II SA/Ke 472/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Pędziwilk-Moskal, Sędziowie Sędzia WSA Dorota Chobian (spr.), Sędzia WSA Jacek Kuza, Protokolant Sekretarz sądowy Izabela Suchenia, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 8 października 2008r. sprawy ze skargi W. Spółki z o.o. z siedzibą w [...] na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia [...] znak: [...] w przedmiocie odmowy wydania wypisu z rejestru gruntów oddala skargę. Postanowieniem z dnia 5 sierpnia 2008r. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego po rozpatrzeniu zażalenia Spółki z o.o. [...] z siedzibą w [...] na postanowienie Starosty z dnia 19 maja 2008r. znak: [...], sprostowane postanowieniem z dnia 14 lipca 2008r., odmawiające wydania wypisu z rejestru gruntów dla działki położonej w obrębie [...], jednostka ewidencyjna [...]- obszar wiejski, o nr 1302/2, na podstawie art.138 § 1 pkt. 1 w zw. z art. 144 kpa oraz art. 7b ust. 2 pkt. 2 ustawy z dnia 17 maja 1989r.- Prawo geodezyjne i kartograficzne (t. j. Dz. U. z 2005r nr 240 poz. 2027 ze zm.) utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. W uzasadnieniu organ wskazał, że wnioskiem z dnia 25 kwietnia 2008r., Spółka z o.o. [...] z siedzibą w [...], jako właściciel nieruchomości oznaczonej jako działka nr 1302/5, położonej w [...] gmina [...], zwróciła się do Starosty o wydanie wypisu z ewidencji gruntów dla działki nr 1302/2. W uzasadnieniu wniosku wskazała, że nosi się z zamiarem ogrodzenia swojej nieruchomości i pragnie tę czynność uzgodnić ze swoimi sąsiadami. Wypis z ewidencji gruntów pozwoli na dokonanie niezbędnych uzgodnień z osobami będącymi rzeczywiście właścicielami nieruchomości. "Jej interes prawny polega na ustaleniu właścicieli sąsiedniej nieruchomości, celem dokonania uzgodnień w trybie dobrosąsiedzkim". Starosta postanowieniem z dnia 19 maja 2008r., sprostowanym postanowieniem z dnia 14 lipca 2008r., odmówił wydania żądanego wypisu argumentując, że strona nie przedstawiła konkretnego przepisu prawa, który wskazywałby na konieczność wydania jej żądanego wypisu. Rozpatrując zażalenie od powyższego postanowienia, w którym Spółka zarzuciła Staroście złą wolę wyrażającą się tym, że stosuje on rozszerzającą interpretację ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne, a także naruszenie art. 6 i 7 kpa, organ odwoławczy stwierdził, że stanowisko organu I instancji jest prawidłowe. Strona nie udowodniła bowiem interesu prawnego określonego w art. 24 ust. 3 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne. Odnosząc się do kwestii podniesionych we wniosku i zażaleniu organ II instancji stwierdził, że czynności wznowienia znaków granicznych regulują przepisy art. 39 ust. 1 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne, z których wynika iż przesunięte, uszkodzone lub zniszczone znaki graniczne, ustalone uprzednio, mogą być wznowione bez przeprowadzenia postępowania rozgraniczeniowego, jeżeli istnieją dokumenty pozwalające na określenie ich pierwotnego położenia. Jeżeli jednak wyniknie spór co do położenia znaków, strony mogą wystąpić do sądu o rozstrzygnięcie sprawy. Wznowienia znaków granicznych dokonują, na zlecenie zainteresowanych, podmioty prowadzące działalność gospodarczą i inne jednostki, o których mowa w art. 11 w/w ustawy. O czynnościach wznowienia znaków granicznych zawiadamia się zainteresowane strony. Dokumenty niezbędne do wznowienia znaków granicznych, w tym dotyczące właścicieli nieruchomości sąsiadujących z nieruchomością stanowiącą przedmiot prac uzyska wykonawca zleconych prac, stosownie do przepisów § 5 ust. 3 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 16 lipca 2001r. w sprawie zgłaszania prac geodezyjnych i kartograficznych, ewidencjonowania systemów i przechowywania kopii zabezpieczających bazy danych, a także ogólnych warunków umów o udostępnianie tych baz ( Dz. U. nr 78, poz. 837). Reasumując organ odwoławczy wskazał, że wskazany przez Spółkę interes polegający na potrzebie ustalenia granic własnej nieruchomości nie stanowi podstawy dla organu prowadzącego ewidencję gruntów uznania jej jako uprawnionego podmiotu określonego przepisem art. 24 ust. 3 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne. W skardze na powyższe postanowienie Spółka z o.o. [...] w [...] wniosła o uchylenie obu wydanych w sprawie rozstrzygnięć oraz o "zwolnienie strony skarżącej z obowiązku dowodowego dla potrzeb art. 24 ust. 3 prawa geodezyjnego". W uzasadnieniu skarżąca zarzuciła, że celem wytyczenia granic jej nieruchomości niezbędne jest ustalenie właścicieli nieruchomości sąsiednich, a wszelkie stosowne dokumenty znajdują się w starostwie. Uzasadnia to jej interes prawny w domaganiu się wydania wypisów z ewidencji, o jakim mowa w art. 24 ust. 3 prawa geodezyjnego. Natomiast żądanie przez organ wykazywania dowodami interesu prawnego nie jest zgodne z obowiązującymi przepisami i obraża art. 6, 7, 12 kpa. Ponadto strona skarżąca wskazała, że zatrudniła do wyznaczenia granic uprawnionego geodetę, który stwierdził, że nigdy nie były ustalane znaki graniczne dla nieruchomości, a zasoby kartograficzne starostwa są w fatalnym stanie, bo posiada ono jedynie mapy katastralne, co może powodować, że rzeczywiste powierzchnie nieruchomości mogą różnić się o 15-20 % od wykazywanych mapami. W związku z tym organ przed pouczeniem o trybie wznowienia punktów granicznych, celem należytego wyjaśnienia sprawy powinien zbadać własne zbiory kartograficzne i ocenić, czy punkty graniczne były wcześniej ustalane. Ustosunkowując się do stwierdzenia organu o możliwości przeprowadzenia sądowego postępowania rozgraniczeniowego skarżąca zauważyła, że dla tego postępowania niezbędne jest ustalenie właścicieli nieruchomości sąsiednich, którzy są jego stronami. Jednakże takie postępowanie nie jest konieczne w przypadku uzyskania zgodnego oświadczenia zainteresowanych stron, połączonego z wykonaniem stosownych map przez uprawnionego geodetę. Tym bardziej więc konieczne jest ustalenie właścicieli sąsiednich nieruchomości, a to może zostać zrealizowane poprzez wydanie stosownego zaświadczenia przez Starostę. Ponadto skarżąca spółka zgadzając się z organem, że do wykonania prac geodezyjnych uprawnione są odpowiednie podmioty gospodarcze, stwierdziła jednocześnie, że w takim przypadku najpierw zlecający musi określić przedmiot zlecenia, którym może być bądź naniesienie na mapie linii granicznej zgodnie z wolą właścicieli nieruchomości, bądź przygotowanie dokumentacji do sądowego postępowania rozgraniczonego. Zatem wytyczenie granic zależy od woli właścicieli sąsiadujących nieruchomości, do czego niezbędne jest ich wskazanie. Dlatego też spółka podkreśliła, że jej interes prawny polega na potrzebie prawidłowego ustalenia właścicieli sąsiednich nieruchomości celem dokonania uzgodnień co do przebiegu granic lub interes ten polega na przygotowaniu dokumentów z wypisu z ewidencji gruntów dla potrzeb dowodowych w sądzie w przypadku konieczności realizacji postępowania rozgraniczeniowego. Jako podstawę prawną żądania "zwolnienia z obowiązku dowodowego w sprawie wydania wypisów z ewidencji gruntu" autor skargi wskazał art.150. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko oraz dodatkowo wskazując, iż w niniejszym postępowaniu organy nie miały obowiązku oceniać materiałów znajdujących się w zasobach starostwa oraz tego, w jakim trybie miałoby nastąpić ustalenie granic nieruchomości skarżącej. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zarówno z wniosku, na podstawie którego zostało wszczęte postępowanie przed organami, jak i z kolejnych pism składanych przez Spółkę z o.o. [...] z siedzibą w [...], w tym również ze skargi, wynika, iż domaga się ona wydania wypisu z ewidencji gruntów po to tylko, aby poznać nazwisko właściciela nieruchomości sąsiedniej, oznaczonej numerem 1302/2, położonej w [...]. Ewidencja gruntów i budynków, stosownie do przepisów art. 2 pkt 8 ustawy z dnia 17 maja 1989r. Prawo geodezyjne i kartograficzne ( tekst jedn. Dz. U. Nr 240 za 2005. poz. 2027 ze zm.), zwanej dalej w skrócie ustawą, to jednolity, systematycznie aktualizowany zbiór informacji o gruntach, budynkach, lokalach, ich właścicielach oraz o innych osobach fizycznych lub prawnych władających tymi gruntami, budynkami i lokalami. Jakie dane dokładnie zawiera ewidencja gruntów wskazują przepisy art. 20 ustawy. Dostęp do danych zawartych w ewidencji gruntów regulują przepisy art. 24. Przepisy te rozróżniają prawo do uzyskania informacji o gruntach, budynkach i lokalach od prawa do otrzymania dokumentu w postaci wyrysu i wypisu z ewidencji gruntów. O ile dostęp do informacji o gruntach (budynkach i lokalach) w świetle art. 24 ust. 2 jest jawny, w związku z