II SA/Ke 474/13

WyrokWSA w Kielcach2013-10-10

Skład orzekający: Teresa Kobylecka, Dorota Pędziwilk-Moskal, Beata Ziomek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ nadzoru budowlanego, prowadząc postępowanie naprawcze w trybie art. 51 Prawa budowlanego, jest uprawniony do badania, czy inwestor posiada prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, gdy wykonane przyłącze wodociągowe przebiega przez nieruchomość osoby trzeciej, mimo że projekt budowlany przewidywał inny przebieg?
Ratio decidendi
Organ nadzoru budowlanego, prowadząc postępowanie naprawcze w trybie art. 51 Prawa budowlanego, jest uprawniony do badania, czy inwestor posiada prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Brak takiego prawa może stanowić podstawę do wydania decyzji nakazującej rozbiórkę obiektu budowlanego, nawet jeśli roboty budowlane nie naruszają przepisów techniczno-budowlanych ani miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.
Stan faktyczny
Skarżący W.W. złożył wniosek o wydanie nakazu rozbiórki przyłącza wodociągowego, które zostało poprowadzone przez jego działkę nr ew. 499, podczas gdy zatwierdzony projekt budowlany przewidywał jego przebieg przez działkę nr ew. 498. Organy nadzoru budowlanego obu instancji odmówiły wydania nakazu rozbiórki, uznając, że wykonane przyłącze nie narusza przepisów techniczno-budowlanych ani planu zagospodarowania przestrzennego, a kwestie naruszenia praw własnościowych powinny być rozstrzygane na drodze cywilnej. Skarżący wniósł skargę do WSA.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję oraz decyzję organu I instancji, stwierdził, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do chwili uprawomocnienia się wyroku, i zasądził od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz W.W. zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Teresa Kobylecka (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Dorota Pędziwilk-Moskal, Sędzia WSA Beata Ziomek, Protokolant Starszy sekretarz sądowy Sebastian Styczeń, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 10 października 2013r. sprawy ze skargi W. W. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] znak: [...] w przedmiocie odmowy wydania nakazu rozbiórki obiektu budowlanego I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję organu I instancji; II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do chwili uprawomocnienia się wyroku; III. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz W. W. kwotę 500 (pięćset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Decyzją z dnia [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, po rozpatrzeniu odwołania W.W. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...]., odmawiającej wydania nakazu rozbiórki przyłącza wodociągowego do nieruchomości na działce o nr ewid. 498 położonej w miejscowości K., gm. S. poprowadzonego niezgodnie z projektem budowlanym zatwierdzonym decyzją Starosty przez inwestora, Gminę S. - na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (j.t. Dz.U. z 2010r. Nr 243, poz. 1623 ze zm.) utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. Organ odwoławczy przedstawił następujący stan faktyczny sprawy: Pismem z dnia 19 października 2012r. W.W. zwrócił się do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego o zbadanie sprawy i wydanie nakazu usunięcia przyłączy wodociągowych poprowadzonych niezgodnie z projektem przez teren jego działek o nr ewid. 426 i 499 w miejscowości K., przez inwestora, Gminę S.. W związku powyższym wnioskiem Powiatowy Inspektorat Nadzoru Budowlanego przeprowadził w dniu 19 listopada 2012r. oględziny w miejscowości K., gmina S. w sprawie obu kwestionowanych przyłączy, w tym przedmiotowego przyłącza do nieruchomości na działce o nr ewid. 498. Biorący udział w oględzinach W.W. oświadczył, że jest współwłaścicielem działki gruntu numer ewidencyjny 499 położonej w miejscowości K., gmina S.., żądał usunięcia przyłącza wodociągowego z jego działki nr ewid. 499, gdyż zostało ono wykonane niezgodnie z projektem, co według niego potwierdza otrzymana przez niego odpowiedź Starostwa Powiatowego z dnia 18 października 2013r. Natomiast D.K. podał podczas oględzin, że jest współwłaścicielem działki nr ewid. gr. 498 w miejscowości K., gm. S.. Oświadczył, że granice między działkami nr ewid. 498 i 499 są utrwalone od dawna i poprzedni właściciel działki nr ewid. 499 nie wnosił żadnych roszczeń. Ponadto oświadczył, że dnia 21 sierpnia 2012r. było prowadzone postępowanie rozgraniczające i do dnia dzisiejszego nie został poinformowany o wynikach tego postępowania. Po analizie sprawy organ I instancji stwierdził, że przyłącze wodociągowe do nieruchomości o nr ewid. 498 w miejscowości K., gm. S. zostało zrealizowane na podstawie decyzji Starosty zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej Gminie S. pozwolenia na budowę wodociągu wraz z przyłączami w miejscowości K., gmina S.. Przedmiotowe przyłącze zostało wykonane w sposób istotnie odbiegający od zatwierdzonego projektu budowlanego, gdyż w rzeczywistości przebiega częściowo przez teren działki o nr ewid. 499, czego nie przewidywał w/w zatwierdzony projekt. Pismem z dnia 28 listopada 2012r. organ I instancji udzielił W.W. odpowiedzi, iż nie stwierdza podstaw do wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie tego przyłącza, jednak w wynika pism z dnia 3 grudnia 2012r. i 15 stycznia 2013r. do organu II instancji w sprawie sposobu załatwienia przez PINB we Włoszczowie tej sprawy, organ II instancji dnia 25 stycznia 2013r. zobowiązał Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego do rozpatrzenia spraw obu przyłączy, w tym przedmiotowego przyłącza poprowadzonego do działki o nr ewid. 498, poprzez wydanie decyzji (odrębnych dla obu przyłączy) o charakterze merytorycznym, to jest orzekających co do istoty. Dnia 29 stycznia 2013r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego we Włoszczowie wszczął postępowanie administracyjne w sprawie przyłącza wodociągowego zlokalizowanego na terenie obejmującym nieruchomości oznaczone w ewidencji gruntów nr 498 i 499, położone w miejscowości K., gmina S.. W dniu [...]. zapadła decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego , odmawiająca wydania nakazu rozbiórki przyłącza wodociągowego do nieruchomości na działce o nr ewid. 498 położonej w miejscowości K., gm. S. poprowadzonego niezgodnie z projektem budowlanym zatwierdzonym decyzją Starosty przez inwestora, Gminę S.. Decyzję podjęto na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 1 w związku z art. 51 ust. 7, art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane, W odwołaniu od tej decyzji W.W. podniósł, że na poprowadzenie przyłączy wodociągowych przez teren jego działek o nr ewid. 426 i 499 w miejscowości K. nikt nie wyrażał pisemnej zgody. Przyłącza te zostały poprowadzone niezgodnie z zatwierdzonym projektem i decyzją z dnia 31 sierpnia 2007r. Starosty Włoszczowskiego. Potwierdzeniem tego jest pismo z dnia 18 października 2012r. Wydziału Architektury i Budownictwa skierowane do skarżącego, że na działkach nr 499 i 426 nie projektuje się sieci wodociągowych, ani przyłączy. W.W. wskazał w swym odwołaniu, że brak jest opracowania projektu zmienionej trasy przyłączy i zatwierdzenia go przez Wydział Architektury i Budownictwa. Ponadto uważa, że zostały popełnione rażące błędy przez kierownika budowy i inspektora nadzoru z ramienia inwestora, o jakich PINB w ogóle nie wspomina w swej decyzji. Skarżący zarzucił, że w protokole odbioru końcowego zakończonej inwestycji wraz z przyłączami inspektor nadzoru stwierdził, że roboty zostały wykonane zgodnie z projektem technicznym, co zdaniem skarżącego jest nieprawdą. Kierownik budowy również złożył nieprawdziwe jego zdaniem oświadczenia, że obiekt budowlany wykonano zgodnie ze sztuką budowlaną, projektem budowlanym i warunkami pozwolenia na budowę. W.W. zwrócił uwagę również na to, że Zakład Wodociągów i Kanalizacji nie odbierał wykonanej inwestycji pod kątem zgodności wykonania z projektem technicznym, tylko w protokole odbioru Zakład podpisał przejęcie wykonanej inwestycji od inwestora, tj. Gminy S., jako użytkownik mający nadzór nad utrzymaniem sprawności wykonanej inwestycji. Skarżący uważa, że to inspektor nadzoru z ramienia Gminy S. odpowiedzialny był za prawidłowy nadzór nad realizacją inwestycji zgodnie z zatwierdzonym projektem technicznym i decyzją z dnia 31 sierpnia 2007r. Rozpoznając odwołanie Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził, że pozwolenie na budowę z dnia [...]., udzielone Gminie S. obejmowało budowę sieci wodociągowej wraz z przyłączami do poszczególnych nieruchomości w miejscowości K., gm. S., w tym również obejmowało wykonanie przyłącza do budynku na działce o nr ewid. 498, stanowiącej współwłasność I. C. i D. K. W toku realizacji przez Gminę S. tej inwestycji wykonane zostało przedmiotowe przyłącze do budynku na działce o nr ewid. 498, które częściowo poprowadzone jest też przez teren sąsiedniej działki o nr ewid. 499, stanowiącej współwłasność W.W. i B.W.. W dniu 3 czerwca 2008r. inwestor Gmina S. złożyła zawiadomienie o zakończeniu budowy sieci wodociągowej wraz z przyłączami, do którego dołączyła wszystkie dokumenty wymagane przepisem art. 57 ust. 1 ustawy Prawo budowlane, w tym między innymi: protokół odbioru końcowego robót wykonanych na zadaniu inwestycyjnym "Budowa wodociągu wraz z przyłączami w miejscowości K. gm. S." sporządzony w dniu 14 marca 2008r., inwentaryzację geodezyjną powykonawczą. Organ stwierdził, że w aktach sprawy znajduje się przedłożony przez Gminę S. wykaz wykonywanych przyłączy wodociągowych, z którego wynika, że w ramach w/w zadania inwestycyjnego zrealizowanego w okresie 2007/2008r. wykonane zostało do działki o nr ewid. gr 498 D. K. przyłącze fi 40 i o długości 7m. Dokonując porównania inwentaryzacji geodezyjnej powykonawczej sieci wodociągowej sporządzonej przez geodetę uprawnionego w lutym 2008r. z projektem budowlanym zatwierdzonym w/w decyzją o pozwoleniu na budowę, organ stwierdził, że przedmiotowe przyłącze wodociągowe do nieruchomości o nr ewid. 498 wykonane zostało w sposób odbiegający od zatwierdzonego projektu budowlanego, gdyż przebiega częściowo przez teren działki o nr ewid. 499, czego nie przewidywał w/w projekt. Według zatwierdzonego projektu przyłącze wodociągowe do budynku na działce 498 powinno znajdować się na terenie tej działki, w odległości około 1 m od granicy sąsiedniej działki o nr ewid. 499. Jednak w ocenie organu, fakt wykonania przyłącza o odmiennym położeniu, niż według projektu zatwierdzonego w/w decyzją z dnia 31 sierpnia 2007r. o pozwoleniu na budowę, aktualnie nie stanowi istotnego znaczenia w rozpatrywanej sprawie, bowiem budowa przyłączy m.in. wodociągowych, zgodnie z art. 29 ust. 1 pkt 20 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r.- Prawo budowlane (j.t. Dz.U. z 2010r. Nr 243, poz. 1623) nie wymaga uzyskania pozwolenia, lecz wymaga, zgodnie z art. 30 ust. 1 pkt 1a ww. ustawy zgłoszenia właściwemu organowi. Zgodnie z art. 29a ustawy Prawo budowlane, budowa przyłączy może zostać zrealizowana także bez zgłoszenia - wówczas do budowy takiej zastosowanie znajdują przepisy ustawy z dnia 7 czerwca 2001r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków, a nadto wymagane jest sporządzenie planu sytuacyjnego na kopii aktualnej mapy zasadniczej lub mapy jednostkowej przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego. W świetle zatem obowiązujących przepisów budowa przyłącza wodociągowego jest dopuszczalna zarówno bez pozwolenia na budowę, jak i zgłoszenia w organie administracji architektoniczno-budowlanej, o ile spełnia wymogi art. 29a Prawa budowlanego, co oznacza, że brak jest podstaw do kwestionowania przez organ nadzoru budowlanego tak zrealizowanego przyłącza. Organ stwierdził, że przyłącze wodociągowe jest zakwalifikowane do urządzeń związanych z obiektem budowlanym, tj. "w tym przypadku obsługującego budynek usytuowany na działce nr ewid. 498 w K.ie" i z tego względu ich ewentualne wykonanie bez pozwolenia na budowę lub zgłoszenia, nie skutkuje ich rozbiórką na podstawie art. 49b Prawa budowlanego, natomiast ewentualne nieprawidłowości w tym zakresie regulowane są przepisami art. 50 i 51 Prawa budowlanego. Istotą przepisu art. 51 ust. 1 Prawa budowlanego jest doprowadzenie obiektu do stanu zgodnego z prawem. Oznacza to, że organ prowadząc postępowanie wyjaśniające, jeżeli stwierdzi dokonanie przez inwestora naruszenie przepisów wykonawczych do Prawa budowlanego nakłada na niego pewne czynności lub wykonanie określonych robót budowlanych do zakresu tych naruszeń. Z przepisu tego jednakże nie wynika, że inwestor ma doprowadzić obiekt do stanu zgodnego z zatwierdzonym projektem budowlanym, tylko to, że nakazane czynności lub roboty budowlane mają doprowadzić obiekt do stanu zgodnego z przepisami prawa. Organ odwoławczy uznał, że organ I instancji zasadnie zaskarżoną decyzją odmówił wydania decyzji nakazującej rozbiórkę przyłącza wodociągowego do nieruchomości na działce o nr ewid. 498 położonej w miejscowości K., gm. Włoszczowa, z zastosowaniem w podstawie prawnej rozstrzygnięcia a contrario przepisu art. 51 ust. 1 pkt 1 w związku z art. 51 ust. 7 Prawa budowlanego. Z ustaleń organu I instancji wynika, że wykonane roboty budowlane związane z budową wodociągu wraz z przyłączami w miejscowości K., nie naruszają przepisów techniczno- budowlanych oraz obowiązującego na terenie gminy S. miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego uchwalonego w dniu 28 marca 2006r. uchwałą nr XXXI/181/06 Rady Gminy S.. Ponadto kwestionowane przez W.W. przyłącze wodociągowe dla działki nr ewid. 498 zostało odebrane przez Gminę S. i Przedsiębiorstwo Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej Zakład Wodociągów, w zakresie przepisów ustawy z dnia 7 czerwca 2001r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzeniu ścieków, jako umożliwiające eksploatację obiektu zgodnie z ich przeznaczeniem. Decyzja ta merytorycznie orzeka w zakresie wniosku skarżącego, który żądał od organu I instancji wydania nakazu rozbiórki przedmiotowego przyłącza poprowadzonego niezgodnie z projektem budowlanym, zatwierdzonym decyzją Starosty. Naruszenie praw własnościowych jest sprawą o charakterze cywilnym i swoich roszczeń z tego tytułu skarżący może dochodzić przed sadami cywilnymi. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na powyższa decyzję wniósł W.W., domagając się jej uchylenia. Skarżący podniósł, że całe przyłącze wraz z zaworem odcinającym, a nie tylko jego część, zostało poprowadzone przez jego nieruchomość nr 499, podczas gdy zatwierdzony decyzją z dnia 31 sierpnia 2007r. projekt budowlany przewidywał jego przebieg przez działkę nr 498, stanowiącą współwłasność D. K. i I. C., na której znajduje się ich domek letniskowy, dla którego to przyłącze wodociągowe zostało wykonane. Skarżący podniósł także tego rodzaju zarzuty względem wykonanego przyłącza dla działki nr 675, będącej współwłasnością, które również zostało poprowadzone niezgodnie z powyższym projektem budowlanym przez jego działkę, nr 426, (którego dotyczy sprawa sygn. akt II SA/Ke 473/13 WSA w Kielcach). Skarżący zarzucił, że organ nie wypowiedział się do wszystkich jego zarzutów podniesionych odwołaniu. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumenty wskazane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012r. poz. 270) zadaniem wojewódzkich sądów administracyjnych jest sprawowanie kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Sąd nie jest przy tym związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1), a kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest w granicach sprawy. Przedmiotem kontroli sądu w sprawie niniejszej jest decyzja organu nadzoru budowlanego w przedmiocie odmowy wydania nakazu rozbiórki przyłącza wodociągowego, "poprowadzonego" niezgodnie z projektem budowlanym. W podstawie prawnej decyzji organ wskazał przepisy art. 51 ust. 1 pkt 1 w związku z art. 51 ust. 7, art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane. Sprawa została wszczęta na wniosek z dnia 19 października 2012r. W.W., będącego współwłaścicielem nieruchomości nr 499, przez którą przedmiotowe przyłącze zostało poprowadzone, mimo że projekt budowlany, zatwierdzony decyzją administracyjną takiego przebiegu przyłącza nie przewidywał. Organ nadzoru potwierdził w toku postępowania administracyjnego - na podstawie oględzin oraz projektu budowlanego, fakt zrealizowania przyłącza wodociągowego przez działkę nr 499, podczas gdy miało ono być poprowadzone przez działkę nr 498, stanowiącej współwłasność I. C. oraz D.K., do znajdującego się tam budynku Jak wynika z decyzji Nr 7/07 z dnia 31 sierpnia 2007r. zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę (złożonej jako załącznik do skargi, brak jej w aktach administracyjnych) przyłącze to było jednym z wielu przyłączy realizowanych przez Gminę S. wraz z instalacją wodociągową w miejscowości K., gmina S.. Objęte było zatem pozwoleniem na budowę – decyzją z dnia [...]. W tym miejscu należy podnieść, że przyłącze wodociągowe, czyli "odcinek przewodu łączącego sieć wodociągową z wewnętrzną instalacją wodociągową w nieruchomości odbiorcy usług wraz z zaworem za wodomierzem głównym" (art. 2 pkt 6 ustawy z dnia 7 czerwca 2001r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniem ścieków – Dz.U. 2006.123.858) może być realizowane w trzech formach: na podstawie pozwolenia na budowę, wówczas gdy przyłącze jest tylko częścią większej inwestycji budowlanej; na podstawie zgłoszenia (art. 30 ust. 1 pkt 1a w zw. z art. 29 ust. 1 pkt 20 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane – Dz.U. 2010.243.1623 ze zm.) lub, pod pewnymi warunkami, na podstawie art. 29a ustawy Prawo budowlane. W tym ostatnim przypadku budowa przyłącza wymaga sporządzenia planu sytuacyjnego na kopii aktualnej mapy zasadniczej lub mapy jednostkowej przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, a do budowy stosuje się wówczas przepisy prawa energetycznego albo o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę o zbiorowym odprowadzaniu ścieków. Wymienione formy realizacji inwestycji, polegającej na budowie przyłącza są jednoznacznie wyodrębnione, a o ich wyborze decyduje inwestor. W sprawie niniejszej zostało prawidłowo ustalone przez organ nadzoru budowlanego, że przedmiotowe przyłącze objęte było decyzją o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu pozwolenia na budowę wodociągu wraz z przyłączami, co oznacza że inwestor wybrał pierwszy ze wskazanych wyżej sposobów realizacji inwestycji. Decyzja o pozwoleniu na budowę Starosty obejmowała bowiem całe zamierzenie budowlane. W tej sytuacji do budowy przedmiotowego przyłącza wodociągowego oraz konsekwencji jego wykonania niezgodnie z decyzją o pozwoleniu na budowę należy stosować przepisy ustawy Prawo budowlane, w tym możliwość legalizacji w trybie art. 51 ustawy Prawo budowlane. Tymczasem organ nadzoru budowlanego w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji "zmieszał" te formy realizacji inwestycji, uznając, że fakt wykonania przyłącza o odmiennym położeniu, niż według projektu zatwierdzonego decyzją z dnia 31 sierpnia 2007r. nie ma istotnego znaczenia z uwagi na to, że dopuszczalne jest ono zarówno bez pozwolenia na budowę, jak i zgłoszenia, o ile spełnia wymogi art. 29a Prawa budowlanego, co oznacza brak podstaw do kwestionowania przez organ nadzoru budowlanego tak zrealizowanego przyłącza. Jednocześnie jednak organ nadzoru budowlanego wskazał w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, że "ewentualne nieprawidłowości" regulowane są przepisami art. 50 i 51 ustawy Prawo budowlane, którego istotą jest doprowadzenie obiektu do stanu zgodnego z przepisami prawa. Z ustaleń organu, przeprowadzonych w postępowaniu naprawczym wynika, że wykonane roboty budowlane związane z budową wodociągu wraz z przyłączami w miejscowości K., nie naruszają przepisów techniczno-budowlanych oraz obowiązującego na terenie gminy S. miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego uchwalonego w dniu 28 marca 2006r. uchwałą nr XXXI/181/06 Rady Gminy S.. Organ jednak nie zajął się w tym postępowaniu wykazaniem przez inwestora tytułu prawnego do nieruchomości, na której zrealizował on przedmiotowe przyłącze wodociągowe (działki nr 499), będące częścią większej inwestycji objętej pozwoleniem na budowę. Należy podnieść, że nie chodzi w postępowaniu naprawczym o odebranie od inwestora oświadczenia o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, które dotyczy jedynie postępowania o pozwolenie na budowę (art. 32 ust. 4 pkt 2 i art. 48 ust. 3 pkt 2 prawa budowlanego), lecz przedstawienia przez inwestora dokumentów stwierdzających tytuł prawny do nieruchomości, wskazujących na uprawnienie inwestora do wykonania robot budowlanych. Jak wskazano w uchwale składu 7 sędziów NSA z dnia 10 stycznia 2011r. (sygn. akt II OPS 2/10), przepis art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane nie stanowi podstawy do wydania decyzji nakładającej na inwestora obowiązek złożenia oświadczenia o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Uznać jednak należy, że czym innym jest żądanie przedłożenia oświadczenia, a czym innym to, czy inwestor taki tytuł posiada (por. wyrok NSA z dnia 3 lipca 2012r., sygn. akt II OSK 755/11). Naczelny Sąd Administracyjny w uzasadnieniu uchwały z dnia 10 stycznia 2011r. wyraził pogląd, że nie można wykluczyć, że organ nadzoru budowlanego prowadząc postępowanie naprawcze uregulowane w art. 51 ustawy Prawo budowlane, po ustaleniu że inwestor nie miał i nadal nie ma wymaganego ustawą prawa do terenu na cele budowlane, skorzysta z uprawnienia określonego w art. 51 ust. 1 pkt 1 i wyda, stosowne do ustalonego stanu faktycznego rozstrzygnięcie, którym może być decyzja nakazująca rozbiórkę. W takim przypadku, jak wskazał skład 7 sędziów NSA, podstawę rozstrzygnięcia stanowiłoby ustalenie, że inwestor nie dysponował prawem do nieruchomości na cele budowlane, a nie to, czy ma on przedłożyć oświadczenie o posiadaniu takiego prawa. Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku sygn. akt II OSK 2183/11), nie ma podstaw prawnych do tego, aby z kompetencji organów nadzoru budowlanego prowadzących postępowanie w trybie przepisów art. 50-51 Prawa budowlanego wyłączyć uprawnienie do badania, czy inwestor posiada prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Tezę te, sąd orzekający w sprawie niniejszej w pełni podziela. Zauważyć także należy, że przepis art. 4 ustawy Prawo budowlane stanowi, że każdy ma prawo do zabudowy nieruchomości gruntowej, jeżeli wykaże prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, pod warunkiem zgodności zamierzenia budowlanego z przepisami. Zatem wykazanie prawa do dysponowania nieruchomością gruntową ma zasadnicze znaczenie dla wszystkich inwestycji budowlanych. Mając powyższe na uwadze, Sąd uznał, że nie jest uprawnione stanowisko organów nadzoru budowlanego, że skarżący, który neguje uprawnienie inwestora do wykonania przedmiotowego przyłącza na nieruchomości, będącej jego własnością może uzyskać ochronę przysługującą temu prawu tylko na drodze cywilnej przed sądem powszechnym. Zbadanie, czy inwestor posiada prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane jest kwestią z zakresu prawa budowlanego i prawa administracyjnego, a nie tylko prawa cywilnego. Nie dotyczy to oczywiście rozstrzygania przez organu administracji orzekające w sprawach uregulowanych prawem budowlanym sporów dotyczących tego, kto posiada tytuł prawny do określonej nieruchomości, to bowiem należy do sądów powszechnych. Rozstrzygnięcie o uchyleniu decyzji organów obu instancji podjęto na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit.a oraz lit.c p.p.s.a. Rzeczą organu nadzoru budowlanego przy ponownym rozpoznaniu sprawy będzie przeprowadzenie postępowania dowodowego zgodnie z art. 7, art. 75 § 1, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. i zastosowanie wskazań przedstawionych przez Sąd. Rozstrzygnięcie merytoryczne w sprawie musi być podjęte z uwzględnieniem oceny prawnej wyrażonej w niniejszym wyroku, z zastosowaniem wykładni i stosowania art. 51 ustawy Prawo budowlane. Sąd, na podstawie art. 152 p.p.s.a. stwierdził, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku. Orzeczenie o kosztach postępowania sądowego uzasadnia art. 200 i art. 205 § 1 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło