II SA/Ke 474/11
WyrokWSA w Kielcach2011-10-13
Skład orzekający: Dorota Chobian, Jacek Kuza, Dorota Pędziwilk-Moskal
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo odmówił przyznania pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW) z uwagi na rzekome zmniejszenie powierzchni kwalifikującej się do płatności, opierając się na nieaktualnych danych kartograficznych i nie przeprowadzając kontroli na miejscu spornej działki?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz decyzję organu I instancji, stwierdzając naruszenie przepisów postępowania administracyjnego. Organ nie wykazał w sposób jednoznaczny, czy odmowa przyznania pomocy wynikała z mniejszej powierzchni działki ewidencyjnej, czy z faktu, że część działki była zakrzaczona. Ponadto, organ opierał się na nieaktualnych danych z 2009 roku, nie przeprowadzając kontroli na miejscu działki D, mimo że strona zgłaszała jej przywrócenie do użytkowania i usunięcie zarośli. Sąd uznał, że ciężar dowodu w zakresie faktycznego użytkowania działki spoczywa na Agencji, a nie na rolniku, i konieczne było przeprowadzenie kontroli terenowej.Stan faktyczny
Skarżąca K.J. złożyła wniosek o przyznanie pomocy finansowej na rok 2010 z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW). Deklarowała łączną powierzchnię 3,54 ha. Kontrola na miejscu nie wykazała rozbieżności na części działek, jednak kontrola administracyjna wykazała różnicę w powierzchni działki D (deklarowano 0,14 ha, stwierdzono 0,05 ha kwalifikujące się do płatności). Organ I instancji przyznał pomoc w niższej kwocie, wykluczając działkę D z płatności. Organ II instancji utrzymał decyzję w mocy. Skarżąca wniosła skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego, w tym opieranie się na nieaktualnych danych i brak przeprowadzenia kontroli na działce D.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję organu I instancji.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Chobian (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Jacek Kuza,, Sędzia WSA Dorota Pędziwilk-Moskal, Protokolant Starszy sekretarz sądowy Katarzyna Tuz-Stando, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 13 października 2011r. sprawy ze skargi K.J. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] nr [...] w przedmiocie pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania na rok 2010 I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję organu I instancji; II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do chwili uprawomocnienia się wyroku; III. zasądza od Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa na rzecz K.J. kwotę 250 (dwieście pięćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa decyzją z dnia [...] nr [...] po rozpatrzeniu odwołania K. J. od decyzji Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa we W. nr [...] z dnia 18 stycznia 2011r. w sprawie przyznania pomocy finansowej w ramach działania "Wspieranie gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW)" na rok 2010, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa zaskarżoną decyzję utrzymał w mocy.
W uzasadnieniu organ odwoławczy ustalił, że w dniu 23 kwietnia 2010r. K. J. złożyła wniosek o przyznanie płatności na rok 2010, w którym ubiegała się o przyznanie pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania. Strona zadeklarowała do płatności ONW obszarowej pięć działek rolnych o łącznej powierzchni 3,54 ha, oznaczonych we wniosku literami od A do E, położonych na działkach ewidencyjnych w obrębie T., w gminie M.. Wraz z formularzem złożono osiem załączników graficznych oraz kartę informacyjną.
Kontrola na miejscu przeprowadzona w gospodarstwie rolnym K. J. przez Przedsiębiorstwo "G." Sp. z o.o., w dniu [...] nie wykazała rozbieżności między powierzchnią zgłoszoną do płatności a powierzchnią stwierdzoną w trakcie kontroli na działkach A/A1, B i E (nie kontrolowano działek C i D). Producent nie został powiadomiony o kontroli oraz nie był obecny w trakcie przeprowadzania czynności kontrolnych. Raport został przekazany stronie przesyłką poleconą nr [...] w dniu 23 lipca 2010r.
Kontrola administracyjna danych zawartych we wniosku wykazała różnicę między powierzchnią działki rolnej D deklarowanej przez producenta a powierzchnią kwalifikującą się do jej przyznania. Na podstawie posiadanych danych organ I instancji ustalił w oparciu o zgromadzony materiał dowodowy i pomiary powierzchni ewidencyjno - gospodarczej (PEG), że powierzchnia kwalifikująca się do przyznania płatności dla działki rolnej D wynosi 0,05 ha, a nie jak pierwotnie deklarowała strona 0,14 ha. Ponieważ minimalna powierzchnia działki rolnej kwalifikującą się do płatności wynosi 0,10 ha, działka rolna D została w całości wykluczona z płatności.
