biorąc pod uwagę zaawansowany wiek M. B., niepełnosprawność, problemy z poruszaniem się, częstą utratę przytomności uznano, że brak profesjonalnego pełnomocnika prawnego może pozbawić stronę skarżącą możliwości obrony jej praw, a zatem wniosek o ustanowienie adwokata z urzędu zasługuje na uwzględnienie. Wobec powyższego na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 w zw. z art. 245 i art. 246 § 1 pkt 1 i 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji postanowienia.