II SA/Ke 471/20
WyrokWSA w Kielcach2020-09-02
Skład orzekający: Jacek Kuza, Krzysztof Armański, Dorota Pędziwilk-Moskal
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy budynek gospodarczy, który był czasowo użytkowany jako mieszkalny, może zostać zalegalizowany jako budynek gospodarczy i czy wysokość ustalonej opłaty legalizacyjnej jest prawidłowa?Ratio decidendi
Sąd uznał, że czasowe użytkowanie budynku gospodarczego jako mieszkalnego nie zmienia jego charakteru prawnego. Skoro budynek faktycznie pełnił funkcje gospodarcze, a jego legalizacja była zgodna z przepisami prawa budowlanego i planowania przestrzennego, a także prawidłowo wyliczono opłatę legalizacyjną, skarga nie mogła zostać uwzględniona. Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 PPSA.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi T.K. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, które utrzymało w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego ustalające dla M.P. opłatę legalizacyjną w wysokości 25.000,00 zł za samowolną budowę budynku gospodarczego. Skarżący zarzucał, że budynek jest mieszkalny, a nie gospodarczy. Organy administracji uznały budynek za gospodarczy, zgodny z planem zagospodarowania przestrzennego, a opłatę legalizacyjną wyliczyły zgodnie z przepisami Prawa budowlanego.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jacek Kuza (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Krzysztof Armański, Sędzia WSA Dorota Pędziwilk-Moskal, , po rozpoznaniu w dniu 2 września 2020 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi T.K. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] znak: [...] w przedmiocie opłaty legalizacyjnej oddala skargę.
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z [...] 2020 r. znak: [...], po rozpatrzeniu zażalenia T.K. na postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] 2020 r., ustalające dla M. P. opłatę legalizacyjną w wysokości 25.000,00 zł dotyczącą samowolnej budowy budynku gospodarczego kat. III na działce nr ewid. [...] w W., gm. G., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 kpa oraz art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (aktualny w czasie wydawania zaskarżonego postanowienia - Dz. U. z 2019 r., poz. 1186), utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.
W uzasadnieniu organ odwoławczy podał, że PINB dokonał 27 kwietnia 2017 r. kontroli, w wyniku której ustalono, że na działce nr ewid. [...] w W. wzdłuż granicy z działką nr ewid. [...] znajduje się murowany, parterowy budynek o wymiarach w rzucie: 10,3 x 5,0 m. Konstrukcja dachu budynku jest drewniana, jednospadowa. Pokrycie dachu wykonane jest z eternitu falistego.
Do protokołu kontroli T.K. oświadczył, że budynek ten wybudowany został w 1997 r. Z kolei [...] wyjaśnił, że w 2009 r. realizował na tej samej działce na której znajduje się budynek gospodarczy, budynek mieszkalny, co wiązało się z rozbiórką starego budynku mieszkalnego. Dlatego na czas realizacji nowego budynku mieszkalnego - około roku, przebywał z żoną i trójką dzieci w kontrolowanym budynku gospodarczym. Do nowego budynku mieszkalnego wprowadził się z rodziną w lutym 2010 r. i od tamtej pory budynek, będący przedmiotem kontroli pełni funkcję jedynie budynku gospodarczego.
W wyniku postępowania wyjaśniającego ustalono, że budynek gospodarczy został wybudowany samowolnie oraz stwierdzono możliwość wypełnienia przesłanek określonych w art. 48 ust. 2 prawa budowlanego koniecznych do jego zalegalizowania. W związku z powyższym postanowieniem z [...] 2017 r. organ szczebla powiatowego wstrzymał budowę samowolnie zrealizowanego murowanego budynku oraz nałożył na [...] obowiązek przedłożenia w organie I instancji odpowiednich dokumentów celem jego legalizacji. Przedłożenie przez inwestora wymaganych dokumentów skutkowało wydaniem zaskarżonego postanowienia.
Dalej organ odwoławczy podał, że zgodnie z art. 48 prawa budowlanego jeżeli budowa, o której mowa w ust. 1 (m.in. bez wymaganego pozwolenia na budowę), jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i innymi aktami prawa miejscowego oraz nie narusza przepisów, w tym techniczno-budowlanych, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego lub jego części do stanu zgodnego z prawem, organ nadzoru budowlanego wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót budowlanych. W postanowieniu tym, ustala się wymagania dotyczące niezbędnych zabezpieczeń budowy oraz nakłada obowiązek przedstawienia, w wyznaczonym terminie:
1) zaświadczenia wójta, burmistrza albo prezydenta miasta o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego;
2) dokumentów, o których mowa w art. 33 ust. 2 pkt 1, 2 i 4 oraz ust. 3; do projektu architektoniczno-budowlanego nie stosuje się przepisu art. 20 ust. 3 pkt 2.
