II SA/Ke 464/21

WyrokWSA w Kielcach2021-11-10

Skład orzekający: Sylwester Miziołek, Beata Ziomek, Dorota Pędziwilk-Moskal

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy przepis art. 61 ust. 3 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, wyłączający stosowanie wymogów tzw. "dobrego sąsiedztwa" oraz dostępu do drogi publicznej dla instalacji odnawialnych źródeł energii, powinien być interpretowany w sposób absolutny, czy też z uwzględnieniem innych przepisów ustawy dotyczących lokalizacji takich instalacji, w tym wymogów ładu przestrzennego i potencjalnego wpływu na środowisko?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że przepis art. 61 ust. 3 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, mimo że wyłącza stosowanie wymogów art. 61 ust. 1 pkt 1 i 2 dla instalacji odnawialnych źródeł energii, nie może być interpretowany w sposób absolutny. Należy go rozpatrywać w kontekście innych przepisów ustawy, w szczególności tych dotyczących ładu przestrzennego (art. 1 ust. 1 pkt 2, art. 2 pkt 1) oraz specyficznych regulacji dotyczących lokalizacji instalacji OZE o mocy powyżej 100 kW (art. 10 ust. 2a, art. 15 ust. 3a). Instalacje fotowoltaiczne o mocy przekraczającej 100 kW, ze względu na ich potencjalny wpływ na zmianę funkcji terenu i środowisko, powinny być lokalizowane zgodnie z ustaleniami studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego, a w przypadku braku planu miejscowego, muszą spełniać wymogi art. 61 ust. 1 u.p.z.p., w tym zasady "dobrego sąsiedztwa".
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, która utrzymała w mocy decyzję Wójta Gminy o ustaleniu warunków zabudowy dla budowy instalacji fotowoltaicznej o mocy do 2,0 MW na działce o powierzchni do 2,13 ha. Organy uznały, że inwestycja ta, jako instalacja odnawialnego źródła energii, jest zwolniona z wymogów tzw. "dobrego sąsiedztwa" na podstawie art. 61 ust. 3 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Skarżący zarzucili naruszenie przepisów materialnego i proceduralnego, kwestionując prawidłowość tej interpretacji oraz brak należytych ustaleń faktycznych.
Rozstrzygnięcie
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji i zasądził od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżących zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sylwester Miziołek Sędziowie Sędzia WSA Beata Ziomek Sędzia WSA Dorota Pędziwilk-Moskal (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 10 listopada 2021 r. sprawy ze skargi T. Z. i C. Z. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] lutego 2021 r. [...] w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję organu I instancji; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz T. Z. i C. Z. solidarnie kwotę [...](pięćset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Decyzją z dnia 24 lutego 2021 r. [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze, po rozpatrzeniu odwołania T. Z. i C. Z., utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy Ł. z dnia 5 października 2020 r. znak: [...] w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie instalacji wolnostojących paneli fotowoltaicznych "ŁUBNICE III" o mocy do 2,0 MW (z możliwością etapowania inwestycji 2 x 1 MW) i powierzchni do 2,13 ha wraz z niezbędną infrastrukturą techniczną i ogrodzeniem na działce nr ew. 100 w miejscowości Ł.. W uzasadnieniu zaskarżonego rozstrzygnięcia Kolegium podniosło, że tryb i zasady ustalania warunków zabudowy regulują przepisy ustawy z dnia 27 marca 2003r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (tekst jedn. Dz. U. z 2020 r. poz. 293 ze zm.) zwanej dalej "u.p.z.p." i powołało się na treść art. 6 ust. 2 pkt 1, art. 52 ust. 1 oraz art. 64 ust. 1 tej ustawy. Dalej Kolegium wskazało, że w dniu 6 lipca 2020 r. EPLANT 17 Sp. z o.o. z siedzibą w K. (zwana dalej "Spółką" lub "inwestorem") wniosła o ustalenie warunków zabudowy na działce nr [...] w Ł. , wskazując, że powierzchnia zabudowy, tożsama z powierzchnią podlegającą przekształceniu, wyniesie maksymalnie 9 990 m2 i będzie mniejsza niż 1 ha. Z wniosku inwestora wynika, że inwestycja polegać będzie na montażu niezbędnej powierzchni maksymalnie do 8000 sztuk paneli fotowoltaicznych o łącznej mocy maksymalni do 2,0 MW, które zostaną umocowane do oddzielnych przetwornic prądowych o łącznej mocy do 2000 kW, zmieniających prąd stały na przemienny o parametrach dostosowanych do sieci publicznej. W piśmie z dnia 5 stycznia 2021 r. inwestor wyjaśnił, iż dobór rozwiązania w zakresie ilości paneli fotowoltaicznych będzie uwzględniał powierzchnię zabudowy wskazaną we wniosku, czyli maksymalnie 9 990 m2 i dopuścił możliwość etapowania inwestycji, tj. zrealizowania poszczególnych etapów z rozłożeniem czasowym, np. 1 etap - 1 MW, 2 etap - 1 MW lub zrealizowania włącznie części inwestycji np. 1 MW. Spółka dodała, że realizacja inwestycji będzie wiązała się z wytwarzaniem odpadów powstających przy pracach budowlanych, które nie będą należały do grupy odpadów niebezpiecznych, zaś po zakończeniu eksploatacji na terenie inwestycji przywrócony zostanie pierwotny stan środowiska przyrodniczego. Organ odwoławczy ustalił, że dla obszaru objętego planowaną inwestycją brak jest mapy zasadniczej i dopuścił przedłożenie mapy ewidencyjnej do wniosku o ustalenie warunków zabudowy. W ocenie Kolegium, złożony wniosek spełnia wymagania określone w art. 52 ust. 2 w zw. z art. 64 ust. 1 u.p.z.p. Zgodnie bowiem z art. 61 ust. 3 u.p.z.p. przepisów art. 61 ust. 1 pkt 1 i 2 u.p.z.p. nie stosuje się do linii kolejowych, obiektów liniowych i urządzeń infrastruktury technicznej, a także instalacji odnawialnych źródeł energii w rozumieniu art. 2 pkt 13 ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o odnawialnych źródłach energii (tekst jedn. - w dacie wydania skarżonej decyzji - Dz. U. z 2020 r. poz. 261 ze zm.) zwanej dalej "u.o.ź.e.". Kolegium uznało, że planowana inwestycja stanowi instalację odnawialnego źródła energii w postaci urządzeń służących do wytwarzania energii opisanych przez dane techniczne i handlowe, w których energia jest wytwarzana z odnawialnych źródeł energii. Planowane przedsięwzięcie polega na budowie infrastruktury umożliwiającej produkcję energii z odnawialnych źródeł energii, tj. energii słonecznej. Zdaniem Kolegium, skoro obowiązków wynikających z art. 61 ust. 1 pkt 1 i 2 u.p.z.p. w myśl ust. 3 tego przepisu, nie stosuje się do spornej inwestycji, to wyznaczanie obszaru analizowanego w celu oceny dopuszczalności planowanej zabudowy nie było konieczne. Sporządzenie przez organ pierwszej instancji takiej analizy nie stanowi jednak naruszenia prawa, które obligowałoby do uchylenia wydanej decyzji. Z uwagi na powyższe Kolegium odstąpiło od oceny sporządzonej w niniejszej sprawie analizy urbanistycznej. Jednocześnie organ odwoławczy ocenił, że sporna inwestycja spełnia wszystkie inne niezbędne wymogi prawne w zakresie uzbrojenia terenu, dopuszczalnej klasy gruntów rolnych pod zabudowę, niezbędnych uzgodnień. Kolegium stwierdziło także, że w myśl § 3 ust. 1 pkt 54 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 września 2019 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. z 2019 r. poz. 1839 ze zm.) zwanego dalej "rozporządzeniem", omawiana inwestycja nie kwalifikuje się do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, ze względu na powierzchnię zabudowy, która nie przekracza 1 ha wraz z infrastrukturą. Odnosząc się do kwestii przeznaczenia w studium uwarunkowań terenów sąsiadujących z planowaną inwestycją jako działki budowlane Kolegium wskazało, że brak jest podstaw prawnych do uwzględniania zapisów studium w decyzjach o warunkach zabudowy. Zgodnie bowiem z art. 9 ust. 4 u.p.z.p. ustalenia studium są wiążące dla organów gminy przy sporządzaniu planów miejscowych, zaś tereny inwestycyjne nie są objęte takim planem. Co do kwestii obniżenia wartości działek sąsiednich z uwagi na wykonanie planowanej inwestycji, Kolegium wyjaśniło, że decyzja o warunkach zabudowy nie upoważnia do rozpoczęcia budowy, więc zarzuty tego rodzaju mogą zostać zbadane dopiero na dalszym etapie procesu inwestycyjnego, tj. w postępowaniu o wydanie pozwolenia na budowę. Za niezasadny Kolegium uznało także zarzut niepełnego ustalenia katalogu stron postępowania, podnosząc, że oddziaływanie planowanej inwestycji zamknie się w granicach działki objętej wnioskiem. Skargę na powyższą decyzję Kolegium do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach wnieśli T. Z. i C. Z., zarzucając temu rozstrzygnięciu naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.: 1) art. 61 ust. 3 w zw. z art. 61 ust. 1 pkt 1 i pkt 2 u.p.z.p., poprzez jego zastosowanie na skutek błędnej interpretacji pojęcia urządzeń infrastruktury technicznej, co doprowadziło do nieprawidłowego przyjęcia, że planowane przedsięwzięcie polegające na budowie instalacji fotowoltaicznej nie powinno spełniać wymogu tzw. dobrego sąsiedztwa, o którym mowa w art. 61 ust. 1 pkt 1 u.p.z.p., jak również, że planowana inwestycja podlega regulacji, o której mowa w art. 61 ust. 3 u.p.z.p. w sytuacji gdy planowana inwestycja nie zalicza się do urządzeń infrastruktury technicznej, a tym samym zachodziła konieczność badania warunku tzw. dobrego sąsiedztwa. Nadto skarżący zarzucili decyzji naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy: 2) art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., poprzez dokonanie błędnych ustaleń faktycznych przyjętych za podstawę rozstrzygnięcia, skutkujących nieuprawnionym przyjęciem, że z analizy funkcji, cech zabudowy i zagospodarowania terenu w zakresie warunków z art. 61 ust. 1-5 u.p.z.p. wynika, że planowana inwestycja nie zakłóca ładu przestrzennego, w sytuacji gdy prawidłowa analiza funkcji, cech zabudowy i zagospodarowania terenu winna prowadzić do konkluzji, że planowana inwestycja nie spełnia warunku określonego w art. 61 ust. 1 pkt 1 u.p.z.p., tj. zasady dobrego sąsiedztwa; 3) art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., poprzez brak poczynienia należytych ustaleń faktycznych na okoliczność, czy sporna inwestycja należy do przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, w sytuacji, w której kwestia ta ma istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy; 4) art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., poprzez brak poczynienia należytych, poprzedzonych postępowaniem dowodowym, ustaleń faktycznych dotyczących wymiarów całości powierzchni zabudowy planowej inwestycji wraz z niezbędną infrastrukturą techniczną i ogrodzeniem, jak również brak dokonania ustaleń faktycznych w kwestii, czy działania wnioskodawcy nie zmierzają do obejścia prawa, poprzez występowanie o wydanie kilku decyzji o warunkach zabudowy na działce o powierzchni poniżej 1,0 ha w celu uniknięcia sporządzenia raportu oddziaływania na środowisko. W uzasadnieniu skargi jej autorzy przedstawili argumentację na poparcie stawianych zarzutów, wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania. W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczas prezentowane stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Niniejsza sprawa na podstawie art. 119 pkt 2 p.p.s.a. została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.", wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania w sposób, który miał lub mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.). Mając na uwadze wskazane powyżej kryterium legalności Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem zarówno prawa materialnego mającym wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a.), jak i przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a.). Zasadniczy spór w kontrolowanej sprawie sprowadza się do oceny, czy organy zasadnie uznały, że planowana inwestycja spełnia wymogi art. 61 ust. 3 u.p.z.p., który zdaniem organów, znajduje zastosowanie w sprawie. Rozstrzygając tak zarysowany spór Sąd w składzie orzekającym w niniejszej sprawie w całości podziela stanowisko WSA w Kielcach zaprezentowane w wyroku z 8 września 2021 r., sygn. akt II SA/Ke [...], a w związku z tym posłuży się argumentacją już wyrażoną w tym wyroku. Zgodnie z art. 61 ust. 1 u.p.z.p., wydanie decyzji o warunkach zabudowy jest możliwe jedynie w przypadku łącznego spełnienia następujących warunków, w tym m.in: 1) co najmniej jedna działka sąsiednia, dostępna z tej samej drogi publicznej, jest zabudowana w sposób pozwalający na określenie wymagań dotyczących nowej zabudowy w zakresie kontynuacji funkcji, parametrów, cech i wskaźników kształtowania zabudowy oraz zagospodarowania terenu, w tym gabarytów i formy architektonicznej obiektów budowlanych, linii zabudowy oraz intensywności wykorzystania terenu; 2) teren ma dostęp do drogi publicznej. Jak wynika z art. 61 ust. 3 u.p.z.p., przepisów ust. 1 pkt 1 i 2 nie stosuje się do linii kolejowych, obiektów liniowych i urządzeń infrastruktury technicznej, a także instalacji odnawialnego źródła energii w rozumieniu art. 2 pkt 13 ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o odnawialnych źródłach energii. Sąd rozpoznający niniejszą sprawę podziela ustalenia organów administracji w zakresie kwalifikacji planowanej inwestycji jako instalacji odnawialnego źródła energii mając na względzie regulację art. 2 pkt 13 ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o odnawialnych źródłach energii w zw. z art. 2 pkt 22 tej ustawy. Przedsięwzięcie polegające na budowie infrastruktury umożliwiającej produkcję energii z odnawialnych źródeł energii tj. energii słonecznej, stanowi instalację odnawialnego źródła energii. Nie sposób się jednak zgodzić z literalnym odczytaniem przez organy administracji treści art. 61 ust. 3 u.p.z.p. przyjmując, że dla każdej instalacji odnawialnego źródła energii nie stosuje się wymogów określonych w art. 61 ust. 1 pkt 1 i 2 u.p.z.p. W aktualnym orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego i Wojewódzkich Sądów Administracyjnych, w tym również WSA w Kielcach, dominuje pogląd, zgodnie z którym, przepis art. 61 ust. 3 u.p.z.p. nie funkcjonuje i nie pozostaje w tym akcie prawnym wyłącznie w relacji do art. 61 ust. 1 i ust. 2 u.p.z.p. Oprócz bowiem relacji tego przepisu do przepisów art. 61 ust. 1 i ust. 2 u.p.z.p., na gruncie całej u.p.z.p., przepis ten pozostaje także w relacjach z innymi - nie mniej istotnymi niż przepisy art. 61 ust. 1 i ust. 2 u.p.z.p. - przepisami, w tym z przepisami art. 1 ust. 1 pkt 2 oraz ust. 2 pkt 1 u.p.z.p. Zgodnie z pierwszym ze wskazanych przepisów, u.p.z.p. określa zakres i sposoby postępowania w sprawach przeznaczania terenów na określone cele oraz ustalania zasad ich zagospodarowania i zabudowy - przyjmując ład przestrzenny i zrównoważony rozwój za podstawę tych działań. Natomiast, zgodnie z drugim ze wskazanych przepisów, w planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym uwzględnia się zwłaszcza wymagania ładu przestrzennego, w tym urbanistyki i architektury (por. wyroki: WSA w Szczecinie z 16.06.2021 r. sygn. II SA/Sz [...], WSA w Gliwicach z 19 maja 2021 r., sygn. akt II SA/Gl [...], wyrok WSA w Kielcach z 8 września 2021 r., sygn. akt II SA/Ke [...]). W decyzji organu pierwszej instancji, utrzymanej w mocy zaskarżoną decyzją ustalono następujące parametry budowanej farmy fotowoltaicznej: moc do 2,0 MW (z możliwością etapowania inwestycji 2x1 MW) oraz powierzchnia do 2,13 ha. Oceniając ustawowe przesłanki lokalizacji systemów fotowoltaicznych należy mieć na uwadze przepisy art. 10 ust. 2a i art. 15 ust. 3 pkt 3a u.p.z.p., w których ustawodawca wprowadził odrębne unormowania dotyczące urządzeń wytwarzających energię z odnawialnych źródeł energii o mocy przekraczającej 100 kW. W przepisie art. 10 ust. 2a u.p.z.p. ustawodawca przewidział, że jeżeli na obszarze gminy przewiduje się wyznaczenie obszarów, na których rozmieszczone będą urządzenia wytwarzające energię z odnawialnych źródeł energii o mocy przekraczającej 100 kW, a także ich stref ochronnych związanych z ograniczeniami w zabudowie oraz zagospodarowaniu i użytkowaniu terenu, to w studium ustala się ich rozmieszczenie, natomiast w art. 15 ust. 3a u.p.z.p. postanowił, że w planie miejscowym określa się w zależności od potrzeb granice terenów pod budowę urządzeń, o których mowa w art. 10 ust. 2a, oraz granice ich stref ochronnych związanych z ograniczeniami w zabudowie, zagospodarowaniu i użytkowaniu terenu oraz występowaniem znaczącego oddziaływania tych urządzeń na środowisko. Regulacja przepisów art. 10 ust. 2a i art. 15 ust. 3 pkt 3a u.p.z.p. oznacza, że rozmieszczenie tego rodzaju urządzeń infrastruktury energetycznej należy do decyzji organów gminy w ramach władztwa planistycznego, przy czym ustalenia w tym przedmiocie są obligatoryjne w studium, a fakultatywne w planie miejscowym. W konsekwencji uprawnione jest wnioskowanie, że realizacja urządzeń wytwarzających energię z odnawialnych źródeł energii o mocy przekraczającej 100 kW na obszarze gminy, zarówno na podstawie planu miejscowego, jak też decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, może odbyć się tylko na obszarach wskazanych w studiach (por. M. Szyrski, Rola samorządu terytorialnego w rozwoju odnawialnych źródeł energii, Wolters Kluwer, W. 2017, s. 116–117; H. Izdebski, J. Zachariasz, Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Komentarz, LEX, art. 10). Skoro z woli ustawodawcy lokalizowanie urządzeń wytwarzających energię z odnawialnych źródeł energii o mocy przekraczającej 100 kW wymaga uprzedniego określenia obszarów przeznaczonych na ten cel w studium, to oznacza, że tego rodzaju inwestycje mają istotne znaczenie dla kształtowania lokalnych zasad zagospodarowania przestrzennego, a zwłaszcza ładu przestrzennego w gminie. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 12 stycznia 2018 r. sygn. akt II OSK [...] podkreślił m.in., że wykładnia art. 61 ust. 3 u.p.z.p. powinna być zgodna z celem ustanowionej w art. 61 ust. 1 pkt 1 u.p.z.p. zasady dobrego sąsiedztwa i przyczyn, dla których ustanowiono wyłączenie od tej reguły. Mianowicie, przeznaczenie terenu pod nową zabudowę ma być zgodne z przeznaczeniem zastanym w otoczeniu, którego granice wyznacza obszar analizowany. Zwolnienie od zasady dobrego sąsiedztwa, wynikające z art. 61 ust. 3 u.p.z.p., nie powinno zatem naruszać zastanej funkcji w zakresie zabudowy i zagospodarowania terenu. Charakter towarzyszący dotychczasowej funkcji i niezmieniający zastanej funkcji mają niewątpliwie linie kolejowe i obiekty liniowe. Także obiekty infrastruktury technicznej pełnią rolę towarzyszącą dotychczasowemu przeznaczeniu terenu na obszarze analizowanym oraz poza obszarem analizowanym, a zatem rolę służebną wobec zabudowy mieszkaniowej, zagrodowej, czy przemysłowej, np. poprzez dostarczanie wody, prądu, gazu itp. Urządzenia te z założenia nie wpływają na to, czy będzie zachowana dotychczasowa funkcja w obszarze analizowanym. O zmianie lub zachowaniu funkcji decydować mogą natomiast obiekty, którym urządzenia infrastruktury technicznej towarzyszą. W wyroku tym także podkreślono, że realizacja inwestycji w zakresie systemów fotowoltaicznych służących wytwarzaniu energii elektrycznej (elektrownie, farmy fotowoltaiczne) prowadzi do faktycznej zmiany przeznaczenia terenu z funkcji, np. upraw rolnych, na funkcję przemysłową. W uzasadnieniu powyższego wyroku NSA wskazał także, że w przepisie § 3 ust. 1 pkt 52 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (obecnie: § 3 ust. 1 pkt 54 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 września 2019 r.) przewidziano, że zabudowa systemami fotowoltaicznymi (o powierzchni określonej tym przepisem) zaliczana jest do zabudowy przemysłowej, stanowiącej przedsięwzięcia mogące potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko. Trzeba mieć bowiem na uwadze, że wprawdzie wymienione rozporządzenie stanowi akt wykonawczy do ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz.U. Nr 199, poz. 1277 ze zm.), to jednak ma również zastosowanie na etapie rozpatrywania wniosku o warunki zabudowy, gdyż decyzja w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań danej inwestycji jest ważnym elementem całego procesu inwestycyjno-budowlanego (por. wyrok NSA z dnia 24 kwietnia 2018 r. sygn. akt II OSK [...]). Na tle powyższych wywodów, nie sposób zatem uznać, że lokalizacja urządzeń, o których mowa w art. 10 ust. 2a u.p.z.p., miałaby być na podstawie art. 61 ust. 3 u.p.z.p. zwolniona od wymogów ustanowionych w art. 61 ust. 1 pkt 1 i 2 u.p.z.p. (por. m.in. wyroki NSA o sygn. akt: II OSK [...], II OSK [...], II OSK [...]). Jak słusznie wskazano w cytowanych wyżej wyrokach, treść art. 10 ust. 2a i art. 15 ust. 3 pkt 3a u.p.z.p. świadczy, że wolą ustawodawcy jest aby inwestycje, w ramach których planuje się rozmieszczenie urządzeń wytwarzających energię z odnawialnych źródeł energii o mocy przekraczającej 100 kW, były realizowane przede wszystkim na podstawie ustaleń planu miejscowego. Nie wyklucza to oczywiście możliwości ubiegania się o decyzję o warunkach zabudowy takiej inwestycji, ale wówczas wymagane jest spełnienie wymogów art. 61 ust. 1 pkt 1–5 u.p.z.p. Za takim rozumieniem art. 61 ust. 3 u.p.z.p. przemawia również uzasadnienie projektu ustawy z dnia 19 lipca 2019 r. o zmianie ustawy o odnawialnych źródłach energii oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2019 r. poz. 1524, projekt ustawy druk [...]) wskazujące, że rozszerzenie art. 61 ust. 3 u.p.z.p. o instalacje odnawialnego źródła energii powiązano z potrzebą wspierania rozwoju prosumenckiego wytwarzania energii elektrycznej, a więc przez podmioty będące odbiorcami końcowymi wytwarzającymi energię elektryczną wyłącznie z odnawialnych źródeł energii na własne potrzeby w mikroinstalacji, pod warunkiem że w przypadku odbiorcy końcowego niebędącego odbiorcą energii elektrycznej w gospodarstwie domowym, nie stanowi to przedmiotu przeważającej działalności gospodarczej (por. art. 2 pkt 27a ustawy). Co ważne, część uzasadnienia projektu (pkt 5), dotyczącą nowelizacji art. 61 ust. 3 zatytułowano: "Zliberalizowanie zasad budowy małych instalacji oraz mikroinstalacji OZE", a na wstępie wyjaśniono, że: "W zakresie zasad zagospodarowania przestrzennego doprecyzowano dotychczasową zasadę dotyczącą planu zagospodarowania przestrzennego, który umożliwiając lokalizację budynków powinien umożliwić również lokalizowanie na nich mikroinstalacji wykorzystujących nie tylko technologię wiatrową, ale w szczególności fotowoltaiczną, którą najprościej zintegrować z budynkami mieszkalnymi". Mała instalacja w rozumieniu art. 2 pkt 18 ustawy o odnawialnych źródłach energii oznacza - instalację odnawialnego źródła energii o łącznej mocy zainstalowanej elektrycznej większej niż 50 kW i mniejszej niż 500 kW, przyłączoną do sieci elektroenergetycznej o napięciu znamionowym niższym niż 110 kV albo o mocy osiągalnej cieplnej w skojarzeniu większej niż 150 kW i nie większej niż 900 kW, w której łączna moc zainstalowana elektryczna jest większa niż 50 kW i mniejsza niż 500 kW. Mikroinstalacja w rozumieniu art. 2 pkt 19 ustawy o odnawialnych źródłach energii oznacza - instalację odnawialnego źródła energii o łącznej mocy zainstalowanej elektrycznej nie większej niż 50 kW, przyłączoną do sieci elektroenergetycznej o napięciu znamionowym niższym niż 110 kV albo o mocy osiągalnej cieplnej w skojarzeniu nie większej niż 150 kW, w której łączna moc zainstalowana elektryczna jest nie większa niż 50 kW. Mając na uwadze powyższe należy przyjąć, że stosowanie przepisu art. 61 ust. 3 u.p.z.p. – w brzmieniu po nowelizacji wprowadzonej z dniem 29 sierpnia 2019 r. – powinno być dokonywane z uwzględnieniem pozostałych przepisów ustawy, normujących kwestie lokalizacji mikroinstalacji oraz urządzeń wytwarzających energię z odnawialnych źródeł energii o mocy przekraczającej 100 kW (art. 10 ust. 2a, art. 15 ust. 3a u.p.z.p.). W kontrolowanej sprawie powyższe uwarunkowania zostały pominięte, w następstwie czego organy pierwszej i drugiej instancji wyraziły błędną ocenę w zakresie wykładni i stosowania przepisów art. 61 ust. 1 pkt 1 i 2 oraz ust. 3 w zw. z art. 1 ust. 1 pkt 2 oraz ust. 2 pkt 1 oraz w zw. z art. 10 ust. 2a, art. 15 ust. 3a u.p.z.p., w zw. z art. 2 pkt 13 ustawy o odnawialnych źródłach energii. Powyższe wadliwości przyczyniły się do błędnego zastosowania art. 61 ust. 3 u.p.z.p. poprzez brak oceny wszystkich ustawowych przesłanek wydania decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu dla przedmiotowej inwestycji, w szczególności wynikających z art. 10 ust. 2a u.p.z.p. W tym stanie rzeczy, Sąd - na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c w zw. z art. 135 p.p.s.a., uchylił zaskarżoną decyzję oraz decyzję organu pierwszej instancji (punkt I sentencji wyroku). O kosztach postępowania Sąd orzekł w punkcie II wyroku na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 p.p.s.a. Na kwotę zasądzonych na rzecz skarżących kosztów postępowania złożył się uiszczony wpis od skargi w kwocie [...]zł. W ponownie prowadzonym postępowaniu organy uwzględnią zaprezentowaną przez Sąd w niniejszym wyroku wykładnię art. 61 ust. 3 u.p.z.p. (art. 153 p.p.s.a.). W szczególności przeprowadzą dla przedmiotowej inwestycji analizę funkcji i cech zabudowy oraz zagospodarowania terenu w wyznaczonym obszarze analizowanym w odniesieniu do istniejącego ładu przestrzennego.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło