II SA/Ke 468/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Pędziwilk-Moskal (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Renata Detka, Sędzia WSA Jacek Kuza, Protokolant Starszy sekretarz sądowy Urszula Opara, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 września 2015r. sprawy ze skargi H.P. na decyzję Wojewody z dnia [...] w przedmiocie odmowy zameldowania na pobyt stały I. oddala skargę; II. przyznaje od Skarbu Państwa (Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach) na rzecz adwokata [...] kwotę 295,20 (dwieście dziewięćdziesiąt pięć 20/100) złotych w tym VAT w kwocie 55,20 (pięćdziesiąt pięć 20/100) złotych tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Decyzją z dnia [...] Wojewoda, po rozpatrzeniu odwołania H. P., utrzymał w mocy decyzję Prezydenta Miasta z dnia [....] w przedmiocie odmowy zameldowania na pobyt stały. Powyższe rozstrzygnięcie zostało wydane w następującym stanie faktycznym i prawnym: W dniu 1 października 2014r. H. P. wystąpiła do organu I instancji z wnioskiem o zameldowanie w lokalu nr 1, 2, 3 przy ul. [...], wskazując że mieszka tam od lipca 2014r. po przeprowadzonym remoncie lokalu. W toku prowadzonego postępowania Prezydent Miasta ustalił, że H. P. nie zamieszkuje pod wskazanym adresem, a jedynie bywa tam sporadycznie. Organ podkreślił, że wnioskodawczyni nie przebywała w tym lokalu w dniu przeprowadzania dowodu z oględzin lokalu – wobec czego zakwestionowano twierdzenia strony, że przebywa tam stale wraz z dziećmi. Prezydent Miasta podniósł przy tym, powołując się na informacje przekazane przez zarządcę przedmiotowej nieruchomości, że sporne lokale są prawnie zajęte. Zdaniem organu przebywanie tam i dokonywanie prac remontowych przez H. P., podczas czasowej nieobecności najemców odbywało się bez zgody wynajmującego i było niezgodne z prawem. Mając na względzie powyższe organ I instancji decyzją z dnia [...] orzekł o odmowie zameldowania na pobyt stały H. P. w przedmiotowym lokalu podkreślając w uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia, że do zameldowania w lokalu może uprawniać jedynie pobyt legalny oznaczający przebywanie na zasadach zgodnych z prawem, za wiedzą i zgodą osoby uprawnionej do dysponowania lokalem. Odwołanie od powyższej decyzji wniosła H. P. Wojewoda, utrzymując w mocy zakwestionowane rozstrzygnięcie, podkreślił że przeprowadzone postępowanie wyjaśniające wykazało, iż H. P. nie zamieszkuje we wskazanym lokalu. Dalej organ wskazał, że sporne lokale są prawnie zajęte gdyż najemcy nie mają wypowiedzianych umów najmu, a przebywanie tam H. P. podczas czasowej nieobecności najemców było niezgodne z prawem i odbywało się bez ich zgody. Natomiast zameldowanie następuje wtedy, gdy osoba przebywa w lokalu zgodnie z prawem, tj. za wiedzą i zgodą osoby uprawnionej do dysponowania lokalem. W podstawie prawnej powołano art. 31 ust. 1, art. 5 ust. 2 ustawy z dnia 24 września 2010r. o ewidencji ludności (Dz. U. z 2015r. poz. 388). Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach na decyzję Wojewody wniosła H. P., podkreślając że obiecano jej przydział na przedmiotowy lokal, z czego się nie wywiązano. Strona skarżąca podniosła, że poniosła nakłady na remont tego lokalu (zdewastowanego przez poprzedniego lokatora) w kwocie 7.000 zł. W mieszkaniu tym znajdowały się jej rzeczy osobiste oraz meble, z których połowę następnie zniszczono. Końcowo strona skarżąca zakwestionowała złożone w postępowaniu wyjaśniającym zeznania świadków. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna, albowiem zaskarżona decyzja odpowiada prawu. Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r. poz. 270), zwanej dalej ustawą P.p.s.a., wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy P.p.s.a. ). Dokonując oceny zaskarżonej decyzji w ramach tak zakreślonej kognicji, Wojewódzki Sąd Administracyjny nie dopatrzył się naruszeń przepisów prawa materialnego, czy też postępowania, skutkujących koniecznością uchylenia lub stwierdzenia nieważności przedmiotowego rozstrzygnięcia. Przedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej w niniejszej sprawie jest decyzja Wojewody, utrzymująca w mocy decyzję organu I instancji o odmowie zameldowania H. P. na pobyt stały w lokalu nr 1, 2, 3 przy ul. [...]. Podstawę prawną zaskarżonego rozstrzygnięcia stanowił art. 31 ust. 1 ustawy z dnia 24 września 2010r. o ewidencji ludności (Dz. U. z 2015r. poz. 388), zwanej dalej ustawą, zgodnie z którym jeżeli dane zgłoszone do zameldowania lub wymeldowania budzą wątpliwości o zameldowaniu lub wymeldowaniu rozstrzyga organ gminy w drodze decyzji administracyjnej. Zgodnie z art. 2 tej ustawy ewidencja ludności polega na rejestracji określonych w ustawie podstawowych danych identyfikujących tożsamość oraz status administracyjnoprawny osób fizycznych. Jak wynika bowiem z art. 24 ustawy obywatel polski przebywający na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej jest obowiązany wykonywać obowiązek meldunkowy określony w ustawie (ust. 1), który polega na zameldowaniu się w miejscu pobytu stałego lub czasowego (ust. 2 pkt 1). Z kolei stosownie do art. 25 ust. 1 ustawy pobytem stałym jest zamieszkanie w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego przebywania. Treść przytoczonych przepisów wskazuje, że czynność zameldowania na pobyt stały nie tworzy praw do lokalu, a stanowi jedynie konsekwencję określonego stanu faktycznego, będąc związana z wystąpieniem dwóch przesłanek, tj. przebywaniem w miejscu stałego pobytu oraz zamiarem stałego w nim przebywania. Podkreślić przy tym trzeba, że sama chęć zamieszkiwania w danym lokalu nie może uzasadniać zameldowania uprawnionej osoby. Musi wystąpić także element faktycznego zamieszkiwana (pobytu), rozumianego jako koncentracja w tym miejscu swoich spraw życiowych, w tym założenie ośrodka osobistych i majątkowych interesów. Innymi słowy, musi istnieć zgodność między stanem faktycznym pobytu a zapisem w ewidencji ludności. Jak zaznaczono już na wstępie, celem postępowania dotyczącego zameldowania jest bowiem wyłącznie odzwierciedlenie faktu przebywania (stałego lub czasowego) osoby w oznaczonym miejscu. Lektura materiału dowodowego zebranego w aktach administracyjnych daje podstawę do stwierdzenia, że postępowanie było prowadzone prawidłowo, materiał dowodowy został przez organ należycie zebrany i rozpatrzony, a jego ocena i wyprowadzone wnioski nie budzą wątpliwości. Dowody przeprowadzone w toku postępowania, w tym zeznania świadków, informacje z Policji, dowód z oględzin lokalu, nie potwierdziły faktu stałego przebywania skarżącej pod adresem podanym we wniosku o zameldowanie. Jak wynika bowiem ze zgodnych zeznań świadków M. S. i Z. K. (mieszkających przy ul. [...]), H. P. mieszkała w lokalu około 30 lat temu wraz z ojcem, zaś obecnie nie zamieszkuje pod wskazanym adresem, jedynie czasem tam przychodząc i nie pozostając na noc (K-I-12). W dniu 5 grudnia 2014r. organ przeprowadził dowód z oględzin – o którym zawiadomiono pełnomocnika strony – podczas których stwierdzono, że sporny lokal jest zamknięty (K-I-8, K-I-23). W aktach administracyjnych znajdują się także umowy najmu lokali 1 i 2 przy ul. [...] (K-I-16–K-I-25), zawarte pomiędzy Miejskim Zarządem Budynków a R. K. jako najemcą oraz pomiędzy Przedsiębiorstwem Gospodarki Mieszkaniowej Spółka z o.o. jako wynajmującym, a Z. K. jako najemcą. Jak wynika z informacji Miejskiego Zarządu Budynku z dnia 4 czerwca 2014r. (k. 26), lokale nr 1, 2 i 3 pod ww. adresem zajmują odpowiednio R. K., Z. K. oraz E. N. – bez tytułu prawnego, przy czym w stosunku do dwóch pierwszych wymienionych osób umowy najmu wygasły. W świetle powyższych okoliczności należy stwierdzić, że organy słusznie nie podzieliły stanowiska H. P. o tym, że mieszka wraz z dziećmi w przedmiotowym lokalu. Prawidłowych ustaleń organu nie podważają przy tym zeznania świadków P. S. i Z. K. (K-I-6), przeprowadzających na zlecenie skarżącej remont w przedmiotowym lokalu. Z zeznań tych świadków wynika jedynie, że H. P. przebywała w lokalu, kiedy przychodzili wcześnie rano do pracy oraz po jej zakończeniu. Świadkowie stwierdzili również, że pomimo ich prac mieszkanie jest systematycznie demolowane. W aktach sprawy znajduje się także potwierdzenie wszczęcia przez Policję w dniu 1 listopada 2014r. dochodzenia (K-II-18) – z uwagi na uszkodzenie mienia, kradzieży z lokalu określonych rzeczy oraz gróźb karalnych formułowanych wobec skarżącej przez R. K. Jednocześnie, jak wynika z pisma Prezydenta Miasta z dnia 8 lipca 2014r. skierowanego do Zarządu Głównego Stowarzyszenia [...] (K-II-22), H. P. złożyła w dniu 28 stycznia 2014r. wniosek o przyznanie mieszkania, a obecnie znajduje się na liście osób oczekujących na jego uzyskanie. Z treści tego pisma wynika również, że podczas jednej z rozmów w Wydziale Mieszkalnictwa strona oświadczyła, że dwa mieszkania przy ul. [...] zostały opuszczone przez dotychczasowych najemców, domagając się wydania skierowania uprawniającego do podpisania umowy najmu. W odpowiedzi poinformowano skarżącą o obowiązujących zasadach przyznawania mieszkań określonych w uchwale nr XXXI/723/2008 Rady Miejskiej z dnia 18 grudnia 2008r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu Miasta. W celu ustalenia stanu faktycznego i zweryfikowania informacji o istnieniu pustych lokali w dniu 22 maja 2014r. dokonano wizji lokalowej budynku przy ul. [...]. W wizji oprócz pracowników Miejskiego Zarządu Budynków brał udział pracownik Wydziału Mieszkalnictwa wraz z dyrektorem. W trakcie wizji był obecny najemca rzekomo opuszczonego mieszkania R. K., który wyjaśnił, że podczas jego pobytu w zakładzie karnym rodzina H. P. dokonała włamania do jego mieszkania, zaś aktualnie w tej sprawie policja prowadzi postępowanie wyjaśniające. W tym stanie rzeczy należy podzielić stanowisko organu, że postępowanie wyjaśniające wykazało, iż skarżąca nie zamieszkuje w spornym lokalu. Odnosząc się do wyrażanego przez skarżącą zamiaru korzystania ze spornego lokalu podkreślić należy, że sam zamiar, bez faktycznego stałego zamieszkiwania pod danym adresem nie jest wystarczający do dokonania zameldowania. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym podkreśla się, że miejscem pobytu stałego osoby jest miejsce (lokal), w którym znajduje się jej centrum życiowe. Inaczej rzecz ujmując, w którym osoba ta mieszka, nocuje, spożywa posiłki, korzysta z przedmiotów urządzenia domowego, przechowuje rzeczy niezbędne do codziennego funkcjonowania (odzież, żywność, meble), przyjmuje wizyty członków rodziny lub znajomych, utrzymuje kontakty z otoczeniem (sąsiadami), przyjmuje korespondencję i ją wysyła itp. W konsekwencji osoba ubiegająca się o zameldowanie powinna zamieszkiwać w spornym lokalu, bowiem zameldowanie ma potwierdzić stan aktualny, a nie przyszły (por. wyroki: WSA we Wrocławiu z dnia 4 kwietnia 2012r. o sygn. akt IV SA/Wr 761/11, WSA w Łodzi z dnia 1 lutego 2012r. o sygn. akt III SA/Łd 1059/11 oraz z dnia 13 lipca 2011r. o sygn. akt III SA/Łd 98/11, dostępne w internetowej bazie orzeczniczej NSA). Nie jest bowiem możliwe zameldowanie w sytuacji, gdy osoba miałaby zamiar stałego przebywania w lokalu, ale faktycznie w tym lokalu nie przebywa (por. wyrok WSA w Białymstoku z dnia 19 lutego 2015r. II SA/Bk 966/14, dostępny w internetowej bazie orzeczniczej NSA). Mając zatem na uwadze, że Wojewoda w sposób niewadliwy dokonał subsumpcji prawidłowo ustalonego stanu faktycznego sprawy do wynikających z przepisów ustawy o ewidencji ludności przesłanek zameldowania na pobyt stały, brak jest podstaw by przyjąć, że proces decyzyjny stosowania tych regulacji przebiegł nieprawidłowo i zarazem, aby wieńcząca go zaskarżona decyzja była wadliwa. Skoro podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod rozwagę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach orzekł jak w pkt I sentencji wyroku na podstawie art. 151 ustawy P.p.s.a. O przyznaniu wynagrodzenia pełnomocnikowi z urzędu Sąd orzekł w pkt II wyroku na podstawie § 2 ust. 3, § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c oraz § 20 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28.09.2002r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. z 2013 poz. 461 ze zm.) w związku z art. 250 ustawy P.p.s.a.