Decyzją z dnia 18 stycznia 2011r. organ I instancji przyznał K. J. pomoc finansową w ramach działania "Wspieranie gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW)" na rok 2010 w wysokości 558,48 zł.
Rozpatrując odwołanie od powyższej decyzji Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR wskazał, że zgodnie z art. 29 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 7 marca 2007r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz. U. z 2007r. Nr 64, poz. 427, ze zm.) szczegółowe warunki i tryb udzielania pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (zwanych obszarami ONW) oraz przestrzenny zasięg wdrażania tego działania określają przepisy Rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 marca 2009r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Wspieranie gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW)", objętej Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. z 2009r. Nr 40, poz. 329, ze zm.) oraz przepisy unijne, między innymi Rozporządzenie Komisji (WE) Nr 1975/2006 z dnia 7 grudnia 2006r. ustanawiające szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) Nr 1698/2005 w zakresie wprowadzenia procedur kontroli, jak również wzajemnej zgodności w odniesieniu do środków wsparcia rozwoju obszarów wiejskich (Dz. Urz. UE L 368 z 23 grudnia 2006, str. 74, ze zm.) oraz Rozporządzenie Komisji (WE) Nr 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009r. ustanawiające szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) Nr 73/2009 odnośnie do zasady wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli w ramach systemów wsparcia bezpośredniego przewidzianych w wymienionym rozporządzeniu oraz wdrażania rozporządzenia Rady (WE) Nr 1234/2007 w odniesieniu do zasady wzajemnej zgodności w ramach systemu wsparcia ustanowionego dla sektora wina (Dz. Urz. UE L 316 z 2 grudnia 2009r., str. 1, ze zm.).
Zgodnie z art. 10 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 7 marca 2007r. pomoc finansowa z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania jest przyznawana na wniosek osoby fizycznej, jeżeli wnioskodawca spełnia warunki przyznania pomocy określone w przepisach. Określenie "na wniosek" oznacza, że Kierownik Biura Powiatowego ARiMR jest bezpośrednio związany zakresem wniosku. W myśl § 2 pkt 2 Rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 marca 2009r., płatność ONW przysługuje rolnikowi, jeżeli łączna powierzchnia działek rolnych w rozumieniu art. 2 pkt 1 Rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania Rozporządzenia Rady (WE) Nr 73/2009 odnośnie do zasady wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli w ramach systemów wsparcia bezpośredniego przewidzianych w wymienionym rozporządzeniu oraz wdrażania Rozporządzenia Rady (WE) Nr 1234/2007 w odniesieniu do zasady wzajemnej zgodności w ramach systemu wsparcia ustanowionego dla sektora wina (Dz. Urz. UE L 316 z 2 grudnia 2009, str. 65), zwanych dalej "działkami rolnymi", lub ich części, położonych na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania, zwanych dalej "obszarami ONW", na których jest prowadzona działalność rolnicza w rozumieniu art. 2 lit. c rozporządzenia nr 73/2009, posiadanych w dniu 31 maja roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności, wynosi co najmniej 1 ha.
W myśl § 3 ust. 1 Rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 marca 2009r. wysokość płatności ONW w danym roku kalendarzowym ustala się jako iloczyn stawek płatności na 1 ha gruntu rolnego i powierzchni tego gruntu kwalifikującej się do płatności ONW, nie większej jednak niż maksymalny kwalifikowany obszar, o którym mowa wart. 6 ust. 1 akapit drugi Rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania Rozporządzenia Rady (WE) Nr 73/2009 odnośnie do zasady wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli w ramach systemów wsparcia bezpośredniego przewidzianych w wymienionym rozporządzeniu oraz wdrażania Rozporządzenia Rady (WE) Nr 1234/2007 w odniesieniu do zasady wzajemnej zgodności w ramach systemu wsparcia ustanowionego dla sektora wina, określony w systemie identyfikacji działek rolnych, o którym mowa w przepisach o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności, po uwzględnieniu zmniejszeń lub wykluczeń wynikających ze stwierdzonych nieprawidłowości lub niezgodności.