czym tej informacji może żądać każdy, o tyle stosownie do art. 24 ust. 3 wydania wypisu, którego domaga się skarżąca, może żądać tylko właściciel gruntu, władający tym gruntem zaś inne osoby tylko wówczas, gdy mają interes prawny w tym zakresie. Jeśli chodzi o pojęcie interesu prawnego w orzecznictwie przyjmuje się, że jego źródłem jest przepis prawa powszechnie obowiązującego, który kształtuje sytuację określonego podmiotu w zakresie stanu prawnego regulowanego tym przepisem. "O istnieniu interesu nie decyduje jedynie wola czy subiektywne przekonanie danego podmiotu. Nie chodzi tu bowiem o wyłącznie interes faktyczny niepoparty żadnymi przepisami mogącymi stanowić podstawę skierowania żądania zakresie podjęcia przez organ administracji stosownych czynności w konkretnej sprawie. Interes prawny musi być indywidualny i konkretny" ( por. m. n. wyrok NSA z dnia 26 czerwca 2006r. sygn. I OSK 1038/07). W niniejszej sprawie skarżąca istnienie po swojej stronie interesu prawnego w domaganiu się uzyskania wypisu z ewidencji gruntów uzasadnia tym, że jest właścicielką nieruchomości graniczącej z działką oznaczoną numerem 1301/2 i chce uzgodnić z właścicielem działki 1301/2 przebieg granicy. Tak więc wydania wypisu z ewidencji Spółka domaga się tylko po to, aby poznać nazwisko właściciela nieruchomości. Jak już wyżej wskazano, celem ewidencji gruntów jest ujawnianie danych faktycznych o nieruchomościach. Z wpisem do ewidencji gruntów nie jest związane, jeśli chodzi o przysługujące do nieruchomości prawo własności, domniemanie zgodności z rzeczywistym stanem prawnym. Takie domniemanie natomiast istnieje w odniesieniu do praw jawnych, ujawnionych w księdze wieczystej. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 6 lipca 1982r. o księgach wieczystych i hipotece ( tekst jedn. Dz. U. nr 124 za 2001r/ poz. 1361 ze zm.) księgi wieczyste prowadzi się w celu ustalenia stanu prawnego nieruchomości. W myśl art. 2 tej samej ustawy księgi wieczyste są jawne, zaś zgodnie z art. 3 domniemywa się, że prawo jawne z księgi wieczystej jest wpisane zgodnie z rzeczywistym stanem prawnym. Tak więc, o ile skarżąca pragnie poznać nazwisko właściciela nieruchomości, powinna w tej sprawie zwrócić się do sądu powszechnego prowadzącego księgę wieczystą. Tylko bowiem księga wieczysta zawiera informację odnośnie właściciela, co do której istnieje domniemanie jej zgodności z rzeczywistym stanem prawnym. Na marginesie zauważyć należy, iż w aktach sprawy znajduje się wypis z ewidencji gruntów działki nr 1302/2, z którego wynika, że jej właścicielem jest H. S. i że nieruchomość ma założoną księgę wieczystą KW [...]. Tak więc informacja o osobie właściciela nieruchomości zawarta jest chociażby w aktach tej sprawy. Skoro zaś skarżąca mimo to cały czas domaga się wydania wypisu z ewidencji gruntów, pomimo, że informację, która ją interesuje, mogła uzyskać chociażby poprzez zapoznanie się z aktami sprawy, również świadczy to o braku interesu prawnego w żądaniu przez nią wydania dokumentu w postaci wypisu. Generalnie stwierdzić należy, że skoro osoba nie będąca właścicielem czy też władającym nieruchomością może uzyskać informację o jej właścicielu w inny sposób, w szczególności poprzez ustalenie tego na podstawie księgi wieczystej, nie ma ona interesu prawnego w żądaniu wydania wypisu z ewidencji gruntów tylko po to, aby uzyskać informację co do osoby właściciela gruntu. Interes prawny do domagania się wydania wypisu z ewidencji gruntów musi być konkretny i realny, a co za tym idzie aktualny. Dlatego też podnoszona w skardze okoliczność, iż taki dokument może być skarżącej potrzebny w przyszłości, gdyby nie doszła do porozumienia z właścicielami nieruchomości co do przebiegu granicy i było w związku z tym konieczne sądowne ustalanie jej przebiegu, nie czyni zadość wymogom art. 24 ust. 3 ustawy wykazania istnienia interesu prawnego. Mając powyższe na uwadze skarga jako niezasadna podlegała oddaleniu, o czym Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.). Jeśli chodzi o zawarte w skardze żądanie, aby zwolnić skarżącą "z obowiązku dowodowego dla potrzeb art. 24 ust. 3 prawo geodezyjne", którego to zwolnienia Spółka domaga się na podstawie art. 150, to skarżąca nie wskazała ani o jaką ustawę chodzi ani też o jaki obowiązek dowodowy. Dlatego też chociażby z tego powodu wniosek ten nie mógł być uwzględniony.