II SA/Ke 476/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Chobian, Sędziowie Sędzia WSA Dorota Pędziwilk-Moskal (spr.),, Sędzia WSA Beata Ziomek, Protokolant Asystent sędziego Katarzyna Dziubińska, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 5 listopada 2008r. sprawy ze skargi J.Z. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] nr [...] w przedmiocie płatności obszarowych I. uchyla zaskarżoną decyzję i utrzymaną nią w mocy decyzję organu I instancji; II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do chwili uprawomocnienia się wyroku; III. przyznaje od Skarbu Państwa (Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach) na rzecz adwokata W.Z. kwotę 292,80 (dwieście dziewięćdziesiąt dwa i 80/100) złotych, w tym 52,80 (pięćdziesiąt dwa i 80/100) złotych VAT, tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Decyzją z dnia [...], nr [...] Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa odmówił J. Z. przyznania jednolitej płatności obszarowej i uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni grupy upraw podstawowych na rok 2007 oraz nałożył na niego sankcje w łącznej wysokości 339,98 zł. W podstawie prawnej powołano art. 7 ust. 1 i 2, art. 19 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 26 stycznia 2007r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. z nr 35, poz. 217, ze zm.), art. 4 ustawy z dnia 29 lutego 2008r. o zmianie ustawy o płatnościach do gruntów rolnych i płatności cukrowej oraz ustawy o opłacie skarbowej (Dz. U. nr 44, poz. 262), § 8 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2007r. w sprawie rodzajów roślin objętych płatnością uzupełniającą oraz szczegółowych warunków i trybu przyznawania tej płatności (Dz. U. nr 46, poz. 309 ze zm.), art. 71a rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004r. ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniu Rady (WE) nr 1782/2003 ustanawiającym wspólne zasady dla systemów pomocy bezpośredniej w zakresie wspólnej polityki rolnej oraz określonych systemów wsparcia dla rolników (Dz. Urz. UE L 141, z 30.04.2004r. ze zm.), art. 138 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1973/2004 z dnia 29 października 2004r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1782/2003 w odniesieniu do systemów wsparcia przewidzianych w tytułach IV i IVa tego rozporządzenia oraz wykorzystania odłogowanych gruntów do produkcji surowców (Dz. Urz. WE Nr L 345, z 20.11.2004r. ze zm.) oraz art. 104 k.p.a. W uzasadnieniu wskazano, iż J. Z. w złożonym przez siebie wniosku o przyznanie płatności na rok 2007 zadeklarował do płatności dwie działki rolne oznaczonych literami A i B, o łącznej powierzchni 1,57 ha, położone na trzech działkach ewidencyjnych w obrębie S., gmina Ł. Powierzchnia zgłoszona do jednolitej płatności obszarowej (JPO) do działki rolnej B wynosiła 0,13 ha. Do uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni grupy upraw podstawowych (UPO) wniosek zgłoszono do powierzchni 1,44 ha. W dniu 23 sierpnia 2007r. organ przeprowadził kontrolę w gospodarstwie wnioskodawcy z jego udziałem, w wyniku której stwierdzono różnice pomiędzy powierzchnią deklarowaną a powierzchnią stwierdzoną. Różnica procentowa pomiędzy powierzchnią deklarowaną a powierzchnią stwierdzoną co do jednolitej płatności obszarowej stanowiła 57 %, co skutkowało odmową przyznania jednolitej płatności obszarowej na rok 2007 i nałożeniem sankcji w wysokości 171,88 zł. Z kolei co do uzupełniającej płatności obszarowej różnica pomiędzy powierzchnią deklarowaną a powierzchnią stwierdzoną stanowiła 65,52 %. W związku z tym, iż różnica procentowa przekraczała 50% odmówiono przyznania uzupełniającej płatności obszarowej na rok 2007 i nałożono sankcję w wysokości 168,10 zł. Odwołanie od decyzji organu I instancji złożył J. Z. Decyzją z dnia [...], nr [...] Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję, podzielając w całości ustalenia faktyczne i argumentację prawną organu I instancji. Organ odwoławczy podniósł także, iż dowody zgromadzone w sprawie, a w szczególności wyniki z kontroli gospodarstwa wnioskodawcy z dnia 23 sierpnia 2007r., jednoznacznie potwierdzają, ustalone przez organ I instancji różnice pomiędzy powierzchnią deklarowaną działek a powierzchnia stwierdzoną. Organ podkreślił, że wnioskodawca był obecny podczas kontroli, jednak nie zgłaszał żadnych zastrzeżeń co do jej wyników. W związku z tym zarzuty strony, iż błędnie przeprowadzono kontrolę są niezasadne. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach na decyzję organu odwoławczego wniósł J. Z. zarzucając, iż inspektorzy przeprowadzający kontrolę gospodarstwa poinformowali go, że pomimo błędnego oznaczenia na mapce identyfikacyjnej wszystkie dane działek się zgadzają. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Na rozprawie w dniu 5 listopada 2008r. skarżący złożył dokument, zatytułowany "Wyniki kontroli działek rolnych", i oświadczył, iż otrzymał go w dniu kontroli. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach dopuścił dowód ze złożonego przez skarżącego dokumentu. Po porównaniu jego treści z wynikami kontroli znajdującymi się w aktach administracyjnych (k. 45) skład orzekający stwierdził, że dokument nadesłany przez organ zawiera liczne poprawki i skreślenia, których brak w przedłożonym przez skarżącego dokumencie. Skarżący oświadczył jednocześnie, iż złożony w dniu rozprawy dokument "wyniki kontroli działek rolnych" został mu doręczony przez kontrolujących po zakończeniu kontroli. Podpisał się na takim dokumencie, jakiego odpis mu wydano. Obecny na rozprawie pełnomocnik organu oświadczył, iż nie potrafi odnieść się do różnic pomiędzy tymi dwoma dokumentami. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2 cyt. ustawy). Oznacza to, że w postępowaniu sądowo- administracyjnym badaniu podlega, po pierwsze – prawidłowość zastosowania przepisów prawa w odniesieniu do stanu faktycznego sprawy, a po drugie – trafność wykładni tych przepisów. Z kolei zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej ustawą p.p.s.a., sąd, uwzględniając skargę na decyzję (lub postanowienie), uchyla ją w całości lub części, jeżeli stwierdzi: a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. Sądowa kontrola legalności orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy p.p.s.a.). Rozpatrując skargę w ramach tak ustalonej kognicji podnieść należy, że organy administracji publicznej dopuściły się naruszenia przepisów postępowania, to jest art. 7, 75, 77 § 1 k.p.a. – w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. U podstaw wydania zaskarżonej decyzji legły ustalenia poczynione, w oparciu o wyniki z kontroli gospodarstwa wnioskodawcy z dnia 23 sierpnia 2007r., w oparciu o które organy stwierdziły różnice pomiędzy powierzchnią działek zadeklarowaną przez wnioskodawcę, a powierzchnią stwierdzoną. Nie jest sporne pomiędzy stronami, że skarżący był obecny podczas kontroli jego gospodarstwa w dniu 23.08.2007r. czego potwierdzeniem jest jego podpis na raporcie z tej kontroli. Z akt sprawy wynika także, że skarżący pomimo pouczenia o prawie zgłaszania umotywowanych zastrzeżeń co do ustaleń zawartych w raporcie z kontroli (pouczenie na str. 4/6 raportu) – zastrzeżeń takich nie zgłaszał. Z treści skargi jak też zawartego w aktach pisemnego oświadczenia z 24.08.2007r. (k. 12), oraz odwołania wynika, że skarżący nie składał zastrzeżeń do wyników tej kontroli, ponieważ uzyskał informacje od kontrolujących, iż działki zostały pomierzone i pomimo błędnego ich oznaczenia na mapce identyfikacyjnej dane tych działek się zgadzają. Z kolei z treści zaskarżonej decyzji wynika, iż organ uznał za niezasadne zarzuty strony dotyczące poprawności przeprowadzonej kontroli, stwierdzając, że wnioskodawca nie zgłaszał zastrzeżeń do jej wyników. W związku z tak odmiennymi stanowiskami stron, co do stanu faktycznego sprawy, koniecznym stało się przede wszystkim wyjaśnienie, czy organy orzekające prawidłowo, z uwzględnieniem reguł procedury administracyjnej przeprowadziły postępowanie wyjaśniające (art. 7, 75, 77 § 1 i art. 80 k.p.a.), dokonały niewadliwych ustaleń faktycznych oraz czy zastosowały właściwe przepisy prawa do ustalonego stanu faktycznego. Zgodnie z art. 23 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004r. ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniu Rady (WE) nr 1782/2003 ustanawiającym wspólne zasady dla systemów pomocy bezpośredniej w zakresie wspólnej polityki rolnej oraz określonych systemów wsparcia dla rolników (Dz. Urz. UE L 141, z 30.04.2004r. ze zm.), kontrole administracyjne i kontrole na miejscu przeprowadza się tak, aby skutecznie zweryfikować zgodność z warunkami, na jakich przyznawana jest pomoc oraz przestrzeganie wymogów i norm istotnych dla wzajemnej zgodności. Natomiast zgodnie z art. 31 ust. 7 ustawy z dnia 26 stycznia 2007r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. nr 35, poz. 217, ze zm) w przypadku gdy rolnik nie zgadza się z ustaleniami zawartymi w raporcie, może zgłosić umotywowane zastrzeżenia na piśmie, co do ustaleń w nim zawartych, dyrektorowi oddziału regionalnego Agencji, w terminie 14 dni od dnia doręczenia raportu, chyba, że bezpośrednio po zakończeniu kontroli rolnik, który był obecny podczas kontroli, zgłosił umotywowane zastrzeżenia, co do ustaleń zawartych w raporcie, osobie która go sporządziła. Na rozprawie w dniu 5 listopada 2008r. skarżący złożył dokument, zatytułowany "Wyniki kontroli działek rolnych", i oświadczył, iż otrzymał go w dniu kontroli. Sąd dopuścił dowód ze złożonego przez skarżącego dokumentu ( art. 106 § 3 ustawy p.p.s.a.). Po porównaniu jego treści z wynikami kontroli znajdującymi się w aktach administracyjnych (k. 45) skład orzekający stwierdził, że dokument nadesłany przez organ zawiera liczne poprawki i skreślenia, których brak w przedłożonym przez skarżącego dokumencie. Skarżący oświadczył jednocześnie, iż złożony w dniu rozprawy dokument "wyniki kontroli działek rolnych" został mu doręczony przez kontrolujących po zakończeniu kontroli. Podpisał się na takim dokumencie, jakiego odpis mu wydano. Dołączony do akt administracyjnych przedłożonych Sądowi raport z kontroli ( k. 45, str. 3/6 ) zawiera odmienne dane od tych, które wynikają z dokumentu złożonego przez skarżącego. W szczególności zawiera nieomówione skreślenia i poprawki. Okoliczność ta, zdaniem Sądu, stanowi podstawę do stwierdzenia, że organy orzekające nie przeprowadziły postępowania wyjaśniającego z zachowaniem reguł procedury administracyjnej (art. 7, 75, 77 § 1 i art. 80 k.p.a.). Wyjaśnienie rozbieżności pomiędzy danymi zawartymi w obu dokumentach kontroli, ma bowiem zasadnicze znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, albowiem determinuje treść decyzji w sprawie przyznania płatności. Od wyjaśnienia rozbieżności pomiędzy tymi dwoma dokumentami zależy bowiem ustalenie czy istotnie wystąpiły różnice pomiędzy powierzchnią działek zadeklarowaną przez skarżącego, a powierzchnią stwierdzoną podczas kontroli. Orzekając ponownie organy, mając na względzie poczynione wyżej uwagi, przeprowadzą postępowanie w sprawie – w sposób zgodny z wymogami procedury administracyjnej – i wydadzą stosowne rozstrzygnięcie, eliminując tym samym opisane powyżej naruszenia prawa. W szczególności odniosą się do rozbieżności wynikających z raportu kontroli zawartego w aktach administracyjnych i dokumentu z kontroli przedłożonego przez skarżącego. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c, art. 135 oraz art. 152 ustawy p.p.s.a. orzekł jak w pkt I i II sentencji wyroku. O kosztach orzeczono na podstawie § 2 ust. 3, § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c oraz § 20 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163 poz. 1348 ze zm.) oraz na podstawie art. 250 ustawy p.p.s.a.