Art. 17 Rozporządzenia Rady (WE) Nr 73/2009 z dnia 19 stycznia 2009r. stanowi, że system identyfikacji działek rolnych ustanawiany jest na podstawie map lub dokumentów ewidencji gruntów lub też innych danych kartograficznych. Korzysta się z technik skomputeryzowanego systemu informacji geograficznych, w tym najlepiej ortoobrazów lotniczych lub satelitarnych, przy zastosowaniu jednolitego standardu gwarantującego doskonałość, co najmniej równą dokładności kartografii w skali 1:10 000. W przypadku stwierdzenia zawyżenia deklaracji powierzchni użytkowanej rolniczo stosowane są zmniejszenia lub wykluczenia zgodnie z przepisami prawa, to jest art. 16 Rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1975/2006 z dnia 7 grudnia 2006r. w przypadku płatności ONW.
Zgodnie z § 3 ust. 2 pkt 2 Rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 marca 2009r. płatność ONW jest przyznawana rolnikowi do działek rolnych lub ich części położonych na obszarach ONW, użytkowanych jako wykorzystywane użytki rolne, o których mowa w art. 37 ust. 1 Rozporządzenia Nr 1698/2005.
W myśl art. 26 Rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1122/2009 (w związku z art. 2 Rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1975/2006) wnioski o płatności sprawdzane są w sposób zapewniający rzeczywistą weryfikację i zgodność z warunkami przyznawania pomocy. Kontrola administracyjna polega na zweryfikowaniu zgodności z warunkami, na jakich przyznawana jest pomoc, oraz przestrzeganie wymogów i norm istotnych dla wzajemnej zgodności. Ponadto zgodnie z art. 28 ust. 1 lit. c Rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1122/2009 kontrole administracyjne pozwalają na wykrycie nieprawidłowości, a w szczególności na ich automatyczne wykrycie za pomocą narzędzi informatycznych, między innymi dzięki kontrolom krzyżowym. Kontrole te dotyczą zgodności między działkami rolnymi zadeklarowanymi w jednym wniosku a działkami odniesienia w systemie identyfikacji działek rolnych, oraz weryfikują kwalifikacje do pomocy określonych terenów jako takich.
Z art. 16 ust. 1 Rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1975/2006 z dnia 7 grudnia 2006r. w związku z art. 58 Rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009r. wynika, że jeśli w odniesieniu do danej grupy upraw obszar zadeklarowany na cele jakichkolwiek systemów pomocy obszarowej, z wyłączeniem pomocy z tytułu ziemniaków skrobiowych i nasion, jak przewidziano w tytule IV rozdział 1 sekcje 2 i 5 Rozporządzenia (WE) Nr 73/2009, przekracza obszar zatwierdzony zgodnie z art. 57 niniejszego rozporządzenia, wysokość pomocy oblicza się na podstawie obszaru zatwierdzonego, pomniejszonego o dwukrotność stwierdzonej różnicy, jeśli różnica ta wynosi więcej niż 3 % lub dwa hektary, ale nie więcej niż 20% zatwierdzonego obszaru. Jeśli różnica ta przekracza 20% zatwierdzonego obszaru, w odniesieniu do danej grupy upraw nie przyznaje się żadnej pomocy obszarowej.
W niniejszej sprawie K. J. zadeklarowała do płatności ONW obszar o powierzchni 3,54 ha. Na podstawie przeprowadzonej kontroli administracyjnej stwierdzono, iż powierzchnia kwalifikująca się do płatność ONW wynosi 3,40 ha. Różnica między powierzchnią deklarowaną a powierzchnią stwierdzoną wynosiła 0,14 ha, co stanowi 4,1176 % powierzchni zatwierdzonej (3,40 ha). Zgodnie z art. 16 ust. 1 Rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1975/2006 z dnia 7 grudnia 2006r. w związku z art. 58 Rozporządzenia (WE) Nr 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009r. płatność ONW w wysokości 558,48 zł stanowi iloczyn powierzchni stwierdzonej 3,40 ha pomniejszonej o dwukrotności powierzchni zawyżonej (2 x 0,14 ha) oraz stawki płatności ONW (I strefa nizinna) -179 zł/ha.
Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR podał, że odwołanie wniesione przez K. J. nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 17 Rozporządzenia Rady (WE) Nr 73/2009 i art. 6 ust. 1 Rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009r., system identyfikacji działek rolnych ustanawiany jest na podstawie map lub dokumentów ewidencji gruntów lub też innych danych kartograficznych. Zatem ustalenia organu I instancji powzięte na podstawie danych znajdujących się w systemie informatycznym dają podstawy do wydania rozstrzygnięcia w sprawie płatności ONW na rok 2010. Zauważył, iż ARiMR w oparciu o art. 28 ust. 1 lit c Rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1122/2009 może przeprowadzać kontrole administracyjne za pomocą dostępnych narzędzi teleinformatycznych. W przedmiotowej sprawie organ I instancji dokonał pomiarów spornej działki D w oparciu o ortofotomapy będące integralną częścią Zintegrowanego Systemu Zarządzania i Kontroli, na podstawie szkicu sporządzonego przez producenta rolnego na załączniku graficznym złożonym wraz z formularzem wniosku z dnia 23 kwietnia 2010r. Ponadto przyznanie płatności do powierzchni deklarowanej przez wnioskodawcę stanowiłoby naruszenie § 3 ust. 1 Rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 marca 200r.
Dalej organ odwoławczy zauważył, iż ARiMR corocznie, przed rozpoczęciem nowej kampanii przyjmowania wniosków, pozyskuje ze Starostwa Powiatowego dane z ewidencji gruntów i budynków, które następnie przenosi do swojej bazy danych. W tej bazie oprócz danych z ewidencji gruntów są również inne dane jak m.in. ortofotomapy, które powstają ze zdjęć lotniczych. W oparciu o dane z ewidencji gruntów i ortofotomapy ARiMR zbudowała kolejną warstwę danych zwaną danymi wektorowymi. Te właśnie dane są czasami rozbieżne względem danych w urzędowej ewidencji gruntów i budynków, a rozbieżność ta może wynikać najczęściej: z obecnie stosowanej techniki obliczenia powierzchni, która jest znacznie dokładniejsza, niż ta stosowana w latach 1965-1970 w trakcie prac geodezyjnych związanych z powstawaniem ewidencji gruntów lub z błędów (rozbieżności) w samej ewidencji gruntów pomiędzy danymi z rejestrów a danymi z map ewidencyjnych.
W skardze na powyższą decyzję K. J. wniosła o jej uchylenie oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji. Zaskarżonej decyzji zarzuciła: naruszenie przepisów prawa materialnego poprzez błędną ich wykładnię i niewłaściwe zastosowanie oraz naruszenie przepisów postępowania administracyjnego.
Podkreśliła, iż z uwagi na specyfikę i rozmiar upraw prowadzonych na działce A (nr ew. 166 i 167) producent corocznie dokonuje ręcznych obmiarów znajdujących się na niej upraw. W oparciu o te pomiary wniosek jest wypełniany, a następnie cały sprawdzany przez pracownika Ośrodka Doradztwa Rolniczego z W. oraz pracownika ARiMR we W., który weryfikuje go wstępnie podczas osobistego składania w siedzibie Biura Powiatowego (corocznie).
Działka rolna D w roku 2009 została pierwotnie zgłoszona, a następnie jeszcze tego samego roku wycofana. Ponieważ jednak w roku 2010 została przywrócona do użytkowania, zgłoszona została we wniosku za rok 2010. Podczas składania wniosku w siedzibie ARiMR we W. przedstawiciel producenta informował, że działka D przywrócona została do użytkowania, co zapisane zostało na załączniku zawierającym zdjęcie działki D (kopia w załączeniu). Dziwi zatem fakt, iż organ I instancji nie dał wiary producentowi, o przywróceniu działki D do użytkowania, a za podstawę swych decyzji przyjął nieaktualne zdjęcia załączone do wniosku. Ponadto skarżąca zauważyła, iż informowała pracownika ARiMR we W. podczas składania wniosku, iż zarośla widniejące na zdjęciach zostały usunięte. Zatem dopełniono należytej staranności przy składaniu wniosku. Nadmieniła także, iż przeprowadzający kontrolę na miejscu w dniu [...] nie informowali o żadnych nieprawidłowościach. Na działce D wcale nie byli, bowiem kontrola odbywała się przy udziale producenta i wiedziałby on o tym fakcie, a poza tym wynikałoby to z kopii raportu. Tymczasem z dokumentu tego jednoznacznie wynika, że kontrola na tej działce nie został przeprowadzona (być może dlatego, że nie była ona obowiązkowa). Tym niemniej, gdyby kontrolujący byli na działce D stwierdziliby, iż jest ona użytkowana na powierzchni zadeklarowanej tj. 0,14 ha.
Autorka skargi zauważyła, że organ II instancji w uzasadnieniu decyzji podał, że skarżąca nie była obecna podczas kontroli, co nie jest prawdą. Podkreśliła, iż mimo że zachodziły wątpliwości co do użytkowania zadeklarowanej powierzchni działki D - to producent nie został wezwany do złożenia dodatkowych wyjaśnień. Poza tym przedstawiciele organu I instancji nie udali się na miejsce jej położenia, w celu przeprowadzenia kontroli dodatkowej.
W tym stanie rzeczy niezrozumiałym jest fakt ukarania producenta przez organ I instancji sankcją dwukrotności stwierdzonej różnicy, skoro w ubiegłym roku producent sam wycofał działkę D, a w roku 2010 przywróciwszy ją do użytkowania, zgłosił we wniosku. Ponadto nie może ponosić negatywnych skutków zaniechania kontroli działki D na miejscu, i oparcia się przez organ I instancji wyłącznie na nieaktualnych ze stanem rzeczywistym pomiarach powierzchni ewidencyjno-gospodarczej (PEG).
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Podniósł, że skarżąca nie przedstawiła żadnych dowodów na "podparcie" swoich zarzutów oraz w toku postępowania w żaden sposób nie udokumentowała, że działka D posiada powierzchnię kwalifikującą się do przyznania wnioskowanych płatności.
W piśmie procesowym z dnia 11 października 2011r. podtrzymała swoje zarzuty dodatkowo wskazując, że w toku postępowania nie dano jej szansy na wypowiedzenie się w spawie, mimo, że taką wolę zgłaszała.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
Przedmiotem sporu między stronami jest to, jaka powierzchnia działki rolnej, oznaczonej we wniosku literą "D", jest użytkowana rolniczo. Jak wynika z uzasadnienia decyzji organu I instancji, organ ten swoje ustalenia, iż powierzchnia użytkowana rolniczo w ramach tej działki wynosi 5 arów, przy zadeklarowanych 14 arach poczynił na podstawie dostępnych w systemie informatycznym ARiMR zdjęć tego obszaru. Z uzasadnienia tej decyzji nie wynika, czy zdjęcia wskazują, że cała działka rolna D, której w całości odpowiada działka ewidencyjna nr 632 ma mniejszą powierzchnię od zadeklarowanej, czy też że nie cała zadeklarowana powierzchnia ewidencyjna jest uprawiana rolniczo. Ta okoliczność nie wynika także z uzasadnienia zaskarżonej decyzji. Z uzasadnienia tego bowiem, zwłaszcza jego końcowej części, /w której mowa o tym, że "ARiMR corocznie, przed rozpoczęciem nowej kampanii przyjmowania wniosków, pozyskuje ze Starostwa Powiatowego dane z ewidencji gruntów i budynków, które następnie przenosi do swojej bazy danych. W tej bazie oprócz danych z ewidencji gruntów są również inne dane jak m.in. ortofotomapy, które powstają ze zdjęć lotniczych. W oparciu o dane z ewidencji gruntów i ortofotomapy ARiMR zbudowała kolejną warstwę danych zwaną danymi wektorowymi. Te właśnie dane są czasami rozbieżne względem danych zawartych w urzędowej ewidencji gruntów i budynków, a rozbieżność ta może wynikać najczęściej: z obecnie stosowanej techniki obliczenia powierzchni, która jest znacznie dokładniejsza, niż ta stosowana w latach 1965-1970 w trakcie prac geodezyjnych związanych z powstawaniem ewidencji gruntów lub z błędów (rozbieżności) w samej ewidencji gruntów pomiędzy danymi z rejestrów, a danymi z map ewidencyjnych"/ można by wnioskować, że powodem, dla którego pomniejszono dopłatę jest ustalenie, że powierzchnia ewidencyjna działki 632, której odpowiada działka "D" jest mniejsza niż deklarowana i wynosi 5 arów. Jednakże z pisma organu I instancji, skierowanego do organu II instancji, a przesłanego wraz z odwołaniem i aktami wynika, iż powodem nieprzyznania płatności do działki rolnej "D" było ustalenie, że częściowo jest ona zakrzaczona. Tak więc sama powierzchnia działki ewidencyjnej nr 632 wynoszącej 14 arów nie jest przez organy kwestionowana.
Składając w dniu 23 kwietnia 2010r. wniosek o przyznanie płatności K. J. odnośnie działki rolnej "D", posługując się otrzymaną od organu mapą z zaznaczonymi zaciemnieniami wskazała, że działka ta została "przywrócona do użytkowania". Tymczasem organ I instancji, chociaż przeprowadził kontrolę na gruncie, to kontrolą tą nie objął działki "D", co jest niesporne. Przeprowadzona odnośnie pozostałych działek kontrola nie wykazała nieprawidłowości. Jeśli chodzi o dokumenty, jakimi dysponował organ I instancji, w oparciu o które czynił swoje ustalenia dotyczące działki "D" to był to raport z czynności kontrolnych, w którym w części zatytułowanej "Dane o położeniu ewidencyjnym działek rolnych" przy działce "D" wskazano, że powierzchnia ewidencyjno gospodarcza wynosi 3,03 ha ( przy całkowitej powierzchni wynoszącej 14 arów) i raport z kontroli administracyjnej ( a więc przeprowadzonej w oparciu o dane zawarte w systemie) z dnia 22 grudnia 2010r. w którym w rubryce zatytułowanej "uzasadnienie" zawarte jest stwierdzenie: "wykorzystano funkcjonalność powierzchni udowodnionej dla działki rolnej D i zapisano dla JPO TUZ 0,05 ha wynikającą z bazy PEG JPO". Brak jest w aktach sprawy dowodu doręczenia skarżącej tego dokumentu. Mimo niejasnego uzasadnienia decyzji organu I instancji skarżąca w odwołaniu wskazała, że jeśli chodzi o działkę rolną D, to w 2009r. została ona zgłoszona do płatności, a następnie tego samego roku wycofana. Jednakże ponieważ w 2010r. została przywrócona do użytkowania, została w tym roku zgłoszona do płatności i że przedstawiciel odwołującej się podczas składania wniosku informował o wycięciu zarośli widniejących na mapie. Zarzuciła, że organ czyniąc swoje ustalenia oparł się na nieaktualnych zdjęciach tej działki i że gdyby kontrolujący udali się na tę działkę stwierdziliby, że jest ona w całości użytkowana. Tymczasem organ odwoławczy zaniechał wyjaśnienia tej spornej okoliczności i to pomimo, że z akt, którymi dysponował wynika, że faktycznie powierzchnia użytkowana rolniczo w działce rolnej D wynosząca 5 arów została ustalona na podstawie zdjęcia wykonanego w 2009r., co wynika z dokumentu, zatytułowanego "Informacja dotycząca działek ewidencyjnych", sporządzonego ( wydrukowanego) w dniu 20 lipca 2011r.
Faktem jest, że zgodnie z art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 7 marca 2007r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz. U. z 2007r. Nr 64, poz. 427, ze zm.) do postępowań w sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji stosuje się przepisy kpa, chyba że przepisy ustawy stanowią inaczej, i jeśli chodzi o zasady wynikające z przepisów art. 7, 9, 10 oraz 77 kpa doznają one istotnej modyfikacji, bowiem zawarte w nich regulacje zostały w sposób odmienny uregulowane w art. 21 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 7 marca 2007r. Między innymi zgodnie z art. 21 ust. 3 to strony oraz inne osoby uczestniczące w postępowaniu, o którym mowa w ust. 2 są obowiązane przedstawiać dowody oraz dawać wyjaśnienia co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą obiektywną i bez zatajania czegokolwiek; ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne. Mimo takiego uregulowania zdaniem sądu nie można w niniejszej sprawie zgodzić się ze stanowiskiem organu, iż decyzja jest prawidłowa bowiem skarżąca nie przedstawiła żadnych dowodów na poparcie swoich zarzutów. Zauważyć bowiem należy, iż jedynymi dowodami, które mogłyby podważyć dowody, którymi dysponowały organy, byłyby:
1/ dowód z ortofotomapy sporządzonej w 2010r., którego to dowodu skarżąca z oczywistych względów nie byłaby w stanie dostarczyć bądź
2/ protokół z kontroli, przeprowadzonej przez pracowników organu. Skarżąca sama takiego protokołu również sporządzić by nie mogła.