Przedłożenie w wyznaczonym terminie dokumentów, o których mowa powyżej, traktuje się jak wniosek o zatwierdzenie projektu budowlanego i pozwolenie na wznowienie robót budowlanych, jeżeli budowa nie została zakończona.
Następnie cytując treść art. 49 ust. 1 prawa budowlanego, Wojewódzki Inspektor podniósł, że w niniejszej sprawie organ I instancji zbadał przedłożony przez inwestora projekt budowlany budynku gospodarczego zlokalizowanego na działce nr ewid. [...], zgodnie z art. 49 ust. 1, który jednoznacznie określa zakres badania przez organ nadzoru budowlanego projektu budowalnego przed ustaleniem opłaty legalizacyjnej. Nie ulega też wątpliwości, że zgodnie z art. 20 ust. 4 tej ustawy, projektanci dołączyli do projektu budowlanego stosowne oświadczenia o sporządzeniu tego projektu, zgodnie z obowiązującymi przepisami oraz zasadami wiedzy technicznej. Zatem bezzasadny jest zarzut, że przedłożone dokumenty nie spełniają przesłanek poprawności.
Dodatkowo organ II instancji stwierdził, że fakt, że budynek gospodarczy był użytkowany jako mieszkalny, na czas budowy budynku mieszkalnego, nie czyni z niego budynku mieszkalnego. Obecnie budynek ten nie jest zamieszkiwany i pełni jedynie funkcję budynku gospodarczego, co potwierdza też przedłożony w sprawie projekt budowlany.
Odnosząc się do wysokość nałożonej opłaty legalizacyjnej organ odwoławczy wskazał, że do opłaty legalizacyjnej stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące kar, o których mowa w art. 59f ust. 1 Prawa budowlanego, z tym że stawka opłaty podlega pięćdziesięciokrotnemu podwyższeniu. W związku z powyższym wymierza się karę stanowiącą iloczyn stawki opłaty (s x 50), współczynnika kategorii obiektu budowlanego (k) i współczynnika wielkości obiektu budowlanego (w). Budynek gospodarczy zaliczany jest do kategorii III obiektów budowlanych, dla których współczynnik kategorii obiektu budowlanego oraz współczynnik wielkości obiektu budowlanego wynoszą 1,0. Natomiast stawka opłaty wynosi 500 zł, opłata legalizacyjna w omawianym przypadku powinna wynosić 25.000,00 zł.
Skargę na powyższe postanowienie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach wniósł T.K., który zarzucił, że z protokołu kontroli przeprowadzonej w 2017 r. wynika, że objęty niniejszym postępowaniem budynek jest budynkiem mieszkalnym, a nie gospodarczym jak wskazano w postanowieniu. Skarżący wniósł o sprecyzowanie, dlaczego organ twierdzi, że jest to budynek gospodarczy.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalanie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje:
Skarga nie jest zasadna.
Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie była prawidłowość utrzymania w mocy przez organ nadzoru postanowienia PINB o ustaleniu opłaty legalizacyjnej. Inwestor nie kwestionował dokonanej przez organy oceny przedłożonego projektu budowalnego, a także wysokości ustalonej opłaty legalizacyjnej. Skargę natomiast wniósł uczestnik postępowania administracyjnego, właściciel sąsiadującej z terenem legalizowanej inwestycji działki nr [...], który zarzucał, że legalizowany budynek nie jest budynkiem gospodarczym lecz mieszkalnym.
Mając na uwadze powyższe twierdzenie należy wskazać, że w opinii Sądu nie ma wątpliwości, że objęty postępowaniem legalizacyjnym budynek jest budynkiem gospodarczym. Z akt administracyjnych wynika, że już w trakcie kontroli jaka miała miejsce 27 kwietnia 2017 r. [...] oświadczył, że kontrolowany budynek ma charakter gospodarczy, a jedynie mieszkał w nim wraz z rodziną w 2009 r. w czasie budowy, na tej samej działce, budynku mieszkalnego. Od jego wybudowania w lutym 2010 r., kontrolowany budynek pełni funkcje gospodarcze. Przeznaczenie i sposób wykorzystywania spornego budynku zostały także ustalone przez organ I instancji w postanowieniu z [...] 2017 r., w którym mowa jest o parterowym budynku gospodarczym. Również pozostałe rozstrzygnięcia wydawane przez organy obu instancji w niniejszej sprawie, a także decyzja Wójta Gminy z [...] 2019 r. o ustaleniu warunków zabudowy oraz projekt budowlany dotyczą budynku gospodarczego.
Mając to wszystko na uwadze stwierdzić należy, że na podstawie zebranego materiału dowodowego nie można przyjąć, aby inwestor użytkował sporny budynek jako budynek mieszkalny. Oparcie się w tym przypadku na przypuszczeniach i sugestiach skarżącego jest niewystarczające. Podkreślenia wymaga, że to, że w spornym budynku znajdują się meble oraz jest on wyposażony w kuchnię i łazienkę, która, według zawartego w protokole oświadczenia skarżącego jest używana przez sąsiadów, nie oznacza, że budynek ten jest faktycznie użytkowany jako mieszkanie. Stan ten wyłącznie potwierdza oświadczenie inwestora, że w obiekcie tym miał miejsce czasowy pobyt związany z budową budynku mieszkalnego, a użytkowanie łazienki może świadczyć o doglądaniu - sprawdzaniu stanu obiektu. Ponadto jak słusznie wskazał organ odwoławczy czasowe użytkowanie budynku gospodarczego jako budynku mieszkalnego nie powoduje, że budynek ten staje się budynkiem mieszkalnym.
Przechodząc do oceny zaskarżonego postanowienia uznać należy, że jest ono zgodne z prawem. Zostało wydane na skutek wykonania przez [...] obowiązków, do których został wezwany postanowieniem z [...] 2017 r. Prowadzenie postępowania legalizacyjnego odbywa się na podstawie art. 49 ust. 1 prawa budowlanego. W myśl tego przepisu (zgodnie z brzmieniem obowiązującym w czasie wydawania zaskarżonego postanowienia) organ nadzoru budowlanego, przed wydaniem decyzji w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na wznowienie robót budowlanych, bada:
1) zgodność projektu zagospodarowania działki lub terenu z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego,
2) kompletność projektu budowlanego i posiadanie wymaganych opinii, uzgodnień, pozwoleń i sprawdzeń,
3) wykonanie projektu budowlanego przez osobę posiadającą wymagane uprawnienia budowlane
- oraz, w drodze postanowienia, ustala wysokość opłaty legalizacyjnej.
2. Do opłaty legalizacyjnej stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące kar, o których mowa w art. 59f ust. 1 prawa budowlanego, z tym że stawka opłaty podlega pięćdziesięciokrotnemu podwyższeniu.
Nie ulega wątpliwości, że przedłożony projekt budowlany jest zgodny z ustaleniami decyzji Wójta Gminy z [...] 2019 r. o warunkach zabudowy. Nadto jest kompletny, posiada wymagane opinie i sprawdzenia oraz został wykonany przez osobę posiadającą stosowne uprawnienia budowlane. Skoro więc zostały spełnione przesłanki wskazane w art. 49 ust. 1 pkt 1–3 prawa budowlanego, prawidłowo doszło do ustalenia opłaty legalizacyjnej.
Do opłaty legalizacyjnej stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące kar, o których mowa w art. 59f ust. 1 prawa budowlanego, z tym że stawka opłaty podlega pięćdziesięciokrotnemu podwyższeniu. Zarówno PINB jak i organ odwoławczy poprawnie wyliczyli wysokość tej opłaty przyjmując, że obliczona według wzoru 50 x s x k x w = wysokość opłaty powinna wynosić 50 x 500,00 zł x 1,0 x 1,0 = 25.000,00 zł. Elementy wyliczenia słusznie zostały wskazane, jako: 50 - wskaźnik wielokrotności stawki opłaty; 500,00 zł - stawka opłaty oraz określone załącznikiem do prawa budowlanego, współczynniki dla budynku gospodarczego: 1,0 - współczynnik kategorii obiektu 1,0 - współczynnik wielkości obiektu.
Skoro zatem podniesiony w skardze zarzut nie mógł odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod rozwagę, Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 2019 r. poz. 2325 ze zm.).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło