II SA/Ke 471/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Żak, Sędziowie Sędzia WSA Dorota Chobian,, Sędzia WSA Dorota Pędziwilk-Moskal (spr.), Protokolant Asystent sędziego Katarzyna Dziubińska, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 8 grudnia 2006 r. sprawy ze skargi J.Z. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych I. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji oraz utrzymanej nią w mocy decyzji organu I instancji, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do chwili uprawomocnienia się wyroku, III. zasądza od Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa na rzecz skarżącego J.Z. kwotę 507,80 (pięćset siedem i 80/100) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] nr [...] Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa po rozpatrzeniu odwołania J.Z. utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w P. z dnia [...], nr [...] odmawiającą przyznania płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych. W motywach rozstrzygnięcia wskazał, że w dniu 27.04.2005r. J.Z. złożył wniosek o przyznanie płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt, w którym zadeklarował w ramach rolnictwa ekologicznego użytkowanie trzydziestu jeden działek rolnych o łącznej powierzchni 18,12 ha, w następujących wariantach: uprawy rolnicze (z certyfikatem) na powierzchni 12,34 ha, trwałe użytki zielone (bez certyfikatu) na powierzchni 0,40 ha, trwałe użytki zielone (z certyfikatem) na powierzchni 3,73 ha, uprawy warzywnicze (z certyfikatem) na powierzchni 0,55 ha oraz uprawy sadownicze (z certyfikatem) na powierzchni 1,10 ha, położnych na dwudziestu działkach ewidencyjnych w gminie K. G. (powiat p., województwo ś.) i jednej działce ewidencyjnej w gminie S. (powiat j., województwo ś.). W wyniku kontroli przeprowadzonej w gospodarstwie J.Z. w dniu 4.11.2004r. stwierdzono, że gospodarstwo nie jest wyposażone we właściwe urządzenia do gromadzenia lub odprowadzania ścieków bytowych, co stanowi uchybienie zasad Zwykłej Dobrej Praktyki Rolniczej. Na tę okoliczność sporządzono protokół z czynności kontrolnych z dnia [...]., nr [...]. Kontrola administracyjna wniosku wykazała, że suma powierzchni działek rolnych oznaczonych literami R, S, T położonych na działce ewidencyjnej nr 403 była większa od powierzchni całkowitej przedmiotowej działki ewidencyjnej, dla działki rolnej K podano niewłaściwy numer działki ewidencyjnej oraz błędnie wpisano sumę powierzchni działek rolnych dla pakietu S02 w sekcji VI.B wniosku. W odpowiedzi na wezwanie organu I instancji J.Z. złożył korektę do wniosku. W wyniku kontroli dotyczącej płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych przeprowadzonej w gospodarstwie J.Z. w dniu 4.07.2005 r. stwierdzono, że gospodarstwo J.Z. nie jest wyposażone we właściwe urządzenia do gromadzenia lub odprowadzania ścieków bytowych, co stanowi uchybienie zasad Zwykłej Dobrej Praktyki Rolniczej. Z przeprowadzonych czynności kontrolnych sporządzono protokół Nr [...]. Do Biura Powiatowego ARiMR w P. wpłynął wykaz z Jednostki Certyfikującej Ekogwarancja PTRE poświadczającej, iż J.Z. realizuje pakiet rolnictwa ekologicznego S02 na łącznej powierzchni 14,92 ha w następujących wariantach: uprawy rolnicze (z certyfikatem) na powierzchni 9,34 ha, trwałe użytki zielone (bez certyfikatu) na powierzchni 0,40 ha, trwałe użytki zielone (z certyfikatem) na powierzchni 3,73 ha, uprawy warzywnicze (z certyfikatem) na powierzchni 0,35 ha, uprawy sadownicze ((.z certyfikatem) na powierzchni 1,10 ha. Jednostka Certyfikująca poświadczyła zbilansowanie produkcji roślinnej ze zwierzęcą w 12 %. Decyzją Nr [...] z dnia 18.05.2006r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w P. odmówił przyznania J. Z. płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych, podając, że nie zastosował się do zaleceń jakie otrzymał w trakcie kontroli z 2004r., co skutkuje odmową przyznania płatności. W uzasadnieniu organ powołał treść § 15 ust. 1 i 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 20 lipca 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz. U. z 2004 r. Nr 174, poz. 1809, ze zm.). Od przedmiotowej decyzji J.Z. złożył odwołanie. Organ odwoławczy utrzymując w mocy decyzję organu I instancji podniósł, że szczegółowe warunki i tryb udzielania płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych określają przepisy Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 20 lipca 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz. U. z 2004 r. Nr 174, poz. 1809, ze zm.) oraz ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich ze środków pochodzących z Sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej (Dz. U. z 2003 r. Nr 229, poz. 2273, ze zm.). Przywołując treść § 15 ust. 1 i 2 w/w rozporządzenia z dnia 20 lipca 2004 r., wskazał, że gospodarstwo rolne J.Z. dwukrotnie podlegało kontroli, a jej ustalenia stwierdziły uchybienia zwykłej dobrej praktyki rolniczej polegające na braku właściwego urządzenia do gromadzenia odpadów ściekowych, co skutkuje odmową przyznania płatności. Skargę na powyższe rozstrzygnięcie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach wniósł J.Z., zarzucając: 1/.naruszenie przepisów postępowania - art. 77 § 1 kpa poprzez niewyjaśnienie wszystkich okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy oraz nienależyte rozpatrzenie zebranego materiału dowodowego, 2/.naruszenie art. 5 ust. 2 ustawy z dnia 28.11.2003r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich ze środków pochodzących z Sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej (Dz. U. nr 229 poz. 2273) oraz przepisów §§ 11 i 15 rozporządzenia RM z 20.07.2004r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz. U. nr 174 poz. 1809). W uzasadnieniu tak sformułowanych zarzutów podniósł, że wbrew zawartym w decyzjach twierdzeniom, gospodarstwo jest wyposażone w odpowiedni zbiornik kanalizacyjny systematycznie oczyszczany w cyklach miesięcznych. Zbiornik ten spełnia swoje zadania, a istniejący stan nie narusza zasad zwykłej dobrej praktyki. Dokonana ocena przez osobę kontrolującą jest dowolna i nie odpowiada rzeczywistemu stanowi. Po pierwszej kontroli skarżący podjął inwestycję polegającą na zainstalowaniu domowej oczyszczalni ścieków - jednak nie zdążył jej wykonać. Ocena czy istniejący zbiornik kanalizacyjny jest wystarczający i czy jego funkcjonowanie narusza zasady dobrej praktyki powinna być poddana weryfikacji przez osobę posiadającą odpowiednie kwalifikacje fachowe i uprawnienia biegłego z zakresu budownictwa i ochrony środowiska. Podkreślił, iż zgodnie z powołanym w decyzji przepisem § 15 rozporządzenia powinno nastąpić jedynie zawieszenie płatności, a nie jej odmowa. W konsekwencji skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując motywy zawarte w jej uzasadnieniu. Na rozprawie w dniu 8.12.2006r. pełnomocnik organu oświadczył, iż być może nastąpił błąd w decyzji polegający na tym, iż błędnie wpisano odmowę przyznania płatności, zamiast zawieszenia płatności, ale skutek jest ten sam, ponieważ nie ma instrumentu " odwieszania". Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje. Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz.1269), - Sąd sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Ocenie Sądu podlega zatem zgodność aktów administracyjnych ( w tym przypadku decyzji) zarówno z przepisami prawa materialnego jak i procesowego. Ocena ta jest dokonywana według stanu prawnego i na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. Stosownie do treści art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., Sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Zgodnie z art. 145 § 1 pkt. 2 p.p.s.a – sąd administracyjny stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli ustali, że są one dotknięte jedną z wad określonych w art. 156 § 1 k.p.a. lub w innych przepisach. Należy podnieść, że sąd administracyjny jest obowiązany stwierdzić nieważność decyzji lub postanowienia, jeżeli ustali zaistnienie wady powodującej ich nieważność, nie badając wpływu tej wady na treść zaskarżonej decyzji lub postanowienia. Przy tak zakreślonych ramach zakresu kontroli ze strony Sądu, stwierdzić należy, że zaskarżone rozstrzygnięcia zostały wydane bez podstawy prawnej. Tak bowiem należy ocenić sytuację gdy organy administracji publicznej wydają rozstrzygnięcia, które nie mają oparcia w przepisach prawnych powołanych przez nie jako podstawa prawna decyzji. W rozpoznawanej sprawie organy obu instancji przywołując w podstawie prawnej decyzji § 15 ust. 1 i 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 20 lipca 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz. U. z 2004 r. Nr 174, poz. 1809, ze zm.), zwanego dalej w skrócie "rozporządzeniem", odmówiły przyznania płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych, wskazując, że gospodarstwo rolne J.Z. dwukrotnie podlegało kontroli, a jej ustalenia stwierdziły uchybienia zwykłej dobrej praktyki rolniczej polegające na braku właściwego urządzenia do gromadzenia odpadów ściekowych. Skarżący nie zastosował się do zaleceń jakie otrzymał w trakcie kontroli w 2004r. W ocenie Sądu taka treść rozstrzygnięcia nie znajduje oparcia w powołanym przez organy § 15 ust. 1 i 2 rozporządzenia. Stosownie bowiem do § 15 ust. 1 tego rozporządzenia jeżeli w wyniku pierwszej kontroli na miejscu zostanie stwierdzone, że zasady zwykłej dobrej praktyki rolniczej nie są przestrzegane, uchybienia te są odnotowywane w protokole kontroli, a producent rolny jest pouczany o skutkach dalszego nieprzestrzegania tych zasad; wzmianka o pouczeniu jest odnotowywana w protokole kontroli. Natomiast ust. 2 w/w rozporządzenia stanowi, że jeżeli w wyniku następnej kontroli na miejscu zostanie stwierdzone dalsze nieprzestrzeganie zasad zwykłej dobrej praktyki rolniczej, płatność rolnośrodowiskowa należna za dany rok podlega : 1/.zmniejszeniu o 7 % za każde uchybienie inne niż stwierdzone podczas kontroli ; 2/.zawieszeniu – w przypadku wystąpienia uchybienia, które zostało już stwierdzone podczas poprzedniej kontroli. Przywołany wyżej przepis zawiera wyczerpujący katalog dozwolonych rozstrzygnięć jakie mogą podjąć organy orzekające. W tej sytuacji odmowa przyznania przedmiotowych płatności stanowi rodzaj rozstrzygnięcia, którego nie przewiduje powołany przepis § 15 ust. 1 i 2 rozporządzenia. W konsekwencji stwierdzić należy, że zaskarżone decyzje wydane zostały bez podstawy prawnej ( art. 156 § 1 pkt. 2 k.p.a.). Mając na uwadze powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach orzekł jak w sentencji na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 oraz art.134,135 i 152 ustawy z 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm./. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 oraz art. 205 tej ustawy.