II SA/Ke 471/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Chobian (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Renata Detka, Sędzia WSA Dorota Pędziwilk-Moskal, Protokolant Starszy sekretarz sądowy Joanna Dziopa, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 lipca 2015 r. sprawy ze skargi S. B. prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą [...] S. B. w J. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] znak: [...] w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie przepisów dotyczących transportu drogowego oddala skargę. Główny Inspektor Transportu Drogowego decyzją z dnia [...], znak: [...], po rozpatrzeniu odwołania S. B. prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą: Zakład [...] S. B. w J., od decyzji Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] o nałożeniu kary pieniężnej w wysokości 1000 złotych, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa, art. 4 pkt 22 lit. h., lit. s., art. 87 ust. 1 pkt 1, art. 92a ust. 1, 2 i 6 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (tekst jednolity Dz. U. z 2013 r. poz. 1414), art. 23a ustawy o systemie tachografów cyfrowych z dnia 29 lipca 2005 r. (Dz. U. Nr 180, poz. 1494 ze zm.), art. 10 ust. 5 rozporządzenia (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniającego rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 i (WE) 2135/98, jak również uchylającego rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85 (Dz. Urz. UE L 102 z 11.04.2006), § 3 i 4 rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 23 sierpnia 2007 r. w sprawie częstotliwości pobierania danych z tachografów cyfrowych i kart kierowców oraz warunków przechowywania tych danych (Dz. U. z 2007 r. nr 159 poz. 1128) oraz lp. 6.3.11 i lp. 6.3.12 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym, utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu organ odwoławczy podał, że podstawą faktyczną nałożonej decyzją organu I instancji kary pieniężnej były naruszenia polegające na: naruszeniu obowiązku wczytywania danych z karty kierowcy - za każdego kierowcę, naruszeniu obowiązku wczytywania danych urządzenia rejestrującego - za każdy pojazd. Dalej organ II instancji podał, że w dniu 12 września 2014 r. w okolicy MOP Występa, na drodze ekspresowej nr 7 przeprowadzono kontrolę drogową zespołu pojazdów składającego się z pojazdu marki Volvo wraz z naczepą, którym kierował M. Z. Kontrolowanym pojazdem kierujący wykonywał transport drogowy w imieniu przedsiębiorcy S. B. prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą: [...] S. B. z siedzibą w J. Podczas kontroli ustalono, że odczytu danych z karty kierowcy nie dokonywano od początku jej ważności, tj. od dnia 14 kwietnia 2014 r. Natomiast ostatniego odczytu danych z tachografu zamontowanego w kontrolowanym pojeździe dokonano w dniu 2 lipca 2012 r. Przebieg i ustalenia kontroli zostały zawarte w protokole nr [...] z dnia [...], podpisanym przez kontrolowanego kierowcę bez zgłoszenia uwag. Następnie Główny Inspektor stwierdził, że w myśl art. 4 pkt 22 lit. h i lit. s ustawy o transporcie drogowym obowiązki lub warunki przewozu drogowego to obowiązki lub warunki wynikające z przepisów Rozporządzenia (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniającego rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 i (WE) 2135/98, jak również uchylającego rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85 oraz ustawy oraz ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o systemie tachografów cyfrowych. Zgodnie z art. 10 ust. 5 lit a rozporządzenia (WE) nr 561/2006 przedsiębiorstwa transportowe używające pojazdów objętych zakresem niniejszego rozporządzenia i wyposażonych w urządzenia rejestrujące zgodne z załącznikiem IB do rozporządzenia (EWG)nr 3821/85: i. zapewniają wczytywanie danych z jednostki pojazdowej oraz karty kierowcy z częstotliwością określoną przez Państwo Członkowskie oraz wczytywanie odpowiednich danych częściej, tak aby zapewnić wczytanie danych dotyczących wszystkich działań podejmowanych przez to przedsiębiorstwo lub dla niego; ii. zapewniają, aby wszystkie dane wczytane zarówno z jednostki pojazdowej jak i z karty kierowcy, były przechowywane przez co najmniej dwanaście miesięcy po ich zarejestrowaniu oraz, na żądanie funkcjonariusza służb kontrolnych, były dostępne, bezpośrednio albo na odległość, na terenie tego przedsiębiorstwa. Według art. 10 ust. 5 lit b rozporządzenia (WE) nr 561/2006, do celów niniejszego ustępu pojęcie "wczytywanie danych" jest rozumiane zgodnie z definicją określoną w załączniku IB, rozdział I lit. s) rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85. Zgodnie z art. 10 ust. 5 lit c rozporządzenia (WE) nr 561/2006 Komisja może, zgodnie z procedurą, o której mowa w art. 24 ust. 2, określić maksymalny okres, w którym zgodnie z lit. a) ppkt i) należy wczytać odpowiednie dane. Stosownie do art. 23a ustawy o systemie tachografów cyfrowych minister właściwy do spraw transportu, kierując się koniecznością zagwarantowania okresowego i regularnego pobierania danych z tachografu cyfrowego i karty kierowcy oraz przechowywania tych danych przez podmiot wykonujący przewozy drogowe z zachowaniem wymagań, określonych w rozporządzeniu (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniającym rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 i (WE) 2135/98, jak również uchylającym rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85 (Dz. Urz. UE L 102 z 11.04.2006, str. 1), określi, w drodze rozporządzenia, częstotliwość pobierania danych z tachografów cyfrowych i kart kierowców oraz warunki ich przechowywania przez podmioty wykonujące przewozy drogowe. Stosownie do treści § 3 rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 23 sierpnia 2007 r. w sprawie częstotliwości pobierania danych z tachografów cyfrowych i kart kierowców oraz warunków przechowywania tych danych (Dz. U. z 2007 r. nr 159 poz. 1128) dane z tachografu cyfrowego podmiot pobiera: 1. co najmniej raz na 90 dni; 2. natychmiast: a. przed trwałym bądź okresowym przekazaniem pojazdu innemu podmiotowi, b. w sytuacji wadliwego funkcjonowania bądź uszkodzenia tachografu cyfrowego, umożliwiających jednakże pobranie zarejestrowanych w nim danych, c. w przypadku wycofania pojazdu z tachografem cyfrowym z użytkowania; 3. w oznaczonym terminie - w przypadku żądania przez uprawnione organy administracji publicznej lub uprawnione podmioty. Zgodnie z § 4 ww. rozporządzenia dane z karty kierowcy podmiot pobiera: 1. co najmniej raz na 28 dni, 2. przed ustaniem stosunku pracy danego kierowcy, 3. przed upływem terminu rozwiązania umowy, na podstawie której świadczone były przewozy na rzecz podmiotu wykonującego przewozy drogowe, 4. w przypadku utraty ważności karty kierowcy, 5. w oznaczonym terminie w przypadku żądania przez uprawnione organy administracji publicznej lub uprawnione podmioty. W myśl art. 92a ust. 1 ustawy o transporcie drogowym, podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego, podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 złotych do 10.000 złotych za każde naruszenie. Suma kar pieniężnych nałożonych za naruszenia stwierdzone podczas jednej kontroli drogowej nie może przekroczyć kwoty 10000 złotych (ust. 2). Wykaz naruszeń obowiązków lub warunków, o których mowa ust. 1, oraz wysokość kar pieniężnych za poszczególne naruszenia określa załącznik nr 3 do ustawy (art. 92a ust. 6 ustawy o transporcie drogowym). W myśl lp. 6.3.11 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym, za naruszenie obowiązku wczytywania danych z karty kierowcy - za każdego kierowcę nakłada się karę pieniężną w wysokości 500 zł. Również w wysokości 500 zł nakłada się karę pieniężną za naruszenie obowiązku wczytywania danych urządzenia rejestrującego - za każdy pojazd zgodnie z treścią lp. 6.3.12 załącznika nr 3 do ww. ustawy. Odnośnie naruszenia polegającego na obowiązku wczytywania danych urządzenia rejestrującego, lp. 6.3.11 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym organ odwoławczy podał, że podczas kontroli przeprowadzonej w dniu 12 września 2014 r. ustalono, że odczytu danych z karty kierowcy M. Z. nie dokonywano od początku jej ważności, tj. od dnia 14 kwietnia 2014 r. Natomiast zgodnie z powołanym § 4 rozporządzenia w sprawie częstotliwości pobierania danych z tachografów cyfrowych i kart kierowców oraz warunków przechowywania tych danych, dane z karty kierowcy muszą być pobierane co najmniej raz na 28 dni, zaś w przypadku ryzyka utraty danych związanych z prowadzeniem pojazdu wykonującego przewóz drogowy mogą być one pobierane częściej. Skarżący nie wywiązał się z obowiązku, jaki nakłada na niego powołana regulacja. Konsekwencją naruszenia wskazanego przepisu jest nałożenie kary pieniężnej w wysokości 500 zł, stosownie do treści lp. 6.3.11 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym. Odnośnie naruszenia polegającego na obowiązku wczytywania danych z urządzenia rejestrującego – za każdy pojazd, lp. 6.3.12 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym organ II instancji zauważył, że w wyniku kontroli drogowej przeprowadzonej w dniu 12 września 2014 r. stwierdzono również, że przed dniem kontroli ostatniego odczytu danych z tachografu cyfrowego marki Siemens VDO Automotive [...] nr [...] znajdującego się w pojeździe marki Volvo dokonano w dniu 2 lipca 2012 r. Powołany § 3 ww. rozporządzenia wyraźnie wskazuje kiedy i w jakich sytuacjach należy pobierać dane z tachografu cyfrowego. Jednak dane te muszą być pobierane co najmniej raz na 90 dni. Tymczasem skarżący nie dokonywał odczytu danych przez 712 dni. Naruszenie obowiązku wczytywania danych z tachografu cyfrowego skutkuje nałożeniem kary pieniężnej w wysokości 500 zł, stosownie do treści lp. 6.3.12 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym. W ocenie Głównego Inspektora w niniejszej sprawie organ I instancji wypełnił obowiązek wynikający z art. 7 i art. 77 kpa i zgromadził w aktach sprawy dowody, które są konieczne do prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy oraz dokonał wszechstronnej oceny okoliczności sprawy i dokonał analizy całokształtu materiału dowodowego. Dodał, że w sprawie nie zaistniały okoliczności uzasadniające zastosowanie art. 92c ustawy o transporcie drogowym, gdyż do naruszenia przepisów ustawy o transporcie drogowym doszło na skutek niedopilnowania swoich spraw przez skarżącego i tym samym braku należytej staranności w prowadzeniu działalności gospodarczej. W skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach skardze na powyższą decyzję S. B. wniósł o jej uchylenie oraz uchylenie decyzji organu I instancji. W uzasadnieniu podał, że w załączniku nr 3 lp. 6.3.12. U.T.D. nie ma opisu naruszenia polegającego na obowiązku wczytywania danych z urządzenia rejestrującego co 90 dni, czy w wyznaczonym terminie. Również w załączniku nr 3 lp. 6.3.11. U.T.D. nie ma opisu naruszenia polegającego na obowiązku wczytywania danych z karty kierowcy co 28 dni, czy w wyznaczonym terminie. W obu załącznikach znajduje się jedynie opis wskazujący naruszenie obowiązku wczytywania danych z urządzenia rejestrującego lub z karty kierowcy. Zdaniem skarżącego opis tych naruszeń został sformułowany w ten a nie inny sposób aby wskazywać tylko i wyłącznie naruszenia za brak wczytywania danych przy kontroli wewnętrznej firmy, gdy za dany okres kontroli jest całkowity brak danych. Zaznaczył, że obowiązek ten zachował i posiada dane. Przepis jest ogólny, nieprecyzyjny i niejednoznaczny. Ustawodawca naruszył zaufanie obywatela do państwa i tworzonego przez nie prawa zastawiając swoistą pułapkę na obywatela, który w oparciu o omawianą regulację nie jest w stanie przewidzieć w momencie podejmowania danego działania, iż to zachowanie może spowodować wobec niego określoną represję. Skarżący zarzucił organowi I instancji, że nie przeprowadził postępowania administracyjnego rzetelnie i w sposób właściwy. Tak więc obowiązek wczytywania danych jest zachowywany zgodnie z przepisami oraz jest zgodny z opisem zawartym w załączniku nr 3 lp. 6.3.12. oraz 6.3.11. U.T.D. Podkreślił, że Inspekcja Transportu Drogowego jakiś czas temu nie karała za "sytuacje" stwierdzone w trakcie kontroli a teraz karze, pomimo że przepisy się nie zmieniły. Firma dochowała wszelkich starań, aby przewóz odbył się zgodnie z przepisami. Autor skargi podkreślił, że stwierdzone naruszenia powstały na skutek okoliczności, których przy zachowaniu należytej staranności nie można było przewidzieć i nie wynikły z zaniedbania firmy, tylko pomyłki i złej interpretacji załącznika nr 3 U.T.D. organu kontrolnego. Przedsiębiorstwo, którego jest właścicielem przestrzega obowiązujących przepisów dotyczących wykonywania transportu drogowego i dochowuje wszelkich starań aby obowiązki dotyczące przedsiębiorstwa były zachowane. Wnoszący skargę znaczył, że w innych województwach te same organy kontrolne nie wskazują i nie stwierdzają naruszeń ww. sprawie. Decyzje administracyjne w przedmiotowej sprawie są decyzjami nieważnymi, ponieważ stwierdzono je błędnie i omyłkowo. Dalej skarżący stwierdził, że organ naruszył jego prawo do czynnego udziału w każdym stadium postępowania oraz wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań, gdyż złożony przez niego wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy w trakcie postępowania administracyjnego pozostał bez odpowiedzi. Tak więc zgodnie z kpa zaskarżona decyzja jest nieważna. Następnie cytując treść artykułów 6, 7, 77 § 1, 9 kpa autor skargi wskazał, że postępowanie Głównego Inspektora Transportu Drogowego przeczy zasadom zawartym w tych przepisach. Podał, że dochował wszelkich starań, aby przewóz odbył się zgodnie z przepisami, a stwierdzone naruszenia powstały na skutek okoliczności, których przy zachowaniu należytej staranności nie można było przewidzieć i nie wynikły z jego zaniedbania, tylko w wyniku nieprawidłowego działania oraz pomyłki ze strony organu kontrolnego. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje: skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Stan faktyczny w sprawie jest niesporny. Mianowicie, w trakcie przeprowadzonej w dniu 12 września 2014 r. kontroli pojazdu, którym kierował M. Z., będący pracownikiem skarżącego, stwierdzono, że od początku ważności karty kierowcy, to jest od dnia 14 kwietnia 2014 r. nie zostały pobrane dane z tej karty. Z zeznań M. Z. wynika, że na stanowisku kierowcy samochodu ciężarowego jest zatrudniony przez skarżącego od 1 sierpnia 2014 r. W dniu kontroli wykonywał on przewóz żywych gęsi. W czasie tej samej kontroli ustalono także, że ostatniego odczytu danych z tachografu cyfrowego, znajdującego się w pojeździe kierowanym przez M. Z. dokonano w dniu 2 lipca 2012 r. Skarżący tych ustaleń nie kwestionuje. Twierdzi natomiast, że ponieważ w załączniku nr 3 do ustawy o transporcie drogowym, pod pozycjami 6.3.11 i 6.3.12, w opisie naruszenia obowiązku wczytywania danych z karty kierowcy oraz danych z urządzenia rejestrującego brak wskazania jakichkolwiek terminów, nie można go karać bo żadnego naruszenia przepisów nie ma. Nadto, zdaniem autora skargi, można karać tylko za brak wczytywania danych przy kontroli wewnętrznej firmy, gdy za dany okres kontroli jest całkowity brak danych. Takie same argumenty skarżący podnosił w toku postępowania przed organami administracyjnymi – w piśmie z dnia 25.09.2014 r. i w odwołaniu od decyzji organu I instancji. Stawianie takich zarzutów świadczyć może jedynie o tym, że skarżącemu nie było znane wydane na podstawie art. 23a ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o systemie tachografów cyfrowych rozporządzenie Ministra Transportu z dnia 23 sierpnia 2007 r. w sprawie częstotliwości pobierania danych z tachografów cyfrowych i kart kierowców oraz warunków przechowywania tych danych. Tymczasem w rozporządzeniu tym w sposób jednoznaczny określono terminy zarówno pobierania danych z tachografu cyfrowego (co najmniej raz na 90 dni) jak i z karty kierowcy (co najmniej raz na 28 dni). Zarówno organ I instancji jak i organ odwoławczy w uzasadnieniu przywołały treść tych przepisów, więc tym bardziej niezrozumiałe jest podtrzymywanie przez autora skargi zarzutu, że nie ma naruszenia, bo załącznik do ustawy o transporcie drogowym żadnych terminów nie wskazuje. Zauważyć należy, że w załącznikach do ustawy o transporcie drogowym określone są tylko kary pieniężne z krótkim opisem naruszenia. Natomiast przepisy, nakładające na podmioty wykonujące przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem określone obowiązki znajdują się w ustawie o transporcie drogowym oraz w innych ustawach oraz rozporządzeniach wykonawczych, a także przepisach unijnych. Jednym z takich aktów jest właśnie rozporządzenie Ministra Transportu z dnia 23 sierpnia 2007 r. w sprawie częstotliwości pobierania danych z tachografów cyfrowych i kart kierowców oraz warunków przechowywania tych danych. Ponieważ skarżący prowadzi działalność gospodarczą, z którą związany jest przewóz drogowy, jest podmiotem wykonującym przewozy drogowe w rozumieniu § 2 Rozporządzenia Ministra Transportu z 23 sierpnia 2007 r. w sprawie częstotliwości pobierania danych ...,w związku z czym nie ulega wątpliwości, że obowiązują go przepisy wymienione w § 3 i § 4 tego rozporządzenia. Ich nieznajomość nie może stanowić przesłanki do zastosowania art. 92b i 92c ustawy o transporcie drogowym. Nie jest także zasadny zarzut, jakoby stwierdzenia naruszenia tych przepisów organ mógł dokonać tylko w trakcie kontroli wewnętrznej firmy skoro stosownie do art. 87 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym podczas wykonywania przewozu drogowego kierowca pojazdu samochodowego, z zastrzeżeniem ust. 4, jest obowiązany miedzy innymi mieć przy sobie i okazywać, na żądanie uprawnionego organu kontroli, kartę kierowcy, zapisy urządzenia rejestrującego samoczynnie prędkość jazdy, czas jazdy i czas postoju, obowiązkowe przerwy i czas odpoczynku oraz zaświadczenie, o którym mowa w art. 31 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o czasie pracy kierowców. Zauważyć należy, że organ I instancji zawiadomił skarżącego o wszczęciu postępowania oraz wzywał go do złożenia stosownych wyjaśnień i dokumentów. W odpowiedzi skarżący ograniczył się do stwierdzenia, że ponieważ w dniu kontroli był wykonywany przewóz na potrzeby własne nie ponosi żadnej odpowiedzialności i że organ błędnie interpretuje przepisy. Tak więc skarżący brał czynny udział w sprawie poprzez składanie pism, miał także możliwość zgłoszenia wniosków dowodowych. Ponieważ jedyną linią jego obrony było stwierdzenie, że załącznik do ustawy o transporcie drogowym nie określa terminów wczytywania danych z karty kierowcy oraz wczytywania danych urządzenia rejestrującego nie zachodziła potrzeba prowadzenia dodatkowego postępowania wyjaśniającego. Poza tym już organ I instancji w swojej decyzji wskazał na przepisy rozporządzenia Ministra Transportu z 23 sierpnia 2007 r. i wskazane w nich terminy pobierania danych z karty kierowcy i tachografu cyfrowego, a pomimo to w odwołaniu S. B. nadal ograniczył się do zarzutu, że takich terminów nie ma w załączniku do ustawy o transporcie drogowym. Mając powyższe na uwadze za nieuzasadniony uznać także zarzut naruszenia przepisów postępowania, a mianowicie art. 6, 7, 9 i 77 kpa. W szczególności nie wiadomo, na jakich domniemaniach organ miałby dokonywać ustaleń ani też jaka jeszcze, zdaniem autora skargi powinna być wyjaśniona okoliczność. Ponieważ zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa, a przy jej podejmowaniu organy nie naruszyły przepisów postępowania, skarga jako bezzasadna podlegała oddaleniu, o czym Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270, ze zmianami).