II SA/Ke 469/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Renata Detka (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Sylwester Miziołek, Sędzia WSA Beata Ziomek, Protokolant Asystent sędziego Sergiusz Leydo, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 1 października 2009r. sprawy ze skargi S. K. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] znak: [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki oddala skargę. II SA/Ke 469/09 Uzasadnienie Decyzją z dnia [...]Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, po rozpatrzeniu odwołania S.K., utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...], nakazującą S.K. rozbiórkę murowanego budynku gospodarczo – mieszkalnego o wymiarach w rzucie 5,80×5,80 m, zrealizowanego na działce nr [...] w B. przy ul. K., bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ II instancji wskazał, że z postępowania wyjaśniającego przeprowadzonego przez organ I instancji, w tym z kontroli nieruchomości przeprowadzonej w dniu 30 sierpnia 2005 r. wynika, że na działce o nr [...] w B. przy ul. [...] znajduje się budynek mieszkalny, budynek gospodarczy i będący przedmiotem niniejszego postępowania murowany budynek gospodarczo - mieszkalny. Z uwagi na nieprzedłożenie w zakreślonym terminie określonych dokumentów, Inspektor Nadzoru Budowlanego, decyzją z dnia [...], utrzymaną następnie w mocy decyzją Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...], nakazał rozbiórkę nadbudowanej części istniejącego murowanego budynku gospodarczego. Organ II instancji wskazał, że na skutek skargi S.K. na powyższe rozstrzygnięcie, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach uchylił decyzje obu instancji stwierdzając, że przy rozpoznaniu sprawy organy powinny dokładnie zbadać, jakie były wymiary budynku przed powodzią celem ustalenia, czy wykonane przez S.K. roboty można zakwalifikować jako odbudowę. Organ II instancji podał, że w ponownym postępowaniu, po przeprowadzeniu postępowania dowodowego, Inspektor Nadzoru Budowlanego, postanowieniem z dnia [...], podjętym na podstawie art. 48 ust. 2 i 3 ustawy Prawo budowlane, wstrzymał budowę budynku gospodarczo - mieszkalnego o wymiarach w rzucie 5,80×5,80 m, będącą na etapie stanu surowego zamkniętego, realizowaną na działce nr [...] w B. bez wymaganego prawem pozwolenia, nakładając na S.K. obowiązek przedstawienia w terminie do 30 października 2008 r. określonych dokumentów, w tym zaświadczenia Wójta Gminy o zgodności inwestycji z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Z uwagi na fakt, że skarżący nie przedłożył żądanych dokumentów organ I instancji wydał opisaną na wstępie decyzję. Rozpoznając odwołanie od powyższego rozstrzygnięcia złożone przez S.K., Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wskazał, że zasadnie organ I instancji, opierając się na zeznaniach świadków, ustalił, że zakres zrealizowanych przez skarżącego samowolnie robót budowlanych, obejmował budowę budynku gospodarczo - mieszkalnego, którego obecne wymiary w rzucie 5,80 × 5,80 m są niewątpliwie większe niż istniejącej poprzednio w tym miejscu drewnianej szopy o wymiarach 4,10× 3,20 m. Brak jest zatem podstaw, by zgodzić się z twierdzeniem S. K., iż dokonał on jedynie odbudowy uprzednio istniejącego budynku gospodarczego. Organ odwoławczy podkreślił, że w niniejszej sprawie nie mają zastosowania przepisy ustawy z dnia 11 sierpnia 2008 r. o szczególnych zasadach odbudowy, remontów i rozbiórek obiektów budowlanych zniszczonych lub uszkodzonych w wyniku działania żywiołu, gdyż nawet przy założeniu, że dobudowany do drewnianego budynku mieszkalnego obiekt uległ zniszczeniu podczas powodzi, inwestor zrealizował budynek dwukondygnacyjny o większych wymiarach i kubaturze niż poprzednio istniejący. Organ odwoławczy zauważył, że wprawdzie w aktach sprawy znajdują się fotokopie dwóch zgłoszeń dokonanych przez skarżącego w Urzędzie Gminy, dotyczące zamiaru przeprowadzenia remontu budynku mieszkalnego oraz budynku mieszkalno-gospodarczego i gospodarczego dobudowanego do budynku mieszkalnego oraz remontu kapitalnego i zmiany pokrycia dachu na budynku mieszkalnym i gospodarczo-mieszkalnym, z uwagi jednak na większe rozmiary i kubaturę aktualnie istniejącego budynku, brak jest podstaw do przyjęcia, że wykonane roboty stanowiły remont, a nie budowę. Organ II instancji podkreślił, że mając na uwadze powyższe należało uznać, że S.K. dopuścił się samowolnej budowy budynku, na którą wymagane było uzyskanie decyzji o pozwoleniu na budowę, a takie działanie inwestora podlega dyspozycji art. 48 ustawy Prawo budowlane. Skoro zaś S.K. nie przedłożył żadnego z dokumentów, żądanych postanowieniem organu I-szej instancji z dnia 31 lipca 2008r., zasadnie orzeczono rozbiórkę obiektu na podstawie art. 48 ust.1 Prawa budowlanego. Skargę na powyższe rozstrzygnięcie złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach S.K. wnosząc o jego uchylenie. Skarżący zarzucił naruszenie art. 4 i art. 6 ustawy z dnia 11 sierpnia 2001 r. o szczególnych zasadach odbudowy, remontów i rozbiórek obiektów budowlanych zniszczonych lub uszkodzonych w wyniku żywiołu. W uzasadnieniu skargi jej autor podniósł, że wymiary budynku po remoncie pozostają zgodne z wymiarami budynku, który znajdował się poprzednio na działce skarżącego. Mając na uwadze przepisy powołanej wyżej ustawy, S.K. wskazał, że chybiony pozostaje argument powołany w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji o zmianie kubatury budynku. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację przedstawioną w pisemnych motywach zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna, gdyż zaskarżona decyzja odpowiada prawu. Ponieważ sprawa była już przedmiotem oceny sądowej, Wojewódzki Sąd Administracyjny zbadał w pierwszym rzędzie, czy przy ponownym rozpatrzeniu sprawy organy administracji zrealizowały wytyczne zawarte w wyroku tego Sądu z dnia 12 grudnia 2006r., sygn. akt II SA/Ke 206/06. Zgodnie bowiem z art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zwanej dalej p.p.s.a., ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. Przypomnienia wymaga, że zgodnie z uzasadnieniem powołanego wyroku, przy ponownym rozpoznaniu sprawy organy powinny były dokładnie zbadać, jakie były wymiary budynku przed powodzią, celem ustalenia, czy wykonane przez skarżącego roboty można zakwalifikować jako odbudowę w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 11 sierpnia 2001r. o szczególnych zasadach odbudowy, remontów i rozbiórek obiektów budowlanych zniszczonych lub uszkodzonych w wyniku działania żywiołu ( Dz. U. Nr 84, poz.906). Ustalenie tych okoliczności ma zasadnicze znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, gdyż ustawa z dnia 11 sierpnia 2001r. w art. 7 ust.1 i 2 przewidywała szczególny tryb postępowania w przypadku odbudowy obiektów zniszczonych w wyniku powodzi; odbudowa obiektu budowlanego o kubaturze mniejszej niż 1.0003 m i nie wyższego niż 12 m nad poziom terenu, wymagała jedynie zgłoszenia (za wyjątkiem obiektów gospodarczych i składowych, usytuowanych na działkach siedliskowych, które można było odbudować bez dopełnienia jakichkolwiek formalności architektoniczno-budowlanych). Ustawa ta definiowała także w art. 4 pkt 1 pojęcie odbudowy, przez co należy rozumieć odtworzenie obiektu budowlanego w całości lub części, w miejscu i o wymiarach obiektu zniszczonego lub uszkodzonego, przy czym dopuszcza się stosowanie wyrobów budowlanych innych niż użyto w stanie pierwotnym. Rozpatrując sprawę ponownie organy obu instancji, wbrew zarzutowi skargi, wykonując zalecenia zawarte w powyższym wyroku, prawidłowo ustaliły stan faktyczny w oparciu o przeprowadzone dowody i trafnie uznały, że ze względu na zmianę wymiarów budynku nie można wykonanych przez skarżącego prac zakwalifikować jako odbudowy w rozumieniu ustawy z dnia 11 sierpnia 2001r., a zatem stan faktyczny podlega dyspozycji art. 48 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane ( Dz. U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118 ze zm.). Z ustaleń tych wynika, iż S.K. wybudował bez wymaganego pozwolenia opisany na wstępie dwukondygnacyjny budynek gospodarczo – mieszkalny o większych wymiarach i kubaturze niż uprzednio istniejący w tym samym miejscu obiekt. Mając na uwadze, że skarga sprowadza się do kwestionowania powyższego ustalenia jako błędnego, kontrola legalności poddanego pod osąd aktu skoncentrować się musi na ocenie, czy organ zebrał cały, niezbędny do rozpatrzenia sprawy materiał dowodowy (art. 77§ 1kpa), a następnie czy przeprowadzona analiza tego materiału i poczynione na jej podstawie ustalenia, odpowiadają zasadzie określonej w art. 80 kpa. Dowody, jakimi dysponował organ to wyjaśnienia skarżącego, zeznania świadków: F.S., M.M., Z.K., J.S. i P.G., fotografie budynku mieszkalnego i istniejącej uprzednio szopy, plan sytuacyjno-wysokościowy z roku 1993, kopia mapy przyjętej do państwowego zasobu geodezyjno-kartograficznego w dniu 11 czerwca 1996 r. pod nr 2408/36/95, fotokopie dokonanych przez S.K. zgłoszeń z dnia 14 września 2001 r. i 11 grudnia 2003r., dotyczących zamiaru przeprowadzenia remontu kapitalnego budynku mieszkalnego oraz budynków mieszkalno-gospodarczego i gospodarczego dobudowanego do budynku mieszkalnego, a także zmiany pokrycia dachu na budynku mieszkalnym i gospodarczo-mieszkalnym oraz oględziny przeprowadzone w dniu 30 sierpnia 2005 r. W ocenie Sądu, analiza zgromadzonych dowodów przeprowadzona została prawidłowo i bez naruszenia zasady swobody, określonej w art. 80 kpa. Wnioski jakie zostały na jej podstawie wysnute są logiczne, przekonujące i nie pozostają w kolizji z zasadami doświadczenia życiowego. Wszystkie zostały poprzedzone rzeczową argumentacją, której trudno odmówić racji. Organy administracji dokonały ustaleń faktycznych w przeważającej mierze na podstawie zeznań świadków: F.S., M.M., Z.K. i P.G., którzy zgodnie zeznali, że w miejscu aktualnie istniejącego budynku gospodarczo-mieszkalnego usytuowanego na działce o nr ewid. [...] w B., znajdowała się uprzednio mała drewniana szopa, która następnie została rozebrana oraz, że skarżący od podstaw zbudował przedmiotowy budynek. Z powyższymi zeznaniami korespondują inne dowody: na załączonych do akt fotografiach nie jest bowiem widoczny dwukondygnacyjny, aktualnie istniejący budynek; obiekt o takich rozmiarach i kubaturze nie został również uwidoczniony na kopii mapy z 1996 r. i na planie sytuacyjno-wysokościowym z roku 1993. Prawidłowo także organ ocenił twierdzenia skarżącego, który utrzymywał, że wykonał jedynie odbudowę uprzednio istniejącego budynku gospodarczego. Żadnych dowodów na potwierdzenie tych zeznań S.K. jednak nie przedstawił. Co więcej, w sprzeczności ze sobą pozostają jego własne wyjaśnienia. W trakcie kontroli przeprowadzonej w dniu 30 sierpnia 2005 r. oświadczył bowiem, że w miejscu aktualnie istniejącego budynku gospodarczo-mieszkalnego do 2001 r. istniał drewniany budynek gospodarczy, parterowy z poddaszem i stropem drewnianym. Na rozprawie administracyjnej przeprowadzonej dnia 19 sierpnia 2007r. skarżący wyjaśnił natomiast, że przed powodzią w 2001 r. obiekt posadowiony w miejscu budynku objętego niniejszym postępowaniem, był budynkiem gospodarczym na fundamentach z kamienia i posiadał wymiary takie jak obecnie, ściany wykonane były z bali drewnianych ze stropem i drugą kondygnacją także z bali. Jak widać zatem, zeznania skarżącego są nie tylko wewnętrznie niespójne, ale także odosobnione w stosunku do innych dowodów zgromadzonych w sprawie. Prawidłowo zatem organy odmówiły im przymiotu wiarygodności. Stosownie do treści art. 107 § 3 kpa uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. Wszystkie elementy, o jakich mowa wyżej znalazły się w pisemnych motywach zaskarżonej decyzji, organ logicznie i przekonująco uzasadnił dokonaną ocenę zgromadzonych w sprawie dowodów, a zatem nie ma podstaw, aby skutecznie zarzucić mu naruszenie art. 7, 77 § 1 oraz art. 80 kpa. Ustalenia poczynione na tej podstawie Sąd uznaje za prawidłowe, a co za tym idzie nie może być mowy o uchybieniu przepisom ustawy z dnia 11 sierpnia 2001 r. – jak zarzuca w skardze S. K. Nie ulega bowiem wątpliwości, że wymiary aktualnie istniejącego budynku nie są zgodne z uprzednio istniejącym obiektem i w sprawie nie mamy do czynienia z odbudową w rozumieniu art. 4 pkt 1 tej ustawy, nawet jeżeli - jak twierdzi skarżący – wcześniej istniejący obiekt uległ zniszczeniu w czasie powodzi w 2001 r. W ustalonym prawidłowo stanie faktycznym, organy obu instancji zasadnie zastosowały zatem przepis art. 48 ustawy Prawo budowlane, który w aktualnym brzmieniu (po uwzględnieniu wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 20 grudnia 2007r. w sprawie P 37/06, OTK-A 2007/11/160) przewiduje możliwość legalizacji obiektów wzniesionych samowolnie, a z takim mamy do czynienia w sprawie. Jeżeli bowiem budowa, o której mowa w art. 48 ust. 1 (czyli obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę albo zgłoszenia, bądź też pomimo wniesienia sprzeciwu przez właściwy organ) jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności: a) z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo b) z ustaleniami ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, 2) nie narusza przepisów, w tym techniczno-budowlanych, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego lub jego części do stanu zgodnego z prawem, właściwy organ wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót budowlanych, ustala wymagania dotyczące niezbędnych zabezpieczeń budowy oraz nakłada obowiązek przedstawienia, w wyznaczonym terminie: 1) zaświadczenia wójta, burmistrza albo prezydenta miasta o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego; 2) dokumentów, o których mowa w art. 33 ust. 2 pkt 1, 2 i 4 oraz ust. 3; do projektu architektoniczno-budowlanego nie stosuje się przepisu art. 20 ust. 3 pkt 2. Ustęp 4 art. 48 stanowi, że w przypadku niespełnienia w wyznaczonym terminie obowiązków, o których mowa wyżej, stosuje się przepis ust. 1, czyli organ wydaje decyzję nakazującą rozbiórkę. Skoro zatem z prawidłowo dokonanych ustaleń organów wynika, że obiekt budowlany będący przedmiotem postępowania (budynek gospodarczo-mieszkalny) został wybudowany bez wymaganego pozwolenia na budowę, słusznie organy nadzoru budowlanego wszczęły procedurę z art. 48. Postanowieniem z [...]Inspektor Nadzoru Budowlanego wstrzymał budowę i nałożył obowiązki, o jakich mowa w art. 48 ust.3 Prawa budowlanego, mając na uwadze okoliczność, że dla Gminy uchwalony został miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego (uchwała Rady Gminy Nr [...] z dnia [...]). Skoro zaś S.K. nie przedstawił dokumentów, do przedłożenia których został zobowiązany tym postanowieniem, zasadnie orzeczono obowiązek rozbiórki na podstawie art. 48 ust.1 i 4 ustawy Prawo budowlane. W tym stanie rzeczy zaskarżona decyzja odpowiada prawu, a skoro podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod rozwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji na podstawie art. 151 p.p.s.a.