II SA/Ke 463/05
WyrokWSA w Kielcach2006-03-09
Skład orzekający: Teresa Kobylecka, Anna Żak, Sylwester Miziołek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ odwoławczy może uchylić decyzję organu pierwszej instancji i jednocześnie orzec o braku podstaw do jej wydania, czy też powinien orzec co do istoty sprawy lub umorzyć postępowanie pierwszej instancji?Ratio decidendi
Organ odwoławczy, uchylając decyzję organu pierwszej instancji, jest zobowiązany do orzeczenia co do istoty sprawy lub umorzenia postępowania pierwszej instancji, zgodnie z art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. Nie przewiduje on możliwości uchylenia decyzji z jednoczesnym orzeczeniem o braku podstaw do jej wydania.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła nakazu rozbiórki suchego ustępu, wydanego przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, rozpatrując odwołanie, uchylił decyzję organu pierwszej instancji i orzekł o braku podstaw do jej wydania. Skarżący K.C. zarzucił, że ustęp grozi niebezpieczeństwem i pogarsza warunki zdrowotne. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję organu odwoławczego.Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżoną decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego i stwierdza, że decyzja nie podlega wykonaniu do chwili uprawomocnienia się wyroku.Pełny tekst orzeczenia
Sygnatura akt: II SA/Ke 463/05 W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 9 marca 2006 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Teresa Kobylecka, Sędziowie: Sędzia NSA Anna Żak (spr.),, Asesor WSA Sylwester Miziołek, Protokolant: Ref. staż. Dorota Pawlicka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 marca 2006 r. sprawy ze skargi K.C. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] numer [...] w przedmiocie : nakazu rozbiórki obiektu budowlanego I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. stwierdza, iż zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do chwili uprawomocnienia się wyroku.
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzja z dnia [...] nr [...] , po rozpatrzeniu odwołania M. C. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w S. z dnia [...] nakazującej M. C. rozbiórkę suchego ustępu usytuowanego na działce przy ul. I. w S. , powołując się na treść art.138 par.1 pkt.2 kpa - uchylił zaskarżoną decyzję i orzekł o braku podstaw do jej wydania z przyczyn omówionych w uzasadnieniu.
W uzasadnieniu wskazano iż decyzja organu I instancji podjęta została na podstawie art.37 ust.1 pkt.2 ustawy z dnia 24 października 1974r. Prawo budowlane. Odwołanie od tej decyzji wniosła M. C. podnosząc m.in., iż ustęp znajduje się w odległości 8 m. od znajdującego się na tej działce budynku nr [...] , wobec czego nie jest uciążliwy dla rodziny C. zamieszkujących w tym budynku, ani też dla innych okolicznych mieszkańców. Ustęp wybudowany był 15 lat temu i dopiero po śmierci matki skarżącej, rodzina C. zakwestionowała jego usytuowanie. Organ odwoławczy wskazał, iż przedmiotowy ustęp wraz z dołem ustępowym został wybudowany 15 lat temu, tj. przed rokiem 1995, bez pozwolenia na budowę, wobec czego mają do niego zastosowanie z mocy art.103 ust.2 ustawy Prawo budowlane z 1994r.- przepisy ustawy Prawo budowlane z 1974r. Dowody zebrane w sprawie nie wskazują, aby budowa przedmiotowego obiektu spowodowała niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia, albo niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych, zatem brak jest przesłanek do nakazania rozbiórki na podstawie art.37 ust.1 pkt.2 ustawy Prawo budowlane z 1974 r. powołanego w zaskarżonej decyzji. Przedmiotowy ustęp usytuowany jest przy granicy z działką od strony zachodniej, w odległości 8 m od otworów okiennych znajdujących się w budynku mieszkalnym nr 178a i 24,80m od istniejącej studni. Organ odwoławczy cytując przepisy par.23 ust.4 i 5 rozporządzenia Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 3 lipca 1980r. w sprawie warunków jakim powinny odpowiadać budynki stwierdził, iż jakkolwiek ustęp ten usytuowany przy granicy z działką, na której brak jest podobnego urządzenia naruszał obowiązujące w dacie jego budowy przepisy w/w rozporządzenia, bo przepis par.23 ust.5 dopuszczał sytuowanie szczelnych i krytych zbiorników nieczystości ciekłych oraz dołów ustępowych na granicy działek, jeśli przylegać będą do tego rodzaju urządzeń na działce sąsiedniej lub co najmniej w odległości 1 m od granicy, gdy będą to urządzenia wolno stojące pod warunkiem zachowania odległości w ust.1 pkt.1 i w par.21 ust.1 / w tym od studni 15m/, to jednak odległości przedmiotowego ustępu od okien budynku mieszkalnego i istniejącej studni nie dają podstawy do stwierdzenia, że usytuowanie tego obiektu spowodowało niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia, albo niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia. Sam bowiem fakt niezgodności obiektu z obowiązującymi przepisami nie daje podstawy do nakazania jego rozbiórki w trybie art.37 ust.1 pkt.2 ustawy Prawo budowlane z 1974r. jeżeli nie powoduje on niebezpieczeństwa dla ludzi lub mienia, albo nie powoduje niedopuszczalnego pogorszenia warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia.
W skardze na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, K.C. zarzuciła, iż przedmiotowy ustęp grozi niebezpieczeństwem dla niej i jej rodziny oraz pogarsza warunki zdrowotne i użytkowe dla środowiska. Podkreśliła, iż była przekonana, że jej matka posiadała zezwolenie na budowę ustępu.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w zważył, co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie, ale z innych przyczyn niż w niej podano.
Dokonując oceny zaskarżonej decyzji, wskazać należy, iż decyzja Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego została wydana z naruszeniem art. 138 par.1 pkt.2 kodeksu postępowania administracyjnego, co miało istotny wpływ na wynik sprawy.
Rozstrzygnięciem zawartym w decyzji wydanej w pierwszej instancji przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w S. nakazano B. C. rozbiórkę przedmiotowego ustępu.
Rozpatrując odwołanie od tej decyzji, organ odwoławczy zgodnie z zasadą dwuinstancyjności postępowania administracyjnego powinien rozpatrzeć sprawę ponownie w pełnym zakresie i wydać rozstrzygnięcie jakie przewiduje przepis art.138 kpa., w którym zostały ściśle określone jego kompetencje.
Przepis ten zawiera wyczerpujące wyliczenie rozstrzygnięć, jakie mogą być wydane przez organ odwoławczy. Zgodnie z jego treścią organ odwoławczy wydaje decyzję, w której:
1) utrzymuje w mocy zaskarżoną decyzję albo
2) uchyla zaskarżoną decyzję w całości albo w części i w tym zakresie orzeka co do istoty sprawy bądź uchylając tę decyzję - umarza postępowanie pierwszej instancji, albo
3) umarza postępowanie odwoławcze. Może też uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji, gdy rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części. Przekazując sprawę organ ten może wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy / art.138 par.2 kpa/.
Przepis ten nie przewiduje zatem możliwości uchylenia zaskarżonej decyzji z jednoczesnym orzeczeniem o braku podstaw do jej wydania.
Wobec tego skoro organ odwoławczy wydał decyzję, w której uchylił decyzję organu I instancji, to stosownie do treści art.138 par.1 pkt.2 kpa zobowiązany był orzec co do istoty sprawy bądź uchylając decyzję w przypadku zaistnienia przesłanek o jakich mowa w art.105 kpa - umorzenia postępowania pierwszej instancji.
Przypomnieć także należy, iż w postępowaniu administracyjnym prowadzonym w przedmiocie kontroli legalności obiektu wybudowanego w okresie obowiązywania przepisów ustawy z 24 października 1974 r. Prawo budowlane, Dz. U. Nr 78, poz. 229 z późn. zm.), organ nadzoru budowlanego po wykluczeniu przesłanek uzasadniających rozbiórkę na podstawie art.37 tej ustawy powinien także rozważyć, czy zachodzi potrzeba podjęcia działań w trybie art.40 ustawy Prawo budowlane z 1974r. Dopiero ocena tych wszystkich okoliczności stanowić może podstawę do wydania rozstrzygnięcia zgodnie z treścią art.138 kpa.
Biorąc pod uwagę powyższe ustalenia Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c, art. 152 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł o uchyleniu zaskarżonej decyzji.
:
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło