II SA/Ke 47/26

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sylwester Miziołek Sędzia WSA Jacek Kuza (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Agnieszka Banach po rozpoznaniu w dniu 5 marca 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi K. D. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Kielcach z dnia 4 grudnia 2025 r. [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia skargi o wznowienie postępowania administracyjnego oddala skargę. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Kielcach postanowieniem z 4 grudnia 2025 r., [...], po rozpatrzeniu wniosku K. D. o przywrócenie terminu do wniesienia skargi o wznowienie postępowania zakończonego ostateczną decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Kielcach w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego, na podstawie art. 58 i art. 59 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. z 2024 r. poz. 572) dalej: "k.p.a.", odmówiło przywrócenia terminu do wniesienia skargi o wznowienie postępowania. W uzasadnieniu Kolegium podało, że pismem z 14 października 2025 r. (data wpływu) K. D. wniosła skargę o wznowienie postępowania administracyjnego w sprawie o przyznanie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego, zakończonej prawomocną decyzją Kolegium z 10 sierpnia 2021 r. Jako podstawę do wznowienia postępowania, wnioskodawczyni wskazała na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 8 lipca 2025 r., SK 33/23. Podniosła również, że o treści tego wyroku uzyskała wiedzę 19 września 2025 r., a więc termin do wznowienia postępowania powinien być liczony od tego dnia, skoro wyroki Trybunału Konstytucyjnego nie są nadal publikowane w Dzienniku Ustaw. W odpowiedzi na wezwanie Kolegium z 17 listopada 2025 r. wnioskodawczyni podała, że o treści wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 8 lipca 2025 r. dowiedziała się 19 września 2025 r., a zatem skargę o wznowienie złożyła w terminie jednego miesiąca po uzyskaniu wiedzy o wyroku. Jednak w przypadku uznania, że termin został uchybiony, wniosła o przywrócenie terminu, ponieważ ewentualne uchybienie nastąpiło bez jej winy. Dalej SKO, cytując art. 145a § 1 i § 2 k.p.a. stwierdziło, że wyroki Trybunału wchodzą w życie z dniem ogłoszenia, a ich nieopublikowanie nie wpływa na ich moc prawną. Publikacja jest jedynie czynnością techniczną, a wyroki są wiążące od momentu ogłoszenia, nawet jeśli nie zostały opublikowane. Dlatego uznać należy, że wyrok Trybunału Konstytucyjnego o sygn. SK 33/23 wszedł w życie 8 lipca 2025 r., czyli w dniu ogłoszenia na sali rozpraw, mimo że nie został opublikowany w dzienniku ustaw. Bezsporne jest również, że wniosek strony o wznowienie postępowania (skarga o wznowienie) został nadany 13 październik 2025 r. za pośrednictwem Poczty Polskiej, a więc po upływie terminu, o którym mowa w art. 145a § 2 k.p.a. Cytując treść art. 58 § 1 k.p.a. organ uznał, że strona nie dowiodła braku swojej winy w uchybieniu terminu, jak również nie złożyła wniosku o przywrócenie terminu w ciągu 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Z zebranego materiału dowodowego nie wynika bowiem, aby w okresie od dnia ogłoszenia wyroku tj. od 8 lipca 2025 r., do ostatniego dnia na złożenie skargi o wznowienie postępowania, tj. do 8 sierpnia 2025 r., istniała po stronie skarżącej udokumentowana okoliczność, która miałaby charakter obiektywnie istniejącej przeszkody, która uniemożliwiłaby złożenie skargi w ustawowym terminie. Kolegium podkreśliło, że strona czas na wniesienie skargi o wznowienie postępowania miała w okresie od 8 lipca 2025 r. do 8 sierpnia 2025 r. W tym czasie jak podaje, nie mogła zapoznać się z treścią wyroku bowiem nie został on opublikowany w dzienniku ustaw. Jednak Kolegium zaznaczyło, że przedmiotowy wyrok choć nie został opublikowany w dzienniku ustaw, był dostępny m.in. na stronie internetowej Trybunału Konstytucyjnego. Dodatkowo Kolegium wskazało, że gdyby nawet przyjąć, że w tych dniach strona nie miała możliwości zapoznania się z treścią wyroku i, że uchybienie terminu nastąpiło bez jej winy, to w myśl art. 58 § 2, prośbę o przywrócenie terminu należało wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Tymczasem z akt sprawy wynika, że o wyroku skarżąca dowiedziała się 19 września 2025 r., a skargę o wznowienie postępowania wniosła 13 października 2025 r., a więc po upływie 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. W skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach skardze na powyższe postanowienie, domagając się jego uchylenia K. D., zaskarżonemu orzeczeniu zarzuciła naruszenie: - art. 145a § 2 k.p.a. poprzez jego błędną wykładnię i przyjęcie, że miesięczny termin do wniesienia skargi o wznowienie postępowania biegnie wyłącznie od dnia ogłoszenia wyroku Trybunału Konstytucyjnego, niezależnie od braku jego publikacji oraz braku realnej możliwości zapoznania się przez stronę z treścią orzeczenia, - art. 58 § 1 i 2 k.p.a. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i bezzasadne uznanie, że skarżąca nie uprawdopodobniła braku winy w uchybieniu terminowi, - art. 7, art. 8 § 1 oraz art. 77 § 1 k.p.a., - art. 190 ust. 1 i 4 Konstytucji RP poprzez odmowę nadania skuteczności wyrokowi Trybunału Konstytucyjnego jako podstawie wznowienia postępowania oraz naruszenie zasady prawa do sądu (art. 45 ust. 1 Konstytucji RP) poprzez nadmiernie formalistyczne podejście do instytucji terminu procesowego. W uzasadnieniu skargi skarżąca podniosła, że wiedzę o treści wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 8 lipca 2025 r., sygn. SK 33/23 uzyskała 19 września 2025 r., co było bezpośrednio związane z faktem, że wyrok ten nie został opublikowany w dzienniku ustaw. Podała, że nie była stroną postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym i nie było jakiegokolwiek indywidualnego zawiadomienia o wydaniu orzeczenia. Zdaniem skarżącej, organ błędnie przyjął, że sam fakt dostępności wyroku na stronie internetowej Trybunału Konstytucyjnego przesądza o możliwości zapoznania się z jego treścią. Takie stanowisko pozostaje w sprzeczności z zasadą zaufania obywatela do państwa, jak również z utrwalonym orzecznictwem sądów administracyjnych, zgodnie z którym brak publikacji wyroku Trybunału Konstytucyjnego ma znaczenie dla biegu terminów procesowych, zwłaszcza wobec osób trzecich. Ponadto, nawet przy przyjęciu odmiennej wykładni, organ pominął realny i indywidualny moment ustania przyczyny uchybienia terminu, koncentrując się wyłącznie na formalnej dacie ogłoszenia wyroku, co stanowi naruszenie art. 58 k.p.a. W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonym postanowieniu. Na podstawie art. 119 pkt 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.) dalej: "p.p.s.a." niniejsza sprawa rozpoznana została w trybie uproszczonym. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Spór w niniejszej sprawie dotyczył tego, czy SKO w Kielcach zasadnie odmówiło skarżącej przywrócenia terminu do wniesienia skargi o wznowienie postępowania administracyjnego w związku z wydaniem przez Trybunał Konstytucyjny wyroku z 8 lipca 2025 r., sygn. akt SK 33/23. Zgodnie z art. 58 § 1 k.p.a. w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. W myśl 58 § 2 k.p.a. prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Jednocześnie z wniesieniem prośby należy dopełnić czynności, dla której określony był termin. Skarżąca uważa, że terminowi do wniesienia skargi o wznowienie postępowania nie uchybiła, gdyż skargę tę złożyła w terminie jednego miesiąca od dnia uzyskania wiedzy o treści wyroku z 8 lipca 2025 r., sygn. SK 33/23. Wobec powyższego należy podkreślić, że istotnie wynikającą z art. 148 § 1 k.p.a. zasadą jest, że podanie o wznowienie postępowania wnosi się w terminie miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okolicznościach stanowiących podstawę wznowienia. Jednak od tej zasady k.p.a. przewiduje cztery wyjątki. Jeden z nich określony jest w art. 145a § 2 k.p.a. W przepisie tym ustawodawca zakreślił termin, w jakim należy złożyć wniosek o wznowienie postępowania wskazując, że wynosi on jeden miesiąc od dnia wejścia w życie orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego. Przy czym, zasadnym jest zaznaczenie, że jest to termin końcowy do wystąpienia z takim wnioskiem. Tak więc, aby żądanie wznowienia było skuteczne, należy z nim wystąpić w ciągu miesiąca od momentu wydania orzeczenia przez Trybunał. Wbrew twierdzeniom skarżącej, w tym przypadku bieg terminu nie rozpoczyna się więc od dnia uzyskania informacji o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania. Skoro więc wyrok Trybunał Konstytucyjny sygn. SK 33/23 został wydany 8 lipca 2025 r., to miesięczny termin na złożenia skargi o wznowienie postępowania administracyjnego upłynął 7 sierpnia 2025 r. Skarżąca natomiast skargę tę złożyła dopiero 13 października 2025 r. (data nadania), a więc z ponad dwumiesięcznym przekroczeniem terminu przewidzianego na jej złożenie. W tej sytuacji słusznie więc Kolegium wezwało skarżącą do wskazania, czy złożone pismo stanowi również wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi o wznowienie postępowania. Prawidłowo również organ ten orzekł, że okoliczność, że wyrok nie został opublikowany w dzienniku ustaw, przez co skarżąca nie miała możliwości się z nim zapoznać, nie może świadczyć o braku winy w uchybieniu terminu. Rację ma bowiem Kolegium, że wyrok ten był dostępny na stronie internetowej Trybunału Konstytucyjnego, a także wiedzę o jego wydaniu skarżąca mogła uzyskać z takich ogólnodostępnych mediów jak prasa, radio, telewizja i internet. Odnosząc się w tym miejscu do treści skargi należy podkreślić, że z żądaniem wznowienia postępowania należy wystąpić od momentu wydania – ogłoszenia orzeczenia przez Trybunał Konstytucyjny niezależnie od tego, czy orzeczenie takie zostało już ogłoszone w stosownym dzienniku urzędowym. W tej kwestii istotnym jest zaznaczenie, że wejście w życie orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego z dniem ogłoszenia, odnosi się jedynie do terminu utraty mocy obowiązującej aktu normatywnego, ale nie stanowi przesłanki warunkującej decyzję sądu o zastosowaniu albo niezastosowaniu przy rozstrzyganiu sprawy przepisu uznanego przez Trybunał Konstytucyjny za niekonstytucyjny. Już bowiem z momentem wejścia wyroku Trybunału Konstytucyjnego do obrotu prawnego, co może nastąpić poprzez ogłoszenie go na rozprawie, względnie doręczenie orzeczenia wydanego na posiedzeniu niejawnym uczestnikom postępowania przed Trybunałem, następuje uchylenie domniemania konstytucyjności kontrolowanego przepisu. Okoliczność braku promulgacji orzeczenia Trybunału nie zwalnia więc podmiotów stosujących prawo z obowiązku uwzględniania niekonstytucyjności określonego przypisu. W konsekwencji również podmioty zainteresowane orzeczeniami Trybunału Konstytucyjnego, mogą się powoływać na ich treść od momentu ich wydania. Z tych względów opóźnienie w publikacji wyroku Trybunału Konstytucyjnego nie może stanowić przesłanki przywrócenia terminu. Końcowo trzeba też zauważyć, że datę dowiedzenia się przez skarżącą o wydaniu wyroku z 8 lipca 2025 r., sygn. SK 33/23, można powiązać z datą ustania przyczyny uchybienia terminowi, od której rozpoczyna bieg termin siedmiu dni do wniesienia prośby o przywrócenie terminu. Temu terminowi jednak skarżąca również uchybiła, skoro o wyroku dowiedziała się 19 września 2025 r., a prośbę o przywrócenie terminu wniosła 13 października 2025 r. Skoro zatem podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod uwagę, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.