Niewątpliwie gdyby K. J. zawnioskowała przesłuchanie świadków, taki dowód mógłby się okazać niewystarczający do zakwestionowania ustaleń organu, poczynionych na podstawie mapy. Ponownie podkreślić należy, iż przeprowadzona na miejscu kontrola, która jednak nie objęła działki D, nie wykazała nieprawidłowości, w związku z czym skarżąca nie miała podstaw do kwestionowania tego protokołu. Brak jest także w aktach sprawy dowodu na to, że przed wydaniem swojej decyzji organ I instancji poinformował skarżącą, że kwestionuje powierzchnię uprawianą rolniczo działki D. Jak już wyżej wskazano z samej decyzji organu I instancji nie wynikało jednoznacznie, co jest powodem nieuwzględnienia tej działki; mimo to skarżąca w odwołaniu wskazała, że mapa jaką dysponują organy jest nieaktualna. Zdaniem Sądu nie można także podzielić stanowiska, jakie zostało zaprezentowane przez pełnomocnika organu na rozprawie przed sądem, że jego zdaniem to skarżąca powinna wyjaśniać w Starostwie różnice pomiędzy powierzchnią ewidencyjną a PEG. Jak już wyżej wskazano, organy czyniły ustalenia odnośnie powierzchni użytkowanej rolniczo nie na podstawie ewidencji gruntów, ale na podstawie mapy sporządzonej w 2009r. Spór nie dotyczy powierzchni działki 632 ale tego, czy cała ta powierzchnia jest użytkowana rolniczo czy też tylko jej część. Zbadanie tej okoliczności, w razie zaistnienia sporu co do tego, czy rolnik zgodnie z deklaracją zawartą we wniosku o przyznanie płatności użytkuje rolniczo działkę rolną należy do Agencji, nie zaś do Starosty. Przywołany w zaskarżonej decyzji przepis art. 17 rozporządzenia Rady (WE) Nr 73/2009, zgodnie z którym "System identyfikacji działek rolnych ustanawiany jest na podstawie map lub dokumentów ewidencji gruntów lub też innych danych kartograficznych. Korzysta się z technik skomputeryzowanego systemu informacji geograficznych, w tym najlepiej ortoobrazów lotniczych lub satelitarnych, przy zastosowaniu jednolitego standardu gwarantującego dokładność co najmniej równą dokładności kartografii w skali 1:10.000." nie oznacza, że jedynym dowodem potwierdzającym użytkowanie działki rolnej o określonej powierzchni może być tylko Ortofotomapa, bez względu na to, kiedy została ona sporządzona. Przepis ten jedynie wskazuje, na jakiej podstawie ustanawia się system identyfikacji działek rolnych. W sytuacji gdy skarżąca już w momencie składania wniosku wskazywała, że cała działka rolna oznaczona literą D jest użytkowana rolniczo, a powierzchnia tej działki, odpowiadającej działce ewidencyjnej nr 632 według ewidencji gruntów wynosi 14 arów, konieczne było w takiej sytuacji przeprowadzenie kontroli na miejscu w celu ustalenia, jaka jest faktycznie powierzchnia uprawiana rolniczo tej działki. Skarżąca sama takiej kontroli przeprowadzić nie mogła. Nie mogła także złożyć wniosku o przeprowadzenie takiej kontroli przed organem I instancji, skoro nie wiedziała, że zostanie przez ten organ zakwestionowane uprawianie przez nią działki D.
W tym miejscu podkreślić należy, iż zgodnie z art. 6 pkt 2 Rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1122/2009, na który również powołał się organ odwoławczy, państwa członkowskie dokonują corocznej oceny jakości systemu identyfikacji działek rolnych, która to ocena obejmuje między innymi poprawne ujęcie ilościowe maksymalnego kwalifikowanego obszaru. Potwierdza to stanowisko, że organ orzekający o dopłatach nie może przerzucać na skarżącą obowiązku aktualizowania map, którymi agencja posługuje się przy wydawaniu decyzji.
Mając na uwadze wyżej wskazane okoliczności, w ocenie Sądu zarówno zaskarżona decyzja jak i utrzymana nią w mocy decyzja organu I instancji zostały wydane z naruszeniem przepisów postępowania, a mianowicie art. 107 kpa oraz art. 21 ust. 2 pkt 1, 3 i 4 ustawy z dnia 7 marca 2007r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich... , w związku z czym na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" oraz art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153 poz. 1270 ze zm.), Sąd obie te decyzje uchylił uznając, iż to naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Ponownie rozpoznając sprawę organ winien skontrolować na miejscu, czy faktycznie istniejące na działce D w 2009r. krzewy zostały usunięte i stosownie do poczynionych ustaleń wydać prawidłowe rozstrzygniecie.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło