II SA/Ke 466/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jacek Kuza (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Dorota Chobian,, Sędzia WSA Renata Detka, Protokolant Asystent sędziego Dorota Pawlicka, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 21 listopada 2007r. sprawy ze skargi F.D. na postanowienie W.Ś. z dnia [...] znak: [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania w sprawie pozwolenia na budowę I. oddala skargę; II. przyznaje od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach na rzecz adwokata D. P. kwotę 292,80 (dwieście dziewięćdziesiąt dwa i 80/100) złotych, w tym 52,80 (pięćdziesiąt dwa i 80/100) złotych VAT, tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] Wojewoda, na podstawie art. 82 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane oraz art. 134 k.p.a. stwierdził, że odwołanie F. D. z dnia 4 czerwca 2007 r. i z dnia 18 czerwca 2006 r. od decyzji Starosty z dnia [...], Nr [...] zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej B. i J. K. pozwolenia na rozbudowę i nadbudowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego o pomieszczenia mieszkalne, klatkę schodową i kotłownię wraz z urządzeniami towarzyszącymi: zbiornikiem na ścieki, przyłączem kanalizacyjnym, wewnętrzną kanalizacją, wewnętrzną instalacją wodociągową, wewnętrzną instalacją elektryczną i wewnętrzną instalacją co, na działce Nr [...], położonej przy ulicy [...] w miejscowości N., w odległości 1,00-1,60 m od granicy z działką Nr [...], zostało wniesione z uchybieniem terminu, określonego w przepisie art. 129 § 2 k.p.a. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ ustalił, że wskazana wyżej decyzja z dnia [...] została doręczona F. D. w dniu 4 października 2006 r., przesyłką pocztową poleconą, o czym świadczy zwrotne poświadczenie odbioru znajdujące się w aktach sprawy organu I instancji. Od powyższego rozstrzygnięcia, zgodnie z zawartym w nim pouczeniem, stronom służyło prawo do wniesienia odwołania w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji, stosownie do art. 129 § 2 k.p.a., a zatem dzień 5 października 2006 r. był pierwszym dniem, od którego należało odliczyć czternastodniowy termin przysługujący stronie do złożenia odwołania, zaś dzień 18 października 2006 r. był ostatnim dniem tego terminu. Wojewoda wskazał, że F. D. pismem z dnia 4 czerwca 2007 r. zatytułowanym "skarga i odwołanie od decyzji ustalającej warunki zabudowy znak: [...]oraz od decyzji nr [...]", skierowanym do Burmistrza Miasta i Gminy, wniósł uwagi dotyczące inwestycji na działce Nr [...] w N. Powyższe pismo, w części dotyczącej decyzji o Nr [...] zostało przekazane według właściwości Staroście postanowieniem z dnia [...]. Organ podał, że w dniu 18 czerwca 2007 r. wpłynęło do Starostwa Powiatowego pismo F. D. z dnia 18 czerwca 2006 r., skierowane do Wojewody za pośrednictwem Starosty, zatytułowane "zażalenie", przy czym pismo to nosi datę wcześniejszą niż data decyzji o pozwoleniu na budowę. Z treści pisma wynika natomiast, że skarżący kwestionuje decyzję Starosty z dnia [...] i decyzję Burmistrza Miasta i Gminy dotyczącą warunków zabudowy. W dniu 9 lipca 2007 r. wpłynęło kolejne pismo F. D. w przedmiotowej sprawie, datowane na 4 lipca 2007 r. Wojewoda podkreślił, że odwołanie skarżącego z dnia 4 czerwca 2007 r. od decyzji Starosty z dnia [...]., wpłynęło do Urzędu Miasta i Gminy w dniu 5 czerwca 2007 r., czyli osiem miesięcy po wydaniu decyzji o pozwoleniu na budowę. F.D. nie złożył wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, a zatem skoro zostało ono wniesione siedem miesięcy po upływie terminu, organu II instancji zobowiązany był, stosownie do art. 134 k.p.a., wydać postanowienie o stwierdzeniu uchybienia terminu do wniesienia odwołania. Organ odwoławczy wskazał, że w aktach administracyjnych organu I instancji znajdują się wprawdzie pisma F. D., z dnia 8 maja 2007 r., 10 maja 2007 r. i 4 czerwca 2007 r., wniesione do Starostwa Powiatowego przed dniem 5 czerwca 2007 r., jednakże również po upływie terminu do wniesienia odwołania. Starosta pismem z dnia 13 czerwca 2007 r. udzielił skarżącemu wyjaśnień dotyczących decyzji z dnia [....], zaś postanowieniem z dnia [...] przekazał pismo z dnia 4 czerwca 2007 r. w części dotyczącej kontroli, według właściwości Inspektorowi Nadzoru Budowlanego. W związku z zawiadomieniem otrzymanym od Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 11 lipca 2007 r. o wszczęciu postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Burmistrza Miasta i Gminy z dnia [...] ., dotyczącej warunków zabudowy działki Nr [...] w N., Wojewoda poinformował F.D., że ewentualne stwierdzenie nieważności decyzji ustalającej warunki zabudowy inwestycji stanowi podstawę do wznowienia postępowania w sprawie zakończonej decyzją o pozwoleniu na budowę. Skargę na powyższe rozstrzygniecie złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach F. D. wnosząc o unieważnienie decyzji z dnia [...], zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę. Skarżący podkreślił, że Wojewoda rozpatrując decyzję ustalającą warunki zabudowy i udzielającą pozwolenia na budowę nie zapoznał się z pismem z dnia 18 czerwca 2007 r., a także z innymi pismami złożonymi w tej sprawie. Ponadto w przekonaniu autora skargi, organ wydając postanowienie nie udzielił odpowiedzi na żadne z pism F. D., kierowanych przez niego w niniejszej sprawie. Skarżący podniósł szereg argumentów odnoszących się do merytorycznej decyzji z dnia [...]. W odpowiedzi na skargę organ wniósł jej oddalenie, podtrzymując argumentację przedstawioną w pisemnych motywach zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania w sposób, który miał lub mógł mieć wpływ na wynik sprawy. Sądowa kontrola decyzji i innych rozstrzygnięć administracyjnych sprawowana jest przy tym granicach sprawy, sąd nie jest jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną ( art. 134 § 1 u.p.p.s.a.). Przede wszystkim podkreślić należy, że przedmiotem kontroli w niniejszej sprawie jest postanowienie Wojewody z dnia [...] stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Starosty z dnia [...] Sąd nie badał zatem zgodności z prawem wyżej wskazanej decyzji z [...]., a więc wszelkie zarzuty skargi odnoszące się do niej są w niniejszym postępowaniu bezprzedmiotowe. Zgodnie z art. 134 k.p.a. organ odwoławczy, w drodze postanowienia stwierdza uchybienie przez stronę terminu do wniesienia odwołania od decyzji organu pierwszej instancji. Postanowienie w tej sprawie jest ostateczne. Warunkiem skuteczności wniesienia przez stronę odwołania jest zachowanie czternastodniowego terminu do wniesienia odwołania od dnia doręczenia decyzji stronie, określonego w art. 129 § 2 k.p.a. Organ odwoławczy jest zobowiązany w postępowaniu wstępnym zbadać, czy odwołanie od kwestionowanej przez stronę decyzji zostało wniesione w przewidzianym przepisami terminie, a w przypadku uchybienia terminu - do stwierdzenia wniesienia odwołania z uchybieniem terminu. Rozpoznanie, bowiem odwołania wniesionego z uchybieniem terminu, który nie został przywrócony na wniosek strony, stanowiłoby rażące naruszenie prawa (art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.). Bezsporny w niniejszej sprawie pozostaje fakt, iż decyzja Starosty z dnia [...], zawierająca prawidłowe pouczenie o sposobie i terminie wniesienia odwołania, została doręczona skarżącemu w dniu 4 października 2006 r., co potwierdził własnoręcznym podpisem na zwrotnym poświadczeniu odbioru, znajdującym się w aktach administracyjnych organu I instancji. Czternastodniowy termin do wniesienia odwołania upłynął zatem F. D. w dniu 18 października 2006r. Skarżący natomiast złożył pismo zatytułowane "skarga i odwołanie" datowane na 4 czerwca 2007 r. w dniu 5 czerwca 2007 r., oraz pismo zatytułowane "zażalenie" w dniu 18 czerwca 2007 r., przy czym pomimo iż opatrzone jest ono datą 18 czerwca 2006 r., z jego treści wynika, iż dotyczy decyzji z dnia 2 października 2006r, a więc wystąpiła oczywista omyłka pisarska odnośnie daty pisma. Oba pisma wpłynęły więc prawie osiem miesięcy po upływie terminu określonego w art. 129 §2 k.p.a. Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego, uchybienie terminu jest okolicznością obiektywną i w razie jej stwierdzenia organ odwoławczy nie ma innej możliwości niż wydanie postanowienia o uchybieniu terminu przewidzianego w art. 134 k.p.a. (por. wyrok NSA z dnia 21 marca 1997 r., SA/Łd 2990/95, niepubl.). W związku z tym stwierdzenie uchybienia terminu do wniesienia odwołania nie zależy od uznania organu odwoławczego, lecz wynika z bezwzględnie obowiązującej normy prawnej (por. wyrok NSA z 29 stycznia 1997, sygn. akt I SA/Gd 1482/96, LEX nr 29004). Gdy organ II instancji stwierdzi, że środek odwoławczy został wniesiony z uchybieniem terminu, nie może przystąpić do jego merytorycznego rozpoznania, a ma obowiązek zastosować się do dyspozycji art. 134 k.p.a. ( wyrok NSA z dnia 15 listopada 1995 r., sygn. akt. SA/Ka 2111/94, LEX nr 27060). Z powyższego wynika, że w niniejszej sprawie spełnione zostały przesłanki określone w art. 134 k.p.a. do stwierdzenia przez organ odwoławczy uchybienia przez F. D. terminu do wniesienia odwołania, czego następstwem jest ostateczność decyzji organu pierwszej instancji. Oznacza to, że weryfikacja takiej decyzji w postępowaniu odwoławczym nie jest możliwa. Ponieważ F. D. nie złożył wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, Wojewoda nie miał podstaw do oceny sprawy z punktu widzenia przepisu art. 58 kpa, dotyczącego możliwości przywrócenia uchybionego terminu na prośbę zainteresowanego. Z treści tego przepisu wynika bowiem, że organ administracji publicznej nie może działać w sprawie przywrócenia terminu z urzędu. Może to uczynić jedynie na wyraźną prośbę zainteresowanego. Sama prośba jest pismem procesowym, do którego stosuje się przepisy o podaniach. Powinna zatem zawierać elementy wskazane w art. 63 § 2 i § 3 k.p.a. Oświadczenie woli zainteresowanego w tym zakresie musi być wyraźne. Odnosząc się do zarzutów skargi wskazać należy, że Wojewódzki Sąd Administracyjny nie jest władny do stwierdzenia nieważności decyzji z dnia [...], stosownie bowiem do art. 157 § 1 k.p.a. właściwy do stwierdzenia nieważności decyzji jest organ wyższego stopnia. Ponieważ wskazane w skardze wnioski i zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod uwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku na podstawie art. 151 u.p.p.s.a. O kosztach udzielonej skarżącemu z urzędu pomocy prawnej, Sąd orzekł na podstawie art. 250 u.p.p.s.a. oraz § 19 w zw. z § 18 ust. 1 pkt 1 c) i § 2 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielanej z urzędu (Dz. U. Nr 163 poz. 1348 ze zm.). .